تاریخ انتشار :يکشنبه ۲۳ اسد ۱۴۰۱ ساعت ۰۹:۳۹
کد مطلب : 100868
خروج آشفته و خفت بار دولت جو بایدن را پس از ۲۱ سال اشغال افغانستان که به بهانه مبارزه با گروه تروریستی خود ساخته «القاعده» صورت گرفت، می‌توان نشان دهنده غروب قدرت واشینگتن در غرب آسیا (خاورمیانه) دانست که به رغم گذشت یکسال هنوز سنگینی این شکست بر شانه‌های دولت آمریکا سنگینی می‌کند.
کشتن رهبر القاعده راهی برای فرار از شکست در افغانستان
دولت جورج دبلیو بوش در سال ۲۰۰۱ میلادی در پی واقعه ساختگی ۱۱ سپتامبر (۲۰ سنبله/شهریور ۱۳۸۰) در برج‌های دوقلوی مرکز تجاری در نیویورک به بهانه انتقام از «القاعده» به همراه متحدانش در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به افغانستان حمله کرد اما در مدت ۲۱ سال اشغال این کشور نه تنها گروه تروریستی خود ساخته اش را از بین نبرد بلکه تمامی ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی افغانستان را چنان ویران کرد که چون حضورش بدون هیچ دستاوردی هزینه ساز شده بود، سرانجام در ۲۴ اسد/مرداد ۱۴۰۰ (۱۵ ماه اوت ۲۰۲۱) مفتضحانه مجبور به خروج از آن شد.

در روزهای اول آگوست سال ۲۰۲۱ سرعت بالای پیشروی طالبان در ولایت‌های افغانستان، بسیاری از سیاستمداران و تحلیلگران مسایل بین‌المللی و منطقه ای از جمله دولتمردان آمریکایی و نیز مقام‌های ارشد دولت وقت افغانستان را شوکه کرده بود.

تنها ۴۸ ساعت پیش از فرار پرحاشیه اشرف غنی رئیس‌جمهوری قبلی افغانستان از این کشور، او در روز ۱۳ آگوست دربارهٔ سقوط ولایت هرات با عبدالله عبدالله رئیس اجرایی، امرالله صالح معاون اول رئیس‌جمهوری، وزیر داخله، وزیر دفاع و مقامات ارشد دولتی در دفتر خود جلسه داشت.

 به گفته یکی از مقام‌های ارشد پیشین دولتی حاضر در جلسه، آنها که به‌طور دائم یکدیگر را متهم می‌کردند، می‌خواستند بدانند دلیل این که سربازان در نبرد با طالبان سنگرها را ترک می‌کنند، چیست؟

این در حالی است که محمد اشرف غنی رئیس‌جمهوری فراری افغانستان بعدها در مصاحبه ای اعلام کرد که زلمی خلیل‌زاد نماینده سابق آمریکا در امور افغانستان با طرح‌های خود تمام سیاستمداران این کشور را تقسیم کرده بود.

بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) با انتشار گزارشی روایتی از آخرین روزهای دولت افغانستان پیش از تسلط طالبان ارائه کرده‌است.

بر اساس گزارش‌های خبری، در این گزارش به نقل از یکی از مقام‌های ارشد دولت قبلی افغانستان آمده‌است: تا آن زمان هیچ‌کس دفاع از کابل را جدی نگرفته بود. در آن روز، رئیس‌جمهوری مجادله اعضای جلسه را قطع کرد و به آنها دستور داد تا به دلیل نزدیک شدن طالبان به کابل روی دفاع از این شهر متمرکز شوند. در آخر جلسه نیز رئیس‌جمهوری تصمیم گرفت در پیامی ویدئویی به مردم بگوید: ما بر سر مواضع خود ایستاده‌ایم و پیشرفت طالبان را متوقف می‌کنیم.

رئیس ستاد ارتش افغانستان روز شنبه ۱۴ اوت ۲۰۲۱ نحوه دفاع از کابل در دوهفته پیش رو را برای رئیس‌جمهوری و مقام‌های دولت شرح داد. انتظار او به وضوح درگیری نظامی یا مذاکره طولانی مدت بر سر کابل بود.

یکی دیگر از مقام‌های دولت افغانستان می‌گوید، غنی تصور می‌کرد کابل آن قدر خوب محافظت می‌شود که می‌تواند دو هفته مقاومت کند تا روند انتقال دولت به آرامی انجام شود به همین خاطر به کارکنانش دستورالعمل اقامت دوهفته‌ای در پایتخت و آمادگی برای انتقال قدرت را داده بود.

رئیس اداره امنیت کابل هم به همین منظور تغییر کرد اما پیشروی سریع طالبان برگشت ناپذیربه نظر می‌رسید.

این مقام ارشد دولتی افغانستان به دفتر بازرسی ویژه آمریکا در امور بازسازی افغانستان گفته‌است: همه وحشت کرده بودند. ولایت لوگر هم سقوط کرده بود و نیروهای طالبان فشار زیادی بر ولایت ننگرهار وارد آورده بودند. ما درحال گزارش رسانی به رئیس‌جمهوری و اساساً شاهد از هم پاشیدن نیروهای دفاع و امنیت ملی افغانستان بودیم. تمام شنبه شب را نخوابیدم و در ساعت ۳:۳۰ بامداد روز یکشنبه، متوجه شدم ننگرهار سقوط کرده‌است. تصمیم گرفتم به نزد مشاور امنیت ملی بروم و بگویم براساس تجربه سال ۱۹۹۶ من (دفعه پیش که طالبان کابل را تصرف کرد) حفظ کابل تقریباً غیرممکن و فروپاشی دفاع از کابل بسیار نزدیک است.

این مقام می‌گوید: البته، برخی از مقام‌های ارشد دولت همچنان فکر می‌کردند چون طالبان با ایالات متحده توافق کرده که تا پیش از زمان درنظر گرفته شده و خروج نیروهای بین‌المللی وارد کابل نشود، این همه وحشت ضروری نیست. با این حال، طبق گزارش گارد محافظ ریاست جمهوری، پیش از ظهر روز یکشنبه ۱۵ آگوست طالبان در حال ورود به شهر بود و فرودگاه کابل دیگر امنیتی نداشت. بر اساس گزارش‌هایی که بعداً منتشر شد، طالبان مغایر با توافقش و پیش از خروج کامل نیروهای بین‌المللی وارد پایتخت شده بود.

عقب‌نشینی از افغانستان نقطه سیاه کارنامه بایدن

دیوید ایگناتیوس تحلیلگر و نویسنده مشهور آمریکایی ۲۱ دسامبر ۲۰۲۱ در واشینگتن پست نوشت: بزرگترین اشتباه سیاست خارجی بایدن مدیریت خروج آشفته از افغانستان بود. بایدن شخصاً کاملا مصمم بود به طولانی‌ترین جنگ آمریکا پایان دهد. او مردی سرسخت و گاهی عصبانی است. او به آنچه می‌خواست رسید، اما با هزینه قابل توجهی برای وجهه و اعتبار آمریکا.

این روزنامه‌نگار آمریکایی ادامه داد: ارتش آمریکا و سیا در راه خروج نیروها از افغانستان کارها را انجام دادند، اما وزارت خارجه آمریکا به اندازه کافی سطح فروپاشی حکومتی در کابل و نیاز قابل پیش‌بینی برای تخلیه ده‌ها هزار آمریکایی و افغان را مدیریت نکرد.

 نویسنده واشینگتن پست با بیان اینکه ترامپ در مورد خروج از کابل صحبت کرد و بایدن این کار را انجام داد، افزود: افغانستان از نظر اعتبار، نقطه ضعف کارنامه بایدن محسوب می‌شود. بایدن در ماه ژوئن مبنی بر بازگشت دوباره آمریکا لاف زد، اما واقعیت آن است که کابل تصویری از عقب‌نشینی آمریکا بود.

تداوم جنگ‌های آمریکا برغم ادعای بایدن

 اما همچنان که روزنامه نیویورک تایمز در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱ نوشت، بایدن گرچه ادعا کرده که جنگ پایان یافته‌است اما جنگ‌های آمریکا همچنان ادامه دارد.

بایدن سال گذشته در سازمان ملل متحد ادعا کرد که «برای اولین بار در ۲۰ سال گذشته، ایالات متحده در جنگ نیست.» این در حالی است که تنها یک روز پیش از آن، موشک شلیک شده از هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی، خودرویی را که در جاده ای دور افتاده در شمال غربی سوریه حرکت می‌کرد، هدف قرار داد. گفته شد این حمله علیه یک عامل مشکوک القاعده انجام شده‌است. سه هفته قبل از آن نیز، ارتش آمریکا یک حمله هوایی را در سومالی به منظور هدف قرار دادن اعضای گروه تروریستی الشباب انجام داد که بخشی از عملیات هوایی آمریکا در این کشور بود که در ماه‌های اخیر شدت گرفته‌است.

به نوشته نیویورک تایمز، شاید دیگر نظامیان آمریکایی در افغانستان حضور نداشته باشند، اما جنگ‌های آمریکا در نقاط مختلف دنیا همچنان ادامه دارد. سخنرانی سال گذشته بایدن در سازمان ملل در مورد پایان جنگ‌های آمریکا درست در همان روزی بود که آخرین سربازی که قبل از خروج آمریکا از افغانستان کشته شد در قبرستان ملی آرلینگتون به خاک سپرده شد.

به نوشته این رسانه آمریکایی، این تازه‌ترین تلاش یک رئیس‌جمهوری آمریکا در دو دهه پس از حملات ۱۱ سپتامبر با بازی لفظی در مورد جنگ برای پوشاندن این واقعیت‌های ناخوشایند بود که آمریکا هنوز درگیر جنگ مسلحانه در سراسر جهان است.

 بایدن ماه ژوئن در نامه ای به کنگره نام همه کشورهایی را که نیروهای آمریکایی در آن حضور دارند از عراق و سوریه گرفته تا یمن، فیلیپین و نیجر بیان کرد.

 بر اساس این نامه، امروز همچنان ۴۰ هزار سرباز آمریکایی در سراسر خاورمیانه مستقر هستند از جمله دو هزار و ۵۰۰ سرباز در عراق که بیش از ۱۸ سال پس از دستور جورج دبلیو بوش برای حمله به این کشور و حدود ۹۰۰ سرباز در مأموریتی که توسط باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ آغاز شده‌است، حضور دارند.

همچنین بایدن اذعان کرده بود که در آینده ارتش را به انجام عملیاتی در افغانستان علیه تهدیدات تروریستی جدید حتی از طریق پایگاه‌های خارج از این کشور، هدایت می‌کند.

او تصریح کرده بود: نیروهای ما به خانه نمی‌آیند. ما باید در این مورد صادق باشیم. آنها فقط به پایگاه‌های دیگر در همان منطقه نقل مکان می‌کنند تا مأموریت‌های ضدتروریستی مشابهی را انجام دهند.

 درواقع بهانه شکست داعش و ظهور وابستگان این گروه در شمال آفریقا، آسیا و دیگر نقاط جهان، به برنامه ریزان نظامی آمریکایی دستاویزی داده تا برخی عملیات را که بایدن در نامه خود به کنگره شرح داده‌است، ادامه دهند.

در این نامه ادعا شده‌است که اکثر این استقرارها شامل «مشارکت معمول در جنگ» نمی‌شود، اما در بسیاری از نقاط ممکن است نیروهای آمریکایی «ملزم به دفاع از خود در برابر تهدیدها یا حملات شوند.»

البته همچنان که روزنامه آمریکایی واشینگتن پست نوشته‌است، منطقه غرب آسیا (خاورمیانه) برای آمریکا یک «عادت وابسته» بوده که نه خودش و نه دوستان بی ثباتش قادر به ترک آن نبوده‌اند.

دیوید ایگناتیوس ۲۸ مارس ۲۰۲۲ در واشینگتن پست در این باره نوشت: وقتی ژنرال مکنزی در سال ۲۰۱۹ به ریاست سنتکام رسید، نگرانی اصلی او ایران بود. اکنون که او دوران فرماندهی خود را در اول آوریل به پایان می‌رساند، ایران همچنان اولویت نخست سنتکام است. مکنزی خود در این باره معتقد است که درس پایدار دوران مأموریت او برای منطقه این است که «ایران سرجایش هست و جایی نمی‌رود.»

نویسنده ادامه داده‌است: قدرت آمریکا در خاورمیانه طی ۳ سال فرماندهی مکنزی بر نیروهای آمریکایی در منطقه کاهش یافت. ایالات متحده از طولانی‌ترین جنگ خود در افغانستان خارج شد و شرکای سنتی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی شروع به روی برگرداندن از آمریکا کرده‌اند. اما قدرت ایران همچنان مثل گذشته ثابت مانده‌است.

نویسنده واشینگتن پست ادامه داده‌است: بازنشستگی مکنزی فرصتی برای تأمل در جایگاه آمریکا در خاورمیانه پس از هزینه کردن خون و ثروت زیادی در طی دهه‌ها در نقش پلیس منطقه است. پاسخ صادقانه این است که ایالات متحده در بسیاری از مواقع، منابع خود را در این منطقه هدر داده و سعی در حفظ وضعیت موجود دارد که ذاتاً ناپایدار بوده‌است.

القاعده همچنان بهانه جنگ‌های آمریکا و کلیدواژه ای برای جبران شکست در افغانستان

حالا یکسال پس از خروج آشفته و خفت بار نظامیان آمریکایی از افغانستان، بایدن راه نجات خود و حزب دموکرات را در آستانه انتخابات میاندوره ای کنگره برای جبران این شکست تاریخی در کلیدواژه القاعده جستجو می‌کند که پیشینیان او با همین رمز موجب اشغال و ویرانگری افغانستان شدند.

جو بایدن رئیس‌جمهوری آمریکا در ۱۱ اسد/مرداد ماه اعلام کرد: ایمن الظواهری رهبر القاعده را در افغانستان کُشتیم. او مغز متفکر حملات به آمریکایی‌ها بود.

همزمان خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز کشته شدن الظواهری را تأیید و سعی کرد او را در تراز بن‌لادن معرفی کند، حال آنکه در گزارش‌های متعدد دربارهٔ علت اصلی ناامنی‌های اخیر افغانستان، از داعش نام برده می‌شود.

البته در سال ۲۰۱۱ نیز دموکراتها با نقض حریم پاکستان و ادعای ترور اسامه بن‌لادن سرکرده القاعده سعی کردند زمینه را برای تکرار ریاست جمهوری اوباما مهیا کنند.

و اکنون یکسال پس از ترک افغانستان، نه تنها آمریکا ماه‌هاست درگیر جنگ اوکراین شده که خود در ایجاد آن نقش مهمی داشته‌است بلکه همچنان که هنری کیسینجر سیاستمدار کهنه‌کار و وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در گفتگو با روزنامه وال استریت ژورنال می‌گوید: در آستانه جنگ با روسیه و چین در مورد مسائلی است که تا حدی بدون درنظر گرفتن عواقب، در ایجاد آنها نقش داشته‌است.

این دیپلمات و مشاور ژئوپلیتیک آلمانی-آمریکایی که به عنوان وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت‌های ریچارد نیکسون و جرالد فورد فعالیت کرده و اکنون ۹۹ سال سن دارد، پیشتر هم در گفتگو با بلومبرگ با بیان اینکه جهان به رهبران بهتری نیاز دارد به بایدن هشدار داده بود از «رویارویی و تقابل بی‌پایان» با چین پرهیز کند.

کیسینجر معتقد است دربارهٔ روابط خصومت آمیز فزاینده میان آمریکا و چین خطر «بروز فاجعه در جهان، مشابه جنگ جهانی اول» را دارد.

به نظر می‌رسد دولتمردان آمریکایی که همواره بقای خود و ایالات متحده را در عرصه بین‌المللی، در جنگ‌افروزی‌ها می‌دانند همچنان بر این طبل خواهند کوبید و تجربه تلخ شکست‌های تاریخی نیز نخواهد توانست مانع جنون جنگ طلبی آنان شود.
https://payam-aftab.com/vdcaiwn6a49nwa1.k5k4.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

0