تاریخ انتشار :چهارشنبه ۸ سرطان ۱۴۰۱ ساعت ۰۸:۳۱
کد مطلب : 100405
فتنه آمریکایی در افغانستان
آمریکایی‌ها بعد از خروج از افغانستان، بارها تلاش کرده‌اند در قالب‌های دیگری همچون مباحث اقتصادی وارد عرصه داخلی این کشور شوند و حتی در مقاطعی به سمت احداث پایگاه نظامی در پاکستان برای تأثیرگذاری بر مسائل افغانستان پیش رفتند که با مخالف نخست‌وزیر سابق پاکستان مواجه شدند. این موضوع نشان می‌دهد آمریکا همچنان به دنبال ایجاد سناریوهایی برای برهم زدن وضعیت داخلی افغانستان است تا از این شرایط برای اجرای سیاست‌های خود در این کشور استفاده کند.

به تازگی درگیری‌هایی در افغانستان بین نیروهای مهدی مجاهد و طالبان در لخاب شکل گرفت که بر اثر آن تعداد زیادی کشته و مجروح شدند. بسیاری اختلاف مهدی مجاهد و طالبان را بر روی دو گزاره می‌دانند؛ نخست، انتقاد مجاهد از پایبند نبودن طالبان به حقوق هزاره‌ها و به ویژه در مناطق هزاره نشین و دوم، اختلاف بر سر منابع زغال سنگ در این منطقه.

همچنین گزارش‌هایی از برخی مناطق شمال افغانستان درز پیدا کرده مبنی بر اینکه ازبک‌ها درصدد یک سری اقدامات علیه طالبان هستند. همه این موارد نشئت گرفته از این است که طالبان تاکنون دولت فراگیر تشکیل نداده‌اند و بیشتر مناصب دولتی در اختیار اعضای طالبان قرار گرفته‌است. افغانستان کشوری است با قومیت‌ها و اقوام مختلف و همین تنوع قومیتی دستمایه برخی بازیگران خارجی برای افزایش درگیری‌ها خواهد شد؛ در این میان برخی ابزارهای خارجی همچون نقش آفرینی برخی بازیگران همچون آمریکا در بحران‌های اینچنینی نیز تأثیرگذار است. دربارهٔ این موضوع ابتدا طراحی‌های آمریکا را باید ذکر کرد و سپس براساس این طرح‌ها، پازل آنها را برای ایجاد بحران در افغانستان توضیح داد.

آمریکایی‌ها بعد از خروج از افغانستان بارها تلاش کرده‌اند در قالب‌های دیگری همچون مباحث اقتصادی وارد عرصه داخلی این کشور شوند. حتی در مقاطعی آمریکا به سمت احداث پایگاه نظامی در پاکستان برای تأثیرپذیری بر افغانستان پیش رفت که با مخالف عمران خان، نخست‌وزیر سابق پاکستان مواجه شد. این موارد نشان می‌دهد آمریکا همچنان به دنبال ایجاد و احیای سناریوهایی برای برهم زدن وضعیت داخلی افغانستان است تا از این شرایط برای اجرای سیاست‌های خود در این کشور استفاده کند.

اهم طرح‌ها و سیاست‌هایی که آمریکایی در افغانستان پیش گرفته‌اند، موارد ذیل است.

احیای داعش: داعش به عنوان ماشین جنگی واشینگتن در غرب آسیا توانست حضور آمریکا را در منطقه براساس ادعای واهی مبارزه با تروریسم موجه جلوه دهد و از سوی دیگر اقدامات مخربی علیه امنیت ملی کشورهای منطقه و خاصا کشورهای مخالف با سیاست‌های واشینگتن انجام دهد. نابودی سرزمینی این موجودیت در غرب آسیا، شرایط را برای آمریکا فراهم کرده که از وضعیت موجود بالاخص خلاء امنیتی حاکم بر کشورهای شرقی همچون افغانستان، راهبرد انتقال داعش به این کشورها به عنوان تهدیدی بالفعل همچنان در سیاست‌های امنیتی واشینگتن حضور داشته باشد. داعش در افغانستان برای آمریکا به منزله کارت ورود مجدد به افغانستان است و این گروه مطلوب‌ترین بازیگر برای واشینگتن در مقابل طالبان در جهت ایجاد چالش و ناامنی در افغانستان است.

رویکرد هرج و مرج خلاق: این رویکرد بر این گزاره تأکید دارد که کشور هدف وضعیت بی‌ثباتی و هرج و مرج گونه و از درون این هرج و مرج آمریکا به عنوان نظم دهنده وارد کارزار شود و نظم موردنظر خود را تدوین کند. در افغانستان آمریکا همین رویکرد را با دو گزاره داعش و اختلافات قومی در پیش گرفته‌است. در بحث داعش بدین صورت عمل خواهد کرد باتوجه به حجم گسترده حملات این گروه، خود را به عنوان عامل نظم دهنده وارد ماجرا کرده و از همین طریق حضور خود را موجه جلوه می‌دهد.

در بحث اختلافات قومی و مذهبی نیز آمریکا به دنبال آن است که اختلافات قومی را در افغانستان به مرحله اعلایی برساند و از درون این اختلافات به دو هدف برسد؛ نخست، شرایط را برای حضور مجدد خود فراهم کند و دوم، اینکه با این اختلاف‌ها، ابتدا جنگ قدرت را راه اندازی و سپس گروه‌ها را وارد جنگ فرسایشی داخلی کند. این در واقع همان رویکرد جنگ درون تمدنی با مختصات قومی و مذهبی است که آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها طی چند دهه گذشته در منطقه آن را اجرایی کرده‌اند.

آمریکایی‌ها در هر کشوری به فراخور آن، اقداماتشان را طرح‌ریزی می‌کنند. به عنوان نمونه در عراق امری که آمریکایی برای تفرقه افکنی بر روی آن تمرکز کرده‌اند، اختلافات مذهبی است. در افغانستان، تمرکز بر اختلافات قومی و مذهبی است. اختلافات قومی در افغانستان پاشنه آشیل مهمی برای آمریکایی‌ها است که از گذرگاه آن به مسائل دینی نیز وارد می‌شوند.

باتوجه به این موارد، طراحی بیرونی برای ایجاد درگیری در افغانستان بین گروه‌های مختلف در جریان است و احتمال می‌رود، باتوجه به عدم انعطاف‌پذیری طالبان در بحث دولت فراگیر، کشمکش‌های داخلی افزایش یابد.

جنگ فراگیر: آمریکا همواره نشان داده که از خلاهای موجود در یک کشور، برای افزایش بحران استفاده می‌کند. در افغانستان سناریو آمریکایی‌ها همین است که با اقدامات کوچک و درگیری‌های داخلی، شرایط را برای ایجاد یک جنگ فراگیر در این کشور فراهم کنند. جنگی که در آن هم از نظر مختصات سرزمینی محدود به جغرافیای خاصی نباشد و هم از نظر گروه‌های شرکت کننده محدود به جریان‌های خاصی نباشد.

البته نکته ای که باید به آن اشاره کرد، بسترسازی و مقدمات چنین جنگی است که آمریکایی‌ها از بستر جنگ نرم و فضای رسانه ای به دنبال آن هستند؛ زیرا واشینگتن NGOهای مختلفی در طول ۲۰ سال حضور در افغانستان ایجاد کرده‌است و همین مراکز بسترساز اختلافات قومی و تشدید آن هستند.

ارزیابی نهایی

جنگ فرقه ای که انگلیسی‌ها آن را طرح‌ریزی کردند، اکنون در دستورکار آمریکایی‌ها در افغانستان قرار گرفته‌است. بستر جنگ‌های داخلی زمینه اقدامات خارجی را در این کشور فراهم خواهد کرد. در کنار این مسئله، ضرورت تضعیف گروه‌های داخلی برای آمریکا بسیار مهم است و دوگانه سازی‌های که واشینگتن در قالب داعش در مقابل طالبان یا هزاره و ازبک در مقابل پشتون در جامعه افغانستان طرح‌ریزی کرده‌اند، نشان از برنامه‌ریزی‌های است که در آینده برای افغانستان در نظر گرفته‌اند. صرف نظر از درگیری‌های که اخیراً بین طالبان و گروه مهدی مجاهد شکل گرفته، باید این اقدامات را در پازل بزرگ‌تری برای مشتعل شدن جنگ داخلی در افغانستان در نظر گرفت. جنگی که در صورت وقوع آن، تهدیدهای‌هایش برای کشورهای منطقه تبعات فراوانی خواهد داشت.
منبع : راهبرد معاصر
https://www.payam-aftab.com/vdchvvnzm23nvkd.tft2.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

0