کد QR مطلبدریافت صفحه با کد QR

طالبان و فرصت تغییر و بهبود شرایط افغانستان

25 اسد 1401 ساعت 16:00

رهبران طالبان از تجربه یکسال گذشته استفاده نموده و واقعیت چندقومی و تغییر جامعه افغانستان را بپذیرند و زمینه را برای گفتگوی بین الافغانی برای پایان بحران افغانستان و تشکیل حکومت همه شمول براساس رأی و اراده مردم افغانستان فراهم سازند.


در طول 5 دهه اخیر بارها فرصت‌هایی برای تشکیل یک حکومت ملی با مشارکت همه اقوام افغانستان به وجود آمده است که متأسفانه همگی به هدر رفته است.

یکی از این فرصت‌های بزرگ پیروزی مجاهدین و سقوط دولت دکتر نجیب الله در سال 1371 شمسی بود. با سقوط دولت کمونیستی حزب وطن به رهبری دکتر نجیب الله احمدزی و پیروزی مجاهدین انتظار می‌رفت که یک دولت و نظام اسلامی بر اساس آموزه‌های اسلامی در افغانستان تشکیل شده و عدالت اجتماعی را برقرار خواهد ساخت و مردم افغانستان طعم آزادی را خواهند چشید.

اما متأسفانه گروه‌های جهادی از فرصت پیش آمده استفاده لازم را نبردند و با خودخواهی و قدرت طلبی فرصت به وجود آمده را برباد فنا دادند و به جای تشکیل یک نظام اسلامی مردم سالار برای تصاحب بیشتر قدرت به جان هم افتادند که در نتیجه افغانستان گرفتار یک جنگ داخلی خطرناک گردید و کابل پایتخت افغانستان به خرابه تبدیل گردید. و در نتیجه پس از چهار سال حکومت ناموفق در 5 میزان/مهر 1371 به دست طالبان سقوط کرد.

گروه طالبان نیز پس از تصرف کابل علاقه‌ای به گفتگوی بین الافغانی و حل بحران افغانستان از طریق گفتگو نشان ندادند و جنگ ادامه پیدا نمود تا اینکه حکومت طالبان نیز پس از انفجار مرکز تجارت جهانی نیویورک و لشکر کشی آمریکا و متحدانش به افغانستان سرنگون شد و کنفرانس بن تشکیل گردید.

کنفرانس بن طلایی ترین فرصت برای تشکیل یک حکومت ملی براساس شایسته سالاری بود که بازهم متأسفاه به دلیل فداکردن حقیقت به پای مصحلت از دست رفت و ملاحظات سیاسی بی‌مورد برخی قدرتهای جهانی و ضعف مدیریت و اراده شرکت کنندگان و نمایندگان جبهه متحد باعث شد که از فرصت طلایی کنفرانس بن استفاده لازم صورت نگیرد.

اون ملاحظات نابجا باعث شد که حکومت برآمده از کنفرانس بن نتواند به عنوان یک دولت ملی و متحد عمل کند و همیشه گرفتار بحران و اختلاف باشد.
تعصبات قومی  و نادیده گرفتن منافع ملی و رفتار قوم گرایانه دولت مردان باعث تضعیف دولت و روحیه نیروهای امنیتی و در نتیجه موجب سقوط نظام جمهوری گردید و این نظام پس از 20 سال با خروج نیروهای خارجی فروپاشیده و به دست طالبان سقوط نمود.

پس از سقوط نظام جمهوری و بازگشت مجدد طالبان به قدرت انتظار می‌رفت که تغییری در رویکرد طالبان به وجود آمده باشد و رهبران طالبان با درس آموزی از تجربیات دهه 70 مانند گذشته رفتار نکرده و برای خاتمه دادن به بحران طولانی مدت افغانستان با تعامل با دیگر جناح‌های سیاسی زمینه را برای تشکیل یک حکومت ملی و فراگیر با مشارکت همه اقوام و اقشار افغانستان فراهم سازند.

اما متأسفانه این فرصت نیز با دخالت برخی کشورهای همسایه و سفر جنرال فیض حمید رئیس سازمان استخبارات ارتش پاکستان آی اس آی به کابل و اعلام کابینه دولت سرپرست طالبان به هدر رفت و رؤیای تشکیل حکومت فراگیر و همه شمول و همچنین استقرار صلح و برقراری امنیت و تأمین عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی رفته رفته از بین رفت و مردم افغانستان با یأس و ناامیدی و با نگرانی و اضطراب نسبت به آینده کشور شب و روز خود را سپری نمایند.
عده‌ای زیادی از هموطنان هم مهاجرت از کشور را انتخاب کرده و راهی دیار همسایگان شدند و حدود 4 میلیون نفر عاز ایران و پاکستان گردیدند.

تشکیل نشدن یک حکومت همه شمول و پاسخگو باعث شد که کشور به سمت فروپاشی رفته و با افزایش فقر و بی‌کاری هر روز مشکلات مردم بیشتر گردد و کار به جایی برسد که مردم برای سیر کردن شکم فرزندان خود به فروش کودکان و اعضای بدن خود روی بیاورند!

اکنون که یکسال از بازگشت مجدد طالبان به قدرت می‌گذرد هیچ امیدی به بهبود وضعیت اجتماعی و اقتصادی نیست و فقر و فلاکت همچنان مردم را تهدید می‌کند.
در همین حال دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان(یوناما) اعلام کرده است که هنوز فرصت برای تغییر و بهبود شرایط افغانستان موجود است و طالبان باید به این مسأله فکر کنند. این سازمان در عین حال تهدید کرده است که در صورت عدم تغییر همه چیز بدتر خواهد شد.

همانطور که دفتر معاونت سازمان ملل اعلام کرده است هنوز فرصت برای بهبود شرایط و اعتلای افغانستان موجود است و باید رهبران طالبان از تجربه یکسال گذشته استفاده نموده و واقعیت چندقومی و تغییر جامعه افغانستان را بپذیرند و زمینه را برای گفتگوی بین الافغانی برای پایان بحران افغانستان و تشکیل حکومت همه شمول براساس رأی و اراده مردم افغانستان فراهم سازند و گرنه همانطور که یوناما گفته است وضعیت بدتر خواهد شد. هم جنگ گسترش خواهد یافت و هم شرایط اقتصادی مردم بحرانی تر خواهد گردید و دنیا هم با تداوم وضعیت فعلی حکومت طالبان را به رسمیت نخواهند شناخت.
تا دیر نشده از فرصت موجود باید استفاده کرد زیرا که فرصت‌ها رفتنی اند و نباید حسرت از دست دادن فرصت‌ها را در آینده بخوریم.
 


کد مطلب: 100905

آدرس مطلب :
https://www.payam-aftab.com/fa/article/100905/طالبان-فرصت-تغییر-بهبود-شرایط-افغانستان

پیام آفتاب
  https://www.payam-aftab.com