پایگاه خبری پیام آفتاب - آخرين عناوين اسناد :: نسخه کامل http://www.payam-aftab.com/fa/Countries/WorldDocument Sat, 14 Dec 2019 23:30:03 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal2/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری پیام آفتاب http://www.payam-aftab.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری پیام آفتاب آزاد است. Sat, 14 Dec 2019 23:30:03 GMT اسناد 60 بیانیهٔ گام دوم انقلاب اسلامی ایران / آیت‌الله خامنه‌ای http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/88677/بیانیه-گام-دوم-انقلاب-اسلامی-ایران-آیت-الله-خامنه-ای به گزارش پیام آفتاب، انقلاب اسلامی ایران در حالی چهلمین سالگرد پیروزی خود را پشت سر گذاشت و قدم به دههٔ پنجم حیات خود نهاد که اگرچه دشمنانش خیال نابودی آن را در سر داشتند اما دوستانش در سراسر جهان، امیدوارانه آن را در گذر از چالش‌ها و به دست آوردن پیشرفت‌های خیره‌کننده، همواره سربلند دیده‌اند. در چنین نقطهٔ عطفی، «آیت‌الله خامنه‌ای» رهبر انقلاب اسلامی ایران با صدور «بیانیهٔ گام دوم انقلاب» و برای ادامهٔ این راه روشن، به تبیین دستاوردهای چهار دههٔ گذشته این کشور پرداخته و توصیه‌هایی اساسی به‌منظور «جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ» ارائه کرده‌است. متن کامل این بیانیه به شرح زیر است: بسم الله الرّحمن الرّحیم الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین و صحبه المنتجبین و من تبعهم باحسان الی یوم الدّین. از میان همهٔ ملّتهای زیر ستم، کمتر ملّتی به انقلاب همّت می‌گمارد؛ و در میان ملّتهایی که به‌پا خاسته و انقلاب کرده‌اند، کمتر دیده شده که توانسته باشند کار را به نهایت رسانده و به‌جز تغییر حکومتها، آرمانهای انقلابی را حفظ کرده باشند. امّا انقلاب پُرشکوه ملّت ایران که بزرگ‌ترین و مردمی‌ترین انقلاب عصر جدید است، تنها انقلابی است که یک چلّهٔ پُرافتخار را بدون خیانت به آرمانهایش پشت سر نهاده و در برابر همهٔ وسوسه‌هایی که غیرقابل مقاومت به‌نظر می‌رسیدند، از کرامت خود و اصالت شعارهایش صیانت کرده و اینک وارد دومین مرحلهٔ خودسازی و جامعه‌پردازی و تمّدن‌سازی شده‌است. درودی از اعماق دل بر این ملّت؛ بر نسلی که آغاز کرد و ادامه داد و بر نسلی که اینک وارد فرایند بزرگ و جهانیِ چهل سال دوم می‌شود. آن روز که جهان میان شرق و غرب مادّی تقسیم شده بود و کسی گمان یک نهضت بزرگ دینی را نمی‌بُرد، انقلاب اسلامی ایران، با قدرت و شکوه پا به میدان نهاد؛ چهارچوب‌ها را شکست؛ کهنگی کلیشه‌ها را به‌رخ دنیا کشید؛ دین و دنیا را در کنار هم مطرح کرد و آغاز عصر جدیدی را اعلام نمود. طبیعی بود که سردمداران گمراهی و ستم واکنش نشان دهند، امّا این واکنش ناکام ماند. چپ و راستِ مدرنیته، از تظاهر به نشنیدن این صدای جدید و متفاوت، تا تلاش گسترده و گونه‌گون برای خفه کردن آن، هرچه کردند به اجل محتوم خود نزدیک‌تر شدند. اکنون با گذشت چهل جشن سالانهٔ انقلاب و چهل دههٔ فجر، یکی از آن دو کانون دشمنی نابود شده و دیگری با مشکلاتی که خبر از نزدیکی احتضار می‌دهند، دست و پنجه نرم می‌کند! و انقلاب اسلامی با حفظ و پایبندی به شعارهای خود همچنان به‌پیش می‌رود. برای همه چیز می‌توان طول عمر مفید و تاریخ مصرف فرض کرد، امّا شعارهای جهانی این انقلاب دینی از این قاعده مستثنا است؛ آنها هرگز بی‌مصرف و بی‌فایده نخواهند شد، زیرا فطرت بشر در همهٔ عصرها با آن سرشته‌است. آزادی، اخلاق، معنویت، عدالت، استقلال، عزّت، عقلانیّت، برادری، هیچ‌یک به یک نسل و یک جامعه مربوط نیست تا در دوره‌ای بدرخشد و در دوره‌ای دیگر افول کند. هرگز نمی‌توان مردمی را تصوّر کرد که از این چشم‌اندازهای مبارک دل‌زده شوند. هرگاه دل‌زدگی پیش آمده، از روی‌گردانی مسئولان از این ارزشهای دینی بوده‌است و نه از پایبندی به آنها و کوشش برای تحقّق آنها. انقلاب اسلامی همچون پدیده‌ای زنده و بااراده، همواره دارای انعطاف و آمادهٔ تصحیح خطاهای خویش است، امّا تجدیدنظرپذیر و اهل انفعال نیست، به نقدها حسّاسیّت مثبت نشان می‌دهد و آن را نعمت خدا و هشدار به صاحبان حرفهای بی‌عمل می‌شمارد، امّا به هیچ بهانه‌ای از ارزشهایش که بحمدالله با ایمان دینی مردم آمیخته‌است، فاصله نمی‌گیرد. انقلاب اسلامی پس از نظام‌سازی، به رکود و خموشی دچار نشده و نمی‌شود و میان جوشش انقلابی و نظم سیاسی و اجتماعی تضاد و ناسازگاری نمی‌بیند، بلکه از نظریّهٔ نظام انقلابی تا ابد دفاع می‌کند. جمهوری اسلامی، متحجّر و در برابر پدیده‌ها و موقعیّتهای نوبه‌نو، فاقد احساس و ادراک نیست، امّا به اصول خود به‌شدّت پایبند و به مرزبندی‌های خود با رقیبان و دشمنان به‌شدّت حسّاس است. با خطوط اصلی خود هرگز بی‌مبالاتی نمی‌کند و برایش مهم است که چرا بماند و چگونه بماند. بی‌شک فاصلهٔ میان بایدها و واقعیّتها، همواره وجدانهای آرمانخواه را عذاب داده و می‌دهد، امّا این، فاصله‌ای طی‌شدنی است و در چهل سال گذشته در مواردی بارها طی شده‌است و بی‌شک در آینده، با حضور نسل جوان مؤمن و دانا و پُرانگیزه، با قدرت بیشتر طی خواهد شد. انقلاب اسلامی ملّت ایران، قدرتمند امّا مهربان و باگذشت و حتّی مظلوم بوده‌است، مرتکب افراط‌ها و چپ‌روی‌هایی که مایهٔ ننگ بسیاری از قیامها و جنبشها است، نشده‌است، در هیچ معرکه‌ای حتّی با آمریکا و صدّام، گلولهٔ اوّل را شلّیک نکرده و در همهٔ موارد، پس از حملهٔ دشمن از خود دفاع کرده و البتّه ضربت متقابل را محکم فرود آورده‌است. این انقلاب از آغاز تا امروز نه بی‌رحم و خون‌ریز بوده و نه منفعل و مردّد، با صراحت و شجاعت در برابر زورگویان و گردنکشان ایستاده و از مظلومان و مستضعفان دفاع کرده‌است. این جوانمردی و مروّت انقلابی، این صداقت و صراحت و اقتدار، این دامنهٔ عمل جهانی و منطقه‌ای در کنار مظلومان جهان، مایهٔ سربلندی ایران و ایرانی است، و همواره چنین باد. اینک در آغاز فصل جدیدی از زندگی جمهوری اسلامی، این بندهٔ ناچیز مایلم با جوانان عزیزم، نسلی که پا به میدان عمل می‌گذارد تا بخش دیگری از جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ را آغاز کند، سخن بگویم. سخن اوّل دربارهٔ گذشته‌است. عزیزان! نادانسته‌ها را جز با تجربهٔ خود یا گوش سپردن به تجربهٔ دیگران نمی‌توان دانست. بسیاری از آنچه را ما دیده و آزموده‌ایم، نسل شما هنوز نیازموده و ندیده‌است. ما دیده‌ایم و شما خواهید دید. دهه‌های آینده دهه‌های شما است و شمایید که باید کارآزموده و پُرانگیزه از انقلاب خود حراست کنید و آن را هرچه بیشتر به آرمان بزرگش که ایجاد تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمیٰ (ارواحنا فداه) است، نزدیک کنید. برای برداشتن گامهای استوار در آینده، باید گذشته را درست شناخت و از تجربه‌ها درس گرفت؛ اگر از این راهبرد غفلت شود، دروغها به جای حقیقت خواهند نشست و آینده مورد تهدیدهای ناشناخته قرار خواهد گرفت. دشمنان انقلاب با انگیزه‌ای قوی، تحریف و دروغ‌پردازی دربارهٔ گذشته و حتّی زمان حال را دنبال می‌کنند و از پول و همهٔ ابزارها برای آن بهره می‌گیرند. رهزنان فکر و عقیده و آگاهی بسیارند؛ حقیقت را از دشمن و پیاده‌نظامش نمی‌توان شنید. انقلاب اسلامی و نظام برخاسته از آن، از نقطهٔ صفر آغاز شد؛ اوّلاً: همه چیز علیه ما بود، چه رژیم فاسد طاغوت که علاوه بر وابستگی و فساد و استبداد و کودتایی بودن، اوّلین رژیم سلطنتی در ایران بود که به‌دست بیگانه ــ و نه به‌زور شمشیر خود ــ بر سرِ کار آمده بود، و چه دولت آمریکا و برخی دیگر از دولتهای غربی، و چه وضع به‌شدّت نابسامان داخلی و عقب‌افتادگی شرم‌آور در علم و فنّاوری و سیاست و معنویّت و هر فضیلت دیگر. ثانیاً: هیچ تجربهٔ پیشینی و راه طی‌شده‌ای در برابر ما وجود نداشت. بدیهی است که قیام‌های مارکسیستی و امثال آن نمی‌توانست برای انقلابی که از متن ایمان و معرفت اسلامی پدید آمده‌است، الگو محسوب شود. انقلابیون اسلامی بدون سرمشق و تجربه آغاز کردند و ترکیب جمهوریّت و اسلامیّت و ابزارهای تشکیل و پیشرفت آن، جز با هدایت الهی و قلب نورانی و اندیشهٔ بزرگ امام خمینی، به دست نیامد و این نخستین درخشش انقلاب بود. پس آنگاه انقلاب ملّت ایران، جهان دوقطبی آن روز را به جهان سه‌قطبی تبدیل کرد و سپس با سقوط و حذف شوروی و اقمارش و پدید آمدن قطبهای جدید قدرت، تقابل دوگانهٔ جدید «اسلام و استکبار» پدیدهٔ برجستهٔ جهان معاصر و کانون توجّه جهانیان شد. از سویی نگاه امیدوارانهٔ ملّتهای زیر ستم و جریانهای آزادیخواه جهان و برخی دولتهای مایل به استقلال، و از سویی نگاه کینه‌ورزانه و بدخواهانهٔ رژیم‌های زورگو و قلدرهای باج‌طلب عالم، بدان دوخته شد. بدین گونه مسیر جهان تغییر یافت و زلزلهٔ انقلاب، فرعونهای در بسترِ راحت آرمیده را بیدار کرد؛ دشمنی‌ها با همهٔ شدّت آغاز شد و اگر نبود قدرت عظیم ایمان و انگیزهٔ این ملّت و رهبری آسمانی و تأییدشدهٔ امام عظیم‌الشّأن ما، تاب آوردن در برابر آن همه خصومت و شقاوت و توطئه و خباثت، امکان‌پذیر نمی‌شد. به‌رغم همهٔ این مشکلات طاقت‌فرسا، جمهوری اسلامی روز به روز گامهای بلندتر و استوارتری به جلو برداشت. این چهل سال، شاهد جهادهای بزرگ و افتخارات درخشان و پیشرفتهای شگفت‌آور در ایران اسلامی است. عظمت پیشرفتهای چهل‌سالهٔ ملّت ایران آنگاه به‌درستی دیده می‌شود که این مدّت، با مدّتهای مشابه در انقلابهای بزرگی همچون انقلاب فرانسه و انقلاب اکتبر شوروی و انقلاب هند مقایسه شود. مدیریّت‌های جهادی الهام‌گرفته از ایمان اسلامی و اعتقاد به اصل «ما می‌توانیم» که امام بزرگوار به همهٔ ما آموخت، ایران را به عزّت و پیشرفت در همهٔ عرصه‌ها رسانید. انقلاب به یک انحطاط تاریخی طولانی پایان داد و کشور که در دوران پهلوی و قاجار به‌شدّت تحقیر شده و به‌شدّت عقب مانده بود، در مسیر پیشرفت سریع قرار گرفت؛ در گام نخست، رژیم ننگین سلطنت استبدادی را به حکومت مردمی و مردم‌سالاری تبدیل کرد و عنصر ارادهٔ ملّی را که جان‌مایهٔ پیشرفت همه‌جانبه و حقیقی است در کانون مدیریّت کشور وارد کرد؛ آنگاه جوانان را میدان‌دار اصلی حوادث و وارد عرصه مدیریّت کرد؛ روحیه و باور «ما می‌توانیم» را به همگان منتقل کرد؛ به‌برکت تحریم دشمنان، اتّکاء به توانایی داخلی را به همه آموخت و این منشأ برکات بزرگ شد: اوّلاً: ثبات و امنیّت کشور و تمامیّت ارضی و حفاظت از مرزها را که آماج تهدید جدّی دشمنان قرار گرفته بود ضمانت کرد و معجزهٔ پیروزی در جنگ هشت‌ساله و شکست رژیم بعثی و پشتیبانان آمریکایی و اروپایی و شرقی‌اش را پدیدآورد. ثانیاً: موتور پیشران کشور در عرصهٔ علم و فنّاوری و ایجاد زیرساخت‌های حیاتی و اقتصادی و عمرانی شد که تا اکنون ثمرات بالندهٔ آن روز به روز فراگیرتر می‌شود. هزاران شرکت دانش‌بنیان، هزاران طرح زیرساختی و ضروری برای کشور در حوزه‌های عمران و حمل‌ونقل و صنعت و نیرو و معدن و سلامت و کشاورزی و آب و غیره، میلیون‌ها تحصیل‌کردهٔ دانشگاهی یا در حال تحصیل، هزاران واحد دانشگاهی در سراسر کشور، ده‌ها طرح بزرگ از قبیل چرخهٔ سوخت هسته‌ای، سلّول‌های بنیادی، فناوری نانو، زیست‌فنّاوری و غیره با رتبه‌های نخستین در کلّ جهان، شصت برابر شدن صادرات غیرنفتی، نزدیک به ده برابر شدن واحدهای صنعتی، ده‌ها برابر شدن صنایع از نظر کیفی، تبدیل صنعت مونتاژ به فنّاوری بومی، برجستگی محسوس در رشته‌های گوناگون مهندسی از جمله در صنایع دفاعی، درخشش در رشته‌های مهم و حسّاس پزشکی و جایگاه مرجعیّت در آن و ده‌ها نمونهٔ دیگر از پیشرفت، محصول آن روحیه و آن حضور و آن احساس جمعی است که انقلاب برای کشور به‌ارمغان آورد. ایرانِ پیش از انقلاب، در تولید علم و فنّاوری صفر بود، در صنعت به‌جز مونتاژ و در علم به‌جز ترجمه هنری نداشت. ثالثاً: مشارکت مردمی را در مسائل سیاسی مانند انتخابات، مقابله با فتنه‌های داخلی، حضور در صحنه‌های ملّی و استکبارستیزی به اوج رسانید و در موضوعات اجتماعی مانند کمک‌رسانی‌ها و فعّالیّتهای نیکوکاری که از پیش از انقلاب آغاز شده بود، افزایش چشمگیر داد. پس از انقلاب، مردم در مسابقهٔ خدمت‌رسانی در حوادث طبیعی و کمبودهای اجتماعی مشتاقانه شرکت می‌کنند. رابعاً: بینش سیاسی آحاد مردم و نگاه آنان به مسائل بین‌المللی را به‌گونهٔ شگفت‌آوری ارتقاء داد. تحلیل سیاسی و فهم مسائل بین‌المللی در موضوعاتی همچون جنایات غرب به‌خصوص آمریکا، مسئلهٔ فلسطین و ظلم تاریخی به ملّت آن، مسئلهٔ جنگ‌افروزی‌ها و رذالتها و دخالتهای قدرتهای قلدر در امور ملّتها و امثال آن را از انحصار طبقهٔ محدود و عزلت‌گزیده‌ای به‌نام روشنفکر، بیرون آورد؛ این گونه روشنفکری میان عموم مردم در همهٔ کشور و همهٔ ساحتهای زندگی جاری شد و مسائلی از این دست حتّی برای نوجوانان و نونهالان، روشن و قابل فهم گشت. خامساً: کفّهٔ عدالت را در تقسیم امکانات عمومی کشور سنگین کرد. نارضایتی این حقیر از کارکرد عدالت در کشور به‌دلیل آنکه این ارزش والا باید گوهر بی‌همتا بر تارک نظام جمهوری اسلامی باشد و هنوز نیست، نباید به این معنی گرفته شود که برای استقرار عدالت کار انجام نگرفته‌است. واقعیّت آن است که دستاوردهای مبارزه با بی‌عدالتی در این چهار دهه، با هیچ دورهٔ دیگر گذشته قابل مقایسه نیست. در رژیم طاغوت بیشترین خدمات و درآمدهای کشور در اختیار گروه کوچکی از پایتخت‌نشینان یا همسانان آنان در برخی دیگر از نقاط کشور بود. مردم بیشتر شهرها به‌ویژه مناطق دوردست و روستاها در آخر فهرست و غالباً محروم از نیازهای اوّلیهٔ زیرساختی و خدمت‌رسانی بودند. جمهوری اسلامی در شمار موفّق‌ترین حاکمیّتهای جهان در جابه‌جایی خدمت و ثروت از مرکز به همه جای کشور، و از مناطق مرفّه‌نشین شهرها به مناطق پایین‌دست آن بوده‌است. آمار بزرگ راه‌سازی و خانه‌سازی و ایجاد مراکز صنعتی و اصلاح امور کشاورزی و رساندن برق و آب و مراکز درمانی و واحدهای دانشگاهی و سدّ و نیروگاه و امثال آن به دورترین مناطق کشور، حقیقتاً افتخارآفرین است؛ بی‌شک این همه، نه در تبلیغات نارسای مسئولان انعکاس یافته و نه زبان بدخواهان خارجی و داخلی به آن اعتراف کرده‌است؛ ولی هست و حسنه‌ای برای مدیران جهادی و بااخلاص نزد خدا و خلق است. البتّه عدالت مورد انتظار در جمهوری اسلامی که مایل است پیرو حکومت علوی شناخته شود، بسی برتر از اینها است و چشم امید برای اجرای آن به شما جوانها است که در ادامه بدان خواهم پرداخت. سادساً: عیار معنویّت و اخلاق را در فضای عمومی جامعه به‌گونه‌ای چشمگیر افزایش داد. این پدیدهٔ مبارک را رفتار و منش حضرت امام خمینی در طول دوران مبارزه و پس از پیروزی انقلاب، بیش از هر چیز رواج داد؛ آن انسان معنوی و عارف و وارسته از پیرایه‌های مادّی، در رأس کشوری قرار گرفت که مایه‌های ایمان مردمش بسی ریشه‌دار و عمیق بود. هرچند دست تطاول تبلیغات مروّج فساد و بی‌بندوباری در طول دوران پهلوی‌ها به آن ضربه‌های سخت زده و لجنزاری از آلودگی اخلاقی غربی را به درون زندگی مردم متوسّط و به‌خصوص جوانان کشانده بود، ولی رویکرد دینی و اخلاقی در جمهوری اسلامی، دلهای مستعد و نورانی به‌ویژه جوانان را مجذوب کرد و فضا به‌سود دین و اخلاق دگرگون شد. مجاهدتهای جوانان در میدانهای سخت از جمله دفاع مقدّس، با ذکر و دعا و روحیهٔ برادری و ایثار همراه شد و ماجراهای صدر اسلام را زنده و نمایان در برابر چشم همه نهاد. پدران و مادران و همسران با احساس وظیفهٔ دینی از عزیزان خود که به جبهه‌های گوناگون جهاد می‌شتافتند دل کندند و سپس، آنگاه که با پیکر خون‌آلود یا جسم آسیب‌دیدهٔ آنان روبه‌رو شدند، مصیبت را با شکر همراه کردند. مساجد و فضاهای دینی رونقی بی‌سابقه گرفت. صف نوبت برای اعتکاف از هزاران جوان و استاد و دانشجو و زن و مرد و صف نوبت برای اردوهای جهادی و جهاد سازندگی و بسیج سازندگی از هزاران جوان داوطلب و فداکار آکنده شد. نماز و حج و روزه‌داری و پیاده‌روی زیارت و مراسم گوناگون دینی و انفاقات و صدقات واجب و مستحب در همه‌جا به‌ویژه میان جوانان رونق یافت و تا امروز، روزبه‌روز بیشتر و باکیفیت‌تر شده‌است، و اینها همه در دورانی اتّفاق افتاده که سقوط اخلاقی روزافزون غرب و پیروانش و تبلیغات پُرحجم آنان برای کشاندن مرد و زن به لجنزارهای فساد، اخلاق و معنویّت را در بخشهای عمدهٔ عالم منزوی کرده‌است؛ و این معجزه‌ای دیگر از انقلاب و نظام اسلامی فعّال و پیشرو است. سابعاً: نماد پرابّهت و باشکوه و افتخارآمیز ایستادگی در برابر قلدران و زورگویان و مستکبران جهان و در رأس آنان آمریکای جهان‌خوار و جنایت‌کار، روزبه‌روز برجسته‌تر شد. در تمام این چهل سال، تسلیم‌ناپذیری و صیانت و پاسداری از انقلاب و عظمت و هیبت الهی آن و گردن برافراشتهٔ آن در مقابل دولتهای متکبّر و مستکبر، خصوصیّت شناخته‌شدهٔ ایران و ایرانی به‌ویژه جوانان این مرز و بوم به‌شمار می‌رفته‌است. قدرتهای انحصارگر جهان که همواره حیات خود را در دست‌اندازی به استقلال دیگر کشورها و پایمال کردن منافع حیاتی آنها برای مقاصد شوم خود دانسته‌اند، در برابر ایران اسلامی و انقلابی، اعتراف به ناتوانی کردند. ملّت ایران در فضای حیات‌بخش انقلاب توانست نخست دست‌نشاندهٔ آمریکا و عنصر خائن به ملّت را از کشور برانَد و پس از آن هم تا امروز از سلطهٔ دوبارهٔ قلدران جهانی بر کشور با قدرت و شدّت جلوگیری کند. جوانان عزیز! اینها بخشی محدود از سرفصل‌های عمده در سرگذشت چهل‌سالهٔ انقلاب اسلامی است، انقلاب عظیم و پایدار و درخشانی که شما به‌توفیق الهی باید گام بزرگ دوم را در پیشبرد آن بردارید. محصول تلاش چهل‌ساله، اکنون برابر چشم ما است: کشور و ملّتی مستقل، آزاد، مقتدر، باعزّت، متدیّن، پیشرفته در علم، انباشته از تجربه‌هایی گرانبها، مطمئن و امیدوار، دارای تأثیر اساسی در منطقه و دارای منطق قوی در مسائل جهانی، رکورددار در شتاب پیشرفتهای علمی، رکورددار در رسیدن به رتبه‌های بالا در دانشها و فنّاوری‌های مهم از قبیل هسته‌ای و سلّول‌های بنیادی و نانو و هوافضا و امثال آن، سرآمد در گسترش خدمات اجتماعی، سرآمد در انگیزه‌های جهادی میان جوانان، سرآمد در جمعیّت جوان کارآمد، و بسی ویژگی‌های افتخارآمیز دیگر که همگی محصول انقلاب و نتیجهٔ جهت‌گیری‌های انقلابی و جهادی است، و بدانید که اگر بی‌توجّهی به شعارهای انقلاب و غفلت از جریان انقلابی در برهه‌هایی از تاریخ چهل‌ساله نمی‌بود ــ که متأسّفانه بود و خسارت‌بار هم بود ــ بی‌شک دستاوردهای انقلاب از این بسی بیشتر و کشور در مسیر رسیدن به آرمانهای بزرگ بسی جلوتر بود و بسیاری از مشکلات کنونی وجود نمی‌داشت. ایران مقتدر، امروز هم مانند آغاز انقلاب با چالشهای مستکبران روبه‌رو است امّا با تفاوتی کاملاً معنی‌دار. اگر آن روز چالش با آمریکا بر سر کوتاه کردن دست عمّال بیگانه یا تعطیلی سفارت رژیم صهیونیستی در تهران یا رسوا کردن لانهٔ جاسوسی بود، امروز چالش بر سرِ حضور ایران مقتدر در مرزهای رژیم صهیونیستی و برچیدن بساط نفوذ نامشروع آمریکا از منطقهٔ غرب آسیا و حمایت جمهوری اسلامی از مبارزات مجاهدان فلسطینی در قلب سرزمین‌های اشغالی و دفاع از پرچم برافراشتهٔ حزب‌الله و مقاومت در سراسر این منطقه است. و اگر آن روز، مشکل غرب جلوگیری از خرید تسلیحات ابتدایی برای ایران بود، امروز مشکل او جلوگیری از انتقال سلاحهای پیشرفتهٔ ایرانی به نیروهای مقاومت است؛ و اگر آن روز گمان آمریکا آن بود که با چند ایرانی خودفروخته یا با چند هواپیما و بالگرد خواهد توانست بر نظام اسلامی و ملّت ایران فائق آید، امروز برای مقابلهٔ سیاسی و امنیّتی با جمهوری اسلامی، خود را محتاج به یک ائتلاف بزرگ از ده‌ها دولت معاند یا مرعوب می‌بیند و البتّه باز هم در رویارویی، شکست می‌خورد. ایران به‌برکت انقلاب، اکنون در جایگاهی متعالی و شایستهٔ ملّت ایران در چشم جهانیان و عبورکرده از بسی گردنه‌های دشوار در مسائل اساسی خویش است. امّا راه طی‌شده فقط قطعه‌ای از مسیر افتخارآمیز به‌سوی آرمانهای بلند نظام جمهوری اسلامی است. دنبالهٔ این مسیر که به‌گمان زیاد، به‌دشواریِ گذشته‌ها نیست، باید با همّت و هشیاری و سرعت عمل و ابتکار شما جوانان طی شود. مدیران جوان، کارگزاران جوان، اندیشمندان جوان، فعّالان جوان، در همهٔ میدانهای سیاسی و اقتصادی و فرهنگی و بین‌المللی و نیز در عرصه‌های دین و اخلاق و معنویّت و عدالت، باید شانه‌های خود را به زیر بار مسئولیّت دهند، از تجربه‌ها و عبرتهای گذشته بهره گیرند، نگاه انقلابی و روحیهٔ انقلابی و عمل جهادی را به‌کار بندند و ایران عزیز را الگوی کامل نظام پیشرفتهٔ اسلامی بسازند. نکتهٔ مهمّی که باید آینده‌سازان در نظر داشته باشند، این است که در کشوری زندگی می‌کنند که از نظر ظرفیّت‌های طبیعی و انسانی، کم‌نظیر است و بسیاری از این ظرفیّتها با غفلت دست‌اندرکاران تاکنون بی‌استفاده یا کم‌استفاده مانده‌است. همّتهای بلند و انگیزه‌های جوان و انقلابی، خواهند توانست آنها را فعّال و در پیشرفت مادّی و معنوی کشور به‌معنی واقعی جهش ایجاد کنند. مهم‌ترین ظرفیّت امیدبخش کشور، نیروی انسانی مستعد و کارآمد با زیربنای عمیق و اصیل ایمانی و دینی است. جمعیّت جوان زیر ۴۰ سال که بخش مهمّی از آن نتیجهٔ موج جمعیّتی ایجادشده در دههٔ ۶۰ است، فرصت ارزشمندی برای کشور است. ۳۶ میلیون نفر در سنین میانهٔ ۱۵ و ۴۰ سالگی، نزدیک به ۱۴ میلیون نفر دارای تحصیلات عالی، رتبهٔ دوم جهان در دانش‌آموختگان علوم و مهندسی، انبوه جوانانی که با روحیهٔ انقلابی رشد کرده و آمادهٔ تلاش جهادی برای کشورند، و جمع چشمگیر جوانان محقّق و اندیشمندی که به آفرینشهای علمی و فرهنگی و صنعتی و غیره اشتغال دارند؛ اینها ثروت عظیمی برای کشور است که هیچ اندوختهٔ مادّی با آن مقایسه نمی‌تواند شد. به‌جز اینها، فرصتهای مادّی کشور نیز فهرستی طولانی را تشکیل می‌دهد که مدیران کارآمد و پُرانگیزه و خردمند می‌توانند با فعّال کردن و بهره‌گیری از آن، درآمدهای ملّی را با جهشی نمایان افزایش داده و کشور را ثروتمند و بی‌نیاز و به‌معنی واقعی دارای اعتماد به نفس کنند و مشکلات کنونی را برطرف نمایند. ایران با دارا بودن یک درصد جمعیّت جهان، دارای ۷ درصد ذخایر معدنی جهان است: منابع عظیم زیرزمینی، موقعیت استثنائی جغرافیایی میان شرق و غرب و شمال و جنوب، بازار بزرگ ملّی، بازار بزرگ منطقه‌ای با داشتن ۱۵ همسایه با ۶۰۰ میلیون جمعیّت، سواحل دریایی طولانی، حاصل‌خیزی زمین با محصولات متنوّع کشاورزی و باغی، اقتصاد بزرگ و متنوع، بخشهایی از ظرفیّتهای کشور است؛ بسیاری از ظرفیّتها دست‌نخورده مانده‌است. گفته شده‌است که ایران از نظر ظرفیّتهای استفاده‌نشدهٔ طبیعی و انسانی در رتبهٔ اوّل جهان است. بی‌شک شما جوانان مؤمن و پُرتلاش خواهید توانست این عیب بزرگ را برطرف کنید. دههٔ دوم چشم‌انداز، باید زمان تمرکز بر بهره‌برداری از دستاوردهای گذشته و نیز ظرفیّتهای استفاده‌نشده باشد و پیشرفت کشور از جمله در بخش تولید و اقتصاد ملّی ارتقاء یابد. اکنون به شما فرزندان عزیزم در مورد چند سرفصل اساسی توصیه‌هایی می‌کنم. این سرفصل‌ها عبارتند از: علم و پژوهش، معنویّت و اخلاق، اقتصاد، عدالت و مبارزه با فساد، استقلال و آزادی، عزّت ملّی و روابط خارجی و مرزبندی با دشمن، سبک زندگی. امّا پیش از همه چیز، نخستین توصیهٔ من امید و نگاه خوشبینانه به آینده است. بدون این کلید اساسیِ همهٔ قفلها، هیچ گامی نمی‌توان برداشت. آنچه می‌گویم یک امید صادق و متّکی به واقعیّتهای عینی است. این‌جانب همواره از امید کاذب و فریبنده دوری جسته‌ام، امّا خود و همه را از نومیدی بی‌جا و ترس کاذب نیز برحذر داشته‌ام و برحذر می‌دارم. در طول این چهل سال ــ و اکنون مانند همیشه ــ سیاست تبلیغی و رسانه‌ای دشمن و فعّال‌ترین برنامه‌های آن، مأیوس‌سازی مردم و حتّی مسئولان و مدیران ما از آینده است. خبرهای دروغ، تحلیل‌های مغرضانه، وارونه نشان دادن واقعیّتها، پنهان کردن جلوه‌های امیدبخش، بزرگ کردن عیوب کوچک و کوچک نشان دادن یا انکار محسّنات بزرگ، برنامهٔ همیشگی هزاران رسانهٔ صوتی و تصویری و اینترنتی دشمنان ملّت ایران است؛ و البتّه دنباله‌های آنان در داخل کشور نیز قابل مشاهده‌اند که با استفاده از آزادی‌ها در خدمت دشمن حرکت می‌کنند. شما جوانان باید پیش‌گام در شکستن این محاصرهٔ تبلیغاتی باشید. در خود و دیگران نهال امید به آینده را پرورش دهید. ترس و نومیدی را از خود و دیگران برانید، این نخستین و ریشه‌ای‌ترین جهاد شما است. نشانه‌های امیدبخش ــ که به برخی از آنها اشاره شد ــ در برابر چشم شما است. رویشهای انقلاب بسی فراتر از ریزشها است و دست و دلهای امین و خدمتگزار، به‌مراتب بیشتر از مفسدان و خائنان و کیسه‌دوختگان است. دنیا به جوان ایرانی و پایداری ایرانی و ابتکارهای ایرانی، در بسیاری از عرصه‌ها با چشم تکریم و احترام می‌نگرد. قدر خود را بدانید و با قوّت خداداد، به‌سوی آینده خیز بردارید و حماسه بیافرینید. و امّا توصیه‌ها: ۱) علم و پژوهش: دانش، آشکارترین وسیلهٔ عزّت و قدرت یک کشور است. روی دیگر دانایی، توانایی است. دنیای غرب به‌برکت دانش خود بود که توانست برای خود ثروت و نفوذ و قدرت دویست‌ساله فراهم کند و با وجود تهیدستی در بنیانهای اخلاقی و اعتقادی، با تحمیل سبک زندگی غربی به جوامع عقب‌مانده از کاروان علم، اختیار سیاست و اقتصاد آنها را به دست گیرد. ما به سوءاستفاده از دانش مانند آنچه غرب کرد، توصیه نمی‌کنیم، اما مؤکّداً به نیاز کشور به جوشاندن چشمهٔ دانش در میان خود اصرار می‌ورزیم. بحمدالله استعداد علم و تحقیق در ملّت ما از متوسّط جهان بالاتر است. اکنون نزدیک به دو دهه است که رستاخیز علمی در کشور آغاز شده و با سرعتی که برای ناظران جهانی غافلگیرکننده بود ــ یعنی یازده برابر شتاب رشد متوسّط علم در جهان ــ به‌پیش رفته‌است. دستاوردهای دانش و فنّاوری ما در این مدّت که ما را به رتبه شانزدهم در میان بیش از دویست کشور جهان رسانید و مایهٔ شگفتی ناظران جهانی شد و در برخی از رشته‌های حسّاس و نوپدید به رتبه‌های نخستین ارتقاء داد، همه و همه در حالی اتّفاق افتاده که کشور دچار تحریم مالی و تحریم علمی بوده‌است. ما با وجود شنا در جهت مخالف جریان دشمن‌ساز، به رکوردهای بزرگ دست یافته‌ایم و این نعمت بزرگی است که به‌خاطر آن باید روز و شب خدا را سپاس گفت. امّا آنچه من می‌خواهم بگویم این است که این راه طی‌شده، با همهٔ اهمیّتش فقط یک آغاز بوده‌است و نه بیشتر. ما هنوز از قلّه‌های دانش جهان بسیار عقبیم؛ باید به قلّه‌ها دست یابیم. باید از مرزهای کنونی دانش در مهم‌ترین رشته‌ها عبور کنیم. ما از این مرحله هنوز بسیار عقبیم؛ ما از صفر شروع کرده‌ایم. عقب‌ماندگی شرم‌آور علمی در دوران پهلوی‌ها و قاجارها در هنگامی که مسابقهٔ علمی دنیا تازه شروع شده بود، ضربهٔ سختی بر ما وارد کرده و ما را از این کاروان شتابان، فرسنگها عقب نگه داشته بود. ما اکنون حرکت را آغاز کرده و با شتاب پیش می‌رویم ولی این شتاب باید سالها با شدّت بالا ادامه یابد تا آن عقب‌افتادگی جبران شود. این‌جانب همواره به دانشگاه‌ها و دانشگاهیان و مراکز پژوهش و پژوهندگان، گرم و قاطع و جدّی در این باره تذکّر و هشدار و فراخوان داده‌ام، ولی اینک مطالبهٔ عمومی من از شما جوانان آن است که این راه را با احساس مسئولیّت بیشتر و همچون یک جهاد در پیش گیرید. سنگ بنای یک انقلاب علمی در کشور گذاشته شده و این انقلاب، شهیدانی از قبیل شهدای هسته‌ای نیز داده‌است. به‌پاخیزید و دشمن بدخواه و کینه‌توز را که از جهاد علمی شما به‌شدّت بیمناک است ناکام سازید. ۲) معنویّت و اخلاق: معنویّت به‌معنی برجسته کردن ارزشهای معنوی از قبیل: اخلاص، ایثار، توکّل، ایمان در خود و در جامعه است، و اخلاق به‌معنی رعایت فضلیت‌هایی چون خیرخواهی، گذشت، کمک به نیازمند، راستگویی، شجاعت، تواضع، اعتماد به نفس و دیگر خلقیّات نیکو است. معنویّت و اخلاق، جهت‌دهندهٔ همهٔ حرکتها و فعّالیّتهای فردی و اجتماعی و نیاز اصلی جامعه است؛ بودن آنها، محیط زندگی را حتّی با کمبودهای مادّی، بهشت می‌سازد و نبودن آن حتّی با برخورداری مادّی، جهنّم می‌آفریند.  شعور معنوی و وجدان اخلاقی در جامعه هرچه بیشتر رشد کند برکات بیشتری به‌بار می‌آورد؛ این، بی‌گمان محتاج جهاد و تلاش است و این تلاش و جهاد، بدون همراهی حکومتها توفیق چندانی نخواهد یافت. اخلاق و معنویّت، البتّه با دستور و فرمان به دست نمی‌آید، پس حکومتها نمی‌توانند آن را با قدرت قاهره ایجاد کنند، امّا اوّلاً خود باید منش و رفتار اخلاقی و معنوی داشته باشند، و ثانیاً زمینه را برای رواج آن در جامعه فراهم کنند و به نهادهای اجتماعی در این باره میدان دهند و کمک برسانند؛ با کانونهای ضدّ معنویّت و اخلاق، به‌شیوهٔ معقول بستیزند و خلاصه اجازه ندهند که جهنّمی‌ها مردم را با زور و فریب، جهنّمی کنند. ابزارهای رسانه‌ای پیشرفته و فراگیر، امکان بسیار خطرناکی در اختیار کانونهای ضدّ معنویّت و ضدّ اخلاق نهاده‌است و هم‌اکنون تهاجم روزافزون دشمنان به دلهای پاک جوانان و نوجوانان و حتّی نونهالان با بهره‌گیری از این ابزارها را به‌چشم خود می‌بینیم. دستگاه‌های مسئول حکومتی در این باره وظایفی سنگین برعهده دارند که باید هوشمندانه و کاملاً مسئولانه صورت گیرد، و این البتّه به‌معنی رفع مسئولیّت از اشخاص و نهادهای غیرحکومتی نیست. در دورهٔ پیشِ‌رو باید دراین‌باره‌ها برنامه‌های کوتاه‌مدّت و میان‌مدّت جامعی تنظیم و اجرا شود؛ ان‌شاءالله. ۳) اقتصاد: اقتصاد یک نقطهٔ کلیدیِ تعیین‌کننده است. اقتصاد قوی، نقطهٔ قوّت و عامل مهمّ سلطه‌ناپذیری و نفوذناپذیری کشور است و اقتصاد ضعیف، نقطهٔ ضعف و زمینه‌ساز نفوذ و سلطه و دخالت دشمنان است. فقر و غنا در مادّیات و معنویّات بشر، اثر می‌گذارد. اقتصاد البتّه هدف جامعهٔ اسلامی نیست، امّا وسیله‌ای است که بدون آن نمی‌توان به هدفها رسید. تأکید بر تقویت اقتصاد مستقلّ کشور که مبتنی بر تولید انبوه و باکیفیّت، و توزیع عدالت‌محور، و مصرف به‌اندازه و بی‌اسراف، و مناسبات مدیریّتی خردمندانه است و در سالهای اخیر از سوی این‌جانب بارها تکرار و بر آن تأکید شده، به‌خاطر همین تأثیر شگرفی است که اقتصاد می‌تواند بر زندگی امروز و فردای جامعه بگذارد. انقلاب اسلامی راه نجات از اقتصاد ضعیف و وابسته و فاسد دوران طاغوت را به ما نشان داد، ولی عملکردهای ضعیف، اقتصاد کشور را از بیرون و درون دچار چالش ساخته‌است. چالش بیرونی تحریم و وسوسه‌های دشمن است که در صورت اصلاح مشکل درونی، کم‌اثر و حتّی بی‌اثر خواهد شد. چالش درونی عبارت از عیوب ساختاری و ضعفهای مدیریّتی است. مهم‌ترین عیوب، وابستگی اقتصاد به نفت، دولتی بودن بخشهایی از اقتصاد که در حیطهٔ وظایف دولت نیست، نگاه به خارج و نه به توان و ظرفیّت داخلی، استفادهٔ اندک از ظرفیّت نیروی انسانی کشور، بودجه‌بندی معیوب و نامتوازن، و سرانجام عدم ثبات سیاستهای اجرائی اقتصاد و عدم رعایت اولویّتها و وجود هزینه‌های زائد و حتّی مسرفانه در بخشهایی از دستگاه‌های حکومتی است. نتیجهٔ اینها مشکلات زندگی مردم از قبیل بی‌کاری جوانها، فقر درآمدی در طبقهٔ ضعیف و امثال آن است. راه‌حلّ این مشکلات، سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است که باید برنامه‌های اجرائی برای همهٔ بخشهای آن تهیّه و با قدرت و نشاط کاری و احساس مسئولیّت، در دولتها پیگیری و اقدام شود. درون‌زایی اقتصاد کشور، مولّد شدن و دانش‌بنیان شدن آن، مردمی کردن اقتصاد و تصدّیگری نکردن دولت، برون‌گرایی با استفاده از ظرفیّتهایی که قبلاً به آن اشاره شد، بخشهای مهمّ این راه‌حل‌ها است. بی‌گمان یک مجموعهٔ جوان و دانا و مؤمن و مسلّط بر دانسته‌های اقتصادی در درون دولت خواهند توانست به این مقاصد برسند. دوران پیشِرو باید میدان فعّالیّت چنین مجموعه‌ای باشد. جوانان عزیز در سراسر کشور بدانند که همهٔ راه‌حل‌ها در داخل کشور است. این‌که کسی گمان کند که «مشکلات اقتصادی صرفاً ناشی از تحریم است و علّت تحریم هم مقاومت ضدّ استکباری و تسلیم نشدن در برابر دشمن است؛ پس راه‌حل، زانو زدن در برابر دشمن و بوسه‌زدن بر پنجهٔ گرگ است» خطایی نابخشودنی است. این تحلیل سراپا غلط، هرچند گاه از زبان و قلم برخی غفلت‌زدگان داخلی صادر می‌شود، امّا منشأ آن، کانونهای فکر و توطئهٔ خارجی است که با صد زبان به تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران و افکار عمومی داخلی القاء می‌شود. ۴) عدالت و مبارزه با فساد: این دو لازم و ملزوم یکدیگرند. فساد اقتصادی و اخلاقی و سیاسی، تودهٔ چرکین کشورها و نظامها و اگر در بدنهٔ حکومتها عارض شود، زلزلهٔ ویرانگر و ضربه‌زننده به مشروعیّت آنها است؛ و این برای نظامی چون جمهوری اسلامی که نیازمند مشروعیّتی فراتر از مشروعیّتهای مرسوم و مبنائی‌تر از مقبولیّت اجتماعی است، بسیار جدّی‌تر و بنیانی‌تر از دیگر نظامها است. وسوسهٔ مال و مقام و ریاست، حتّی در عَلَوی‌ترین حکومت تاریخ یعنی حکومت خود حضرت امیرالمؤمنین (علیه السّلام) کسانی را لغزاند، پس خطر بُروز این تهدید در جمهوری اسلامی هم که روزی مدیران و مسئولانش مسابقهٔ زهد انقلابی و ساده‌زیستی می‌دادند، هرگز بعید نبوده و نیست؛ و این ایجاب می‌کند که دستگاهی کارآمد با نگاهی تیزبین و رفتاری قاطع در قوای سه‌گانه حضور دائم داشته باشد و به‌معنای واقعی با فساد مبارزه کند، به‌ویژه در درون دستگاه‌های حکومتی. البتّه نسبت فساد در میان کارگزاران حکومت جمهوری اسلامی در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر و به‌خصوص با رژیم طاغوت که سر تا پا فساد و فسادپرور بود، بسی کمتر است و بحمدالله مأموران این نظام غالباً سلامت خود را نگاه داشته‌اند، ولی حتّی آنچه هست غیرقابل قبول است. همه باید بدانند که طهارت اقتصادی شرط مشروعیّت همهٔ مقامات حکومت جمهوری اسلامی است. همه باید از شیطان حرص برحذر باشند و از لقمهٔ حرام بگریزند و از خداوند دراین‌باره کمک بخواهند و دستگاه‌های نظارتی و دولتی باید با قاطعیّت و حساسیّت، از تشکیل نطفهٔ فساد پیشگیری و با رشد آن مبارزه کنند. این مبارزه نیازمند انسانهایی باایمان و جهادگر، و منیع‌الطّبع با دستانی پاک و دلهایی نورانی است. این مبارزه بخش اثرگذاری است از تلاش همه‌جانبه‌ای که نظام جمهوری اسلامی باید در راه استقرار عدالت به‌کار برد. عدالت در صدر هدفهای اوّلیّهٔ همهٔ بعثتهای الهی است و در جمهوری اسلامی نیز دارای همان شأن و جایگاه است؛ این، کلمه‌ای مقدّس در همهٔ زمانها و سرزمین‌ها است و به‌صورت کامل، جز در حکومت حضرت ولیّ‌عصر (ارواحنا فداه) میسّر نخواهد شد ولی به‌صورت نسبی، همه جا و همه وقت ممکن و فریضه‌ای برعهدهٔ همه به‌ویژه حاکمان و قدرتمندان است. جمهوری اسلامی ایران در این راه گامهای بلندی برداشته است که قبلاً بدان اشاره‌ای کوتاه رفت؛ و البتّه در توضیح و تشریح آن باید کارهای بیشتری صورت گیرد و توطئهٔ واژگونه‌نمایی و لااقل سکوت و پنهان‌سازی که اکنون برنامهٔ جدّی دشمنان انقلاب است، خنثی گردد. با این‌همه اینجانب به جوانان عزیزی که آیندهٔ کشور، چشم‌انتظار آنها است صریحاً می‌گویم آنچه تاکنون شده با آنچه باید می‌شده و بشود، دارای فاصله‌ای ژرف است. در جمهوری اسلامی، دلهای مسئولان به‌طور دائم باید برای رفع محرومیّتها بتپد و از شکافهای عمیق طبقاتی به‌شدّت بیمناک باشد. در جمهوری اسلامی کسب ثروت نه‌تنها جرم نیست که مورد تشویق نیز هست، امّا تبعیض در توزیع منابع عمومی و میدان دادن به ویژه‌خواری و مدارا با فریبگران اقتصادی که همه به بی‌عدالتی می‌انجامد، به‌شدّت ممنوع است. همچنین غفلت از قشرهای نیازمند حمایت، به هیچ رو مورد قبول نیست. این سخنان در قالب سیاستها و قوانین، بارها تکرار شده‌است ولی برای اجرای شایستهٔ آن چشم امید به شما جوانها است؛ و اگر زمام ادارهٔ بخشهای گوناگون کشور به جوانان مؤمن و انقلابی و دانا و کاردان ــ که بحمدالله کم نیستند ــ سپرده شود، این امید برآورده خواهد شد؛ ان‌شاءالله. ۵) استقلال و آزادی: استقلال ملّی به‌معنی آزادی ملّت و حکومت از تحمیل و زورگویی قدرتهای سلطه‌گر جهان است، و آزادی اجتماعی به‌معنای حقّ تصمیم‌گیری و عمل کردن و اندیشیدن برای همهٔ افراد جامعه است؛ و این هر دو از جملهٔ ارزشهای اسلامی‌اند و این هر دو عطیّهٔ الهی به انسانهایند و هیچ‌کدام تفضّل حکومتها به مردم نیستند. حکومتها موظّف به تأمین این دو اند. منزلت آزادی و استقلال را کسانی بیشتر می‌دانند که برای آن جنگیده‌اند. ملّت ایران با جهاد چهل‌سالهٔ خود از جملهٔ آنها است. استقلال و آزادی کنونی ایران اسلامی، دستاورد، بلکه خون‌آوردِ صدها هزار انسان والا و شجاع و فداکار است؛ غالباً جوان، ولی همه در رتبه‌های رفیع انسانیّت. این ثمر شجرهٔ طیّبهٔ انقلاب را با تأویل و توجیه‌های ساده‌لوحانه و بعضاً مغرضانه، نمی‌توان در خطر قرار داد. همه ــ مخصوصاً دولت جمهوری اسلامی ــ موظّف به حراست از آن با همهٔ وجودند. بدیهی است که «استقلال» نباید به‌معنی زندانی کردن سیاست و اقتصاد کشور در میان مرزهای خود، و «آزادی» نباید در تقابل با اخلاق و قانون و ارزشهای الهی و حقوق عمومی تعریف شود. ۶) عزّت ملّی، روابط خارجی، مرزبندی با دشمن: این هر سه، شاخه‌هایی از اصلِ «عزّت، حکمت، و مصلحت» در روابط بین‌المللی‌اند. صحنهٔ جهانی، امروز شاهد پدیده‌هایی است که تحقّق یافته یا در آستانهٔ ظهورند: تحرّک جدید نهضت بیداری اسلامی بر اساس الگوی مقاومت در برابر سلطهٔ آمریکا و صهیونیسم؛ شکست سیاست‌های آمریکا در منطقهٔ غرب آسیا و زمین‌گیر شدن همکاران خائن آنها در منطقه؛ گسترش حضور قدرتمندانهٔ سیاسی جمهوری اسلامی در غرب آسیا و بازتاب وسیع آن در سراسر جهان سلطه. اینها بخشی از مظاهر عزّت جمهوری اسلامی است که جز با شجاعت و حکمت مدیران جهادی به دست نمی‌آمد. سردمداران نظام سلطه نگرانند؛ پیشنهادهای آنها عموماً شامل فریب و خدعه و دروغ است. امروز ملّت ایران علاوه بر آمریکای جنایت‌کار، تعدادی از دولتهای اروپایی را نیز خدعه‌گر و غیرقابل اعتماد می‌داند. دولت جمهوری اسلامی باید مرزبندی خود را با آنها با دقّت حفظ کند؛ از ارزشهای انقلابی و ملّی خود، یک گام هم عقب‌نشینی نکند؛ از تهدیدهای پوچ آنان نهراسد؛ و در همه حال، عزّت کشور و ملّت خود را در نظر داشته باشد و حکیمانه و مصلحت‌جویانه و البتّه از موضع انقلابی، مشکلات قابل حل خود را با آنان حل کند. در مورد آمریکا حلّ هیچ مشکلی متصوّر نیست و مذاکره با آن جز زیان مادّی و معنوی محصولی نخواهد داشت. ۷) سبک زندگی: سخن لازم در این باره بسیار است. آن را به فرصتی دیگر وامی‌گذارم و به همین جمله اکتفا می‌کنم که تلاش غرب در ترویج سبک زندگی غربی در ایران، زیانهای بی‌جبران اخلاقی و اقتصادی و دینی و سیاسی به کشور و ملّت ما زده‌است؛ مقابله با آن، جهادی همه‌جانبه و هوشمندانه می‌طلبد که باز چشم امید در آن به شما جوانها است. در پایان از حضور سرافرازانه و افتخارانگیز و دشمن‌شکن ملّت عزیز در بیست‌ودوم بهمن و چهلمین سالگرد انقلاب عظیم اسلامی تشکّر می‌کنم و پیشانی سپاس بر درگاه حضرت حق می‌سایم. سلام بر حضرت بقیّةالله (ارواحنا فداه)؛ سلام بر ارواح طیّبهٔ شهیدان والامقام و روح مطهّر امام بزرگوار؛ و سلام بر همهٔ ملّت عزیز ایران و سلام ویژه به جوانان. دعاگوی شما سیّدعلی خامنه‌ای ۲۲ بهمن‌ماه ۱۳۹۷ ]]> اسناد Thu, 14 Feb 2019 07:29:13 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/88677/بیانیه-گام-دوم-انقلاب-اسلامی-ایران-آیت-الله-خامنه-ای سند کامل توافقنامه هسته‌ای ایران و ۱+۵ (برجام) به زبان فارسی http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/33893/سند-کامل-توافقنامه-هسته-ای-ایران-۱-۵-برجام-زبان-فارسی وزارت امور خارجه ایران ترجمه فارسی متن اصلی برجام و ۵ ضمیمه آن را منتشر کرده‌است. ایران و گروه ۱+۵ روز سه شنبه پس از حدود سه هفته مذاکرات در شهر وین اتریش، بر سر سند برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به جمع‌بندی رسیدند. این سند از یک متن اصلی به علاوه ۵ ضمیمه تشکیل شده و متن انگلیسی آن مجموعاً ۱۵۹ صفحه است. در ادامه متن کامل ترجمه غیررسمی این سند به همراه ضمایم آن که وزارت امور خارجه در اختیار رسانه‌ها قرار داده، آمده‌است: *** مقدمه و مفاد عمومی  أ. جمهوری اسلامی ایران و گروه ۱+۵ (چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس و ایالات متحده، و نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجی و سیاست امنیتی)، در مورد این برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) تصمیم‌گیری نمودند. این برجام بازتاب یک فرایند گام به گام بوده و مشتمل بر تکالیف متقابل به نحو مندرج در این سند و پیوست‌های آن می‌باشد که قرار است توسط شورای امنیت مورد تأیید قرار گیرد.  ب.  اجرای کامل این برجام موجب حصول اطمینان از ماهیت صرفاً صلح آمیز برنامه هسته ای ایران خواهد شد.  ج.  ایران مجدداً تأیید می‌نماید که هیچگاه و تحت هیچ شرایطی در پی سلاح‌های هسته ای، تولید یا به دست آوردن آنها نخواهد بود.  د.  اجرای موفقیت‌آمیز این برجام ایران را قادر خواهد ساخت تا به‌طور کامل حق خود بر انرژی هسته ای جهت مقاصد صلح آمیز را طبق مواد ذیربط معاهده عدم اشاعه هسته ای و همسو با تعهداتش در آن سند استیفاء نماید و در نتیجه با برنامه هسته ای ایران همچون برنامه هر دولت دیگر غیر دارنده سلاح‌های هسته ای عضو معاهده عدم اشاعه رفتار خواهد شد.  ه.  این برجام موجب لغو جامع کلیه تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته ای ایران و نیز شامل گام‌هایی برای ایجاد دسترسی در حوزه‌های تجارت، فناوری، مالی، و انرژی خواهد شد.  و. گروه ۱+۵ و ایران مجدداً بر تعهد خود نسبت به اهداف و اصول ملل متحد به نحو مندرج در منشور سازمان ملل متحد تأکید می‌نمایند.  ز. گروه ۱+۵ و ایران اذعان می‌نمایند که معاهده عدم اشاعه هسته ای کماکان مبنای اساسی رژیم عدم اشاعه هسته ای و رکن بنیادین پیگیری خلع سلاح هسته ای و استفاده‌های صلح آمیز از انرژی هسته ای می‌باشد.  ح.  گروه ۱+۵ و ایران بر عهده می‌گیرند که این برجام را با حسن نیت و در فضایی سازنده، بر مبنای احترام متقابل اجرا نمایند، و از هرگونه اقدام مغایر با نص، روح و هدف این برجام خودداری نمایند. گروه ۱+۵ از تحمیل الزامات مقرراتی و آئین‌نامه ای تبعیض آمیز، به جایگزینی تحریم‌ها و اقدامات محدودیت سازی که مشمول این برجام می‌شوند، خودداری خواهند ورزید. این برجام بر پایه اجرای برنامه اقدام مشترک (توافق ژنو) که در تاریخ ۳ آذرماه ۱۳۹۲ در ژنو مورد توافق قرار گرفت، استوار می‌گردد.  ط.  کمیسیون مشترکی متشکل از گروه ۱+۵ و ایران به منظور نظارت بر اجرای این برجام تشکیل خواهد شد و وظایف پیش‌بینی شده در این برجام را ایفا خواهد نمود. کمیسیون مشترک به موضوعات ناشی از اجرای این برجام رسیدگی نموده و مطابق با مفادی که در پیوست مربوطه شرح داده شده‌است، عمل خواهد کرد.  ی.  از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته خواهد شد تا نسبت به اقدامات داوطلبانه مرتبط با هسته ای به نحو مورد توافق در این برجام، نظارت و راستی آزمایی نماید. از آژانس درخواست خواهد شد که به‌طور منظم به شورای حکام، و آنگونه که در این برجام مقرر شده‌است به شورای امنیت اطلاع‌رسانی نماید. کلیه قواعد و مقررات مربوطهٔ آژانس در خصوص حفاظت از اطلاعات توسط کلیه طرف‌های دخیل به‌طور کامل رعایت خواهد شد.  ک. کلیه مفاد و اقدامات مندرج در این برجام صرفاً برای اجرای آن بین گروه ۱+۵ و ایران می‌باشد و نمی‌بایست به منزلهٔ ایجاد رویه برای هیچ دولت دیگری، یا برای اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و حقوق و تعهدات وفق معاهدهٔ عدم اشاعه هسته ای و سایر اسناد مربوطه، و همچنین اصول و رویه‌های شناخته شدهٔ بین‌المللی تلقی گردد.  ل. به جزئیات فنی اجرای این برجام در پیوست‌های این سند پرداخته می‌شود.  م.  اتحادیه اروپایی، کشورهای گروه ۱+۵ و ایران در چارچوب این برجام، به نحو مقتضی در زمینه مصارف صلح آمیز انرژی هسته ای همکاری کرده و در طرح‌های مربوط به همکاری‌های هسته ای صلح آمیز که مشترکاً توسط  طرفین تعیین می‌شوند، از جمله از طریق مشارکت آژانس، تعامل خواهند نمود.  ن. گروه ۱+۵ پیش نویس قطعنامه ای تاییدکنندهٔ این برجام را برای تصویب به شورای امنیت ارائه خواهد کرد که تأکید می‌نماید که انعقاد این برجام نشانگر یک دگرگونی بنیادین در بررسی این موضوع توسط شورای امنیت بوده و تمایل شورا برای برقراری یک رابطه جدید با ایران را اعلام می‌نماید. این قطعنامه شورای امنیت، همچنین لغو تمامی مفاد وضع شده وفق قطعنامه‌های قبلی شورای امنیت از روز اجرا؛ ایجاد برخی محدودیت‌های خاص؛ و خاتمه بررسی موضوع هسته ای ایران توسط شورای امنیت سازمان ملل ۱۰ سال پس از روز توافق برجام را مقرر خواهد نمود.  س. مفاد پیش‌بینی شده در این برجام برای دوره‌های زمانی مربوطه به شرحی که خواهد آمد و جزئیات آن در پیوست‌ها ذکر شده‌است، اجرا خواهد شد.  ع.   گروه ۱+۵ و ایران هر دو سال یک بار، یا در صورت نیاز زودتر، به منظور بازنگری و ارزیابی پیشرفت صورت گرفته، و اتخاذ تصمیمات مقتضی با اجماع، در سطح وزیر دیدار خواهند نمود.  ایران و گروه ۱+۵ اقدامات داوطلبانه زیر را در چارچوب زمانی که جزئیات آن در این برجام و پیوست‌های آن تشریح گردیده‌است، اتخاذ خواهند نمود: هسته ای الف- غنی سازی، تحقیق و توسعه غنی سازی، ذخایر ۱. طرح بلندمدت ایران شامل برخی محدودیت‌های مورد توافق در مورد همهٔ فعالیت‌های غنی سازی اورانیوم و فعالیت‌های مرتبط با غنی سازی اورانیوم، از جمله برخی محدودیت‌های مشخص در برخی فعالیت‌های خاص تحقیق و توسعه، برای هشت سال نخست، و به دنبال آن، با یک ضرباهنگ معقول، تکامل تدریجی به سمت مرحلهٔ بعدی فعالیت‌های غنی سازی ایران برای اهداف منحصراً صلح آمیز، به نحو موصوف در پیوست ۱ خواهد بود. ایران به تعهد داوطلبانه خود، به نحو شرح داده شده در برنامه بلندمدت غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی خود که به عنوان بخشی از اعلامیهٔ اولیهٔ ایران برای پروتکل الحاقی ارائه خواهد شد پایبند خواهد بود. ۲. ایران، در ده سال آغاز به از رده خارج کردن سانتریفیوژهای IR-1 خود خواهد نمود. طی این دوره، ایران ظرفیت غنی سازی خود در نظنز را حداکثر تا ظرفیت غنی سازی اورانیوم تعداد ۵۰۶۰ سانتریفیوژ IR-1 نصب شده نگه خواهد داشت. سانتریفیوژهای اضافی و زیرساخت‌های غنی سازی مربوطه در نطنز تحت نظارت مستمر آژانس به نحو مشروح در پیوست ۱ انبار خواهد شد. ۳. ایران تحقیق و توسعهٔ غنی سازی را به شیوه ای که به انباشت اورانیوم غنی شده منتج نشود ادامه خواهد داد. تحقیق و توسعه غنی سازی ایران با اورانیوم برای مدت ۱۰ سال شامل صرفاً ماشین‌های IR-4، IR-5، IR-6 و IR-8 به نحو تشریح شده در پیوست ۱ خواهد بود، و ایران به نحو مشخص شده در پیوست یک در سایر فناوری‌های جداسازی ایزوتوپ برای غنی سازی اورانیوم وارد نخواهد شد. ایران به تست دستگاه‌های IR-6 و IR-8 ادامه خواهد داد، و در میانه سال هشتم، تست تا سی دستگاه ماشین IR-6 و IR-8 را به نحو مشخص شده در پیوست ۱ آغاز خواهد کرد. ۴. همچنان که ایران سانتریفیوژهای IR-1 را از رده خارج می‌نماید، به جز نحوه مندرج در پیوست ۱ اقدام به ساخت یا سرهم کردن سانتریفیوژ نخواهد کرد، و سانتریفیوژهای از کار افتاده را با نوع مشابه جایگزین خواهد نمود. ایران تولید دستگاه‌های سانتریفیوژ پیشرفته را صرفاً برای فعالیت‌های مشخص شده در این برجام صورت خواهد داد. از پایان سال هشتم، و به نحو مندرج در پیوست ۱، ایران آغاز به ساخت تعداد مورد توافقی از دستگاه‌های سانتریفیوژ IR-6 و IR-8 بدون روتورز نموده و تمامی دستگاه‌های تولید شده را در نطنز، تا زمانی که بر اساس برنامه بلندمدت ایران مورد نیاز واقع شوند، تحت نظارت مستمر آژانس انبار خواهد نمود. ۵. ایران بر اساس برنامه بلندمدت خود، برای ۱۵ سال، فعالیت‌های مرتبط با غنی سازی اورانیوم، از جمله تحقیق و توسعهٔ تحت نظارت پادمانی خود را صرفاً در تأسیسات غنی سازی نطنز انجام خواهد داد، سطح غنی سازی اورانیوم خود را تا سقف ۳٫۶۷ درصد نگه خواهد داشت، و، در فردو، از هرگونه غنی سازی اورانیوم و تحقیق و توسعه غنی سازی اورانیوم و از نگاهداری هرگونه مواد شکافت پذیر خودداری خواهد ورزید. ۶. ایران تأسیسات فردو را به یک مرکز هسته ای، فیزیک و فن آوری تبدیل خواهد نمود. همکاری بین‌المللی از جمله به شکل سرمایه‌گذاری‌های مشترک علمی در حوزه‌های تحقیقاتی مورد توافق ایجاد خواهد شد. ۱۰۴۴ ماشین IR-1 در قالب شش آبشار در یک بال در تأسیسات فردو باقی خواهد ماند. دو عدد از این آبشارها به همراه زیرساخت‌های مربوطه بدون اورانیوم به چرخش ادامه خواهد داد و  از جمله از طریق اصلاح مقتضی زیرساخت‌ها، برای تولید ایزوتوپ‌های پایدار منتقل خواهد شد. چهار آبشار دیگر به همراه کلیهٔ زیرساخت‌های مربوطه به صورت ساکن باقی خواهند ماند. کلیه سانتریفیوژهای دیگر و زیرساخت‌های مرتبط با غنی سازی جمع‌آوری و تحت نظارت مستمر آژانس به نحو مشخص شده در پیوست ۱ انبار خواهد شد. ۷. طی این مدت پانزده سال، و همچنان که ایران به‌طور تدریجی به سمت رسیدن به استانداردهای بین‌المللی کیفیت برای سوخت تولیدی در ایران حرکت می‌کند، ذخایر اورانیوم خود را به ۳۰۰ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا ۶۷/۳ درصد یا معادل آن در سایر اشکال شیمیایی محدود خواهد کرد. مقادیر اضافه بر این میزان براساس قیمت‌های بین‌المللی و در عوض دریافت هگزافلوارید اورانیوم طبیعی تحویل داده شده به ایران، به فروش رسیده و به خریدار بین‌المللی تحویل داده خواهد شد، یا به سطح اورانیوم طبیعی ترقیق خواهد گردید. اورانیوم غنی شده موجود در مجتمع‌های سوخت تولید شده از روسیه یا سایر منابع، برای استفاده در راکتورهای هسته ای ایران، اگر شرایط مندرج در پیوست ۱ را دارا باشد، در زمره این ۳۰۰ کیلوگرم ذخیره UF6 فوق‌الذکر محاسبه نخواهد شد. کمیسیون مشترک از کمک به ایران، از جمله به نحو مقتضی از طریق همکاری‌های فنی آژانس، حمایت خواهد نمود تا سوخت هسته ای تولید شده توسط ایران حائز استانداردهای کیفی بین‌المللی گردد. کلیه اکسید اورانیوم باقی مانده غنی شده بین ۵ تا ۲۰ درصد به منظور استفاده در راکتور تحقیقاتی تهران به سوخت تبدیل خواهد شد. هر گونه سوخت اضافی مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران، با نرخ بازارهای بین‌المللی در دسترس ایران قرار خواهد گرفت. ب- اراک، آب سنگین، باز-فرآوری ۸. ایران مبادرت به بازطراحی و بازساخت یک راکتور تحقیقاتی آب سنگین مدرنیزه شده در اراک بر اساس طراحی اولیه مورد توافق و در قالب یک همکاری بین‌المللی که طراحی نهایی آن را نیز تصدیق خواهد کرد، خواهد نمود که با استفاده از سوخت غنی شده تا ۳٫۶۷ درصد فعالیت خواهد کرد. این راکتور تحقیقات هسته ای صلح آمیز و تولید رادیو ایزوتوپ برای مقاصد پزشکی و صنعتی را پشتیبانی خواهد کرد. راکتور بازطراحی شده و بازسازی شده اراک پلوتونیوم در سطح تسلیحاتی تولید نخواهد کرد. کلیه فعالیت‌ها برای بازطراحی و ساخت مجتمع‌های سوخت برای راکتور بازطراحی شده، بجز برای نخستین بارگذاری سوخت، در ایران انجام خواهد گرفت. همه سوخت مصرف شده در اراک برای دورهٔ عمر راکتور به خارج از ایران منتقل خواهد شد. این مشارکت بین‌المللی مشتمل بر کشورهای مشارکت کنندهٔ گروه ۱+۵، ایران و سایر کشورهایی که طرفین ممکن است مشترکاً تعیین کنند، خواهد بود. ایران به عنوان مالک و مدیر پروژه، نقش راهبری را ایفا خواهد نمود و گروه پنج بعلاوه یک و ایران قبل از روز اجرای توافق، یک سند رسمی که مسئولیت‌هایی که اعضای پنج بعلاوه یک برعهده خواهند گرفت را مشخص خواهد نمود، منعقد می‌نمایند. ۹. ایران برنامه دارد که با همکاری گسترده‌تر بین‌المللی شامل تضمین عرضه سوخت، همگام با روندهای پیشرفت فنآوری بین‌المللی در اتکاء بر آب سبک برای راکتورهای تحقیقاتی و تولید برق آینده خود، حرکت نماید. ۱۰.به مدت ۱۵ سال، راکتور آب سنگین دیگر یا انباشت آب سنگین در ایران نخواهد بود. همه آب سنگین اضافی برای صادرات در بازارهای بین‌المللی عرضه خواهد شد. ۱۱.  ایران قصد دارد همه سوخت مصرف شده کلیه راکتورهای هسته ای تحقیقاتی و قدرتی فعلی و آینده خود را برای پسمانداری یا اقدامات بعدی، آنگونه که در قراردادهایی که به نحو صحیح با طرف دریافت کننده منعقد خواهد شد، از کشور خارج کند. ۱۲. به جز فعالیت‌های جداسازی با هدف تولید رادیوایزوتوپ‌های پزشکی و صنعتی از نمونه‌های تابش دیدهٔ اورانیوم غنی شده، ایران به مدت ۱۵ سال وارد بازفرآوری یا ساخت تأسیسات قادر به بازفرآوری سوخت مصرفی، یا فعالیت‌های تحقیق و توسعهٔ بازفرآوری که منتج به ایجاد قابلیت بازفرآوری سوخت مصرفی شود، نگردیده و پس از این مدت نیز قصد چنین کاری را ندارد. ج. شفافیت و اقدامات اعتمادساز ۱۳. ایران، منطبق با  اختیارات مربوطهٔ رئیس‌جمهور و مجلس (پارلمان)، وفق ماده ۱۷ (ب) پروتکل الحاقی به موافقتنامه جامع پادمان خود، این پروتکل را به صورت موقتی اجراء، و اقدام به تصویب آن در چارچوب زمانی پیش‌بینی شده در پیوست ۵ کرده، و کد ۱/۳ اصلاحی ترتیبات فرعی بر موافقتنامه پادمان خود را به‌طور کامل اجرا خواهد نمود. ۱۴. ایران «نقشه راه برای رفع ابهام از مسائل مورد اختلاف حال و گذشته» مورد توافق با آژانس، شامل ترتیباتی برای پرداختن به مسائل مورد نگرانی حال و گذشتهٔ مربوط به برنامه هسته ای ایران مندرج در ضمیمه گزارش مورخ ۸ نوامبر ۲۰۱۱ آژانس (GOV/2011/65)، را کاملاً اجرا خواهد نمود. اجرای کامل فعالیت‌هایی که ایران بر اساس این نقشه راه برعهده می‌گیرد تا ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ تکمیل خواهد شد و متعاقباً مدیرکل تا ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵ ارزیابی نهایی خود پیرامون حل و فصل تمامی مسائل اختلافی باقی ماندهٔ گذشته و حال را به شورای حکام ارائه خواهد نمود، و فارغ از صلاحیت شورای حکام، کشورهای پنج بعلاوه یک به عنوان اعضای شورای حکام قطعنامه ای را برای اتخاذ اقدامات لازم، با هدف بسته شدن این موضوع، به شورای حکام ارائه خواهند کرد. ۱۵. ایران به آژانس اجازه خواهد داد که بر اجرای اقدامات داوطلبانه فوق‌الذکر برای دوره‌های زمانی مربوطه و نیز اجرای تدابیر شفافیت ساز به شرح مندرج در این برجام و پیوست‌های آن نظارت نماید. این اقدامات شامل: حضور بلندمدت آژانس در ایران؛ نظارت آژانس بر کنسانتره سنگ معدن اورانیوم تولیدی توسط ایران در همه کارخانه‌های تغلیظ سنگ معدن اورانیوم به مدت ۲۵ سال؛ نظارت و مراقبت در مورد روتورزها و بیلوزهای سانتریفیوژ به مدت ۲۰ سال؛ استفاده از فنآوری‌های مدرن تأیید شده و گواهی شده توسط آژانس از جمله دستگاه سنجش میزان غنی سازی به صورت مستقیم، و مهر و موم‌های الکترونیک؛ و یک سازوکار قابل اتکا برای اطمینان از رفع سریع نگرانی‌های آژانس در زمینه دسترسی به مدت ۱۵ سال، به شرح مندرج در پیوست ۱. ۱۶. ایران به فعالیت‌هایی که به توسعه تجهیزات انفجاری هسته ای منجر می‌تواند شود شامل فعالیت‌های متالورژی اورانیوم و پلوتونیوم به نحو مشخص شده در پیوست ۱، از جمله در سطح تحقیق و توسعه، مبادرت نخواهد نمود. ۱۷. ایران با کانال خریدی که جزئیات آن در این برجام، به شرح مندرج در پیوست ۵، آمده و مورد تأیید قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل خواهد بود همکاری نموده و مطابق آن عمل خواهد کرد. تحریم‌ها ۱۸. قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که برجام را تأیید خواهد نمود تمام مفاد قطعنامه‌های قبلی شورای امنیت در خصوص موضوع هسته ای ایران- ۱۶۹6 (2006)، ۱۷۳7 (2006)، ۱۷۴7 (2007)، ۱۸۰3 (2008)، ۱۸۳5 (2008)، ۱۹۲9 (2010) و ۲۲۲4 (2015) را همزمان با اجرای اقداماتِ توافق شدهٔ مرتبط با هسته ای توسط ایران، راستی آزمایی شده توسط آژانس، به نحو مشخص شده در پیوست ۵ لغو خواهد کرد و محدودیتهای خاصی را به نحو مشخص شده در پیوست ۲ برقرار خواهد نمود؛ ۱۹. اتحادیه اروپایی همه مفاد «مقررات اتحادیه اروپایی» را، آنگونه که موخرا اصلاح شده‌است، که کلیه تحریم‌های اقتصادی و مالی مرتبط با هسته ای را اجرائی می‌سازد، از جمله فهرست افراد مشخص شدهٔ مربوطه، همزمان با اجرای اقداماتِ توافق شدهٔ مرتبط با هسته ای توسط ایران، به نحو مشخص شده در پیوست ۵، که توسط آژانس راستی آزمایی شده باشد، لغو خواهد کرد، و (این لغو) شامل تمامی تحریم‌ها و تدابیر محدودکننده در حوزه‌های زیر، که در پیوست ۲ تشریح شده، خواهد بود: الف- نقل و انتقالات مالی بین اشخاص و نهادهای اروپایی، از جمله موسسات مالی، و اشخاص و نهادهای ایرانی از جمله موسسات مالی؛ ب- فعالیت‌های بانکی، شامل ایجاد روابط کارگزاری بانکی جدید و افتتاح شعب و بانکهای تابعه بانکهای ایرانی در قلمرو کشورهای عضو اتحادیه؛ ج- ارائه خدمات بیمه و بیمه اتکائی؛ د- ارائه خدمات پیام رسانی مالی (از جمله سوئیفت) برای افراد و اشخاص حقوقی نامبرده شده در الحاقیهٔ ۱ پیوست ۲ شامل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و موسسات مالی ایرانی؛ ه- حمایت مالی از تجارت با ایران (اعتبارات صادراتی، تضامین، یا بیمه)؛ و- تعهد به پرداخت وام‌های بلاعوض، خدمات مالی و وام‌های ترجیحی به دولت ایران؛ ز- معاملات راجع به اوراق مشارکت دولت ایران و اوراق تضمین شده توسط دولت؛ ح- واردات و حمل نفت، فراورده‌های نفتی، گاز و فرآورده‌های پتروشیمی ایرانی؛ ط- صادرات تجهیزات یا تکنولوژی کلیدی برای بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی؛ ی- سرمایه‌گذاری در حوزه‌های نفت و گاز و پتروشیمی؛ ک- صادرات تجهیزات و تکنولوژی کلیدی صنایع دریایی؛ ل- طراحی و ساخت کشتی‌های باری و تانکرهای نفتی؛ م- ارائه خدمات پرچم و تعیین وضعیت (classification)؛ ن- دسترسی به فرودگاه‌های اتحادیه اروپایی برای هواپیماهای باری ایرانی؛ س- صادرات طلا، فلزات گرانبها و الماس؛ ع- تحویل مسکوکات و اسکناس ایرانی؛ ف- صادرات گرافیت، فلزات خام و نیمه ساخته مانند آلومینیوم و فولاد و صادرات نرم‌افزار برای یکپارچه سازی فرآیندهای صنعتی؛ ذ- لغو فهرست اشخاص حقیقی، حقوقی و نهادها (مسدود شدن اموال و ممنوعیت ویزا) مذکور در الحاقیه یک پیوست شماره ۲ و؛ ق- خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق. ۲۰. اتحادیه اروپایی ۸ سال پس از روز توافق برجام یا زمانی که آژانس به نتیجه‌گیری گسترده‌تر رسیده باشد که تمام مواد هسته ای در ایران در فعالیت‌های صلح آمیز باقی می‌ماند، هرکدام که زودتر حاصل شود، تمامی مفاد «مقررات اتحادیه اروپایی» را که تحریمهای مرتبط با عدم اشاعه را اجرایی می‌سازد، از جمله فهرست‌های اسامی، لغو خواهد کرد. ۲۱. ایالات متحده منطبق با این برجام اعمال تحریم‌های مشخص شده در پیوست ۲ را با اثربخشی همزمان با اجرای اقداماتِ توافق شدهٔ مرتبط با هسته ای توسط ایران به نحو مشخص شده در پیوست ۵، که توسط آژانس راستی آزمایی شده باشد، متوقف ساخته و به این توقف ادامه خواهد داد. این تحریم‌ها شامل حوزه‌های زیر، به نحوی که در پیوست دو تشریح شده می‌گردد: الف. معاملات مالی و بانکی با بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی مشخص شده در پیوست ۲، از جمله بانک مرکزی ایران و افراد و موجودیت‌هایی که به عنوان دولت ایران در فهرست Specially Designated National and Blocked Person مشخص شده‌اند، به نحوی که در الحاقیه ۳ پیوست ۲ آمده‌است (شامل افتتاح و نگهداری حساب‌های واسطه نزد موسسات مالی غیرآمریکایی، سرمایه‌گذاری، خرید و فروش ارز و افتتاح اعتبارات اسنادی)؛ ب. معاملات به ریال ایران؛ ج. ارائه اسکناس دلار آمریکایی به دولت ایران؛ د. محدودیت‌های تجارت دوجانبه بر درآمدهای ایران در خارج از کشور شامل محدودیت‌ها بر نقل و انتقال درآمدها؛ ه.  خرید، پذیره نویسی یا تسهیل معاملات راجع به دیون حاکمیتی ایران شامل اوراق قرضه دولتی؛ و. خدمات پیام رسانی مالی به بانک مرکزی ایران و موسسات مالی ایرانی به نحو مندرج در الحاقیه شماره ۳ پیوست ۲؛ ز. خدمات بیمه ای یا بیمه اتکائی؛ ح. (توقف) تلاش برای کاهش فروش نفت ایران؛ ط. سرمایه‌گذاری شامل مشارکت در سرمایه‌گذاری‌های مشترک، کالا، خدمات، اطلاعات، فناوری و دانش و کمک فنی برای بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی؛ ی. خرید، تحصیل، فروش، حمل و نقل یا بازاریابی نفت، محصولات پتروشیمی یا گاز طبیعی از ایران؛ ک. صادرات، فروش یا عرضه فراورده‌های نفتی تصفیه شده و فراورده‌های پتروشیمی به ایران؛ ل. معاملات در حوزه انرژی ایران؛ م. معاملات با بخشهای کشتیرانی و کشتی سازی و عاملان بنادر ایران؛ ن. خرید و فروش طلا و سایر فلزات گرانبها؛ س. خرید و فروش گرافیت، فلزات خام یا نیمه ساخته مانند آلومینیوم، فولاد، زعال سنگ و نرم‌افزار برای یکپارچه سازی فرآیندهای صنعتی؛ ع. فروش، عرضه یا انتقال کالاها و خدمات مورد استفاده در ارتباط با بخش خودروسازی ایران؛ ف. تحریم‌های راجع به خدمات تبعی در مورد هریک از گروه‌های فوق؛ ذ. برداشتن نام افراد و اشخاص حقیقی و حقوقی به شرح مندرج در الحاقیه ۳ پیوست ۲ از فهرست SDN؛ یا لیست اشخاص تحریمی غیرSDN؛ ق. لغو دستورات اجرایی ۱۳۵۷۴، ۱۳۵۹۰، ۱۳۶۲۲، و ۱۳۶۴۵ و بخشهای ۵ تا ۷ و ۱۵ دستورالعمل اجرایی ۱۳۶۲۸؛ ۲۲. ایالات متحده، به نحو مشخص شده در پیوست  ۲و منطبق با پیوست ۵، اجازه فروش هواپیماهای مسافری و قطعات و خدمات مربوطه به ایران؛ مجوز اینکه اشخاص غیرآمریکایی که در مالکیت یا کنترل اشخاص آمریکایی هستند، به نحو منطبق با این برجام با ایران مشارکت نمایند؛ و مجوز واردات فرش و مواد غذایی از مبدأ ایران به آمریکا را صادر خواهد نمود. ۲۳.  هشت سال پس از روز توافق، یا در زمانی که آژانس به نتیجه‌گیری گسترده‌تر خود مبنی بر اینکه مواد هسته ای در ایران در فعالیتهای صلح آمیز باقی می‌ماند، هرکدام که زودتر باشد، ایالات متحده اقدام قانونی مقتضی را برای لغو، یا تغییر به منظور اجرایی کردن لغو تحریم‌های مشخص شده در پیوست ۲ در خصوص دستیابی به اقلام و خدمات مرتبط با هسته ای برای فعالیت‌های هسته ای مندرج در این برجام، منطبق با رویکرد ایالات متحده نسبت به سایر دولتهای غیردارندهٔ سلاح هسته ای تحت معاهده عدم اشاعه پی خواهد گرفت. ۲۴.  اتحادیه اروپایی، کشورهای آلمان، انگلیس و فرانسه و نیز ایالات متحده فهرست کامل و جامعی از تحریم‌ها یا اقدامات محدودیت ساز مرتبط با هسته ای را مشخص می‌نمایند و آنها را منطبق با پیوست ۵ لغو خواهند نمود. پیوست ۲ همچنین اثرات لغو تحریم‌ها را از زمان «روز اجرا» مشخص خواهد نمود. چنانچه در هر زمانی پس از روز اجرا ایران بر این اعتقاد باشد که هر تحریم یا اقدام محدودیت ساز مرتبط با هسته ای دیگری از یک عضو ۱+۵ در حال ممانعت از اجرای کامل لغو تحریم‌ها به نحو تشریح شده در این برجام است، عضو ذیربط برجام با هدف فیصله موضوع با ایران مشورت خواهد نمود و چنانچه توافق داشته باشند که لغو این تحریم یا اقدام محدودیت ساز مناسب می‌باشد، عضو مربوطهٔ برجام اقدام مقتضی را به عمل خواهد آورد. در صورتی که قادر به فیصله این موضوع نباشند، ایران یا هر عضو گروه۱+۵ می‌توانند موضوع را به کمیسیون مشترک ارجاع نمایند. ۲۵. چنانچه قانونی در سطح ایالتی یا محلی در ایالات متحده مانع از اجرای لغو تحریم‌های مشخص شده در این برجام شود، ایالات متحده، با در نظر گرفتن تمامی اختیارات موجود، گام‌های مقتضی را به منظور تحقق اجرای مزبور اتخاذ خواهد نمود. ایالات متحده به‌طور فعال، مقامات در سطح ایالتی یا محلی را تشویق خواهد کرد که تغییرات در سیاست ایالات متحده منعکس شده در لغو تحریم‌های وفق این برجام را در نظر داشته و از اقداماتی که با این تغییر در سیاست همخوانی ندارد خودداری نمایند. ۲۶. اتحادیه اروپایی از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌هایی که اجرای آنها را وفق این برجام لغو کرده‌است، خودداری می‌نماید، فارغ از فرایند حل و فصل اختلافات پیش‌بینی شده در این برجام. هیچ گونه تحریم جدید هسته ای شورای امنیت و هیچ گونه تحریم جدید اتحادیه اروپایی وجود نخواهد داشت. ایالات متحده، با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این برجام و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از لغو تحریم‌های مشخص شده در پیوست دو به عمل خواهد آورد. دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس‌جمهور و کنگره، از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌های مشخص شده در پیوست ۲ که اعمال آنها را وفق این برجام متوقف کرده‌است، خودداری می‌نماید، فارغ از فرایند حل و فصل اختلافات پیش‌بینی شده در این برجام. دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس‌جمهور و کنگره، از اعمال تحریم‌های جدید مرتبط با هسته ای خودداری خواهد کرد. ایران اعلام کرده‌است که تحمیل چنین تحریم‌های جدید مرتبط با هسته ای را به منزله مبنایی برای توقف کلی یا جزیی اجرای تعهدات خود وفق این برجام،  تلقی خواهد نمود. ۲۷. گروه ۱+۵ به منظور تضمین شفافیت و کارآمدی در ارتباط با لغو تحریم‌ها وفق این برجام، تدابیر اداری و آئین‌نامه‌های اجرایی کافی را تمهید خواهند کرد. اتحادیه اروپایی و دولتهای عضو و همچنین ایالات متحده دستورالعمل‌های مرتبط را صادر خواهند نمود و در خصوص جزئیات تحریم‌ها یا اقدامات محدودیت سازی که به موجب این برجام لغو شده‌اند، بیانیه‌هایی را که در دسترس عموم باشد، منتشر خواهند کرد. اتحادیه اروپایی و دولت‌های عضو و ایالات متحده متعهد هستند که در خصوص محتوای این دستورالعمل‌ها یا بیانیه‌ها با ایران به صورت منظم و بنا به اقتضاء مشورت نمایند. ۲۸.  گروه ۱+۵ و ایران متعهد هستند که این برجام را با حسن نیت و در فضایی سازنده، برمبنای احترام متقابل اجرا نمایند و از هرگونه اقدام مغایر با نص، روح و نیت این برجام که اجرای موفقیت‌آمیز آن را مختل سازد، خودداری کنند. مقامات ارشد دولتی در گروه ۱+۵ و ایران تمام تلاش خود را برای اجرای موفقیت‌آمیز این برجام، از جمله در بیانات عمومی خود، به کار خواهند بست. گروه ۱+۵ کلیه اقدامات لازم را برای لغو تحریم‌ها به نحو مقتضی به عمل خواهند آورد، و از تحمیل مقررات آئین‌نامه ای استثنائی یا تبعیض آمیز و الزامات شکلی به جای تحریم‌ها و اقدامات محدودیت ساز تحت پوشش این برجام، خودداری می‌ورزند. ۲۹. اتحادیه اروپایی و دولت‌های عضو و همچنین ایالات متحده، منطبق با قوانین خود، از هرگونه سیاست با هدف خاص تأثیرگذاری خصمانه و مستقیم بر عادی سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران، در تعارض با تعهدات‌شان مبنی بر عدم اخلال در اجرای موفقیت‌آمیز این برجام خودداری خواهند کرد. ۳۰.  گروه ۱+۵ هیچ تحریم یا اقدام محدودیت سازی را نسبت به افراد یا نهادها به دلیل مبادرت به فعالیت‌هایی که مشمول لغو تحریم‌های مندرج در این برجام شده‌است، اعمال نخواهند کرد مشروط بر اینکه این فعالیت‌ها با سایر قوانین و مقررات جاری گروه ۱+۵ منطبق باشد. به دنبال لغو تحریم‌ها وفق این برجام به نحو مشخص شده در پیوست ۲، تحقیقات در دست رسیدگی در خصوص نقض‌های احتمالی تحریم‌ها و/یا اقدامات محدودیت ساز می‌تواند طبق قوانین ملی مربوطه مورد بازبینی واقع شود. ۳۱. منطبق با زمان‌بندی مشخص شده در پیوست ۵، اتحادیه اروپایی و دولتهای عضو آن اجرای اقدامات قابل اعمال نسبت به افراد و نهادهای فهرست شده، از جمله بانک مرکزی ایران و سایر بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی را به نحو تفصیل یافته در پیوست ۲ و ملحقات آن لغو خواهد نمود. منطبق با زمان‌بندی تعیین شده در پیوست ۵، ایالات متحده برخی نهادها و افراد موردنظر را از فهرست SDN و برخی نهادها و افراد موردنظر را از فهرست Foreign Sanctions Evaders خارج خواهد کرد که تفصیل آن در پیوست ۲ و ملحقات آن آمده‌است. ۳۲. اتحادیه اروپایی و کشورهای گروه ۱+۵ و شرکای بین‌المللی با ایران در پروژه‌های مشترک در زمینه فن آوری هسته ای صلح آمیز از جمله نیروگاه هسته ای، راکتورهای تحقیقاتی، تولید سوخت، تحقیق و توسعه پیشرفته مشترک مورد توافق همانند گداخت هسته ای، ایجاد مرکز پزشکی هسته ای منطقه ای با فن آوری‌های پیشرفته روز، آموزش افراد، ایمنی و امنیت هسته ای، و حفاظت محیط زیستی، به نحو مندرج در پیوست ۳، از جمله از طریق پروژه‌های همکاری فنی آژانس، تعامل خواهند کرد. آنان تدابیر لازم برای اجرای این پروژه‌ها را به نحو مقتضی اتخاذ خواهند نمود. ۳۳.  گروه ۱+۵ و ایران در خصوص گام‌های لازم برای تضمین دسترسی ایران در حوزه‌های تجارت، فن آوری، مالی و انرژی توافق خواهند کرد. اتحادیه اروپایی حوزه‌های ممکن برای همکاری بین اتحادیه اروپایی، دولت‌های عضو و ایران را بررسی بیشتر خواهد نمود، و در این چارچوب بهره‌گیری از ابزارهای ممکن همانند اعتبارات صادراتی به منظور تسهیل تجارت، تأمین اعتبار پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری در ایران را بررسی خواهد کرد. برنامه اجرایی ۳۴. ایران و گروه ۵+۱ تعهدات خود وفق برجام را بر اساس توالی مشخص شده در پیوست ۵ اجرا خواهند کرد. نقاط عمده برای اجرا به شرح زیر می‌باشد: الف. روز نهایی شدن، تاریخی است که در آن مذاکرات این برجام میان گروه ۵+۱ و ایران جمع‌بندی شده، و بی درنگ به دنبال آن، قطعنامه یی که این برجام را تأیید می‌نماید به شورای امنیت سازمان ملل برای تصویب بدون تأخیر تسلیم خواهد شد. ب. روز توافق، نود روز پس از تأیید این برجام توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد، یا تاریخ مقدمی که با رضایت متقابل اعضای برجام تعیین شود خواهد بود که در آن، این برجام و تعهدات مندرج این برجام از تأثیر برخوردار خواهند شد. از این روز، اعضاء برجام آغاز به فراهم آوردن ترتیبات و تمهیدات لازم برای اجرای تعهدات خود وفق برجام خواهند نمود. ج. روز اجرا، زمانی است که در آن، همزمان با گزارش آژانس مبنی بر راستی آزمایی اجرای تدابیر مرتبط با هسته ای ایران به نحو مندرج در بخش‌های ۱۴٫۱ تا ۱۴٫۱۲ پیوست ۵، اتحادیه اروپایی و ایالات متحده به ترتیب اقدامات مشروحه در بخشهای ۱۵ و ۱۶ پیوست ۵ را انجام داده و منطبق با قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل، اقدامات شرح داده شده در بخش ۱۷ پیوست ۵ در سطح سازمان ملل متحد انجام می‌شود. د. روز انتقالی، هشت سال پس از روز توافق خواهد بود، یا تاریخی که مدیرکل آژانس گزارشی ارائه نماید دال بر اینکه آژانس به نتیجه‌گیری گسترده‌تر خود مبنی بر اینکه تمام مواد هسته ای در ایران در فعالیت‌های صلح آمیز باقی می‌ماند، هرکدام زودتر باشد. در آن روز، اتحادیه اروپایی و ایالات متحده به ترتیب اقدامات مشروحه در بخشهای ۲۰ و ۲۱ پیوست ۵ را انجام داده، و منطبق با قطعنامه شورای امنیت، اقدامات شرح داده شده در بخش ۲۲ پیوست ۵ در سطح سازمان ملل متحد صورت خواهد پذیرفت و ایران، منطبق با اختیارات قانونی رئیس جمهور و مجلس، تصویب پروتکل الحاقی را پیگیری خواهد نمود. ه. روز خاتمه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، روزی است که در آن، قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تأیید می‌نماید، منطبق با شرایط خود خاتمه می‌یابد، که این روز ده سال از زمان روز توافق خواهد بود، مشروط به اینکه مفاد قطعنامه‌های قبلی بازگردانده نشده باشد. در آن روز، اتحادیه اروپایی اقدامات شرح داده شده در بخش ۲۵ پیوست ۵ را به انجام می‌رساند. ۳۵. توالی و نقاط عمده درج شده در بالا و در پیوست ۵، فارغ از مدت ذکر شده در این برجام برای تعهدات برجام می‌باشد. سازوکار حل و فصل اختلافات ۳۶.  چنانچه ایران معتقد باشد که هر یک یا کلیه گروه ۱+۵ تعهدات خود را رعایت ننموده‌اند، ایران می‌تواند موضوع را به منظور حل و فصل به کمیسیون مشترک ارجاع نماید؛ به همین ترتیب، چنانچه هر یک از اعضای گروه ۱+۵ معتقد باشد که ایران تعهدات خود را رعایت نکرده‌است، هر یک از دولت‌های گروه ۱+۵ می‌تواند اقدام مشابه به عمل آورد. کمیسیون مشترک ۱۵ روز زمان خواهد داشت تا موضوع را فیصله دهد، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. متعاقب بررسی کمیسیون مشترک، چنانچه هر عضو معتقد باشد که موضوع پایبندی فیصله نیافته‌است، می‌تواند موضوع را به وزیران امور خارجه ارجاع دهد. وزیران ۱۵ روز خواهند داشت تا موضوع را فیصله دهند، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. پس از بررسی کمیسیون مشترک - همزمان با (یا به جای) بررسی در سطح وزیران - خواه عضو شاکی یا عضوی که اجرای تکالیف اش موضوع بوده‌است می‌تواند درخواست نماید که موضوع توسط یک هیئت مشورتی که متشکل از سه عضو خواهد بود (یکی از سوی هر یک از طرف‌های درگیر در اختلاف و طرف سوم مستقل) بررسی شود. هیئت مشورتی می‌بایست نظریه غیرالزام آوری را در خصوص موضوع پایبندی ظرف ۱۵ روز ارائه نماید. چنانچه، متعاقب این فرایند ۳۰ روزه موضوع فیصله نیابد، کمیسیون مشترک در کمتر از ۵ روز نظریه هیئت مشورتی را با هدف فیصله موضوع بررسی خواهد کرد. چنانچه موضوع کماکان به نحو مورد رضایت طرف شاکی فیصله نیافته باشد، و چنانچه طرف شاکی معتقد باشد که موضوع، مصداق «عدم پایبندی اساسی» می‌باشد، آنگاه آن طرف می‌تواند موضوع فیصله نیافته را به عنوان مبنای توقف کلی یا جزئی اجرای تعهدات اش وفق برجام قلمداد کرده و/یا به شورای امنیت سازمان ملل متحد ابلاغ نماید که معتقد است موضوع مصداق «عدم پایبندی اساسی» بشمار می‌آید. ۳۷. متعاقب دریافت ابلاغ طرف شاکی، به نحو مشروح در فوق، به همراه توضیحی از تلاش‌های توأم با حسن نیت آن طرف برای طی فرایند حل و فصل اختلاف پیش‌بینی شده در برجام، شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌بایست منطبق با رویه‌های خود در خصوص قطعنامه ای برای تداوم لغو تحریم‌ها رای‌گیری نماید. چنانچه قطعنامه فوق‌الذکر ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ به تصویب نرسد، سپس مفاد قطعنامه‌های سابق شورای امنیت سازمان ملل متحد مجدداً اعمال خواهند شد، مگر اینکه شورای امنیت سازمان ملل متحد به نحو دیگری تصمیم‌گیری نماید. در چنین صورتی، این مفاد در خصوص قراردادهایی که بین هر طرف و ایران یا افراد و نهادهای ایرانی قبل از تاریخ اعمال آنها امضا شده باشد، دارای اثر عطف به ما سبق ندارد مشروط به این که فعالیت‌های صورت گرفته وفق اجرای این قراردادها منطبق با این برجام و قطعنامه‌های قبلی و فعلی شورای امنیت باشد. شورای امنیت سازمان ملل متحد، با ابراز نیت خود برای تصمیم‌گیری مبتنی بر ممانعت از اجرای دوباره و خودکار تدابیر در صورتی که ظرف این مدت موضوعی که موجب ابلاغ فوق شده‌است حل و فصل شده باشد، دیدگاه‌های طرف‌های اختلاف و هرگونه نظریه صادره توسط هیئت مشورتی را ملحوظ خواهد داشت. ایران بیان داشته‌است که چنانچه تحریم‌ها جزئاً یا کلا مجدداً اعمال شوند، ایران این امر را به منزله زمینه ای برای توقف کلی یا جزئی تعهدات خود وفق این برجام قلمداد خواهد نمود. -------------------------------------------------  مفاد این قطعنامه به منزله مفاد این برجام نیست. از نظر آمریکا، منظور از مقامات ارشد دولتی، مقامات ارشد قوه مجریه هستند. ------------------------------------------------  ضمیمه ۱  موارد عمومی ۱.   ترتیب اجرای این تعهدات که در این پیوست آمده‌است، در ضمیمه شماره ۵ از برنامه اقدام مشترک (برجام)مشخص شده‌است.بجز مواردی که مشخص شده، زمان شروع تعهدات از روز اجرای توافق خواهد بود. راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک ۲. ایران برای پشتیبانی از تحقیقات صلح آمیز هسته ای وتولید رادیو ایزوتوپ‌های صنعتی و دارویی، راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک را مدرن خواهد کرد. ایران برای پشتیبانی از تحقیقات صلح آمیز هسته ای ونیازهای تولیدی، از جمله تست نمونه‌های میله و مجتمع سوخت ومواد ساختاری، بر اساس طراحی مفهومی موافقت شده (که به این پیوست الحاق شده‌است)، این راکتور را دوباره طراحی و بازسازی خواهد کرد.طراحی به صورتی خواهد بود که تولید پلوتونیم در کمترین مقدار ممکن باشد و در شرایط نرمال پلوتونیم با خصوصیات مناسب ساخت سلاح اتمی تولید نکند. قدرت راکتور باز طراحی شده از۲۰ مگاوات حرارتی تجاوز نکند. ۱+۵ وایران این تفاهم را به اشتراک می‌گذارند که برای توسعه و تکمیل طراحی نهایی، پارامترهایی که در طراحی مفهومی بیان شده‌است می‌تواند دستخوش تغییر و تنظیم شود، منوط به آنکه اهداف و مقاصد پیش گفته همچنان پا بر جا باقی بماند. ۳. ایران به ساخت وساز راکتور ناتمام موجود برمبنای طرح اولیه ادامه نخواهد داد و کالندریای موجود را خارج کرده و آن را در ایران نگهداری می‌کند. تمام کانال‌های کالندریا با بتن به گونه ای پر میشوند که برای کاربرد هسته ای غیرقابل استفاده باشد و آژانس بتواند غیرقابل استفاده بودن آن را راستی آزمایی کند. برای مدرن کردن و بازسازی راکتور آب سنگین اراک، ایران بیشترین استفاده را از زیر ساختهای موجود در راکتور آب سنگین اراک خواهد داشت. ۴. ایران به عنوان مدیر پروژه نقش راهبری و مسئولیت اجرای مدرن سازی و بازسازی راکتور آب سنگین اراک را به عهده می‌گیرد و هر کدام از اعضای ۱+۵ تقبل مسئولیتی که در این پیوست ذکر شده‌است را در ارتباط با مدرن سازی و بازسازی راکتور آب سنگین اراک را به عهده می‌گیرند. یک کار گروه متشکل از اعضای ۱+۵ تشکیل خواهد شد تا زمینه بازطراحی وبازسازی این راکتور را فراهم سازد. یک مشارکت بین‌المللی متشکل از ایران و گروه کاری، اجرای پروژه مدرن سازی را به عهده خواهد گرفت. گروه کاری می‌تواند با اضافه شدن کشورهای دیگر به جمع مشارکت ایران وگروه کاری بزرگتر شود. اعضای ۱+۵ و ایران اسنادی را امضاء خواهند کرد که در آن به تعهد قوی در پروژه مدرن سازی راکتور اراک قبل از روز اجرای برجام بیان شده‌است که متضمن نقشه راه برای مدرن سازی راکتورخواهد بود و مسئولیت اعضای ۱+۵ راتعریف می‌کند و متعاقباً قراردادها بر اساس آن منعقد می‌شود . اعضای تشکیل دهنده کار گروه کمک‌های لازم را برای بازطراحی و بازسازی راکتور هماهنگ با قوانین ملی خود با ایران خواهند کرد به صورتی که ساخت و راه اندازی ایمن و به موقع راکتور مدرن را امکان‌پذیر سازد. ۵. ایران و گروه کاری همکاری خواهند کرد تا طرح نهایی راکتور مدرن و طراحی آزمایشگاه‌های مربوط به آن که قرار است توسط ایران انجام گیرد، و بررسی اینکه امنیت آن با استانداردهای بین‌المللی هم خوانی داشته باشد به طوری که راکتور توسط نظام ایمنی ایران پروانه راه اندازی و بهره‌برداری دریافت کند. طرح نهایی راکتور مدرن و طراحی آزمایشگاه‌های مربوط به آن به کمسیون مشترک ارائه خواهد شد.کمسیون مشترک برسی وتایید طراحی نهایی را در سه ماه بعد از دریافت طرح نهایی به اتمام می‌رساند. چنانچه کمسیون مشترک بررسی و تأیید آن را در مدت سه ماه به پایان نرساند، ایران می‌تواند این مورد را از طریق مکانیزم پیش‌بینی شده در این برجام پیگیری کند. ۶. آژانس برساخت راکتور نظارت کرده و به کار گروه جهت انطباق آن با طراحی نهایی تأیید شده گزارش می‌دهد. ۷. به عنوان مدیر پروژه، ایران مسئولیت ساخت را به عهده می‌گیرد. اعضای ۱+۵ بر مبنای قوانین ملی خود اقدامات مناسب اداری، قانونی، فنی و قانون گذاری برای پشتیبانی از این همکاری را انجام می‌دهد. اعضای ۱+۵ از طریق مکانیزم‌های پایه‌گذاری شده در این برجامو همچنین از طریق مشارکت‌های مالی مربوطه، خریدهای مورد نیاز ایران، انتقال و تهیه مواد، تجهیزات، سیستمهای ابزار دقیق و کنترل و تکنولوژی مورد نیاز برای ساخت راکتور بازطراحی شده را پشتیبانی می‌کنند. ۸. اعضای ۱+۵ از طریق همکاری‌های فنی آژانس چنانچه متناسب باشد، از جمله و نه محدود به کمک‌های فنی و مالی، امکانات ساخت ایمن و به موقع راکتور آب سنگین اراک و آزمایشگاه‌های مربوط به آن را فراهم و تدارک مواد و تجهیزات، ابزار دقیق و سیستم‌های کنترلی پشتیبانی خواهد کرد و پشتیبانی لازم برای اخذ پروانه و قانونی کردن آن را به عهده می‌گیرد. ۹. راکتور باز طراحی شده اورانیوم غنی شده ۳٫۶۷ درصد در ترکیب شیمیایی دی‌اکسید اورانیوم، با جرم حدود ۳۵۰ کیلوگرم  در بارگذاری اول قلب با سوختی که توسط کمیسیون مشترک بررسی و تأیید شده‌است به کار خواهد برد. مشارکت بین‌المللی با همکاری ایران سوخت اولیه راکتور را در خارج از ایران خواهند ساخت. مشارکت بین‌المللی از طریق کمک‌های فنی به ایران در ساخت و تست سوخت مورد استفاده در بارگذاری‌های آتی این راکتورو اعطای پروانه توانایی ساخت سوخت در ایران همکاری خواهند کرد. تست‌های مخرب و غیر مخرب این سوخت‌ها ازجمله تستهای بعد از تابش‌دهی توسط یکی از کشورهای مشارکت کننده در خارج از ایران انجام خواهد گرفت و آن کشور با ایران کار خواهد کرد تا بتواند پروانه ساخت سوخت در ایران را متعاقباً برای بارگذاری‌های آتی راکتور باز طراحی شده تحت نظارت آژانس انجام دهد. ۱۰. ایران قرص سوخت و میله سوخت و مجتمع سوخت با اورانیوم طبیعی که منحصراً مناسب برای طراحی اولیه راکتور اراک که با نام IR40 توسط آژانس شناخته می‌شد بوده، نخواهد ساخت یا تست نخواهد کرد. ایران تا زمانی که راکتور مدرن اراک قابل استفاده شود، موجودی قرص‌های سوخت ومجتمع سوخت طبیعی IR40 را تحت نظارت پیوسته آژانس انبار می‌کند ودر آن زمان موجودی قرص‌های سوخت ومجتمع سوخت IR40 به UNH تبدیل شده یا با معادل آن با اورانیوم طبیعی معاوضه می‌گردد. ایران تغییرات لازم را در خطوط تولید سوخت طبیعی خود که قرار بود برای IR40 سوخت تولید کند به وجود خواهد آورد تا بتوان توسط آن سوخت برای بارگذاری آینده راکتور مدرن اراک تهیه شود. ۱۱. تمام سوخت مصرف شده راکتور مدرن اراک، صرف نظر از محل تهیهٔ آنها، در تمام طول عمر راکتور، یکسال پس از خروج از راکتور یا هر زمان ایمنی آن اجازه حمل بدهد، به خارج از ایران به محلی مشخص در یکی از کشورهای ۱+۵ ویا یک کشور ثالث ارسال خواهد شد تا در آنجا طبق آنچه در قرار داد آمده و طبق قوانین کشور دریافت کننده جابجایی یا عملیات لازم برروی آنها صورت گیرد. ۱۲. ایران  DIQ راکتور باز طراحی شده را به آژانس ارائه خواهد کرد که در آن برنامه تولید رادیو ایزوتوپ‌ها و برنامه بهره‌برداری از راکتور مشخص شده‌است. آژانس بر بهره‌برداری راکتور نظارت خواهد کرد. ۱۳. ایران از تأسیسات FMP فقط برای تولید مجتمع سوخت برای راکتورهای آب سبک و راکتور مدرن اراک استفاده خواهد کرد. کارخانه تولید آب سنگین ۱۴. به مدت ۱۵ سال تمامی آب سنگین مازاد بر نیاز راکتور مدرن اراک، راکتور آب سنگین صفر قدرت و حداقل ذخیره احتیاطی لازم برای آنها، به همراه مقداری که برای تحقیقات دارویی مورد نیاز است،مقداری که برای تولید محلولهای دوتره و ترکیبات شیمیایی مورد نیاز است، مابقی برای صادرات به بازارهای بین‌المللی آماده شده و بر اساس قیمت بین‌المللی به آنها تحویل می‌گردد. مقدار آب سنگین با خلوص هسته ای برای نیازهای گفته شده در بالا، یا معادل آن در غنای دیگر قبل از راه اندازی راکتور اراک، ۱۳۰ تن و پس از راه اندازی با احتساب مقدار آب سنگین داخل راکتور مدرن اراک ۹۰ تن برآورد میشود. ۱۵. ایران آژانس را در مورد موجودی آب سنگین و تولید کارخانه تولید آب سنگین آگاه می‌سازد و به آژانس اجازه خواهد داد تا بر مقادیر آب سنگین ذخیره شده و مقدار آب سنگین تولید شده نظارت داشته باشد. این کار در صورت درخواست، از طریق بازدید از سایت صورت می‌گیرد.  راکتورهای دیگر ۱۶. سازگار با برنامه خود، ایران توسعه راکتورهای آینده تحقیقاتی و قدرت خود را با پیشرفت تکنولوژی در سطح بین‌المللی مبنی بر تکیه بر استفاده از راکتورهای آب سبک، همراه با بهره‌مندی از همکاری‌های بین‌المللی شامل تضمین سوخت لازم، همگام خواهد کرد. ۱۷. ایران تمایل دارد تمامی سوخت مصرف شده خود را برای تمام نیروگاه‌های قدرت و تحقیقاتی در حال و آینده،برای پسمانداری یافرآیندهای بعدی، که در قرار داد مربوطه ای که به موقع خود، وفق قوانین و قواعد ملی، با کشور دریافت کننده منعقد خواهد شد، به خارج از کشور ارسال کند. فعالیت‌های بازفرآوری سوخت مصرف شده ۱۸.  ایران به مدت ۱۵سال، و بدون داشتن قصدی برای بعد از آن، وارد فعالیت‌های مربوط به بازفرآوری سوخت مصرف شده یا فعالیت‌های مربوط به تحقیق و توسعه بازفرآوری سوخت مصرف شده نخواهد شد. مقصود از سوخت مصرف شده در این پیوست شامل تمام انواع سوختهایی است که تابش داده شده‌اند. ۱۹. ایران به مدت ۱۵سال، و بدون داشتن قصدی برای بعد از آن، سوختهای مصرف شده را بجز آنهایی که مربوط به نمونه‌های اورانیوم غنی شده تابش داده برای تولید رادیو ایزوتوپ‌های پزشکی و صنعتی است، بازفرآوری نخواهد کرد. ۲۰. ایران به مدت ۱۵سال، و بدون داشتن قصدی برای بعد از آن، هیچ تأسیساتی که قادر به جداسازی جداسازی پلوتونیوم، اورانیوم، نپتونیم از سوختهای مصرف شده یا نمونههای شکافتپذیر باشد، به غیر از آنهایی که برای تولید رادیوایزوتوپ برای مقاصد پزشکی و صنعتی است، را تکمیل، احداث، ویا خریداری نخواهد کرد. ۲۱. ایران به مدت ۱۵سال فقط سلولهای داغ (شامل یک یا چند سلول به هم متصل)، سلول‌های حفاظ دار یا گلاوباکسهای حفاظداری را توسعه، تأمین، ساخت یا راهبری خواهد کرد که ابعاد آن کمتر از ۶ متر مکعب ومشخصاتی که در پیوست ۱ پروتکل الحاقی آمده‌است، باشد. این سلولها در کنار راکتور مدرن شده اراک، راکتور تحقیقاتی تهران و مجتمع‌های تولید رادیو داروها قرار خواهد گرفت و فقط قادر به جداسازی و تولید ایزوتوپ‌های صنعتی و پزشکی و انجام آزمایشات غیر مخرب تستهای بعد از تابش‌دهی خواهند بود. تجهیزات و لوازم مورد نیاز ازطریق مکانیزم تأسیس شده در برجام، بدست خواهد آمد. ایران به مدت ۱۵سال فقط بعد از تأیید کمیسیون مشترک به تکمیل، احداث، یا تصاحب سلولهای داغ (شامل یک یا چند سلول به هم متصل)، سلولهای حفاظدار یا گلاوباکس‌های حفاظداری که ابعاد آن بیش از ۶ متر مکعب و مشخصات پیوست I پروتکل الحاقی است، خواهد پرداخت. ۲۲. کشورهای ۱+۵ آماده اند تمام آزمایشات مخرب وغیر مخرب مربوط به نمونه‌های میله سوخت یا مجتمع سوخت از جمله انجام تستهای بعد از تابش‌دهی را برای همه سوختهای ساخته شده در داخل ویا خارج از ایران یا تابش داده شده در داخل ایران، با استفاده از تأسیسات موجود در خارج از ایران را تسهیل نمایند. بجز برای مجتمع راکتور تحقیقاتی اراک، ایران به مدت ۱۵ سال به تکمیل، احداث، یا تصاحب سلولهای داغ قادر به انجام تستهای بعد از تابش‌دهی یا خرید تجهیزاتی که امکان توسعه و ساخت آنرا را فراهم کند، نخواهد پرداخت. ۲۳. علاوه بر ادامه انجام آزمایشات جاری تست سوخت در راکتور تهران، ایران به مدت ۱۵ سال آزمونهای غیر مخرب تستهای بعد از تابش‌دهی را بر روی میله‌های سوخت، نمونه‌های مجتمع سوخت و مواد ساختاری انجام خواهد داد .این آزمایشات صرفاً در مجتمع راکتور تحقیقاتی اراک انجام خواهد گرفت. در عین حال، کشورهای ۱+۵ تستهای مخرب را با متخصصان ایرانی، آن گونهای که توافق میشود، اجرا خواهند کرد. سلولهای داغی که در راکتور اراک برای اجرای تست‌های بعد از تابش‌دهی به کار گرفته خواهند شد نبایستی به‌طور فیزیکی به سلولهایی که در آن رادیوایزوتوپ‌های دارویی وصنعتی تولید می‌شوند، متصل باشند. ۲۴. برای ۱۵ سال، ایران درگیر تولید یا دستیابی به فلز پلوتونیوم ویا اورانیوم یا آلیاژ آنها، ویا تحقیقاتی در خصوص متالوژی پلوتونیم یا اورانیوم (یا آلیاژ آنها) یا قالب‌گیری، فرم دهی یا ماشین کاری فلز پلوتونیم یا اورانیوم را نخواهد شد. ۲۵.  به مدت ۱۵ سال ایران تولید، جستجو یا دستیابی به پلوتونیوم جدا شده، اورانیم با غنای بالا (غنای بیشتر از ۲۰٪ اورانیوم ۲۳۵) ، یا اورانیوم ۲۳۳، یا نپتونیوم ۲۳۷ (بجز مواردی که به عنوان استانداردهای آزمایشگاهی یا در دستگاه‌هایی که در آنها نپتونیوم ۲۳۷ بکار برده شده‌است) را نخواهد داشت. ۲۶. اگر ایران به دنبال شروع تحقیق و توسعه بر روی سوخت بر پایه فلز برای راکتور تحقیقاتی تهران در مقدار کم بعد از ۱۰ و قبل از ۱۵ باشد، برنامه خود را در کمیسیون مشترک ارایه و تصویب این کمیسیون را دنبال خواهد کرد. ظرفیت غنی سازی ۲۷. ایران به مدت ۱۰ سال ظرفیت غنی سازی خود را در حد ۵۰۶۰ ماشین سانتریفیوژ IR-1 و در ۳۰ زنجیره با چیدمان فعلی در واحدهای در حال تولید سایت نطنز (FEP)حفظ خواهد کرد. ۲۸.  ایران سطح غنی سازی خود را به مدت ۱۵ سال در حد ۳٫۶۷ درصد حفظ خواهد کرد. ۲۹. ایران ماشینهای سانتریفیوژ و زیرساختهای ذیل را که با ۵۰۶۰ ماشین سانتریفیوژ IR-1 در تأسیسات نطنز مرتبط نمی باشند، را از محل نصب شده خارج و در سالن Bسایت نطنز تحت نظارت پیوسته آژانس قرار خواهد داد: ۱٫۲۹.   تمام ماشینهای سانتریفیوژ مازاد از جمله ماشینهای IR-2m. ماشین‌های سانتریفیوژ مازاد IR-1 برای جایگزینی ماشینهای برخورد کرده یا خراب شده بر مبنای یک به یک مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ۲٫۲۹.  لوله‌های انتقال گاز UF6 شامل خطوط فرعی، شیرآلات، فشارسنج‌ها در سطح زنجیره‌ها و مبدل‌های فرکانس، تجهیزات مربوط به جمع‌آوری مواد در یکی از سالنهای جمع‌آوری که هم‌اکنون مورد استفاده قرار نمی‌گیرد همراه با پمپ‌های خلأ وتله‌های شیمیایی متعلق به آنها. ۳۰. برای منظور این ضمیمه، آژانس بر اساس روال موجود، قبل از خروج ماشین‌های سانتریفیوژ از سالن زنجیره، خراب بودن آنها را تأیید می‌کند. ۳۱. ایران به مدت ۱۵ سال، ماشین سانتریفیوژ و یازیرساختهای مربوط به غنی سازی، چه برای تحقیق و توسعهٔ غنی سازی اورانیوم یا جداسازی ایزوتوپ‌های پایدار را تنها در مکانهایی نصب خواهد کرد که در این برجام مشخص شده‌است. تحقیق و توسعهٔ ماشین سانتریفیوژ ۳۲. ایران تحقیق و توسعهٔ غنی سازی خود را به گونه ای که برای جمع‌آوری اورانیوم غنی شده نباشد، ادامه خواهد داد. ایران به مدت ۱۰ سال و براساس برنامهٔ تحقیق و توسعهٔ خود، تست ماشینهای سانتریفیوژ با استفاده از اورانیوم فقط شاملIR-4,IR-5,IR-6,IR-8 می‌شود. تست مکانیکی بر روی تادو ماشین از هر نوع، فقط بر رویIR-2m, IR-4,IR-5,IR-6,IR-6s,IR-7,IR-8 خواهد بود. ایران ماشینها را، با یا بدون استفاده از اورانیوم،خواهد ساخت یا تست می‌نماید که در این برجام آمده باشد. ۳۳. طبق برنامه خود، ایران به منظور تکمیل تحقیقات خود بر روی ماشین سانتریفیوژ IR-2m با استفاده از زنجیرهٔ ۱۶۴ ماشین در تأسیسات پایلوت نطنز، را تا تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ یا تا روز شروع اجرای برجام، هر کدام دیرتر باشد، ادامه خواهد داد وسپس ماشینهای سانتریفیوژ را از پایلوت نطنز خارج و در سالن B تحت نظارت پیوسته آژانس قرار خواهد داد. ۳۴. طبق برنامه خود، ایران به منظور تکمیل تحقیقات خود بر روی ماشین سانتریفیوژ IR-4 با استفاده از زنجیرهٔ ۱۶۴ ماشین در تأسیسات پایلوت نطنز، را تا تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۵ یا تا روز شروع اجرای برجام، هر کدام دیرتر باشد، ادامه خواهد داد وسپس ماشینهای سانتریفیوژ را از پایلوت نطنز خارج و در سالن B تحت نظارت پیوسته آژانس قرار خواهد داد. ۳۵.  ایران به مدت ۱۰ سال به انجام آزمایشات بر روی تک ماشین سانتریفیوژ IR-4 و زنجیرهٔ ۱۰ ماشین آن ادامه خواهد داد. ۳۶.  ایران به مدت ۱۰ سال به انجام آزمایشات بر روی تک ماشین سانتریفیوژ IR-5 ادامه خواهد داد. ۳۷. ایران به انجام آزمایشات بر روی تک ماشینهای سانتریفیوژ IR-6 و زنجیرهای میانی آن ادامه خواهد داد و از ۵/۱ سال مانده به سال دهم،آزمایشات بر روی زنجیرهٔ ۳۰ ماشین را شروع خواهد کرد. ایران این آزمایشات را از تک ماشین و زنجیره‌های کوچک به زنجیره میانی با یک روال منظم جلو خواهد برد. ۳۸. ایران، همزمان با شروع برجام، به انجام آزمایشات بر روی تک ماشینهای سانتریفیوژ IR-8 و زنجیرهای میانی آن ادامه خواهد داد و از ۵/۱ سال مانده به سال دهم، آزمایشات بر روی زنجیرهٔ ۳۰ ماشین را شروع خواهد کرد. ایران این آزمایشات را از تک ماشین به زنجیره‌های کوچکو سپس به زنجیره میانی با یک روال منظم جلو خواهد برد. ۳۹. ایران به مدت ۱۰ سال براساس رویه موجود، جریان گاز محصول و پسماند حاصل از زنجیره‌های IR6 و  IR8 را با استفاده از لوله‌های جوش کاری شده،که به تأیید آژانس برسد، مخلوط میکند به گونه ای که امکان برداشت محصول اورانیوم غنی شده و رقیق شده را میسر نسازد. ۴۰. به مدت [۱۵/۱۳] سال ایران تمام تستهای خود با اورانیوم را بر روی ماشینهای سانتریفیوژ را فقط در پایلوت نطنز انجام خواهد داد. ایران تمام آزمایشات مکانیکی بر روی ماشین‌های سانتریفیوژ خود را فقط در پایلوت نطنز و مرکز تحقیقات تهرانانجام خواهد داد. ۴۱. بمنظور منطبق سازی پایلوت نطنز با برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی، ایران تمام ماشینهای سانترفیوژ به جز آنهایی که در آزمایشات گفته شده در بندهای فوق مورد نیاز هستند و نیز به جز ماشینهای سانتریفیوژIR-1در سکویشماره ۱ این مؤسسه آنطوری که در ذیل توضیح داده می‌شود، را از آنجا خارج می‌کند. برای زنجیره کاملIR-1 (سکوی شماره ۶)، ایران زیرساختهای مربوطه را با خارج کردن لوله‌های انتقال گاز UF6شامل خطوط فرعی، شیر آلات، فشارسنجها در سطح زنجیره و مبدل‌های فرکانس اصلاح میکند. ماشینهای سانتریفیوژIR-1  در سکوی شماره ۱ حفظ شده ولی به گونه ای که توسط آژانس صحه گذاری شود، از طریق درآوردن روتور از داخل آنها و تزریق رزین اپوکسی داخل لوله‌های فرعی، لوله‌های خوراک دهی و محصول و پسماند و خارج کردن سیستم‌های کنترل و الکتریکی برای تأسیسات برق، خلأ و آب خنک‌کننده، غیرقابل کار می‌شوند. فضای تحقیقاتی در سکوی شماره ۶، تا زمانی که ایران برای برای استفاده در برنامه تحقیق و توسعه خود نیاز داشته باشد، خالی میماند. ۴۲. منطبق با فعالیت‌های منعکس شده در برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی ، ایران تمام زیر ساختهای زنجیره ها برای تست تک ماشین و زنجیره‌های کوچک و میانی در دو سکوی شماره ۲ و۳را حفظ خواهد کرد و زیر ساخت دو سکوی دیگر (شماره ۴ و ۵) را شبیه آنچه در خطوط ۲و۳ هستند منطبق خواهد کرد تا بتوان در آن‌ها فعالیتهای مشخص شده در برجام را انجام داد. این منطبق سازی شامل اصلاح تمام لوله‌های UF6 (شامل جمع‌آوری تمام لوله‌های فرعی) و ابزار دقیق مرتبط با آن به گون های که با استفاده از ماشین‌های منفرد و زنجیره‌های کوچک و میانی به جای تست زنجیره کامل، مطابقت داشته باشد. ۴۳. مطابق با برنامه خود و بهترین رویه های بنا شده بین‌المللی، ایران تمایل دارد که تحقیق و توسعه روی سانتریفیوژهای نسل جدید را از طریق مدلسازی کامپیوتری و شبیه‌سازی از جمله در دانشگاه‌ها، ادامه دهد. در دوره ۱۰ ساله، برای هر پروژهای که به مرحله نمونه سازی برای تست مکانیکی رسید، ارایه کامل و تصویب کمیسیون مشترک لازم است. تأسیسات غنی سازی فردو ۴۴. تأسیسات غنی سازی فردو به مرکز تحقیقات هسته ای، فیزیک و تکنولوژی تبدیل خواهد شد و مشارکت بین‌المللی تشویق خواهد شد که در زمینه‌های توافق شده تحقیقات انجام دهند. اجرای پروژه‌های مخصوص در فردو از قبل به اطلاع کمیسیون مشترک رسانده می‌شود. ۴۵. به مدت ۱۵ سال، ایران در فردو، فعالیتهای غنی سازی اورانیوم و تحقیق و توسعه مربوط به غنی سازی اورانیوم نخواهد داشت و هیچ گونه مواد هسته ای نگهداری نخواهد کرد. ۴۶.  ایران به مدت ۱۵ سال تا ۱۰۴۴ عدد ماشین سانتریفیوژ IR-1 در یکی از سالن‌های فردو نگهداری خواهد کرد که از آن: ۱٫۴۶.  دو زنجیره که قبلاً UF6 به آنها تزریق نشده‌است، برای تولید ایزوتوپ‌های پایدار اصلاح خواهند شد. تبدیل به تولید ایزوتوپ‌های پایدار برای این زنجیره‌ها در فردو، بر اساس یک مشارکت مشترک بین کشور روسیه و ایران بر مبنای ترتیباتی که متقابلاً بر روی آن توافق خواهد شد، صورت می پذیرد. برای آماده‌سازی این دو زنجیره برای نصب معماری زنجیره جدید متناسب با تولید ایزوتوپ پایدار توسط مشارکت، ایران اتصال به لوله‌های اصلی خوراک را قطع خواهد کرد و لوله های UF6 زنجیره را (به جز لوله تخلیه اضطراری به منظور حفظ خلأ) به انباری در فردو تحت نظارت پیوسته آژانس منتقل خواهد کرد. کمیسیون مشترک دربارهٔ چارچوب کلی تولید ایزوتوپ‌های پایدار در فردو مطلع خواهد شد. ۴۶٫۲.  برای چهار زنجیره ای که با تمام زیر ساختهای مربوطه، به جز لوله هایی که اتصال‌های کوپل کردن زنجیره ها را میسر میسازند، باقی میمانند، دو عدد در وضعیت بدونکار، بدون چرخش نگهداشته می‌شوند. دو زنجیره دیگر به چرخش ادامه میدهند تا زمانی که انتقال به تولید ایزوتوپ پایدار شرح داده شده در زیرپاراگراف بالا کامل شده باشد. به محض تکمیل انتقال به تولید ایزوتوپ پایدار شرح داده شده در زیرپاراگراف بالا، این دو زنجیره در حال چرخش به وضعیت بدون کار، بدون چرخش تبدیل خواهند شد. ۴۷. ایران ماشین‌های دو زنجیره باقی مانده در همین سالن را با خارج نمودن تمام سانتریفیوژها و لوله‌های UF6شامل خطوط فرعی، شیر آلات، فشارسنج‌ها در سطح زنجیره و مبدلهای فرکانس، و UF6 جمع‌آوری خواهد کرد. ایران متعاقباً کابلهای برق زنجیره، تابلوهای مخصوص کنترل زنجیره و پمپ‌های خلأ را جمع‌آوری خواهد کرد. تمام این ماشینهای سانتریفیوژ اضافی و زیر ساختهای آنها در سالن Bتحت نظارت پیوسته آژانس قرار خواهد گرفت. ۴۸. ایران تمام ماشین‌های سانتریفیوژ و زیرساخت‌های مرتبط با غنی سازی اورانیوم را در سالن دیگر فردو، خارج خواهد نمود. این کار شامل برچیدن تمامی لوله‌های انتقال گاز UF6 از جمله خطوط فرعی، شیر آلات، فشارسنج‌ها در سطح زنجیره و مبدل‌های فرکانس و تجهیزات مربوط به ایستگاه‌های تزریق خوراک و جمع‌آوری مواد UF6خواهد بود. ایران همچنین متعاقباً کابل‌های برق زنجیره، تابلوهای مخصوص کنترل زنجیره، پمپ‌های خلأ و سکوهای نصب سانتریفیوژ را جمع‌آوری خواهدکرد. تمام این ماشین‌های سانتریفیوژ اضافی و زیر ساختهای آنها در سالن Bتحت نظارت پیوسته آژانس قرار خواهد گرفت. ۴۹. ماشین‌های سانتریفیوژ که در چهار زنجیره بدون کار قرار گرفته اند، ممکن است برای جایگزینی ماشین‌های خراب یا برخورد کرده در فردو برای تولید ایزوتوپ‌های پایدار مورد استفاده قرار گیرند. ۵۰. ایران به مدت ۱۵ سال فعالیت‌های خود را در تولید ایزوتوپ‌های پایدار توسط ماشین سانتریفیوژدر تأسیسات فردو محدود کرده و بیشتر از ۳۴۸ ماشین سانتریفیوژ IR-1 برای این منظور استفاده نخواهد کرد. فعالیتهای مربوط به تحقیق و توسعه در ایران در تأسیسات فردو و برای آزمایش، اصلاح و تراز این ماشینهای IR-1 در تأسیسات ساخت ماشین سانتریفیوژ که قبلاً اظهار شده و تحت پایش آژانس، انجام خواهد گرفت. ۵۱. آژانس مقدار مواد باقی مانده از فعالیتهای قبلی غنی سازی را به عنوان کف موجودی اورانیوم غیرقابل حذف، در فردو مشخص می‌کند. به منظور نظارت بر تولید ایزوتوپ‌های پایدار و عدم وجود مواد یا فعالیتهای هسته ای اظهار نشده در فردو، ایران به مدت۱۵ سال به آژانس امکان بازرسی‌های معمول و در صورت تقاضای آژانس، بازرسی روزانه از تأسیسات فردو را فراهم خواهد کرد. موارد دیگر در خصوص غنی سازی ۵۲. ایران به تعهدات داوطلبانه خود آن گونه که در برنامه دراز مدت غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازیخود به عنوان بخشی از اظهاریه اولیه پروتکل الحاقی ارایه کرده‌است،پایبند خواهد ماند. ۵۳.  ایران بعد از سال دهم زیرساختهای ضروری برای نصب ماشین سانتریفیوژ IR-8 را در سالنB نطنز را آغاز خواهد کرد.  ذخائر اورانیوم غنی شده ۵۶. ایران به مدت ۱۵ سال ذخیره اورانیوم غنی شده خود را تا حد ۳۰۰ کیلوگرم گاز UF6 (یا معادل آن در ترکیبهای شیمیایی دیگر) با غنای تا ۶۷/۳ درصد نگاه خواهد داشت. ۵۷. تمام اورانیوم غنی شده مازاد بر ۳۰۰ کیلوگرم گاز UF6 (یا معادل آن در ترکیبهای شیمیایی دیگر) با غنای تا ۶۷/۳ درصد، یا به سطح غنای طبیعی رقیق خواهد شد یا اینکه در بازارهای بین‌المللی که به خریدار تحویل گردد در مقابل برگشت اورانیوم با غنای طبیعی که به ایران تحویل داده شود، فروخته خواهد شد.ایران برای خریداری و انتقال اورانیوم غنی شده مازاد بر ۳۰۰ کیلوگرم گاز UF6 در مقابل برگشت اورانیوم با غنای طبیعی به ایران،یک قرار داد تجاری با نهادی خارج از ایران منعقد خواهد نمود. کشورهای ۱+۵، چنانچه قابل اعمال باشد، جمع‌بندی و اجرای این قرارداد را تسهیل خواهند نمود. ایران ممکن است هر زمان بانک سوخت آژانس در قزاقستان عملیاتی شد، فروش اورانیوم غنی شده مازاد خود در آنجا را دنبال نماید. ۵۸. تمام اکسید اورانیوم غنی شده به بین ۵ درصد و۲۰ درصد به سوخت صفحهای راکتور تهران تبدیل خواهد شد یا اینکه بر اساس یک معامله تجاری به خارج منتقل شده یا اینکه به غنای ۶۷/۳ یا کمتر رقیق خواهد شد. ضایعات اکسید یا سایر اشکال، که در داخل صفحه نیستند و امکان استفاده برای ساخت سوخت صفحه ای راکتور تهران را ندارند، براساس یک معامله تجاری به خارج از ایران منتقل خواهد شد یا اینکه به غنای ۶۷/۳ یا کمتر رقیق خواهد شد. در صورت تأمین اکسید اورانیوم (U3O8)با غنای ۷۵/۱۹ درصد در آینده برای سوخت صفحهای راکتور تهران، تمام ضایعات اکسید یا سایر اشکال، که در داخل صفحه نیستند و امکان استفاده برای ساخت سوخت راکتور تهران را نداشته و دارای اورانیوم با غنای بین ۵ درصد و۲۰ درصد می‌باشند، ظرف ۶ ماه از تاریخ تولید آنها براساس یک معامله تجاری به خارج از ایران منتقل شده یا اینکه به غنای ۶۷/۳ یا کمتر رقیق خواهد شد. صفحه های سوخت ضایعاتی نیز براساس یک معامله تجاری به خارج از ایران منتقل خواهد. معامله تجاری باید برای عودت مقدار معادل اورانیوم غنی شده به ایران تنظیم شود. برای ۱۵ سال، ایران تأسیساتی که برای تبدیل صفحه‌های سوخت یا ضایعات به UF6 باشد را نساخته یا راهبری نخواهد کرد. ۵۹. مجتمع‌های سوخت ساخت روسیه یا دارای لیسانس از روسیه، برای راکتورهای روسی در ایران مشمول ۳۰۰ کیلوگرم محدودیت ذخایر نخواهد بود.مجتمع‌های سوخت ساخته شده از اورانیوم غنی شده از سایر منابع برای استفاده در راکتورهای تحقیقاتی و قدرت ایران، از جمله آنهایی که در خارج از ایران برای بارگذاری اولیه در راکتور مدرن شده اراک به کار گرفته خواهد شد و توسط تأمین کننده سوخت و نظام ایمنی هسته ای ایران تطابق آنها با استانداردهای بین‌المللی صحه گذاری شده‌است، مشمول محدودیت ۳۰۰ کیلوگرم ذخایر نخواهد بود. کمیسیون مشترک یک کارگروه فنی،با هدف توانمندسازی ایران برای ساخت سوخت مادامی که محدودیت ذخیره توافق شده (۳۰۰ کیلوگرم گاز UF6 -یا معادل آن در سایر ترکیبات شیمیایی- با غنای تا ۶۷/۳ در صد) حفظ شود، تأسیس خواهد کرد. این کار گروه همچنین، در طی یک سال،معیارهای فنی عینی، برای ارزیابی اینکه سوخت ساخته شده و محصولات میانی آن به سهولت قابل تبدیل مجدد به گاز UF6نیستند، را توسعه خواهد داد.اورانیوم غنی شده در مجتمع سوخت و محصولات میانی ساخته شده در ایران که براساس استانداردهای بین‌المللی تأیید شدهاند، از جمله سوخت راکتور مدرن شده اراک،جزو ۳۰۰ کیلوگرم محدودیت ذخایر نخواهد بود مشروط برآنکه کار گروه فنی ارزیابی کند که چنین سوخت ساخته شدهای و محصولات میانی آن به سهولت قابل تبدیل مجدد به گاز UF6 نیستند. این کار می‌تواند برای مثال شامل اضافه کردن ناخالصی (سموم قابل سوختن و نظایر آن)در سوخت یا از طریق اینکه سوخت در یک شکل شیمیایی باشد که برگشت مستقیم آن به گاز UF6 از نظر تکنیکی بدون انجام انحلال و خالص سازی دشوار باشد. معیارهای فنی عینی، چگونگی انجامارزیابی کارگروه مشخص خواهد کرد.آژانس فرایند ساخت هر نوع سوخت در ایران را پایش خواهد داشت تا تأیید کند که فرایند ساخت سوخت و محصولات میانی با فرایند ساخت سوخت تأیید شده توسط کارگروه فنی مطابقت داشته باشد.کمیسیون مشترک همچنین همکاری با ایران، شامل همکاری‌های فنی آژانس هنگامی که متناسب باشد، جهت تحقق استانداردهای کیفی بین‌المللی برای سوخت تولید شده توسط ایران را پشتیبانی خواهد کرد. ۶۰. ایران به منظور خرید سوخت برای راکتور تهران و نمونه های هدف ساخته شده از اورانیوم غنی شده، عقد یک قرارداد تجاری با نهادهای خارج از ایران را دنبال خواهد کرد. در صورت نیاز،کشورهای۱+۵، جمع‌بندی و اجرایی شدن این قرارداد را تسهیل می کنند. چنانچه امکان جمع‌بندی یک قرارداد با یک تأمین کننده سوخت فراهم نشود، کشورهای ۱+۵ یک مقدار اکسید اورانیوم (U3O8)با غنای ۱۹٫۷۵درصد رامنحصراً به منظور ساخت سوخت راکتور تهران و نمونه‌های هدف ساخته شده از اورانیوم غنی شده،تامین و تحویل ایران خواهد داد. این اکسید اورانیوم (U3O8)با غنای ۱۹٫۷۵ در محموله‌های که بیشتر از حدود ۵ کیلوگرم در هر نوبت نخواهد بود، تأمین خواهد شد و هر محموله جدید، تنها زمانی تأمین خواهد شد که آژانس تأیید کند که محمولهٔ قبلی برای ساخت سوخت راکتور تهران با اکسید آلومینیوم مخلوط شده یا برای نمونه‌های هدف ساخته شده از اورانیوم غنی شده مصرف شده‌است. ایران ۲ سال قبل از اینکه موجودی سوخت راکتور تهران به اتمام برسد، کشورهای ۱+۵ را مطلع خواهد کرد تا ۶ ماه قبل از انتهای دوره ۲ سال، اکسید اورانیوم در دسترس ایران باشد. تولید ماشین سانتریفیوژ ۶۱. همگام با برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی، ایران تنها ماشین‌های سانتریفیوژی از جمله روتورهای مناسب برای جداسازی ایزوتوپ‌ها یا هر قطعه دیگر ماشین سانتریفیوژ را تولید خواهد کرد که نیازمندیهای غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی این ضمیمه را برآورده سازد. ۶۲.  براساس برنامه خود، ایران ذخیره ماشین سانتریفیوژ IR-1 موجود در انبار خود را که مازاد بر تعداد ۵۰۶۰ عدد ماشین سانتریفیوژ IR-1 در نطنز و ماشینهای سانتریفیوژ IR-1 نصب شده در فردو می باشد را برای جایگزینی ماشین‌های خراب یا برخورد کرده، استفاده خواهد کرد. هر زمان در طی مدت ۱۰ سال از شروع اجرای برجام، سطح موجودی ماشین سانتریفیوژ IR-1به۵۰۰ عدد یا کمتر از آن رسید، ایران می‌تواند این سطح از موجودی را با از سرگیری تولید ماشین‌های IR-1 با نرخ تعداد متوسط ماهانه ماشینهای برخورد کرده، بدون اینکه از سطح ذخیره ۵۰۰ عدد تجاوز کند، حفظ نماید. ۶۳. براساس برنامه خود، در پایان سال هشتم ایران سالیانه ۲۰۰ عدد ماشین سانتریفیوژ IR-8 وIR-6از هر نوع را به غیر از روتور تا سال دهم شروع خواهد کرد. بعد از سال دهم ایران ماشین کامل را به همین مقدار در سال تولید خواهد کرد تا نیازهای غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی خود را برآورده سازد. ایران این ماشینها را در نطنز در روی زمین وتحت پایش آژانس تا هر زمان براساس برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی،برای مونتاژ نهایی مورد نیاز باشد، انبار خواهد کرد. پروتکل الحاقی و کد اصلاحی ۳٫۱ ۶۴. ایران اجرای موقت پروتکل الحاقی را بر طبق بند ب ماده ۱۷ پروتکل الحاقی تا زمان اجرای قانونی آن به آژانس اعلام نموده و متعاقباً تصویب و به صورت قانون درآمدن آنرا مطابق نقش‌های رئیس‌جمهور و مجلس، درخواست می‌کند. ایران اجرای کامل کد اصلاحی ۳٫۱ را به عنوان بخشی از ترتیبات فرعی موافقت نامه جامع پادمانهای ایران،تا زمانی که موافقت نامه پادمانها اجرا میشود، را به آژانس اطلاع میدهد. موضوعات مورد نگرانی گذشته و حال ۶۶. ایران تمام فعالیتهای تعیین شده در پاراگرافهای ۲، ۴، ۵ و ۶ «نقشه راه روشن نمودن موضوعات باقیمانده از گذشته و حال»، آنگونه که توسط در گزارشهای به روزآوری منظم توسط مدیر کل آژانس بر روی اجرای این نقشه راه راستی آزمایی شود، تکمیل خواهد کرد. تکنولوژی‌های پیشرفته و حضور طولانی مدت آژانس ۶۷. به منظور افزایش کارایی پایش این برجام، برای ۱۵سال و بیشتر از آن، برای اقدامات راستی آزمایی مشخص شده: ۱٫۶۷. ایران به آژانس اجازه استفاده از دستگاه اندازهگیری روی خط غنی سازی و پلمپ الکترونیک که وضعیت خودش را با دستگاه ثبت کننده داده‌های بازرسان آژانس در داخل سایتهای هستهای رد و بدل می‌نماید و همچنین تکنولوژی‌های جدید صحه گذاری شده و اثبات شده در راستای رویه‌های آژانس که در سطح بینالمللی پذیرفته شدهٔ است، میدهد. ایران جمع‌آوری خودکار داده های ثبت شده توسط وسایل اندازه‌گیری نصب شده آژانس و ارسال آنها به فضای کاری آژانس در هر سایت هسته ای را تسهیل خواهد نمود. ۲٫۶۷. ایران ترتیبات لازم را جهت حضور طولانی مدت آژانس شامل صدور ویزای طولانی مدت به همراه تدارک فضای کاری مناسب در سایتهای هسته ای، و با رویکرد مثبت، در مکان‌های نزدیک سایت‌های هسته ای در ایران، برای بازرسان منتخب آژانس برای کار و نگهداری تجهیزات لازم، بعمل خواهد آورد. ۳٫۶۷. ایران در طی ۹ ماه از تاریخ اجرای برجام، تعداد بازرسان منتخب را در محدوده ۱۳۰ الی ۱۵۰ عدد افزایش خواهد داد و بطور عمومی اجازه انتخاب بازرسان از کشورهایی که روابط دیپلماتیک با ایران دارند را، مطابق با قوانین و قواعد خود، خواهد داد. شفاف سازی مربوط به کنسانتره سنگ معدن اورانیوم (UOC) ۶۸. برای ۲۵ سال ایران به آژانس اجازه خواهد داد تا از طریق اقدامات تفاهم شده که شامل اقدامات محدودسازی و مراقبت خواهد بود پایش کند که همه کنسانتره سنگ معدن اورانیوم تولید شده در ایران یا بدست آمده از هر منبع دیگر به تأسیسات فرآوری اورانیوم (UCF) در اصفهان یا به هر تأسیسات دیگری که ایران در آینده در این دوره زمانی ممکن است بسازد، منتقل میشود. ایران برای ۲۵ سال،همه اطلاعات لازم برای اینکه آژانس را قادر سازد که تولید کنسانتره سنگ معدن اورانیوم و موجودی کنسانتره سنگ معدن اورانیوم تولید شده در ایران یا بدست آمده از هر منبع دیگری را راستی آزمایی کند، برای آژانس فراهم خواهد نمود. شفاف سازی مربوط به غنی سازی ۷۰. برای ۱۵ سال ایران به آژانس اجازه خواهد داد تا در صورت لزوم پایش مداوم با استفاده از اقدامات محدودسازی و مراقبت، راستی آزمایی نماید که سانتریفیوژها و زیرساخت‌های انبار شده در انبار باقی مانده و فقط جهت جایگزینی سانتریفیوژهای خراب شده یا برخورد کرده، آنگونه که در این ضمیمه مشخص شده‌است، استفاده میشود. برای ۱۵ سال ایران به آژانس اجازه دسترسی منظم،شامل دسترسی روزانه هنگامی که توسط آژانس درخواست شد،به ساختمان‌های مرتبط در نطنز از شامل همه بخش‌های مؤسسه های FEP و PFEPرا خواهد داد. برای ۱۵ سال، تأسیسات غنی سازی نطنز تنها محل برای همه فعالیت‌های غنی سازی اورانیوم و فعالیتهای مرتبط با غنی سازی شامل تحقیق و توسعهٔ تحت نظارت پادمان در ایران خواهد بود. ایران قصد دارد تا سیاست‌ها و رویه‌های صادرات همگام با استانداردهای موجود بین‌المللی برای صادرات مواد هسته ای، تجهیزات و تکنولوژی اعمال کند. برای ۱۵ سال، ایران فقط با موافقت کمیسیون مشترک وارد صادرات هرگونه تکنولوژی و تجهیزات غنی سازی یا مرتبط با غنی سازی با هر کشور دیگر یا با هر نهاد خارجی در زمینه فعالیتهای غنی سازی یا مرتبط با غنی سازی شامل فعالیتهای تحقیق و توسعه خواهد شد. دسترسی ۷۴. درخواستهای دسترسی بر مبنای شروط برجام با نیت خوب، یا در نظر داشتن حقوق حاکمیتی ایران، درخواست خواهد شد و به حداقل ضروری برای اجرای مؤثر مسوولیت‌های راستی آزمایی تحت این برجام، نگه داشته خواهد شد. هماهنگ با رویه های بین‌المللی پادمانها معمول، چنین درخواستهایی با هدف مداخله در فعالیتهای نظامی ایران یا دیگر فعالیتهای مرتبط با امنیت ملی ایران نبوده اما منحصراً برای حل نگرانی‌هایی برخاسته از تحقق تعهدات برجام و دیگر تکالیف پادمانها و عدم اشاعه ایران خواهد بود. شیوه نامه‌های زیر برای مقصود اجرای برجام بین ۱+۵ و ایران هستند و بدون پیش داوری نسبت به موافقنامه پادمانها و پروتکل الحاقی است. در اجرای این شیوه همین‌طور دیگر اقدامات شفاف ساز، از آژانس خواسته می‌شود هر احتیاطی را برای صیانت از اسرار صنعتی، فناورانه و تجاری و همین‌طور دیگر اطلاعات محرمانه که به آن دست پیدا میکند، به کار گیرد. ۷۵. در پیشبرد اجرای برجام، اگر آژانس نگرانی‌هایی در رابطه با مواد یا فعالیت‌های اعلام نشده یا فعالیت‌های مغایر با برجام در محل‌هایی که تحت موافقت نامه جامع پادمان یا پروتکل الحاقی اعلام نشده‌اند، داشت آژانس به ایران اساس چنین نگرانی‌هایی را ارائه نموده و درخواست شفاف سازی مینماید. ۷۶. اگر توضیحات ایران نگرانی‌های آژانس را حل و فصل نکند، آژانس ممکن است دسترسی به چنین محل‌های ایجاد کننده نگرانی را منحصراً به دلیل راستی آزمایی تضمین عدم وجود مواد و فعالیت‌های اعلام نشده یا فعالیت‌های مغایر با برجام در چنین محل‌هایی را درخواست نماید. آژانس بصورت مکتوب دلایل خود برای دسترسی و اطلاعات مرتبط را در اختیار ایران میگذارد. ۷۷.  ایران می‌تواند راه‌های جایگزین برای حل نگرانی‌های آژانس پیشنهاد نماید که آژانس را قادر سازد تا عدم وجود مواد و فعالیتهای هسته ای یا فعالیت‌های مغایر با برجام در مکان مورد سؤال، که بایستی به سرعت و دقت مورد توجه قرار گیرد، راستی آزمایی کند. ۷۸. اگر عدم وجود مواد و فعالیت‌های اعلام نشده یا فعالیت‌های مغایر با برجام بعد از اجرای ترتیبات جایگزین موافقت شده توسط ایران و آژانس نتواند راستی آزمایی شود، یا دو طرف قادر نباشند به طریق رضایت بخش برای راستی آزمایی عدم وجود مواد یا فعالیت‌های هسته ای اعلام نشده یا فعالیتهای مغایر با برجام در مکانهای مشخص شده، در مدت ۱۴ روز از ارایه درخواست اولیه آژانس برای دسترسی به توافق برسند، ایران با مشورت با اعضا کمیسیون مشترک، نگرانی‌های آژانس را از طریق ابزار ضروری موافقت شده بین ایران و آژانس حل می‌نماید. در صورت وجود یک توافق، اعضا کمیسیون مشترک با اجماع یا با رای ۵ عضو از ۸ عضو،بر روی روش ضروری برای حل نگرانی آژانس مشورت خواهند داد. فرایند مشورت یا هر عمل دیگری به همراه آن، توسط اعضا کمیسیون مشترک نبایستی بیشتر از ۷ روز به طول بیانجامد و ایران اقدامات ضروری را در طی ۳ روز اجرا خواهد کرد. شفاف سازی تولید قطعات سانتریفیوژ ۷۹. ایران و آژانس اقدامات لازم برای محدودسازی و مراقبت بر روی لوله‌های روتور سانتریفیوژ و بیلوز را برای ۲۰ سال بکار خواهند گرفت. در این ارتباط: ۸۰٫۱. ایران یک موجودی اولیه از همه لوله‌های روتور سانتریفیوژ و بیلوز و گزارشهای بعدی در رابطه با تغییرات انجام شده بر روی این موجودی را برای آژانس فراهم نموده و به آژانس اجازه خواهد داد تا این موجودی را با شمارش و کدگذاری، و از طریق محدودسازی و مراقبت برای همه لوله‌های روتور سانتریفیوژ و بیلوز شامل همه سانتریفیوژهای موجود و جدید، راستی آزمایی نماید. ۸۰٫۲. ایران همه مکانها و تجهیزات محدود به ماشینهای فرمدهی سرد، ماشینهای پیچش الیاف و قالب‌های ساخت روتور را که به قصد تولید لوله های روتور و بیلوز مورد استفاده قرار میگیرند، را اعلام نموده و به آژانس برای پایش مداوم شامل محدودسازی و مراقبت بر روی این تجهیزات جهت راستیآزمایی که این تجهیزات که برای تولید سانتریفیوژهایی استفاده میشوند که فقط برای فعالیتهای مشخص در این برجام مشخص شده اند، استفاده میشوند. دیگر فعالیتهای جداسازی ایزوتوپ‌های اورانیوم ۸۱. برای ۱۰ سال، فعالیت‌های تولید یا تحقیق و توسعه جداسازی ایزوتوپی اورانیوم ایران منحصراً بر مبنای تکنولوژی سانتریفیوژ گازی خواهد بود.[۱] ایران برای آژانس اجازه دسترسی جهت راستی آزمایی انطباق فعالیت‌های تحقیق و توسعه یا تولید جداسازی ایزوتوپی اورانیوم با این ضمیمه را خواهد داد. فعالیت‌هایی که می‌تواند برای طراحی و توسعه یک وسیله انفجاری هسته ای مشارکت کند ۸۲.  ایران در فعالیت‌های ذیل که می‌تواند برای توسعه یک وسیله انفجاری هسته ای بکار گرفته شود، وارد نخواهد شد: ۸۲٫۱. طراحی، توسعه، ساخت، دستیابی یا استفاده از مدل‌های کامپیوتری برای شبیه‌سازی وسایل انفجاری هسته ای. ۸۲٫۲. طراحی، توسعه، ساخت، دستیابی یا استفاده از چاشنی‌های انفجاری چند نقطه که برای توسعه یک وسیله انفجاری هسته ای مناسب هستند مگر اینکه مقاصد غیر هسته ای بودن آن توسط کمیسیون مشترک تأیید شده باشد وموضوع پایش باشد. ۸۲٫۳. طراحی، توسعه، ساخت، دستیابی یا استفاده از سیستمهای تشخیص انفجار (دوربینهای Streak ، دوربینهای سرعت بالا و یادوربینهای Flash x-ray) مناسب برای توسعه تجهیزات انفجار هسته ای مگر اینکه مقاصد غیر هسته ای بودن آن توسط کمیسیون مشترک تأیید شده باشد و موضوع پایش باشد. ۸۲٫۴. طراحی، توسعه، ساخت، دستیابی یا استفاده از چشمههای نوترونی هدایت کننده انفجارات یا مواد خاص برای چشمه های نوترونی هدایت کننده انفجارات. -------------------------------------------------- [۱]برای منظور این ضمیمه، فعالیتهای تولید یا تحقیق و توسعه مربوط به جداسازی ایزوتوپی اورانیوم با روش غیر سانتریفیوژ گازی شامل سیستمهای جداسازی ایزوتوپی لیزری، سیستمهای جداسازی ایزوتوپی الکترو مغناطیسی، سیستمهای تبادل شیمیایی، سیستمهای نفوذ گازی، Vortex و ایرودینامیک و سایر فرایندهای مشابهی است که ایزوتوپ‌های اورانیوم را جدا میسازد. ------------------------------------------------ پیوست شماره ۲: تعهدات مرتبط با تحریم‌ها توالی اجرای تعهدات شرح داده شده در این پیوست، در پیوست ۵ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) ذکر شده‌است. الف - اتحادیه اروپایی[۱] ۱. اتحادیه اروپایی و دولت‌های عضو اتحادیه اروپایی متعهد می‌شوند وفق پیوست شماره ۵ (برنامه اجرا)، کلیه مفاد آئین‌نامه اجرایی شماره  ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی را، با اصلاحات بعدی، که کلیه تحریم‌ها یا اقدامات محدودکننده مذکور در  بخش‌های ۱٫۱ تا ۱٫۱۰ زیر را  اجرایی می‌کنند، و کلیه مفاد تصمیم 2010/413/CFSP شورای اتحادیه اروپایی را، با اصلاحات بعدی لغو نمایند و قوانین اجرایی ملی را نیز لغو یا حسب نیاز اصلاح نمایند. ۱٫۱. تدابیر مربوط به امور مالی، بانکی و بیمه[۲] ۱٫۱٫۱. نظام ممنوعیت و اخذ مجوز حاکم بر نقل و انتقال مالی به یا از ایران (ماده ۱۰ تصمیم 2010/413/CFSP شورا؛ مواد 30, 30a,30b, ۳۱ آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۲. تحریم‌های مربوط به فعالیت‌های بانکی (ماده ۱۱ تصمیم 2010/413/CFSP؛ ماده ۳۳ آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۳. تحریم‌های مربوط به بیمه (ماده ۱۲ تصمیم 2010/413/CFSP؛ ماده ۳۵ آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۴. تحریم‌های مربوط به خدمات پیام رسانی مالی (ماده ۲0(12) تصمیم 2010/413/CFSP؛ ماده ۲3(4) آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۵. تحریم‌های مربوط به حمایت مالی برای تجارت با ایران (ماده ۸ تصمیم 2010/413/CFSP شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۶. تحریم‌های مربوط به کمک‌های بلاعوض، کمک‌های مالی و وام‌های ترجیحی (ماده ۹ تصمیم 2010/413/CFSP شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۷. تحریم‌ها مربوط به انتشار اوراق قرضه تضمین شده توسط دولت ایران (ماده ۱۳ تصمیم 2010/413/CFSP؛ ماده ۳۴ آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۱٫۸. تحریم‌های مرتبط با خدمات تبعی[۳] برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۲. بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی ۱٫۲٫۱. تحریم‌های مربوط به واردات نفت و گاز از ایران (مواد 3a، 3c and 3e تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد ۱۱، 12 and 14a و پیوست‌های IV and IVA آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۲٫۲. تحریم‌های مربوط به واردات فرآورده‌های پتروشیمی ایران (مواد 3b and 3d تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد ۱۳ و ۱۴ و پیوست V آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۲٫۳. تحریم‌های مربوط به صادرات تجهیزات کلیدی بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی ( مواد  4, 4a and 4b تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد ۸، ۹، ۱۰ و ضمائم VI و VIA آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۲٫۴. تحریم‌های مربوط به سرمایه‌گذاری در بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی (مواد ۶، 6a و ۷ تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 17(1), 17(2)(b) and (c), 17(3), 17(4), 17(5), 20 and 21  آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۲٫۵. تحریم‌های مرتبط با خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۳. بخش‌های کشتیرانی، کشتی سازی و حمل و نقل ۱٫۳٫۱. تحریم‌های مرتبط با کشتیرانی و کشتی سازی (مواد 4g, 4h, 8a, 18a and 18b تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد10a, 10b, 10c, 37a, and 37b  و پیوست  VIBآئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۳٫۲. تحریم‌های مربوط به بخش حمل و نقل (مواد 15, 16, 17 and 18 تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 36 and 37 آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۳٫۳. تحریم‌ها مرتبط با خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۴. طلا، سایر فلزات گرانبها، اسکناس و سکه ۱٫۴٫۱. تحریم‌های مربوط به طلا، فلزات گرانبها و الماس، اسکناس و سکه (مواد 4c و 4d تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد ۱۵ و ۱۶ و پیوست VII آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۴٫۲. تحریم‌های مرتبط با خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۵. تدابیر مرتبط با اشاعه هسته ای ۱٫۵٫۱. تحریم‌های مرتبط با فعالیت‌های هسته ای حساس اشاعه ای (کالاها و فن آوری، سرمایه‌گذاری و آموزش‌های تخصصی) (مواد 1(1) (a), (b), (d), (e), (2), (3) and (4), 2, 3, 5, 14 and 21  تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 2, 3, 4, 5, 6,7, 17(1), (2) (a), 18, 19 and 22 و پیوست‌های I, II and III آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۵٫۲. تحریم‌های مرتبط با خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۶. فلزات ۱٫۶٫۱. تحریم‌های مرتبط با فلزات (مواد4e and 4f  تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 15a, 15b, 15c و پیوست VIIB آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۶٫۲. تحریم‌های مرتبط با خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۷. نرم‌افزار ۱٫۷٫۱. تحریم‌های مرتبط با نرم‌افزار (مواد 4i and 4j تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 10d, 10e and 10f و پیوست VIIA آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۷٫۲. تحریم‌ها در زمینه خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه کنید). ۱٫۸. تسلیحات ۱٫۸٫۱. تحریم‌های مرتبط با تسلیحات  (مواد 1(1)(c), (3), (4), and ۳  تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 5(1)(a) and (c), 17(1), (2)(a), and ۱۹ آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۱٫۸٫۲. تحریم‌ها در زمینه خدمات تبعی برای هر یک از گروه‌های فوق (به ارجاعات فوق مراجعه شود). ۱٫۹.  فهرست اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای ایرانی (توقیف دارایی و ممنوعیت صدور روادید) ۱٫۹٫۱. توقیف دارایی و ممنوعیت صدور روادید قابل اعمال نسبت به: ۱٫۹٫۱٫۱. بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی فهرست شده شامل بانک مرکزی ایران؛ ۱٫۹٫۱٫۲. اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای مرتبط با بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی؛ ۱٫۹٫۱٫۳. اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای مرتبط با کشتیرانی، کشتی سازی و حمل و نقل؛ ۱٫۹٫۱٫۴. سایر اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای غیرمرتبط با فعالیت‌های حساس اشاعه هسته ای ، تسلیحات و موشک‌های بالستیک؛ ۱٫۹٫۱٫۵. سایر اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای مرتبط با فعالیت‌های حساس اشاعه هسته ای ، تسلیحات و موشک‌های بالستیک؛ ۱٫۹٫۱٫۶. اشخاص حقوقی وافراد فهرست شده توسط شورای امنیت، به نحو مقرر در الحاقیه شماره ۱، بخش ۱ این پیوست برای گروه‌های ۱٫۹٫۱٫۱-۱٫۹٫۱٫۴، الحاقیه شماره ۲، بخش ۱ این پیوست برای تحریم‌های گروه ۱٫۹٫۱٫۵ و بخش‌های ۲ الحاقیه‌های شماره ۱ و ۲ این پیوست برای تحریم‌های گروه ۱٫۹٫۱٫۶ (مواد 19 and 20  و پیوست‌های I and II تصمیم 2010/413/CFSP؛ مواد 23, 24, 25, 26, 27, 28, 28a, 28b, and ۲۹  و پیوست‌های VIII and IX  آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی). ۱٫۱۰.  سایر مقررات ۱٫۱۰٫۱. تعهد مندرج در بخش ۱ شامل کلیه مفاد باقیمانده تصمیم 2010/413/CFSP و آئین‌نامه اجرایی شماره ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی که در بالا ذکر نشده‌اند، نیز می‌گردد. ۱٫۱۰٫۱٫۱. تعاریف (ماده ۱ آئین‌نامه اجرایی ۲۶۷/۲۰۱۲) ۱٫۱۰٫۱٫۲. مقررات عمومی و نهایی (مواد 22, 23, 24, 25, 26, 26a, 27 and 28 تصمیم  2010/413/CFSP و مواد 38, 39, 40, 41, 42, 43, 43a, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50 and 51, آئین‌نامه اجرایی ۲۶۷/۲۰۱۲ شورای اتحادیه اروپایی)؛ ۲. اتحادیه اروپایی اظهار می‌نماید که مفاد مذکور در بخش ۱ فوق، فهرست کامل و جامع کلیه تحریم‌ها و اقدامات محدودکننده مرتبط هسته ای اتحادیه اروپایی می‌باشد. این تحریم‌ها یا اقدامات محدودکننده طبق پیوست شماره ۵ لغو خواهند شد. ۳. آثار لغو تحریم‌های اقتصادی و مالی اتحادیه اروپایی ۳٫۱. در نتیجه لغو تحریم‌ها به نحو مصرح در بخش ۱ فوق، فعالیت‌های زیر، از جمله خدمات تبعی، از روز اجرا این برجام و مشروط به اینکه این فعالیت‌ها با سایر قوانین و مقررات لازم‌الاجراء اتحادیه اروپایی و دولت‌های عضو منطبق باشد، مجاز خواهد بود:[۴] ۳٫۲. تدابیر مربوط به امور مالی، بانکداری و بیمه (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۱٫۱ تا ۱٫۱٫۸) ۳٫۲٫۱. نقل و انتقال منابع مالی بین اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای اروپایی، از جمله موسسات مالی و اعتباری اتحادیه اروپایی و اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای ایرانی، از جمله موسسات مالی و اعتباری ایرانی، بدون الزام به اخذ مجوز یا اعلام؛ ۳٫۲٫۲. افتتاح شعب بانکی، شرکتهای تابعه یا دفاتر نمایندگی بانک‌های ایرانی در سرزمین دولت‌های عضو اتحادیه، و ایجاد مشارکت‌های (JV) جدید، یا اتحصیل منافع مالکانه یا ایجاد روابط کارگزاری بانکی بین بانک‌های ایرانی با بانک‌های اتحادیه اروپایی؛ افتتاح دفاتر نمایندگی، شرکت‌های تابعه، مشارکت یا حساب‌های بانکی توسط اشخاص اروپایی در ایران ؛ ۳٫۲٫۳. ارائه خدمات بیمه ای و بیمه اتکائی به ایران یا دولت ایران، اشخاص حقیقی، حقوقی یا نهادهای ایرانی، یا یک شخص حقیقی یا حقوقی یا نهادی که به نمایندگی یا تحت کنترل آنها اقدام می‌نماید؛ ۳٫۲٫۴. ارائه خدمات تخصصی پیام رسانی مالی به اشخاص حقیقی یا حقوقی، موجودیت‌ها یا نهادها از جمله افرادی که در الحاقیه شماره ۱ این پیوست آمده‌اند؛ ۳٫۲٫۵. تعهد دولت‌های عضو مبنی بر ارائه حمایت‌های مالی در جهت تجارت با ایران، از جمله اعطای اعتبارات صادراتی، بیمه صادرات؛ و تعهد پرداخت برای وام بلاعوض، کمک مالی و وام‌های ترجیحی به دولت ایران؛ ۳٫۲٫۶. فروش یا خرید اوراق قرضه دولتی یا تضمین شده توسط دولت، به یا از ایران، دولت ایران، بانک مرکزی ایران، یا بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی یا افرادی که از طرف آنها عمل می‌کنند. ۳٫۳. بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۲٫۱ تا ۱٫۲٫۵) ۳٫۳٫۱. واردات، خرید، سوآپ یا حمل و نقل نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز طبیعی یا فرآورده‌های پتروشیمی ایران و تأمین تسهیلات اعتباری مربوطه؛ ۳٫۳٫۲. فروش، عرضه یا نقل و انتقال تجهیزات یا فن آوری، کمک فنی و آموزش مورد استفاده در بخش‌های نفت، گاز و صنایع پتروشیمی در ایران، مشتمل بر اکتشاف، تولید و پالایش نفت و گاز طبیعی، از جمله مایع سازی گاز طبیعی، به هر شخص ایرانی در داخل یا خارج ایران یا برای استفاده در ایران؛ ۳٫۳٫۳. اعطای هرگونه وام یا تسهیلات اعتباری به هر شخص ایرانی که در بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی در داخل ایران یا خارج از ایران فعالیت می‌کنند و همچنین سرمایه‌گذاری در این صنعت یا سرمایه‌گذاری مشترک با آنها؛ ۳٫۴. بخش‌های کشتیرانی، کشتی سازی و حمل و نقل (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۳٫۱ تا ۱٫۳٫۳) ۳٫۴٫۱. فروش، تأمین، انتقال یا صادرات تجهیزات و فن آوری‌های دریانوردی برای ساخت، تعمیر یا نگهداری یا بازسازی کشتی، به ایران یا به هر شخص ایرانی در این بخش؛ طراحی، ساخت یا مشارکت در طراحی یا ساخت کشتی‌های باری و نفتکش برای ایران یا اشخاص ایرانی؛ ارائه کشتی‌های طراحی شده یا مورد استفاده برای حمل و نقل یا ذخیره‌سازی نفت و فرآورده‌های پتروشیمی به اشخاصحقیقی، حقوقی یا نهادهای ایرانی و ارائه خدمات ثبت پرچم و تعیین وضعیت، از جمله موارد مرتبط با مشخصات فنی، ثبت و شماره شناسایی به هر نحو، در رابطه با تانکرهای نفتی و کشتی‌های باری ایرانی. ۳٫۴٫۲. دسترسی کلیه پروازهای باری خطوط هوایی ایرانی یا خطوط هوایی از مبدأ ایران به فرودگاه‌های تحت صلاحیت دولت‌های عضو اتحادیه اروپایی؛ ۳٫۴٫۳. توقف بازرسی، توقیف و انهدام محموله‌ها از مبدأ یا به مقصد ایران توسط دولت‌های عضو اتحادیه اروپایی در قلمروهای خود در ارتباط با کالاهایی که دیگر ممنوع نمی‌باشند؛ ۳٫۴٫۴. ارائه خدمات سوخت رسانی یا تدارکات یا هرگونه خدمات دیگر برای کشتی‌های تحت مالکیت یا اجاری که اقلام منع شده را حمل نمی‌کنند؛ و ارائه سوخت، خدمات مهندسی و تعمیر و نگهداری به هواپیماهای باری ایرانی که اقلام ممنوعه را حمل نمی‌نمایند. ۳٫۵. طلا، سایر فلزات گرانبها، اسکناس و سکه (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۴٫۱. تا ۱٫۴٫۲) ۳٫۵٫۱.  فروش، عرضه، خرید، صادرات، انتقال، حمل و نقل طلا و فلزات گرانبها و الماس و ارائه خدمات واسطه گری، تأمین مالی و امنیتی مربوطه، به دولت ایران، نهادهای عمومی، شرکت‌ها و موسسات عمومی یا بانک مرکزی ایران؛ ۳٫۵٫۲. انتقال اسکناس و مسکوکات جدید ایرانی به بانک مرکزی ایران. ۳٫۶. فلزات (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۶٫۱ تا ۱٫۶٫۲) ۳٫۶٫۱.  فروش، عرضه، انتقال یا صادرات مستقیم یا غیرمستقیم کلیه فلزات از جمله گرافیت و فلزات خام یا نیمه ساخته همانند آلومینیوم و فولاد به هر شخص حقیقی، حقوقی یا نهاد ایرانی یا برای استفاده در ایران در رابطه با عملیات و فعالیتهای منطبق با این برجام؛ ۳٫۷. نرم‌افزار (مراجعه کنید به بخش‌های ۱٫۷٫۱ تا ۱٫۷٫۲) ۳٫۷٫۱. فروش، عرضه، انتقال یا صادرات مستقیم یا غیرمستقیم هرگونه نرم‌افزار از جمله به روزسانی، به هر شخص حقیقی، حقوقی یا نهاد ایرانی یا برای استفاده در ایران در رابطه با عملیات و فعالیتهای منطبق با این برجام؛ ۳٫۸. فهرست افراد، اشخاص حقوقی یا نهادها (توقیف دارایی و ممنوعیت صدور روادید) ۳٫۸٫۱. در نتیجه خروج از فهرست‌های مذکور در پیوست شماره ۲، آزادسازی کلیه منابع مالی و اقتصادی متعلق به اشخاص حقیقی، حقوقی و نهادها از جمله بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی،  بانک مرکزی ایران، به شرح مندرج در الحاقیه شماره ۱ پیوست ۲ این برجام و فراهم آوردن دسترسی این اشخاص به وجوه و دارایی‌های خود؛ ۳٫۸٫۲. در نتیجه خروج از فهرست‌های مذکور در پیوست شماره ۲، امکان ورود افراد فهرست شده در الحاقیه شماره ۱ این برجام به قلمروی دولت‌های اروپایی یا استفاده از سرزمین آنها برای ترانزیت فراهم خواهد شد. ب. ایالات متحده آمریکا[۵] ۴. ایالات متحده آمریکا متعهد می‌شود طبق ضمیمه شماره ۵ (برنامه اجرا)، اعمال کلیه تحریم‌های مرتبط هسته ای[۶] به نحو مذکور در بخش‌های ۱-۴ تا ۹-۴ زیر را متوقف کند، و اقدام قانونی مقتضی برای لغو یا اصلاح آنها را پیگیری کند، و فرامین اجرایی شماره ۱۳۵۷۴، ۱۳۵۹۰، ۱۳۶۲۲ و ۱۳۶۴۵ و بخش‌های ۷-۵ و ۱۵ فرمان اجرایی شماره ۱۳۶۲۸ را لغو نماید.[۷] ۴٫۱.                                                                                                                                                                                                                                                         تدابیر بانکی و مالی ۴٫۱٫۱. تحریم‌های اعمالی بر افراد واشخاص حقوقی مندرج در الحاقیه شماره ۳ این ضمیمه، شامل: بانک مرکزی ایران و سایر موسسات مالی ایرانی فهرست شده در این الحاقیه؛ شرکت ملی نفت ایران[۸]، شرکت بازرگانی نفتیران (نیکو)، شرکت ملی نفت کش ایران، و سایر افراد و اشخاص حقوقی که توسط خزانه داری در این الحاقیه به عنوان دولت ایران شناسایی شده‌اند؛ و برخی افراد و اشخاص حقوقی مندرج در فهرست اتباع تحریم شده یا فهرست افرادی که اموال آنها مشمول توقیف است؛ Comprehensive Iran Sanctions, Accountability, and Divestment Act of 2010 (CISADA) Section 104(c)(2)(E)(ii)(I); National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2012 (NDAA) Section 1245(d)(1) and (3); Iran Freedom and Counter-Proliferation Act of 2012 (IFCA) Section 1244(c)(1) and (d), 1245(a)(1)(A), (a)(1)(C)(i)(II), and (c), 1246(a) and 1247(a); Sections 1(a)(i) and 5(a) of Executive Order (E.O.) 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645 ۴٫۱٫۲. تحریم ریال ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), 1246(a) and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 1(a), 2(a)(i), and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۱٫۳.   تحریم خرید و فروش اسکناس آمریکا به دولت ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a) (i) of E.O. 13645) ۴٫۱٫۴.   محدودیت‌های تجارت دوجانبه بر درآمدهای ایران که در خارج از کشور است، شامل محدودیت‌های مربوط به نقل و انتقال درآمدها؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), (d), and (h)(2), 1246(a) and 1247(a); Sections 1(a)(i)-(ii), 2(a)(i), and 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۱٫۵.    تحریم خرید، پذیره نویسی، یا تسهیل معاملات دیون حاکمیتی ایران، شامل اوراق قرضه دولتی؛ Sanctions on the purchase, subscription to, or facilitation of the issuance of Iranian sovereign debt, including governmental bonds (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); Iran Threat Reduction and Syria Human Rights Act of 2012 (TRA) Section 213(a); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Sections 1(a)(i) and 5(a) of E.O.13622, and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۱٫۶.    تحریم خدمات پیام رسانی مالی به بانک مرکزی ایران و موسسات مالی ایرانی مندرج در الحاقیه شماره ۳ این پیوست؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); TRA Section 220; IFCA Section 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۱٫۷. تحریم خدمات تبعی[۹] برای هریک از دسته تحریم‌های فوق (به ارجاعات مربوطه مراجعه کنید). ۴٫۲.                                                                                                                                                                                                                                                          بیمه ۴٫۲٫۱. تحریم ارایه خدمات بیمه ای، یا بیمه اتکایی که در رابطه با فعالیت‌های سازگار با این برجام و با افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۳ این ضمیمه صورت می‌گیرد. (ISA section 5(a)(7); NDAA Section 1245(d)(1) and (3); TRA Sections 211(a) and 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Section 5(a) of E.O.13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳.                                                                                                                                                                                                                                                         بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی ۴٫۳٫۱. تلاش‌ها برای کاهش فروش نفت ایران شامل محدودیت‌ها بر مقدار فروش نفت خام ایران و کشورهایی که می‌توانند نفت خام ایران را بخرند؛ (Iran Sanctions Act of 1996 (ISA) Section 5(a)(7); NDAA Section 1245(d)(1) and (3); TRA Section 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Section 1 of E.O. 13574, Sections 1(a)(i)-(ii), 2(a)(i), and 5(a) of E.O. 13622; Section 5 of E.O. 13628 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳٫۲. تحریم سرمایه‌گذاری، شامل مشارکت در سرمایه‌گذاری‌های مشترک، کالاها، خدمات، اطلاعات، فناوری و دانش و کمک فنی برای بخش‌های نفت، گاز و پتروشیمی؛  (ISA Sections 5(a)(1)-(2) and (4)-(8); TRA Section 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1), (d), and (h)(2), 1245(a)(1)(B), (a)(1)(C)(i)(I)-(II), (a)(1)(C)(ii)(I)-(II), and (c),  1246(a) and 1247(a); Section 1 of E.O. 13574, Section 1 of E.O.13590, Sections 1(a)(i)-(ii), 2(a)(i)-(iii), and 5(a) of E.O.13622, and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳٫۳. تحریم خرید، تحصیل، فروش، حمل و نقل، یا بازاریابی نفت، فرآورده‌های پتروشیمی و گاز طبیعی از ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); TRA Section 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1), (d) and  (h)(2), 1246(a) and 1247(a); Sections 1(a)(i)-(iii), 2(a)(i)-(ii), and 5(a) of E.O.13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳٫۴. تحریم صادرات، فروش یا عرضه فرآورده‌های نفتی تصفیه شده و فرآورده‌های پتروشیمی به ایران؛ (ISA Section 5(a)(3); NDAA Section 1245(d)(1) and (3); TRA Section 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d), 1246(a) and 1247(a); Section 1 of E.O. 13574, Sections 1(a)(i) and 5(a) of E.O. 13622; Section 5 of E.O. 13628; and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳٫۵. تحریم معامله با بخش انرژی ایران شامل معامله با شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفتکش ایران، شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو)، شرکت ملی نفتکش ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), (d), and (h)(2), 1246(a) and 1247(a); TRA Section 212(a); Sections 1(a)(i)-(iii), 2(a)(i)-(ii) and 5(a) of E.O. 13622, and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۳٫۶. تحریم خدمات تبعی برای هریک از دسته تحریم‌های فوق (هریک از ارجاعات فوق را ملاحظه کنید). ۴٫۴.                                                                                                                                                                                                                                                         کشتیرانی، کشتی سازی و بنادر ۴٫۴٫۱. تحریم معامله با بخش‌های کشتی سازی و کشتی سازی ایران و عاملان بنادر شامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، خطوط کشتیرانی جنوب، و شرکت بازرگانی نفتیران (نیکو)، و عاملان بندر عباس؛[۱۰] (TRA Section 212(a); IFCA Sections 1244(c)(1) and (d); 1245(a)(1)(B), (a)(1)(C)(i)(I)-(II), (a)(1)(C)(ii)(I)-(II), and (c), 1246(a), and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۴٫۲. تحریم خدمات تبعی برای هر دسته از تحریم‌های فوق (در هر مورد ارجاعات قوانین مربوطه را ملاحظه کنید). ۴٫۵.                                                                                                                                                                                                                                                         طلا و سایر فلزات گرانبها ۴٫۵٫۱. تحریم تجارت طلا و سایر فلزات گرانبها توسط ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), 1245(a)(1)(A) and (c), 1246(a), and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۵٫۲. تحریم خدمات تبعی برای هر دسته از تحریم‌های فوق (در هر مورد ارجاعات قوانین مربوطه را ملاحظه کنید). ۴٫۶.                                                                                                                                                                                                                                                         نرم‌افزار و فلزات ۴٫۶٫۱. تحریم تجارت با ایران در مورد گرافیت، فلزات خام یا نیمه ساخته از قبیل آلومینیوم و فولاد، زغال سنگ، و نرم‌افزارهای تنظیم فرآیندهای صنعتی، در رابطه با فعالیت‌های سازگار با این برجام و افراد و اشخاص حقوقی مذکور در الحاقیه‌های شماره ۳ و ۴ این ضمیمه؛ (NDAA 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), 1245(a)(1)(B)-(C) and (c), 1246(a), and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i) and 3(a)(i) of E.O. 13645) ۴٫۶٫۲. تحریم خدمات تبعی برای هر دسته از تحریم‌های فوق (در هر مورد ارجاعات به قوانین مربوطه را ملاحظه کنید). ۴٫۷.                                                                                                                                                                                                                                                         بخش خودروسازی ۴٫۷٫۱. تحریم فروش، عرضه یا نقل و انتقال کالاها و خدمات مورد استفاده در ارتباط با بخش خودروسازی سازی ایران؛ (NDAA Section 1245(d)(1) and (3); IFCA Sections 1244(c)(1), 1245(a)(1)(B), (a)(1)(C)(i)(II), (a)(1)(C)(ii)(II), and (c), 1246(a), and 1247(a); Section 5(a) of E.O. 13622 and Sections 2(a)(i), 3(a)(i)-(ii), 5 and 6 of E.O. 13645) ۴٫۷٫۲. تحریم خدمات تبعی برای هر دسته از تحریم‌های فوق (در هر مورد ارجاعات به قوانین مربوطه را ملاحظه کنید). ۴٫۸.                                                                                                                                                                                                                                                         فهرست‌ها و سایر فهرست‌های تحریمی ۴٫۸٫۱. خارج کردن افراد و اشخاص حقوقی مندرج در الحاقیه‌های شماره ۳ و ۴ این ضمیمه از فهرست DSN و لیست افرادی که اموالشان مشمول توقیف بوده‌است، لیست افراد و نهادهای دور زننده تحریم‌ها، و/یا لیست غیر SDN مربوط به قانون تحریم‌های ایران (خارج کردن افراد و نهادهای تحریم شده و نیز تحریم‌های اعمالی وفق بخش ۵(الف) قانون تحریم‌های ایران، بخش ۱۲۴۴(د)(۱)، و بخش ۲۱۲ قانون TRA؛ و خارج کردن افراد و نهادهای تحریم شده طبق فرامین اجرایی شماره ۱۳۳۸۲، ۱۳۶۰۸، ۱۳۶۲۲، و ۱۳۶۴۵ با استناد به قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بین‌المللی. ۴٫۹.                                                                                                                                                                                                                                                         اقدامات مرتبط با منع اشاعه تسلیحات هسته ای ۴٫۹٫۱.   تحریم‌های اعمالی بر تحصیل کالاها و خدمات مرتبط هسته ای برای پیشبرد فعالیت‌های هسته ای پیش‌بینی شده در این برجام وفق "قانون مقابله اشاعه ایران، کره شمالی و سوریه"، منطبق با رویکرد ایالات متحده نسبت به سایر دولت‌های غیرهسته ای عضو معاهده عدم اشاعه هسته ای؛ ۴٫۹٫۲.    تحریم‌های اعمالی بر مشارکت‌های مربوط به استخراج معدن، تولید یا حمل و نقل اورانیوم؛   (ISA Section 5(b)(2)) ۴٫۹٫۳.   تحریم‌های اعمالی بر منع شهروندان ایرانی از تحصیل در مقاطع عالی در رشته‌های مرتبط با علوم هسته ای، مهندسی هسته ای یا بخش انرژی. ۵. سایر تدابیر مرتبط با تجارت ۵٫۱.                                                                                                                                                                                                                                                         ایالات متحده متعهد می‌شود:[۱۱] ۵٫۱٫۱. اجازه فروش هواپیمای مسافربری تجاری و قطعات و خدمات مربوطه به ایران از طریق اعطای امتیاز در  موارد زیر داده خواهد شد: الف) صادرات، فروش، اجاره یا انتقال هواپیمای مسافربری تجاری انحصارا با کاربری غیرنظامی، ب) صادرات، فروش، اجاره یا انتقال قطعات یدکی و قطعات عمده برای هوایپمای مسافربری تجاری به ایران ، و ج) ارائه خدمات تبعی، از جمله ضمانت، نگهداری، و خدمات تعمیر و بازبینی‌های ایمنی برای کلیه موارد مذکور، مشروط به اینکه قطعات و خدمات مجوز داده شده انحصارا برای هوانوردی تجاری مسافری مورد استفاده قرار گیرند؛[۱۲] ۵٫۱٫۲. از طریق صدور مجوز ، به اشخاص حقوقی غیرآمریکایی که در مالکیت یا کنترل اشخاص آمریکایی[۱۳] می‌باشند، اجازه خواهد داد منطبق با این برجام با ایران معامله کنند؛ و ۵٫۱٫۳. اعطای مجوز واردات فرش و مواد غذایی از جمله پسته و خاویار با منشأ ایرانی به ایالات متحده. ۶. ایالات متحده تأیید می‌نماید که مقررات فهرست شده در بخش ۴ فوق فهرست کامل و جامع کلیه تحریم‌ها مرتبط هسته ای ایالات متحده می‌باشد. این تحریم‌ها بر اساس پیوست ۵ لغو خواهند شد. ۷. آثار لغو تحریم‌های اقتصادی و مالی ایالات متحده[۱۴] ۷٫۱. در نتیجه لغو تحریم‌های مشخص شده در بخش ۴ فوق، از روز اجرا، تحریم‌های مزبور، و خدمات تبعی آنها، در مورد اشخاص غیر آمریکایی که اقدامات زیر را انجام می‌دهند یا اشخاصی که وضعیت‌های زیر را دارند اعمال نخواهد شد: ۷٫۲. تدابیر مالی و بانکی[۱۵] (به بخش ۴٫۱٫۱ تا ۴٫۱٫۷ مراجعه شود) انجام فعالیت‌ها، شامل عملیات مالی و بانکی، با دولت ایران، بانک مرکزی ایران، موسسات مالی ایرانی، و سایر اشخاص ایرانی مشخص شده در الحاقیه شماره ۳ این پیوست، شامل اعطای وام، نقل و انتقال، حساب بانکی (شامل افتتاح حساب و ایجاد روابط کارگزاری و پرداخت از طریق حساب بین بانکی (PTA) در موسسات مالی غیرآمریکایی)، سرمایه‌گذاری، خدید و فروش اوراق بهادار، ضمانت نامه، خرید و فروش ارزهای خارجی (شامل نقل و انتقالات مرتبط با ریال)، صدور اعتبارات اسنادی، و معاملات بازارهای آتی کالا و اختیار، ارائه خدمات پیام رسانی تخصصی مالی و تسهیل دسترسی مستقیم یا غیرمستقیم به آنها، خرید یا تحصیل اسکناس بانکی آمریکایی توسط دولت ایران و خرید، پذیره نویسی، یا ارایه خدمات مربوط به صدور اوراق قرضه دولت ایران.[۱۶] ۷٫۳. تدابیر مربوط به بیمه (به بخش ۴٫۲٫۱ مراجعه شود) ارائه خدمات مربوط به صدور بیمه نامه، بیمه یا بیمه اتکایی در رابطه با فعالیت‌های سازگار با این برجام، شامل فعالیت‌های مرتبط با افراد و اشخاص حقوقی نام برده شده در الحاقیه شماره ۳ این پیوست، شامل خدمات مربوط به صدور بیمه نامه، بیمه یا بیمه اتکایی در رابطه با فعالیت‌ها در بخش‌های انرژی، کشتیرانی و کشتی سازی ایران، برای شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفت کش ایران، یا برای کشتی‌هایی که نفت خام، گاز طبیعی، گاز طبیعی مایع، نفت و فرآورده‌های پتروشیمی از یا به ایران. ۷٫۴. بخش‌های انرژی و پتروشیمی (به بخش‌های ۴٫۳٫۱ تا ۴٫۳٫۶ مراجعه شود) اشحاصی که جزئی از بخش انرژِی ایران باشند؛ یا خرید، تحصیل، فروش، حمل و نقل، یا بازاریابی نفت و فرآورده‌های نفتی (شامل فرآورده‌های پالایش شده نفتی)، فرآورده‌های پتروشیمی، یا گاز طبیعی (شامل گاز طبیعی مایع) به یا از ایران؛ ارائه کمک، سرمایه‌گذاری (از جمله از طریق مشارکت)، کالا، خدمات (شامل خدمات مالی)، و فناوری که می‌تواند در رابطه با بخش انرژی ایران یا توسعه منابع نفتی آن یا تولید داخلی فرآورده‌های نفتی پالایش شده و فرآورده‌های پتروشیمی مورد استفاده قرار گیرند؛ یا فعالیت در بخش انرژی ایران شامل شرکت ملی نفت ایران، شرکت بازرگانی نفتیران (نیکو) و شرکت ملی نفت کش ایران. ۷٫۵. بخش‌های کشتیرانی، کشتی سازی، و عاملیت اداره بنادر (به بخش‌های ۴٫۴٫۱ تا ۴٫۴٫۲ مراجعه شود)  اشخاصی که جزئی از بخش کشتیرانی یا کشتی سازی ایران باشند؛ یا تملک، اداره، کنترل، یا بیمه کشتی‌های مورد استفاده برای نقل و انتقال نفت خام، فرآورده‌های نفتی (شامل فرآورده‌های نفتی پالایش شده)، فرآورده‌های پتروشیمی، یا گاز طبیعی (شامل گاز طبیعی مایع) از یا به ایران؛ اداره بنادر در ایران (شامل عاملیت اداره بندرعباس[۱۷])، همکاری با بخش‌های کشتیرانی و کشتی سازی ایران یا عاملیت اداره بنادر ایران، یا ارائه خدمات مالی و سایر کلاها و خدمات مورد استفاده در ارتباط با بخش کشترانی و کشتی سازی ایران و با عاملیت اداره یک بندر در ایران، مشتمل بر خدمات بندری از قبیل سوخت رسانی و بازبینی، طبقه‌بندی، و تأمین مالی، و فروش، اجاره و ارائه کشتی به ایران از جمله به خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، شرکت ملی نفتکش ایران و شرکت خطوط کشتیرانی جنوب یا شرکت‌های تابعه آنها. ۷٫۶. طلا و فلزات گرانبها (به بخش‌های ۴٫۵٫۱ تا  ۴٫۵٫۲ مراجعه شود) فروش، عرضه، صادرات یا انتقال طلا و سایر فلزات گرانبها به یا از ایران، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم،َ یا انجام یا تسهیل عملیات نقل و انتقال مالی یا ارائه خدمات برای فعالیت‌های زیر شامل تأمین امنیت، بیمه و حمل و نقل. ۷٫۷. نرم‌افزار و فلزات (به بخش‌های ۴٫۶٫۱ تا ۴٫۶٫۲ مراجعه شود) فروش، عرضه یا انتقال گرافیت، فلزات خام یا نیمه ساخته از قبیل آلومینیوم و فولاد، زغال سنگ، و نرم‌افزار برای یکپارچه سازی فرآیندهای صنعتی به یا از ایران، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، در رابطه با فعالیت‌های سازگار با این برجام، و افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۳ این پیوست، و فروش، عرضه، یا انتقال چنین موادی به بخش‌های انرژی، پتروشیمی، کشتیرانی و کشتی سازی ایران و بنادر ایران، یا انجام یا تسهیل عملیات نقل و انتقال مالی یا ارائه خدمات برای اقدامات زیر شامل بیمه و حمل و نقل. ۷٫۸.  بخش خودرو سازی (به بخش‌های ۴٫۷٫۱ تا ۴٫۷٫۲ مراجعه شود) اجرا یا تسهیل عملیات‌های نقل و انتقال مالی یا سایر معاملات برای فروش، عرضه، یا انتقال کالاها و خدمات مورد استفاده در ارتباط با بخش خودروسازی ایران. ۷٫۹. فهرست‌ها و سایر لیست‌های تحریمی (به بخش ۴٫۸٫۱ مراجعه شود) برداشتن فهرست‌ها و/یا تحریم‌های شرح داده شده در بخش،۴٫۸٫۱ توقف اعمال تحریم‌های ثانویه برای معامله با افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۳ این پیوست؛ و رفع توقیف دارایی‌ها و منافع واقع در محدوده صلاحیتی ایالات متحده برای افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۳ این پیوست. --------------------------------------------------------- [۱] - در مورد قوانین اتحادیه اروپایی، "شخص حقیقی، حقوقی یا نهاد ایرانی" بدین معناست: الف- دولت ایران یا هر نهاد عمومی مربوط به آن؛ ب- هر شخص حقیقی ساکن یا مقیم ایران؛ ج- هر شخص حقیقی، حقوقی یا نهادی که اقامتگاه قانونی آن در ایران است؛ د- هر شخص حقیقی، حقوقی یا نهاد واقع در داخل یا خارج ایران، که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت مالکیت یا کنترل یک یا چند شخص یا نهاد فوق‌الذکر باشد. [۲] - عناوین و عناوین فرعی در این پیوست صرفاً با هدف توصیف می‌باشند. [۳] - در این پیوست عبارت "خدمات تبعی" به معنی هرگونه خدمات - از جمله کمک‌های فنی، آموزش، بیمه، بیمه اتکایی، واسطه گری، حمل و نقل یا خدمات مالی - که بطور متعارف به منظور انجام فعالیت‌هایی که تحریم مربوط به آنها لغو شده صورت می‌گیرد، می‌باشد. [۴]- در غیر از مواردی که به نحو دیگری تصریح شده باشد، لغو تحریم‌های مشروحه در این بخش، معاملاتی را که اشخاصی که کماکان مشمول تدابیر محدودکننده می‌باشند در آن دخیل هستند، شامل نمی‌شود و تأثیری بر تحریم‌هایی که ممکن است تحت سایر مقررات حقوقی غیر از مقررات مندرج در بخش ۱ اعمال شوند، ندارد. هیچ چیز در این برجام به منزله تغییر در موضوع ایران نسبت به تحریم‌های اتحادیه اروپا نمی‌باشد. [۵] . در مورد قوانین آمریکا، "شخص ایرانی" عبارت است از: الف) هر فردی که شهروند یا تبعه ایران است؛ و ب) هر موجودیت که وفق قوانین ایران تأسیس شده یا به شکل دیگری تحت صلاحیت دولت ایران باشد. [۶] . تحریم‌هایی که ایالات متحده وفق تعهدات خود در بخش ۴، اعمال آنها را متوقف و متعاقباً آنها را خاتمه یا با هدف خاتمه بخشی به آنها اصلاح خواهد کرد، عبارتند از تحریم‌های ناظر به اشخاص غیرآمریکایی. در مورد بخش های۴ و ۶٫۷ این برجام، منظور از "شخص غیر آمریکایی" عبارت است از هر فرد یا شخص حقوقی به استثنای ۱) هر شهروند ایالات متحده، فرد خارجی مقیم دائم آمریکا، شخص حقوقی تأسیس شده طبق قوانین ایالات متحده یا در حدود صلاحیت ایالات متحده (شامل شعبه‌های خارجی)، یا هر شخص در داخل ایالات متحده، و ۲) هر  شخص حقوقی که تحت مالکیت یا کنترل یک شخص آمریکایی باشد. در مورد شماره ۲ جمله فوق، یک شخص حقوقی در صورتی "تحت مالکیت یا کنترل" یک شخص آمریکایی تلقی می‌شود که: ۱) حداقل ۵۰ درصد از سهام از لحاظ ارزش یا قدرت رای را در اختیار داشته باشد؛ ۲) اکثریت کرسی‌های هیئت مدیره شرکت را در اختیار داشته باشد؛ یا ۳) به شکل دیگری اقدامات، سیاست‌ها یا تصمیم‌های شخصی آن شرکت را کنترل کند. اشخاص آمریکایی و شرکت‌های خارجی تحت مالکیت یا تحت کنترل آمریکایی کمافی السابق مشمول منع کلی مراوداتی که وفق این برجام مجاز شده‌اند، خواهند بود مگر اینکه از دفتر نظارت بر دارایی‌های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (افک) مجوز گرفته باشند. [۷] . در مورد کلیه قوانین و فرامین اجرایی ارجاع داده شده طبق این برجام، آخرین اصلاحیه قوانین و فرامین اجرایی مزبور تا تاریخ نهایی شدن این برجام مد نظر می‌باشد: قانون تحریم‌های ایران (ISA) مصوب ۱۹۹۶، اصلاحی طبق بخش ۱۰۲ قانون تحریم‌های جامع، پاسخگویی و منع سرمایه‌گذاری در ایران (CISADA)  مصوب ۲۰۱۰، و بخش‌های ۲۰۷-۲۰۱ و ۳۱۱ قانون کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه (TRA) مصوب ۲۰۱۲؛ قانون تحریم‌های جامع، حساب کشی و منع سرمایه‌گذاری در ایران (CISADA)  مصوب ۲۰۱۰ اصلاحی طبق بخش‌های ۲۱۶-۲۱۴، ۲۲۲، ۲۲۴، ۳۱۲-۳۱۱، ۴۰۳-۴۰۲، و ۶۰۵ قانون کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه (TRA) مصوب ۲۰۱۲ و بخش ۱۲۴۹ قانون آزادی ایران و مقابله با اشاعه (IFCA) مصوب ۲۰۱۲؛ قانون مجوز دفاع ملی سال مالی 2012 (NDAA)، اصلاحی طبق بخش‌های ۵۰۴-۵۰۳  کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه (TRA) و بخش ۱۲۵۰ قانون آزادی ایران و مقابله با اشاعه (IFCA)؛ فرمان اجرایی شماره ۱۳۶۲۲، اصلاحی طبق بخش ۱۵ فرمان اجرایی ۱۳۶۲۸ و بخش ۱۶ فرمان اجرایی شماره ۱۳۶۴۵. ارجاعات مندرج در بخش ۴، اختیاراتی که وفق آنها تحریم‌های ثانویه در نتیجه اتخاذ اقدامات موصوف در بخش ۱٫۹٫۴ دیگر اعمال نخواهند شد، را هم در بر می‌گیرند. [۸] . خروج شرکت ملی نفت ایران از فهرست SDN مضافاً موجبات بی اثرشدن وضعیت تحریمی این شرکت در سایر فهرست‌ها و تصمیم‌گیری‌ها خواهد شد. [۹] . در مورد معنای "خدمات تبعی" به زیرنویس شماره ۳ مراجعه کنید. [۱۰] .  تعهد مندرج در بخش۴٫۴٫۱ مبتنی بر این است که عاملیت بندر بندرعباس دیگر تحت کنترل شخصی که در فهرست اتباع تحریمی قرار دارد نباشد. [۱۱] - به منظور اثربخشی به تدابیر مشروحه در این بخش ۵٫۱، ایالات متحده امتیاز انجام فعالیتهایی  را که متضمن  دخالت افراد فهرست شده در فهرست SDN نباشد و به نحو دیگری با قوانین و مقررات قابل اعمال ایالات متحده از جمله  و نه محدود به Export Administration Act, the Federal Food, Drug and Cosmetic Act and the Iran-Iraq Arms Non-Proliferation ACT منطبق باشد را صادر خواهد کرد. [۱۲] - امتیازهای صادره در راستای بخش ۵٫۱٫۱ شامل شروط مناسبی برای حصول اطمینان از عدم واگذاری یا فروش هواپیماو قطعات و خدمات موضوع امتیاز به اشخاص فهرست شده در فهرست SDN نخواهد بود. در صورتی که ایالات متحده احراز کند که هواپیماها، کالاها یا خدمات موضوع امتیاز برای اهدافی غیر از  کاربری غیرنظامی استفاده شده‌است یا اینکه به افراد فهرست شده در فهرست SDN مجدداً فروخته یا منتقل شده‌اند، ایالات متحده این موضوع را به عنوان مبنایی برای خاتمه دادن به تعهدات اش به صورت کلی یا جزئی وفق بخش ۵٫۱٫۱ تلقی خواهد کرد. [۱۳] - در مورد بخش ۵٫۱٫۲ این برجام، یک موجودیت غیرآمریکایی در صورتی "تحت مالکیت یا کنترل" یک شخص آمریکایی خواهد بود که: ۱) حداقل ۵۰ درصد از سهام از لحاظ ارزش یا قدرت رای را در اختیار داشته باشد؛ ۲) اکثریت کرسی‌های هیئت مدیره شرکت را در اختیار داشته باشد؛ یا ۳) به شکل دیگری اقدامات، سیاست‌ها یا تصمیم‌های شخصی آن شرکت را کنترل کند. [۱۴] . لغو تحریم‌های شرح داده شده در این قسمت، نسبت به معاملاتی که در آنها اشخاص مندرج در فهرست SDN دخیل هستند، اعمال نمی‌گردد و تأثیری در تحریم‌هایی که ممکن است تحت سایر مقررات غیر از مقررات مندرج در بخش ۴ اعمال شوند، ندارد، مگر اینکه صراحتاً به گونه دیگری مشخص شده باشد. هیچ چیزی در این برجام به منزله تغییری در موضع ایران در رابطه با تحریم‌های آمریکا نمی‌باشد. [۱۵] . در مورد توقف اجرای مقررات اشاره شده در بخش های۴٫۱٫۱ تا ۴٫۱٫۷، آثار توصیف شده برای موسسات مالی غیر آمریکایی، به فعالیت‌های موسسات مالی بین‌المللی در خارج از حوزه صلاحیت ایالات متحده تسری می‌یابد. [۱۶] . موسسات مالی غیرآمریکایی، غیر ایرانی که  با موسسات مالی ایرانی (شامل بانک مرکزی ایران) که در فهرست SDN قرار ندارند، معامله انجام دهند، به دلیل فعالیت آن موسسات مالی ایرانی در نقل و انتقالات یا روابط بانکی با افراد و اشخاص حقوقی که در فهرست SDN نام برده شده‌اند، در معرض تحریم‌ها نخواهند بود، مشروط به اینکه مؤسسه مالی غیرآمریکایی، غیرایرانی نقل و انتقالات مشخص مزبور با افراد و اشخاص حقوقی ایرانی نام برده شده در فهرست SDN را انجام نداده باشد یا آنها را تسهیل نکرده باشد و به شکل دیگری در چنین روابط بانکی دخیل نبوده باشد. [۱۷] . "آثار" توصیف شده در بخش ۷٫۵ در ارتباط با عاملیت اداره بندر بندرعباس مبتنی بر این است که بندرعباس دیگر تحت کنترل شخصی که در فهرست SDN قرار دارد نباشد. ----------------------------------------------------- ضمیمه ۳ همکاریهای صلح آمیز هسته ای الف. عمومی ایران و ۱+۵ تصمیم گرفتند، در کنار سایر موارد، از جمله از طریق همکاریهای فنی آژانس، هر کجا متناسب باشد، در حوزه‌های مختلف صلح آمیز صنعت هسته ای که در چارچوب این برجام، که در این ضمیمه به تفصیل آمده‌است، همکاری نمایند. در این ارتباط، کمیسیون مشترک نیز کمک به ایران شامل پروژه‌های همکاری فنی آژانس را، هنگامی که متناسب باشد، پشتیبانی می‌نماید. همه همکاریهای صلح آمیز هسته‌ای تحت این برجام، متقابلاً توسط کشورهای شرکت کننده تعیین خواهد شد و با برجام و قوانین و رویه‌های ملی عضو شرکت کننده مطابقت خواهد داشت. پروژه‌های همکاری علمی و صلحآمیز هسته‌ای مد نظر بین ایران و ۱+۵ به عنوان بخشی از این برجام، می‌تواند در اشکال مختلف و تنوعی از شرکت کنندگان بالقوه به انجام برسد. یک پروژه معین که توسط ۱+۵ و نه لزوماً شامل مشارکت همه اعضاء ۱+۵، میتواند به طرق زیر انجام شود: ۳٫۱.توسط ترتیبات همکاری دو جانبه یا چند جانبه با ایران. چنین ترتیباتی توسط کشورهای شرکت کننده متقابلاً مشخص می‌گردند. ۳٫۲.پروژه‌های تحت نظر آژانس، از طریق پروژه‌های همکاری فنی با آژانس ازجمله از طریق موافقت نامه‌های پروژه و تأمین. ۳٫۳.از طریق مراکز علوم و تکنولوژی بین‌المللی. بطور مشخص، اعضاء ۱+۵، به منظور توسعه همکاری هسته‌ای با ایران، بطور ویژه، زمینه های زیر را انجام خواهند داد: ب. راکتورها، سوخت‌ها و فناوری‌ها، تأسیسات و فرآیندهای مربوطه راکتورهای پیشرفته تحقیقاتی و قدرت آب سبک و تأسیسات، فناوری‌ها و تجهیزات وابسته اعضاء ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، دستیابی ایران به راکتورهای تحقیقاتی و قدرت آب سبک را برای تحقیق و توسعه و آزمون و همچنین برای تأمین برق و شیرین سازی آب همراه با ترتیباتی برای تضمین ارائه سوخت هسته‌ای و خروج سوخت مصرف شده، آنگونه که در قراردادهای مربوطه برای هر راکتور فراهم شده آمده‌است، تسهیل خواهند نمود. این می‌تواند شامل زمینه‌های زیر برای همکاری باشد: ۴٫۱. ساخت و همین‌طور بهره‌برداری ایمن و مؤثر از راکتورهای جدید قدرت آب سبک و تجهیزات مربوط به آن، بر طبق الزامات نسل سوم با بالا، شامل راکتورهای توان کوچک و متوسط، از جمله طراحی و ساخت مشترک، چنانچه متناسب باشد. ۴٫۲. ساخت راکتورهای تحقیقاتی چند منظوره آب سبک پیشرفته و به روز، با قابلیت آزمایش نمونه‌های میله سوخت و مجتمع سوخت و مواد بکار رفته در تجهیزات نیروگاهی، همراه با تأسیسات مربوطه از جمله طراحی و ساخت مشترک، چنانچه متناسب باشد. ۴٫۳. تأمین تجهیزات و سیستم‌های کنترل منحصر به فرد پیشرفته، برای راکتورهای تحقیقاتی و قدرت فوق شامل طراحی و ساخت مشترک، چنانچه متناسب باشد. ۴٫۴. تأمین نرم‌افزارها و کدهای محاسباتی و شبیه‌سازی هسته‌ای با توجه به موضوعات فوق، شامل طراحی و تولید مشترک، چنانچه متناسب باشد. ۴٫۵. تأمین تجهیزات اصلی مدار اول و دوم و همچنین قلب راکتورهای قدرت و تحقیقاتی، شامل طراحی و ساخت مشترک، چنانچه متناسب باشد. ۴٫۶. آموزش در عمل بر روی سناریوهای جابجایی و مدیریت سوخت برای راکتورهای قدرت و تحقیقاتی هسته‌ای. ۴٫۷. ارزیابی فنی مشترک از راکتورهای فعلی ایران به منظور ارتقاء سیستمها و تجهیزات فعلی شامل موضوعات مربوط به ایمنی هسته‌ای بر اساس درخواست ایران. ب. پروژه مدرنسازی اراک ۵٫۱. همانگونه که در بخش ب از پیوست یک شرح داده شده‌است، اعضای ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، و ایران، از طریق مشارکت بین‌المللی، بازطراحی و ساخت راکتورIR-40  در اراک را به یک راکتور ۲۰ مگاوات حرارتی که از آب سنگین به عنوان خنک‌کننده و کند کننده استفاده می‌کند، بر پایه طرح مفهومی موافقت شده (که به ضمیمه یک منضم شده‌است) همکاری خواهند کرد. ۵٫۲. ایران به عنوان مالک و مدیر پروژه نقش رهبری را به عهده خواهد داشت و کلیات اجرا و تکمیل پروژه مدرن سازی مسئول خواهد بود. یک گروه کاری متشکل از اعضای ۱+۵ برای پشتیبانی و تسهیل از بازطراحی و بازسازی راکتور تأسیس خواهد شد. یک مشارکت بین‌المللی متشکل ار ایران و گروه کاری، پروژه مدرنسازی اراک را با مسوولیت‌هایی که توسط اعضای ۱+۵ در ضمیمه ۱ شرح داده شده‌است، اجرا خواهند کرد. گروه کاری میتواند برای با اجماع ایران و گروه کاری، برای مشارکت کشورهای دیگر بزرگتر شود. اعضای ۱+۵ و ایران، پیش از رسیدن به روز اجرا، یک سند که در آن تعهدات محکم آنها در پروژه مدرنسازی اراک بیان شده‌است را جمعبندی خواهند کرد که یک مسیر مطمئن رو به جلو برای مدرن سازی راکتور فراهم نموده و مسوولیت‌های به عهده گرفته شده توسط اعضای ۱+۵ بویژه در حوزه های کلیدی نظیر طراحی، بازبینی طراحی و صحه گذاری، ساخت قلب راکتور، طراحی، ساخت و تأمین سوخت، ایمنی و امنیت، پسمانداری یا پردازش سوخت مصرف شده، همین‌طور تأمین مواد، تجهیزات و سیستمهای ابزار دقیق و کنترل، و قراردادهایی که متعاقباً منعقد خواهد شد. ۵٫۳. آزمایشگاه‌های مربوط به آن که قرار است توسط ایران انجام گیرد، و بررسی اینکه امنیت آن با استانداردهای بین‌المللی هم خوانی داشته باشد به طوری که راکتور توسط نظام ایمنی ایران پروانه راه اندازی و بهره‌برداری دریافت کند. به منظور اطمینان از پیشرفت روان و تکمیل پروژه، ممکن است مشورتهایی در کمیسیون مشترک به منظور ارائه توصیه‌های لازم برای اقدامات ضروری در مورد ساخت و بهره‌برداری به موقع و ایمن راکتور مدرن شده انجام گیرد. ۵٫۴. ایران مسئولیت اولیه برای تأمین مالی پروژه مدرنسازی را به عهده خواهد گرفت. ترتیبات تأمین مالی اضافی جهت تکمیل پروژه، شامل پروژه‌های آژانس که پروژه مدرن سازی اراک را پشتیبانی می‌نماید، بر اساس تفاهم نامه/ موافقت نامه و قراردادهایی که متعاقباً منعقد خواهد شد مشخص خواهد گردید. تأمین سوخت جدید ۶٫۱. اعضای ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، کمک به ایران در رسیدن به استانداردهای کیفی بین‌المللی برای سوخت هسته‌ای ساخته شده توسط ایران ازجمله طریق آژانس، هر جا که متناسب باشد، را در زمینه‌های زیر حمایت خواهند نمود. ۶٫۲. اعضای ۱+۵ همکاری با ایران را برای تأمین سوختهای پیشرفته، چنانچه متناسب باشد شامل طراحی و ساخت مشترک، اخذ پروانه‌های مربوطه و تکنولوژی ساخت سوخت و تجهیزات و زیرساختهای لازم برای راکتورهای هسته‌ای تحقیقاتی و قدرت فعلی و آینده از جمله کمکهای فنی در خصوص فرآیندهای خالص سازی، فعالیتهای شکل دهی و مهندسی مواد برای انواع مختلف غلاف سوخت و ساخت غلاف برای راکتور تحقیقاتی آب سنگین مدرن شده اراک دنبال خواهند کرد. ج. اقدامات تحقیق و توسعه: برای اجرای ابعاد دیگر این برجام و در پشتیبانی از یک همکاری وسیعتر علمی بین ۱+۵ و ایران، ۱+۵ و ایران همکاری و تبادل علمی در زمینه علوم و فناوری هسته‌ای را دنبال خواهند کرد: ۷٫۱. تحقیقات فیزیک نجومی و فیزیک هسته‌ای بر پایه شتاب‌دهنده و تولید ایزوتوپ پایدار در تأسیسات فردو. ایران از ۱+۵ و دیگر اعضای علاقمند، پیشنهادهای مشخص برای پروژه‌های بین‌المللی همکاری هسته ای، فیزیک و فناوری درخواست نموده و یک کارگاه بین‌المللی برای ارزیابی این پیشنهادها میزبانی خواهد کرد. هدف تحقق پروژههای مشارکتی در خلال چند سال است. انتقال به تولید ایزوتوپ‌های پایدار در دو زنجیره در یک همکاری مشترک بین ایران و فدراسیون روسیه بر مبنای ترتیباتی که بر روی آن توافق خواهد شد، هدایت خواهد شد. ۷٫۲. فیزیک پلاسما و جوش هسته‌ای ۷٫۳. انجام تحقیقات راکتور در راکتور تحقیقاتی تهران، راکتور مدرن شده اراک، یا در راکتورهای تحقیقاتی آینده در ایران مانند: ۷٫۳٫۱. آموزش ۷٫۳٫۲. تولید و بهره‌برداری از رادیو ایزوتوپ ۷٫۳٫۳.شیرین سازی آب ۷٫۳٫۴. درمان‌های انجام شده توسط نوترون ۷٫۳٫۵. تحلیل فعالسازی نوترونی ۷٫۳٫۶. درمان با استفاده از محصورسازی نوترون ۷٫۳٫۷. تصویر برداری نوترونی و مطالعات شناسایی مواد با استفاده از تابش نوترونی ۷٫۴. اعضاء  +۵ و ایران می‌توانند همچنین در زمینه‌های دیگری برای همکاری بیابند: ۷٫۴٫۱. طراحی، تولید و/یا مونتاژ تکنولوژیها و تجهیزات اندازه‌گیری داخل قلب راکتور ۷٫۴٫۲. طراحی، مونتاژ و/یا تولید سیستمهای کنترل و ابزار دقیق و الکترونیک هسته‌ای ۷٫۴٫۳. تکنولوژی جوش هسته‌ای و فیزیک پلاسما و زیرساختهای وابسته و تسهیل مشارکت ایران در پروژه راکتور آزمایشی گرما هسته‌ای بین‌المللی (ITER) و/یا پروژه‌های مشابه شامل پروژه‌های همکاری فنی آژانس ۷٫۴٫۴. مطالعه ذرات نوترینو ۷٫۴٫۵. طراحی، تولید و تأمین انواع مختلف شتاب‌دهنده‌ها و تأمین تجهیزات و زیر ساخت‌های وابسته شامل پروژه‌های همکاری فنی آژانس ۷٫۴٫۶. نرم‌افزارهای دریافت و پردازش دادهها و تجهیزات مرتبط کننده د. ایمنی، پادمان و امنیت: ۸. ایمنی هسته‌ای: اعضاء ۱+۵ و احتمالاً کشورهای دیگر، چنانچه متناسب باشد، آماده همکاری با ایران در ایجاد یک مرکز ایمنی هسته‌ای در داخل ایران، مشارکت در در کارگاه‌ها و رخدادهای آموزشی در ایران جهت پشتیبانی از ارتباط بین نظام ایمنی هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ و سایر کشورها، که همراه با مسائل دیگر، با اشتراک گذاری درس‌های گرفته شده در ایجاد و حفظ استقلال و اثربخشی نظام ایمنی و آموزش بر روی اجرای فرهنگ ایمنی هسته‌ای و روشهای حرفه ای و مؤثر لازم، تسهیل در امور مربوط به بازدید و تبادل اطلاعات از نظام ایمنی و نیروگاه‌های هسته‌ای خارج از ایران با تمرکز بر روشهای حرفه ای و مؤثر برای بهره‌برداری ایمن، و ارتقاء و تقویت آمادگی درونی در مواقع اضطراری و توانایی مدیریت حوادث جدی میباشند. فراهم نمودن پشتیبانی و کمک برای توانمند نمودن ایران جهت پیوستن به معاهدات مرتبط بر روی ایمنی و امنیت هستهای، از طریق کارگاه‌های آموزشی و سمینارها برای دستیابی به چنین تعهداتی. چنین کارگاه‌ها یا سمینارهایی می‌تواند تحت نظارت آژانس نیز انجام گیرد اعضای ۱+۵ و احتمالاً دیگر کشورها، چنانچه متناسب باشد، با ایران در زمینههای ایمنی هسته‌ای و همچنین در دیگر زمینه‌هایی زیر که بصورت متقابل موافقت می‌شود، همکاری خواهند نمود: ۸٫۱. به انجام رساندن موافقت نامه‌های دوجانبه/چند جانبه با سازمانها و مراکز تحقیقاتی مربوطه ۸٫۲. تأمین کدهای محاسباتی معتبر، دستگاه‌ها و تجهیزات مربوط به ایمنی هسته‌ای ۸٫۳. تسهیل در تبادل دانش و تجربه در زمینه ایمنی هسته‌ای ۸٫۴. ارتقاء و تقویت آمادگی اضطراری محلی و توانایی مدیریت حوادث جدی ۸٫۵. تنظیم دوره‌های آموزش و حرفه آموزی برای بهره برداران راکتور و تأسیسات، پرسنل نظام ایمنی و سازمانهای حمایتی مربوطه در زمینه ایمنی هسته‌ای داخل و خارج ایران ۸٫۶. ایجاد یک مرکز ایمنی هسته‌ای در ایران که به لوازم، تکنیکها و تجهیزات لازم به منظور حمایت و تسهیل آموزش‌های حرفه ای و فنی و تبادل درسهای گرفته شده برای بهره‌برداری از راکتورها و تأسیسات، پرسنل نظام ایمنی و سازمانهای حمایتی مربوطه تجهیز شده باشد. ۹. پادمانهای هسته‌ای اعضاء ۱+۵ و احتمالاً دیگر کشورها، چنانچه متناسب باشد، آماده همکاری با ایران بر روی اجرای مؤثر و کارآی پادمان‌های آژانس و اقدامات شفاف ساز در ایران میباشند. همکاری در زمینه‌های زیر نیز می‌تواند مد نظر باشد: ۹٫۱.همکاری در شکل کارگاه‌ها و کارآموزی برای تقویت حسابرسی مواد هسته‌ای و فرایند کنترل، توسعه منابع انسانی و فرایندهای کنترل و تضمین کیفیت. ۹٫۲.اعضای ۱+۵ و دیگر کشورها، چنانچه متناسب باشد، آماده همکاری برای اجرای مؤثر و کارآی پادمانهای آژانس و اقدامات شفافساز در ایران میباشند. ۹٫۳.این همکاری‌ها می‌تواند به صورت آموزش و کارگاه‌های آموزشی به منظور تقویت مسئولین قانون گذار پادمان، تقویت حسابرسی مواد هسته‌ای و فرایند کنترل، توسعه منابع انسانی و فرایندهای کنترل و تضمین کیفیت باشد. ۱۰.امنیت هسته‌ای اعضاء ۱+۵ و احتمالاً دیگر کشورها، چنانچه متناسب باشد، آماده همکاری با ایران بر روی اجرای دستورالعملهای راهنما و روشهای مؤثر امنیت هسته‌ای همکاری میباشند. همکاری در زمینه‌های زیر می‌تواند مد نظر باشد: ۱۰٫۱. همکاری به شکل دوره‌های آموزشی و کارگاه‌ها آموزشی برای تقویت توانایی ایران جهت جلوگیری، حفاظت و پاسخ دهی به تهدیدات امنیت هسته‌ای در تأسیسات هسته‌ای و سیستمها همچنین فراهم کردن امنیت هسته‌ای پایدار و مؤثر و سیستمها حفاظت فیزیکی. ۱۰٫۲. همکاری از طریق آموزش و کارگاه‌ها آموزشی برای تقویت توانایی ایران برای حفاظت در برابر، و پاسخ دهی، به تهدیدات امنیت هسته‌ای شامل خراب کاری همچنین فراهم کردن امنیت هسته‌ای پایدار و مؤثر و سیستمهای حفاظت فیزیکی. هـ. پزشکی هسته‌ای و رادیو ایزوتوپها، تکنولوژیهای، تأسیسات و فرآیندهای مربوطه ۱۱. اعضاء ۱+۵ و احتمالاً دیگر کشورها، چنانچه متناسب باشد، آماده می‌شوند تا با ایران جهت پیشبرد استفاده از پزشکی هسته‌ای در ایران به منظور ارتقاء تخصص ایران در تشخیص، تصویربرداری و رادیوتراپی، افزایش دسترسی به رادیوایزوتوپهای پزشکی جهت تشخیص و درمان شهروندان ایرانی، و ایجاد تسهیلات جهت مشارکت ایران در جامعه علمی بین‌المللی و پزشکی هسته‌ای همکاری نمایند. چنین همکاریهایی می‌تواند شامل موارد زیر باشد: ۱۱٫۱. ارتقاء زیربنای مربوط به تأسیسات شتاب‌دهنده موجود در ایران که برای تولید رادیو ایزوتوپ‌های پزشکی استفاده می‌گردد. ۱۱٫۲. ایجاد تسهیلات جهت دستیابی ایران به یک شتاب‌دهنده جدید و تجهیزات رادیوداروئی مربوطه برای تولید رادیو ایزوتوپ‌های پزشکی. ۱۱٫۳. دستیابی به تجهیزات منحصربفرد رادیوتراپی و تصویربرداری برای مراکز فعلی یا جدید پزشکی هسته‌ای شامل همکاری بین بیمارستانها برای درمان افراد بیمار. ۱۱٫۴. همکاری بر روی روشهای دوزیمتری شغلی و بیماران. ۱۱٫۵.   نمونه‌های بهبود یافته جهت تابش دهی برای کاربرد در تولید رادیو ایزوتوپها ۱۱٫۶.   دستیابی به منابع رادیو ایزوتوپ برای بُرُن تراپی و تنظیم دستگاه‌های رادیوتراپی و دیگر کاربردهای صنعتی و پزشکی ۱۱٫۷.   تأمین مرکز رادیو داروی منحصر بفرد و پیشرفته و آزمایشگاه‌های لازم و. پسمانداری و ازکاراندازی تأسیسات ۱۲.  اعضاء ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، آماده همکاری با ایران در مدیریت و جابجایی ایمن، کارآ و پربازده پسماندهای هسته‌ای و رادیولوژیکی ایجاد شده از فعالیت‌های چرخه سوخت هسته‌ای و پزشکی هسته‌ای، فعالیتهای تولید و/یا مصرف رادیوایزوتوپ، همکاری نمایند. ۱۳. اعضاء ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، آماده می‌شوند تا با ایران در زمینه‌های اقدامات حرفه ای، ایمن، مؤثر و سازگار با محیط زیست برای رفع آلودگی و از کاراندازی تأسیسات هسته‌ای، شامل همکاری برای انبار کردن پسماندهای سطح کم و متوسط بر روی تأسیسات انبارهای طولانی مدت همکاری نمایند. ۱۴. اعضاء ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، آماده می‌شوند تا تبادل اطلاعات و بازدیدها در سایتهای مرتبط و مکانهای خارج از ایران مربوط به مدیریت پسماند و اجرای روشهای مؤثر در این زمینه را تسهیل نمایند. ۱۵. اعضاء ۱+۵، چنانچه متناسب باشد، تأمین تجهیزات و سیستمهای مناسب برای مدیریت پسماند و تأسیسات انبارش آنها در ایران را تسهیل خواهند نمود. ز. پروژه‌های دیگر ۱۶. پروژه‌های دیگر می‌تواند بین اعضاء مرتبط ۱+۵ و ایران با تشخیص متقابل توسط شرکت کنندگان در برجام شامل زمینه‌های زیر اجرا گردد: ۱۶٫۱. ساخت آب شیرین کن‌های هسته‌ای و زیربناهای مربوطه در ایران ۱۶٫۲. توسعه تکنولوژی لیزری برای کاربردهای پزشکی (به عنوان مثال برای جراحی چشم) -------------------------------------------------- پیوست چهار - کمیسیون مشترک ۱. تأسیس، ترکیب، و هماهنگ‌کننده ۱٫۱. کمیسیون مشترک تأسیس می‌شود تا کارکردهایی که در برجام، از جمله پیوست‌هایش، به آن واگذار شده را اجرا نماید. ۱٫۲. کمیسیون مشترک مرکب است از نمایندگان گروه ۱+۵ (دولتهای چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلستان و ایالات متحده، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجه و سیاست امنیتی)، و ایران، همه با هم، اعضای برجام. ۱٫۳. کمیسیون مشترک می‌تواند در صورت اقتضا، کارگروه‌هایی در حوزه‌های خاص ایجاد نماید. ۱٫۴. نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجه و سیاست امنیتی (از این پس: نماینده عالی) یا نماینده او به عنوان هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک انجام وظیفه خواهد کرد. ۲. کارکردها ۲٫۱. کمیسیون مشترک، کارکردهای زیر را انجام خواهد داد: ۲٫۱٫۱. مرور و تصویب طراحی نهایی رآکتور مدرن‌شدهٔ تحقیقاتی آب سنگین و طراحی لابراتورهای فرعی پیش از آغاز احداث، و مرور و تصویب طراحی سوخت برای رآکتور مدرن شدهٔ تحقیقاتی آب سنگین به نحو مندرج در بخش ب پیوست یک؛ ۲٫۱٫۲. در صورت درخواست ایران، مرور و تصویب تولید، تحصیل، ساخت یا عملیاتی کردن hot cells (محتوی یک سل یا سل‌های مرتبط به هم)، Shielded cells یا shielded glove cells با ابعاد فراتر از شش متر مکعب در حجم و مختصات مندرج در پیوست ۱ پروتکل الحاقی، به نحو مشروح در بند ۲۱ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۳. مرور و تصویب طرح‌های ارائه شده توسط ایران برای آغاز تحقیق و توسعه بر روی سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران بر مبنای فلز اورانیوم، به نحو مندرج در بند ۲۶ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۴. به درخواست ایران، مرور و تصویب پروژه‌ها در مورد سانتریفیوژهای جدید برای حرکت به سمت مرحله نمونه اولیه برای تست مکانیکی، به نحو مندرج در بند ۴۳ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۵. دریافت پیش هنگام اطلاعات در مورد پروژه‌های خاص که در فردو اجرا خواهند شد، به نحو مندرج در بند ۴۴ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۶. دریافت اطلاعات در مورد چارچوب اولیه تولید ایزوتوپ پایدار در فردو به نحو مندرج در بخش‌بند ۴۶ پیوست یک؛ ۲٫۱٫۷. در صورت درخواست ایران، ارزیابی و تصویب اینکه مجتمع‌های سوخت ساخته شده در ایران و محصولات میانی آنها بسادگی قابلیت بازتبدیل شدن به UF6 را نداشته باشد، بر اساس شرایط فنی عینی، با هدف ایجاد قابلیت تولید سوخت در ایران، به نحو مندرج در بند ۵۹ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۸. حمایت از کمک به ایران، از جمله به نحو مقتضی از طریق همکاری‌های فنی آژانس، در احراز استانداردهای کیفی بین‌المللی برای سوخت هسته ای تولید شده توسط ایران، به نحو مندرج در بند ۵۹ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۹. در صورت درخواست ایران، مرور و تصویب پیش هنگام مشارکت ایران با هر کشور دیگر، یا با هر نهاد خارجی دیگر در فعالیت‌های غنی سازی یا مرتبط با غنی سازی از جمله تحقیق و توسعه مربوطه، از جمله از طریق صادرات هرنوع تجهیزات و فناوری غنی سازی یا مرتبط با غنی سازی، به نحو مندرج در بند ۷۳ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۱۰. ارائه مشورت، و توصیه، در خصوص ابزارهای ضروری در چارچوب دسترسی به نحو مشخص در بند ۷۸ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۱۱. در صورت درخواست ایران، مرور و تصویب پیش هنگام طراحی، تولید، ساخت، تحصیل، یا استفاده برای اهداف غیرهسته ای، سیستم‌های چاشنی انفجاری چند-نقطه ای که برای ابزارهای انفجاری هسته ای مناسب هستند و سیستم‌های دیاگنوستیک انفجاری (دوربین‌های استریک، دوربین‌های فریمینگ و دوربین‌های فلاش اشعه ایکس) مناسب برای تولید ابزارهای انفجار هسته ای، به نحو مندرج در بندهای ۸۲٫۲ و ۸۲٫۳ پیوست ۱؛ ۲٫۱٫۱۲. مرور و رایزنی برای پرداختن به موضوعات ناشی از اجرای لغو تحریم‌ها به نحو مشخص شده در این برجام و پیوست ۲ آن؛ ۲٫۱٫۱۳. مرور و تصمیم‌گیری در خصوص طرح‌هایی مرتبط با هسته ای برای انتقال به، یا فعالیت با، ایران، منطبق با بخش ۶ این پیوست و قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که این برجام را تأیید می‌نماید؛ ۲٫۱٫۱۴. مرور، با هدف حل و فصل، هر موضوعی که یک عضو برجام معتقد است عدم‌اجرای تعهدات یک عضو دیگر برجام به حساب می‌آید، بر اساس فرایند مشروح در برجام؛ ۲٫۱٫۱۵. در صورت ضرورت، اتخاذ یا اصلاح رویه‌های حاکم بر فعالیت‌های خود؛ ۲٫۱٫۱۶. رایزنی و ارائه رهنمود در خصوص سایر موضوعات اجرایی که ممکن است در ارتباط با برجام بروز نماید؛ ۳. رویه‌ها ۳٫۱. کمیسیون مشترک بر مبنای ثابت سه ماهیانه یا در هر زمان به درخواست یک عضو برجام از هماهنگ‌کننده تشکیل جلسه خواهد داد. هماهنگ‌کننده جلسهٔ کمیسیون مشترک را به گونه‌ای منعقد خواهد کرد که برگزاری آن بیش از یک هفته بعد از دریافت چنان درخواستی نباشد، مگر برای رایزنی‌ها بر اساس بخش Q پیوست یک و هر موضوع دیگر که هماهنگ‌کننده و/یا یک عضو برجام آنرا فوری تشخیص دهد، که در این صورت جلسه در اولین فرصت ممکن که بیش از سه روز تقویمی از زمان دریافت چنان درخواستی نباشد، برگزار خواهد شد. ۳٫۲. جلسات کمیسیون مشترک به نحو مقتضی در نیویورک، وین، یا ژنو برگزار خواهد شد. کشور میزبان بایستی مسائل شکلی ورود برای کسانی که در این جلسات شرکت می‌کنند را تسهیل نماید. ۳٫۳. کمیسیون مشترک می‌تواند با اجماع تصمیم بگیرد که ناظرانی را برای شرکت در جلسات خود دعوت نماید. ۳٫۴. جز آنچه در بخش ۶ این پیوست درج شده که مشمول رویهٔ طبقه‌بندی محرمانهٔ سازمان ملل متحد خواهد بود، کار کمیسیون مشترک محرمانه است و تنها می‌تواند میان اعضای برجام و در صورت اقتضاء ناظران به اشتراک گذارده شود، مگر آنکه کمیسیون مشترک تصمیم دیگری بگیرد. ۴. تصمیمات ۴٫۱. جز در مواردی که در این پیوست به گونه دیگری بیان شده باشد، تصمیمات کمیسیون مشترک با اجماع اتخاذ می‌شود. ۴٫۲. هر عضو برجام یک رای خواهد داشت. تصمیمات کمیسیون مشترک توسط نماینده یا معاون نماینده یا سایر جانشین‌های آنان که عضو برجام می‌تواند منصوب نماید اتخاذ خواهد شد. ۴٫۳. در صورتی که هریک از اعضاء برجام درخواست ثبت آراء را بنماید، رای هر عضو برجام به اطلاع همه اعضاء دیگر برجام خواهد رسید. ۴٫۴. موضوعات مطرح نزد کمیسیون مشترک تحت بخش Q از پیوست ۱ با اجماع یا با پنج رای مثبت اعضاء برجام مورد تصمیم‌گیری قرار می‌گیرند.حد نصابی برای رسمیت یافتن جلسه وجود نخواهد داشت. ۵. سایر ۵٫۱. هر عضو برجام مسئولیت هزینه‌های مشارکت خود در کمیسیون مشترک را برعهده دارد، مگر آنکه کمیسیون مشترک تصمیم دیگری بگیرد. ۵٫۲. اعضاء برجام در هر زمان می‌توانند درخواست نمایند که هماهنگ‌کننده، اطلاعیه ای را میان سایر اعضاء برجام توزیع نماید. هماهنگ‌کننده پس از دریافت چنان درخواستی، اطلاعیه مزبور را بدون درنگ میان تمام اعضاء برجام توزیع می‌نماید. ۶. کارگروه خرید ۶٫۱. جز در مواردی که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تأیید می‌نماید به گونه دیگری مقرر کرده باشد،کمیسیون مشترک، با هدف تأسیس یک کانال خرید، طرح‌های ارائه شده توسط دولتهایی که مایل به مشارکت در موارد زیر هستند را مرور و تصمیم‌گیری خواهد کرد: ۶٫۱٫۱. عرضه، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم از سرزمین شان، یا توسط اتباع آنها یا با استفاده از کشتی‌ها یا هواپیماهای دارای پرچم آنها به، یا برای استفاده در یا به سود، ایران، خواه منشأ آن در سرزمین آنها باشد یا نباشد، کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند INFCIRC/254/Rev.12/Part 1، و چنانچه استفاده نهایی آن برای برنامه هسته ای ایران به نحو مندرج در این برجام یا سایر استفاده‌های نهایی غیرنظامی غیرهسته ای باشد کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند  INFCIRC/254/Rev.9/Part 2،)یا آخرین نسخه‌های این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد می‌شود) و همچنین اقلام دیگری که دولت مربوطه تشخیص دهد ممکن است به فعالیت‌های متعارض با این برجام کمک نماید؛ و، ۶٫۱٫۲. ارائه هرگونه کمک فنی یا آموزش، کمک مالی، سرمایه‌گذاری، واسطه گری یا سایر خدمات، و انتقال منابع مالی یا خدمات، در ارتباط با عرضه، فروش، انتقال، تولید، یا استفاده از اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری شرح داده شده در بندفرعی بالا؛ ۶٫۱٫۳. تحصیل منفعت در یک فعالیت تجاری در دولت دیگر توسط ایران که در بر دارنده استخراج اورانیوم، تولید یا استفاده از مواد و فناوری‌های هسته ای فهرست شده در INFCIRC/254/Rev.12/Part 1 باشد، و سرمایه‌گذاری در امور فوق در سرزمین‌های تحت حاکمیت آنها توسط ایران، اتباع آن و اشخاص حقوقی ثبت شده در ایران یا تحت حاکمیت ایران، یا افراد و اشخاصی که از سوی آنها یا تحت دستور آنها عمل می‌کنند، یا نهادهای تحت مالکیت یا کنترل آنها. ۶٫۲. کمیسیون مشترک مسئولیت خود برای مرور و ارائه توصیه در خصوص طرح‌های مرتبط با هسته ای انتقال به یا فعالیت‌ها با ایران را از طریق یک «کارگروه خرید» ایفا می‌نماید. ۶٫۳. هر یک از دولت‌های گروه ۱+۵ و ایران در کارگروه خرید مشارکت خواهد نمود. نماینده عالی اتحادیه اروپایی به عنوان هماهنگ‌کننده کارگروه خرید انجام وظیفه خواهد کرد. ۶٫۴. جز در مواردی که کمیسیون یا قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تأیید می‌نماید به گونه ای دیگر مقرر نمایند، کارگروه خرید طرح‌ها را طبق فرایند ذیل بررسی خواهد کرد: ۶٫۴٫۱. پس از دریافت یک طرح، شامل تمام اطلاعات مثبته ضروری، توسط یک دولت که به دنبال مشارکت در انتقال‌ها یا فعالیت‌های مورد اشاره در بخش ۶٫۱ می‌باشد، هماهنگ‌کننده طرح را، از طرق مقتضی، بدون تأخیر به کارگروه خرید، و زمانی که طرح به اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری‌هایی که با هدف استفاده در فعالیت‌های هسته‌ای مجاز شمرده شده در برجام مربوط شود، به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارسال خواهد کرد. کارگروه خرید تا ۳۰ روز کاری برای بررسی و تصمیم‌گیری در مورد طرح فرصت دارد. ۶٫۴٫۲. «اطلاعات مثبته ضروری» مورد اشاره در بخش ۶٫۴٫۱  بدین معنا است: (الف) توصیفی از مورد؛ (ب) نام، آدرس، شماره تلفن، و آدرس ایمیل نهاد صادرکننده؛ (ج) نام، آدرس، شماره تلفن، و آدرس ایمیل نهاد واردکننده؛ (د) اعلام استفاده نهایی موردنظر و محل استفاده نهایی، به همراه گواهی استفاده نهایی به امضای سازمان انرژی اتمی ایران یا مرجع مربوطه در ایران که استفاده نهایی ذکر شده را تصدیق نموده باشد؛ (ه) در صورت وجود، شماره گواهی صادراتی؛ (و) تاریخ قرارداد، در صورت وجود و (ز) جزئیات حمل و نقل، در صورت وجود؛ مشروط به اینکه اگر هر یک از شماره گواهی صادرات، تاریخ قرارداد، یا جزئیات حمل و نقل در زمان ارائه طرح مهیا نیستند، اطلاعات مزبور در اولین زمان ممکن ارائه شود و در هر حال، این شرط تصویب پیش از انتقال محموله است. ۶٫۴٫۳. هر عضو کارگروه خرید بایستی، ظرف ۲۰ روز کاری، به هماهنگ‌کننده اطلاع دهد که طرح را تأیید یا رد می‌کند. ظرف زمانی برای بررسی می‌تواند برای یک دوره اضافی شامل ده روز کاری دیگر به درخواست یک عضو کارگروه خرید تمدید شود. ۶٫۴٫۴. به محض اینکه هماهنگ‌کننده، تأیید رسمی تمام اعضای کارگروه خرید را دریافت نماید، یا در صورتی که در پایان مدت ۳۰ روز کاری، هماهنگ‌کننده هیچ مخالفتی از هر یک از اعضای کارگروه خرید دریافت ننماید، طرح برای تصویب توصیه می‌شود. اگر در پایان مهلت ۳۰ روز کاری، طرح برای تصویب توصیه نشده باشد، بنا به درخواست لااقل دو عضو کارگروه ظرف مدت ۵ روز کاری، طرح به کمیسیون مشترک ارجاع می‌شود، که بایستی ظرف ده روز کاری با اجماع در خصوص تصویب آن تصمیم‌گیری نماید. در غیر این صورت، طرح برای عدم تصویب توصیه خواهد شد. آن عضو(های) برجام که با طرح مخالفت کرده‌اند بایستی اطلاعات مربوطه در خصوص مخالفت خود را به نحو مقتضی، با در نظر گرفتن نیاز به محافظت از اطلاعات محرمانه، به کمیسیون مشترک ارائه دهند. ۶٫۴٫۵. هماهنگ‌کننده توصیه کمیسیون مشترک را حداکثر ظرف ۳۵ روز کاری، یا در صورتی که موضوع به کمیسیون مشترک هم ارجاع شده باشد حداکثر ظرف ۴۵ روز کاری، از زمانی که هماهنگ‌کننده طرح و تمام اسناد مثبته ضروری را به کارگروه خرید داده‌است، به شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام خواهد کرد. ۶٫۴٫۶. جز در موردی که به نحو دیگری با اجماع تصمیم‌گیری شود، کارگروه خرید هر سه هفته یکبار برای بررسی طرح‌ها تشکیل جلسه می‌دهد. وقتی برخی از طرح‌های در دست بررسی، مرتبط با اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری‌ها به منظور استفاده در فعالیت‌های هسته ای مجاز شمرده شده توسط برجام باشد، آژانس می‌تواند برای حضور در جلسه به عنوان ناظر دعوت شود. ۶٫۵. تمام اعضاء برجام به نحو منطبق با کانال خرید عمل خواهند کرد و تنها پس از تصویب کمیسیون مشترک و شورای امنیت سازمان ملل متحد در انتقال‌ها و فعالیت‌های مورد اشاره در بخش ۶٫۱ وارد خواهند شد. ایران اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها، و فناوری مورد اشاره در بخش ۶٫۱ این پیوست را برای فعالیت‌هایی که منطبق با این برجام نیستند، استفاده و تحصیل نکرده و به دنبال خرید آنها نخواهد بود. ۶٫۶. هر عضو برجام اگر این نگرانی را داشته باشد که یک فعالیت مرتبط با خرید در تعارض با این برجام است، می‌تواند آن فعالیت را وفق مکانیزم حل و فصل اختلافات به کمیسیون مشترک ارجاع دهد. ۶٫۷. ایران به آژانس دسترسی به مکانهای در نظر گرفته شده برای استفاده از تمام اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در INFCIRC/254/Rev.12/Part 1 ()یا آخرین نسخه‌های این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد می‌شود) که از طریق رویه‌های مندرج در بخش ۶ این پیوست وارد شده را خواهد داد. ۶٫۸. ایران به دولت صادر کننده اجازه خواهد داد تا استفاده نهایی از تمام اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در INFCIRC/254/Rev.9/Part 2 (یا آخرین نسخه‌های این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد می‌شود) که از طریق رویه‌های مندرج در بخش ۶ این پیوست وارد شده را راستی‌آزمایی کند. در صورت درخواست دولت صادرکننده، یا چنانچه کمیسیون مشترک در زمان تصویب یک طرح انتقال ضروری تشخیص دهد، کمیسیون مشترک تخصص لازم را، از جمله کارشناسان، در صورت نیاز، برای مشارکت در راستی آزمایی استفاده نهایی فراهم خواهد نمود. ۶٫۹. کارگروه خرید به درخواست‌های طرف‌های ثالث برای راهنمایی در مورد فعالیت‌های مربوط به خرید که توسط هماهنگ‌کننده منعکس شود پاسخ خواهد داد. کارگروه خرید تلاش خواهد کرد به چنان درخواست‌هایی ظرف ۹ روز کاری از زمانی که هماهنگ‌کننده آنرا به کارگروه خرید تسلیم نماید پاسخ دهد. ۶٫۱۰. کمیسیون مشترک حداقل هر شش ماه یکبار در مورد وضعیت تصمیمات کارگروه خرید و هر موضوع اجرایی دیگر به شورای امنیت سازمان ملل متحد گزارش خواهد داد. ۷. کارگروه اجرای لغو تحریم‌ها ۷٫۱. کمیسیون مشترک مسئولیت‌های خود برای مرور و رایزنی در خصوص موضوعات مربوط به اجرای لغو تحریمها به نحو مشخص شده در این برجام را با کمک یک کارگروه لغو تحریم‌ها ایفا خواهد نمود. ۷٫۲. اعضاء کمیسیون مشترک در این کارگروه شرکت خواهند نمود. هر عضو دیگر برجام نیز می‌تواند در این کارگروه شرکت نماید. نماینده عالی اتحادیه اروپایی به عنوان هماهنگ‌کننده این کارگروه انجام وظیفه خواهد نمود. ۷٫۳. چنانچه در هر زمانی پس از «روز اجرا» ایران بر این اعتقاد باشد که هر تحریم یا اقدام محدودکننده مرتبط با هسته ای دیگری ، از جمله فهرست‌های تعیین شده، از یک عضو ۱+۵ در حال ممانعت از اجرای کامل لغو تحریم‌ها به نحو تشریح شده در این برجام است، عضو ذیربط برجام با هدف فیصله موضوع با ایران مشورت خواهد نمود. در صورتی که قادر به فیصله این موضوع نباشند، ایران یا هر عضو گروه۱+۵ می‌توانند موضوع را به کارگروه ارجاع نمایند. ۷٫۴. اعضاء این کارگروه با هدف حل موضوع ظرف مدت ۳۰ روز کاری به مرور و رایزنی خواهند پرداخت. ۷٫۵. اگر پس از ورود کارگروه، موضوع همچنان حل نشده باقی ماند، هر عضو این برجام می‌تواند آنرا به کمیسیون مشترک ارجاع نماید. ---------------------------------- پیوست شماره ۵- برنامه اجرا[۱] ۱. این پیوست توالی اقدامات مشخص شده در پیوست‌های شماره یک و دو برجام را تشریح می‌نماید. الف) روز نهایی شدن ۲. متعاقب جمع‌بندی مذاکرات این برجام، گروه ۱+۵ (چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس و ایالات متحده، با نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجی و سیاست امنیتی) و ایران این برجام را تأیید خواهند نمود. ۳. بلافاصله بعد از جمع‌بندی مذاکرات این برجام، قطعنامه پیشنهادی شورای امنیت سازمان ملل متحد که در بخش ۱۷ این پیوست بدان اشاره شده‌است، جهت تصویب بدون تأخیر، تسلیم شورای امنیت سازمان ملل متحد خواهد شد. ۴. اتحادیه اروپایی بلافاصله از طریق یک جمع‌بندی شورای وزیران اتحادیه اروپایی، قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که در بالا به آن اشاره شد، را تأیید خواهد کرد. ۵. ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایجاد ترتیبات لازم برای اجرای کلیه تدابیر شفافیت ساز پیش‌بینی شده در این برجام را آغاز خواهند نمود، به نحوی که این ترتیبات به منظور اجرا در «روز اجرا»، کامل مستقر و آماده باشد. ب- روز تصویب ۶. «روز تصویب»، ۹۰ روز پس از تأیید این برجام از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد از طریق قطعنامه ای که در بالا بدان اشاره شد یا در تاریخی زودتر از آن از طریق موافقت متقابل همه مشارکت کنندگان برجام خواهد بود و در این تاریخ این برجام واجد اثر خواهد شد. ۷. از «روز تصویب» مشارکت کنندگان برجام ترتیبات و تمهیدات لازم، از جمله تمهدیدات حقوقی و اداری، برای اجرای تعهدات شان طبق برجام اتخاذ خواهند کرد. ۸. ایران رسماً به آژانس اطلاع خواهد داد که از «روز اجرا»، ایران پروتکل الحاقی را به صورت موقت، تا زمان تصویب آن توسط مجلس (پارلمان) اجرا خواهد نمود و کد اصلاحی ۳٫۱ را به‌طور کامل اجرا خواهد کرد. ۹. ایران مفاد بند ۶۶ از بخش (م) پیوست شماره ۱ راجع به (موضوعات مورد نگرانی گذشته و حال) را اجرا خواهد کرد. ۱۰. اتحادیه اروپایی و دولت‌های عضو آن یک آئین‌نامه اجرایی، که از «روز اجرا» واجد اثر می‌شود، را تصویب خواهد کرد که به موجب آن کلیه مفاد آئین‌نامه اجرایی اتحادیه اروپایی که کلیه تحریم‌های مالی و اقتصادی مرتبط هسته ای اتحادیه اروپایی به شرح مندرج در بخش ۱۶٫۱ این پیوست را اجرایی کرده‌است، همزمان با اجرای تعهدات مرتبط هسته ای از سوی ایران به نحو راستی آزمایی شده توسط آژانس، لغو خواهد کرد. ۱۱.  ایالات متحده آمریکا، وفق اختیارات ریاست جمهوری، اقدام به صدور دستورهای توقف که از «روز اجرا» واجد اثر می‌شود، خواهد نمود که موجبات توقف اعمال تحریم‌های مرتبط هسته ای مبتنی بر قوانین موضوعه به نحو مصرح در بخش‌های ۱۷٫۱ تا ۱۷٫۲ این پیوست را فراهم خواهد کرد. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین دستورات لازم جهت اتخاذ تدابیر مقتضی دیگر برای توقف اعمال تحریم‌ها به شرح مصرح در بخش‌های ۱۷٫۱ تا ۱۷٫۴ این پیوست، از جمله لغو فرامین اجرایی مذکور در بخش ۱۶٫۴، و صدور مجوز فعالیت‌های مصرح در بخش ۱۷٫۵، را صادر خواهد کرد. ۱۲.  کشورهای مشارکت کننده از گروه ۱+۵ و ایران اقدام به شروع بررسی‌ها راجع به یک سند رسمی که تا قبل از  «روز اجرا» تکمیل خواهد شد، می‌نمایند که در آن تعهد محکم مشارکت کنندگان گروه ۱+۵ در طرح مدرن سازی نیروگاه آب سنگین اراک مورد تصریح قرار گرفته و مسئولیت‌هایی که مشارکت کنندگان گروه ۱+۵ بر عهده خواهند گرفت، تعریف می‌شود. ۱۳.  اتحادیه اروپایی، دولت‌های عضو آن و ایالات متحده آمریکا به نحو مقتضی مشورت با ایران راجع به تدوین دستورالعمل‌ها و بیانیه‌های مرتبط با جزئیات تحریم‌ها و اقدامات محدود کننده ای که قرار است طبق این برجام لغو شوند را شروع خواهند کرد. ج- روز اجرا ۱۴.  «روز اجرا» متعاقب اجرای اقدامات مرتبط هسته ای ایران مندرج در بند ۱۵ زیر و به نحو راستی آزمایی شده توسط آژانس و همزمان با اتخاذ اقدامات مندرج در بندهای ۱۶ و ۱۷ زیر توسط گروه ۱+۵ و وقوع اقدامات مندرج در بند ۱۸ زیر در سطح سازمان ملل متحد طبق قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد خواهد بود. ۱۵. ایران اقدامات مرتبط هسته ای مصرح در پیوست شماره ۱ را اجرا خواهد کرد: ۱۵٫۱. بندهای ۳ و ۱۰ از بخش (ب) راجع به "رآکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک"؛ ۱۵٫۲. بندهای ۱۴ و ۱۵ از بخش (ج) راجع به "کارخانه تولید آب سنگین"؛ ۱۵٫۳. بندهای ۱۷، ۲۸، ۲۹ و ۲۹٫۱ از بخش (و) راجع به "ظرفیت غنی سازی"؛ ۱۵٫۴. بندهای ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰، ۴۱ و ۴۲ از بخش (ز) راجع به "تحقیق و توسعه سانتریفیوژها"؛ ۱۵٫۵. بندهای ۴۵، ۴۶، ۴۶٫۱، ۴۶٫۲، ۴۷٫۱، ۴۸٫۱ از بخش (ح) "کارخانه غنی سازی سوخت فردو"؛ ۱۵٫۶. بندهای ۵۲، ۵۴، و ۵۵ بخش (ط) راجع به "سایر جنبه‌های غنی سازی"؛ ۱۵٫۷. بندهای ۵۷ و ۵۸ بخش (ی) راجع به "ذخایر اورانیوم و سوخت"؛ ۱۵٫۸. بند ۶۲ از بخش (ک) راجع به "ساخت سانتریفیوژ"؛ ۱۵٫۹. تکمیل مدالیته‌ها و ترتیبات خاص مربوط به هر تأسیسات که به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه می‌دهد اقدامات شفافیت ساز پیش‌بینی شده در پیوست شماره ۱ را اجرا نماید؛ ۱۵٫۱۰. بندهای ۶۴ و ۶۵ از بخش (ل) راجع به "پروتکل الحاقی و کد اصلاحی ۳٫۱"؛ ۱۵٫۱۱. بندهای ۸۰٫۱ و ۸۰٫۲ از بخش (ر) راجع به "شفافیت در خصوص ساخت قطعات سانتریفیوژ"؛ و ۱۵٫۱۲. ظرف یک سال از «روز اجرا»، ایران اقدامات مصرح در بندهای ۴۷٫۲ و ۴۸٫۲ از بخش (ح) راجع به "کارخانه غنی سازی سوخت فردو" را کامل خواهد کرد. ۱۶. اتحادیه اروپایی: ۱۶٫۱. مفاد آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ را لغو و مفاد متناظر در تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی را تعلیق خواهد نمود، به نحو مصرح در بخش‌های ۱٫۱٫۱ تا ۱٫۱٫۳؛ ۱٫۱٫۵ تا ۱٫۱٫۸؛ ۱٫۲٫۱ تا ۱٫۲٫۵؛ ۱٫۳٫۱ تا ۱٫۳٫۲ پیوست شماره دو (تا جاییکه به مواد ۱۶ و ۱۷ تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ مرتبط می‌شود) و به نحو مصرح در بخش‌های ۱٫۳٫۳، ۱٫۴٫۱ و ۱٫۴٫۲ و ۱٫۱۰٫۱٫۲ پیوست شماره دو (تا جاییکه به مواد ۳۹، ۴۳، (الف)۴۳ آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ مربوط  می‌شود). دولت‌های عضو اتحادیه اروپایی در صورت لزوم اقدام به خاتمه یا اصلاح قوانین ملی اجرا کننده تصمیم و آیین‌نامه اجرایی فوق‌الذکر خواهند نمود. ۱۶٫۲. اقدام به اصلاح مفاد آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ اتحادیه اروپایی و مفاد متناظر در تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی که در بخش‌های ۱٫۶٫۱ تا ۱٫۷٫۲ پیوست شماره دو تصریح شده‌است را در رابطه با فعالیت‌های منطبق با این برجام خواهد کرد. ۱۶٫۳. اقدام به حذف نام افراد و موجودیت‌های مشخص شده در الحاقیه شماره ۱ پیوست شماره دو این برجام از ضمیمه‌های شماره ۸ و ۹ آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ اتحادیه اروپایی خواهد کرد. اقدام به تعلیق مفاد تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی، به شرح مصرح در بخش ۱٫۹٫۱ پیوست شماره دو در ارتباط با افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۱ پیوست شماره دو خواهد نمود. ۱۶٫۴. به منظور اجرایی کردن مفاد ذیربط قطعنامه شورای امنیت که در بالا به آن اشاره شد، اقدام به اصلاح مفاد آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ اتحادیه اروپایی و تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی، به شرح مصرح در بخش‌های ۱٫۵٫۱ و ۱٫۵٫۲ پیوست شماره دو خواهد نمود. ۱۷.ایالات متحده آمریکا:[۲] ۱۷٫۱. اقدام به متوقف نمودن اعمال تحریم‌های اشاره شده در بخش‌های ۴٫۱ تا ۴٫۵ و ۴٫۷ پیوست شماره دو، به استثنای بخش (الف)۲۱۱ قانون کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه (TRA) 2012؛ ۱۷٫۲. اقدام به متوقف کردن اعمال تحریم‌های اشاره شده در بخش ۴٫۶ پیوست شماره دو، در رابطه با فعالیت‌های منطبق با این برجام شامل معامله با افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه شماره ۳ این برجام خواهد نمود؛ ۱۷٫۳. اقدام به حذف نام افراد و موجودیت‌های مشخص شده در الحاقیه شماره سه پیوست شماره دو از فهرست اتباع تعیین شده و لیست اشخاصی که دارایی آنها مشمول انسداد است (SDN list)، لیست دورزنندگان تحریم (FSE List) و/یا از لیست غیر SDN مربوط به "قانون تحریم‌های ایران"، به شرح مندرج در بخش ۴٫۸٫۱ پیوست شماره دو خواهد کرد؛ و ۱۷٫۴. اقدام به صدور مجوز فعالیت‌های مندرج در بخش ۵ پیوست شماره دو خواهد کرد. ۱۸.شورای امنیت سازمان ملل متحد: ۱۸٫۱. بر اساس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تأیید خواهد کرد، موارد تحمیل شده وفق قطعنامه‌های شماره (۲۰۰۶) ۱۶۹۶، (۲۰۰۶) ۱۷۳۷، (۲۰۰۷) ۱۷۴۷، (۲۰۰۸) ۱۸۰۳، (۲۰۰۸) ۱۸۳۵، (۲۰۱۰) ۱۹۲۹ و (۲۰۱۵) ۲۲۴، مشروط به تحمیل مجدد آنها در صورت عدم اجرای عمده تعهدات برجام از سوی ایران، لغو خواهد شد و برخی محدودیت‌ها شامل محدودیت‌ها در زمینه انتقال کالاهای حساس اشاعه ای اعمال خواهد گردید.[۳] ۱۸٫۲. گروه ۱+۵ تدابیر مقتضی جهت اجرای قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد را اتخاذ خواهد کرد. د- روز انتقالی: ۱۹.:«روز انتقالی»، یا ۸ سال از تاریخ «روز تصویب» خواهد بود یا متعاقب گزارش دبیرکل آژانس انرژی بین‌المللی انرژی اتمی به شورای حکام آژانس و همزمان به شورای امنیت سازمان ملل متحد مبنی بر اینکه آژانس به «نتیجه‌گیری گسترده‌تر» رسیده‌است که کلیه مواد هسته ای در ایران در فعالیت‌های صلح آمیز قرار دارند، هرکدام زودتر اتفاق بیفتد. ۲۰.اتحادیه اروپایی: ۲۰٫۱. اقدام به لغو مفاد آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ شورای اتحادیه اروپایی و تعلیق مفاد متناظر در تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی خواهد نمود، به شرح مصرح در در بخش‌های ۱٫۱٫۴، ۱٫۳٫۲ (تا جاییکه به مواد ۱۵و ۱۸ تصمیم شورا و مواد ۳۶ و ۳۷ آیین‌نامه اجرایی شورا مربوط می‌شود)، و بخش‌های ۱٫۵٫۱ و ۱٫۵٫۲ (تا جاییکه به محدودیت‌های ناظر بر موشک‌های بالیستیک مربوط می‌شود)، و بخش‌های ۱٫۶٫۱ تا ۱٫۹٫۱ پیوست شماره دو. ۲۰٫۲. اقدام به حذف نام افراد و موجودیت‌های مشخص شده در الحاقیه شماره ۲ پیوست شماره دو  از ضمایم شماره ۸ و ۹ آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ شورای اتحادیه اروپایی خواهد کرد. ۲۰٫۳. اقدام به حذف نام افراد و موجودیت‌های مشخص شده در الحاقیه شماره یک پیوست شماره دو از ضمایم شماره ۱ و ۲ تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی خواهد کرد. ۲۰٫۴. کلیه مفاد مندرج در تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی که در «روز اجرا» تعلیق شده بود را لغو خواهد کرد. ۲۱. ایالات متحده آمریکا: ۲۱٫۱. جهت اتخاذ اقدام قانونی مقتضی برای لغو، یا اصلاح قوانین به منظور حصول لغو، تحریم‌های مبتنی بر قوانین موضوعه به نحو مندرج در بخش‌های ۴٫۱ تا ۴٫۵، ۴٫۷ و ۴٫۹ پیوست شماره دو اقدام خواهد کرد؛ ۲۱٫۲. جهت اتخاذ اقدام قانونی مقتضی برای لغو، یا اصلاح قوانین به منظور حصول لغو، تحریم‌های مبتنی بر قوانین موضوعه به نحو تشریح شده در بخش ۴٫۶ پیوست شماره دو، در ارتباط با فعالیت‌های منطبق با این برجام شامل معامله با افراد و موجودیت‌های مندرج در الحاقیه‌های شماره ۳ و ۴ پیوست شماره دو اقدام خواهد کرد؛ و ۲۱٫۳. اقدام به حذف نام افراد و موجودیت‌ها مندرج در الحاقیه شماره ۴ پیوست شماره دو از لیست SDN و/یا لیست دور زنندگان تحریم (FSE) به شرح مذکور در بخش ۴٫۸٫۱ پیوست شماره دو خواهد نمود. ۲۲. ایران: ۲۲٫۱. منطبق با جایگاه‌های رئیس‌جمهور و پارلمان، جهت تصویب پروتکل الحاقی اقدام خواهد کرد. ه- روز خاتمه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد ۲۳.  «روز خاتمه» قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، وفق شرایط مندرج در متن قطعنامه شورای امنیت که برجام را تأیید می‌کند، یعنی ۱۰ سال پس از «روز تصویب» خواهد بود، مشروط به اینکه مفاد قطعنامه‌های قبلی مجدداً اعمال نشده باشند. ۲۴.  در «روز خاتمه» قطعنامه شورای امنیت، مفاد و تدابیر تحمیل شده در آن قطعنامه خاتمه خواهد یافت و شورای امنیت دیگر به موضوع برنامه هسته ای ایران رسیدگی نخواهد کرد. ۲۵.اتحادیه اروپایی: ۲۵٫۱. اتحادیه اروپایی همه مفاد باقیمانده آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۰۱۲/۲۶۷ و تصمیم شماره ۴۱۳/۲۰۱۰ شورای اتحادیه اروپایی را لغو خواهد کرد. و- سایر موارد ۲۶.  خاتمه‌هایی که در این پیوست شماره پنج تشریح شده‌است، فارغ از سایر تعهدات برجام است که ورای چنین تاریخ‌های خاتمه ای ادامه خواهند یافت. ---------------------------------------------- [۱] . این پیوست صرفاً به منظور مشخص کردن توالی اجرای تعهدات مندرج در این برجام و پیوست‌های آن می‌باشد و دامنه تعهدات مزبور را قبض یا بسط نمی‌دهد. [۲] . تحریم‌هایی که ایالات متحده اعمال آنها را متوقف می‌کند، تحریم‌هایی هستند که هدف آنها اشخاص غیر آمریکایی، به نحو مندرج در بخش ۴ پیوست شماره دو، هستند. [۳] . مفاد این قطعنامه به عنوان مفاد این برجام محسوب نمی‌شود. ]]> اسناد Sun, 19 Jul 2015 07:08:07 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/33893/سند-کامل-توافقنامه-هسته-ای-ایران-۱-۵-برجام-زبان-فارسی متن کامل توافقنامه ایران و ۵+۱ http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/25295/متن-کامل-توافقنامه-ایران-۵-۱ به گزارش پیام آفتاب،‌ انتشار متن توافقنامه ایران و کشورهای غربی در خصوص موضوع هسته‌ای، پایانی است بر گمانه زنی ها و دروغ پراکنی‌های رسانه‌های مختلف. با مطالعه این سند متوجه حق مسلم و صریح اشاره شده درمتن آن، حفظ بسیاری از تاسیسات هسته ای ایران، لغو قسمت های وسیعی از تحریم های آمریکایی و اروپایی و... خواهیم شد؛‌ مسئله ای که بسیاری از رسانه های غربی سعی دارند آن را به نحوی معکوس منتشر نمایند. متن این سند توسط خبرگزاری فارس از انگلیسی به فارسی ترجمه شده است. متن توافقنامه ایران و کشورهای 5+1 برنامه اقدام مشترک  مقدمه: هدف این مذاکرات رسیدن به یک راه حل جامع مورد توافق و بلند مدت است به نحوی که تضمین کند برنامه هسته ای ایران کاملاً صلح آمیز باقی خواهد ماند. ایران اعلام می نماید تحت هیچ شرایطی به دنبال دستیابی یا گسترش سلاح هسته ای نیست. راه حل جامع مذکور مبتنی بر این اقدامات اولیه بوده و به یک گام نهایی منجر خواهد شد که دوره زمانی آن مورد توافق قرار گرفته و به رفع نگرانی‌ها می انجامد. این راه حل جامع، ایران را قادر می سازد تا به‌طور کامل از حقوق خود در بهره‌گیری از انرژی هسته ای برای اهداف صلح آمیز بر اساس مواد مرتبط در معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و با رعایت تعهدات خود بر طبق معاهده از آن برخوردار شود. این راه حل جامع متضمن یک برنامه غنی سازی با تعریف مشترک و محدودیت های عملی و اقدامات شفاف ساز به منظور تضمین ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای می باشد. این راه حل جامع به مثابه یک مجموعه منسجم خواهد بود که هیچ بخشی از آن مورد توافق قرار نمی گیرد مگر آنکه در مورد تمامی بخش‌های آن توافق حاصل شود. این راه حل جامع شامل یک فرایند متقابل و قدم به قدم می باشد و به رفع همه جانبه تمامی تحریم های شورای امنیت، تحریم های چندجانبه و تحریم های ملی مربوط به برنامه هسته ای ایران می انجامد. در فاصله میان گام های اولیه و گام آخر، گام های دیگری از جمله پرداختن به قطعنامه های شورای امنیت با هدف پایان رضایت بخش بررسی موضوع توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد وجود خواهد داشت. سه کشور اروپایی / اتحادیه اروپا به اضافه سه (3+3 یا 1+5)  و ایران مسئول نهایی کردن و اجرای قدم های مورد توافق میان- مدت و راه حل جامع با حسن نیت خواهند بود. یک کمیسیون مشترک از 3+3 و ایران برای نظارت بر اجرای اقدامات میان مدت و بررسی مسائلی که ممکن است پدید آیند، تشکیل خواهد گردید، در حالی که آژانس مسئولیت راستی آزمایی اقدامات مربوط به موضوع هسته ای را بر عهده خواهد داشت. این کمیسون مشترک برای تسهیل حل و فصل مسائل مورد نگرانی گذشته و حال با آژانس همکاری خواهد کرد. عناصر گام اول  گام اول دارای دوره زمانی شش ماهه خواهد بود و با توافق متقابل قابل تمدید می‌باشد. در این دوره همه اعضاء، با حسن نیت، در جهت حفظ فضای سازنده در مذاکرات فعالیت خواهند کرد. ایران اقدامات داوطلبانه زیر را به انجام خواهد رساند: - نیمی از اورانیوم موجود غنی شده 20 درصد را به صورت اکسید 20 درصد برای تولید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران ذخیره نماید. بقیه UF6 20 درصد را به مواد کمتر از 5 درصد رقیق نماید. خط برگشت پذیر نیز وجود نداشته باشد. - ایران اعلام می‌کند که برای این دوره 6 ماهه، اورانیوم را به سطح بالاتر از 5 درصد غنی سازی نکند. - ایران اعلام می‌‌کند که فعالیت‌های خود در تاسیسات سوخت هسته ای نطنز ، فوردو  و یا راکتور اراک  را که توسط آژانس با نام IR-40  شناسائی می‌شود، بیش از این گسترش نخواهد داد. - همانگونه که ایران در برنامه عملیاتی کردن تاسیسات تبدیل مواد، به آژانس اعلام کرده است، با آغاز خط تبدیل مواد UF6 غنی شده تا 5 درصد بهUO2  ، ایران تصمیم دارد موادUF6  جدیدا غنی شده تاسطح 5 درصد طی 6 ماه آینده را به اکسید تبدیل کند. - محل‌های جدید برای غنی سازی ایجاد نمی شود. - ایران برنامه تحقیق و توسعه (R & D) تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنی سازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی شده صورت نمی گیرد، ادامه خواهد داد. - عدم بازفرآوری یا ساخت تاسیساتی که توانایی بازفرآوری داشته باشند. نظارت‌های بیشتر: - ارائه اطلاعات مشخص به آژانس بین المللی انرژی اتمی، شامل اطلاعات در خصوص طرح های تاسیسات هسته ای ایران، توصیف ساختمان‌ها در هر یک از سایت‌های هسته ای، توصیفی از سطح عملیاتی که در هریک از اماکن که به فعالیت‌های هسته ای مشخص اشتغال دارند، اطلاعات در خصوص معادن و تخلیص و اطلاعات در خصوص منابع اولیه. - ارائه پرسشنامه جدید فنی راکتور اراک به آژانس بین المللی انرژی اتمی که توسط آژانس با نام IR-40 شناسایی می شود. - اتخاذ گام‌های لازم برای موافقت با آژانس بین المللی انرژی اتمی برای انعقاد "رهیافت پادمان" در مورد راکتور اراک که توسط آژانس با نام IR-40 شناسایی می شود.  - دسترسی روزانه بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به فردو و نطنز با هدف بررسی فایل های ضبط شده دوربین‌ها در مواقعی که آنها برای بازرسی‌های دوره ای موسوم به DIV ،IIV ،PIV  و بازرسی‌های سرزده در سایت حضور ندارند.‌ - دسترسی هدایت شده بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به: o کارگاه¬های مونتاژ سانتریفیوژ o کارگاه¬های تولید روتور سانتریفیوژ و محل¬های نگهداری، و o معادن اورانیوم و تخلیص اورانیوم در مقابل، 3+3، اقدامات داوطلبانه زیر را انجام خواهند داد: - توقف تلاش برای کاهش خرید نفت خام ایران به نحوی که مشتریان فعلی بتوانند میانگین میزان کنونی خرید نفت خام خود از ایران را کماکان ادامه دهند. بازگشت مبالغ مشخص از عواید فروش نفت ایران در خارج از کشور به ایران. در مورد معاملات نفتی مذکور، تحریم¬های اتحادیه اروپا و آمریکا بر بیمه و خدمات حمل و نقل مرتبط، تعلیق می¬شوند. - تعلیق تحریم¬های امریکا و اتحادیه اروپا بر: o صادرات پتروشیمی ایران و نیز تعلیق تحریم¬ خدمات مرتبط o طلا و فلزات گران¬بها، و تعلیق تحریم¬ خدمات مرتبط - تعلیق تحریم¬های آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریم¬های خدمات مرتبط - صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیرنظامی ایران و خدمات مرتبط. صدور گواهی بازرسی¬های مرتبط با ایمنی و تعمیرات در ایران و همچنین خدمات مرتبط - عدم صدور قطعنامه¬های جدید تحریم هسته¬ای توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد - عدم صدور قطعنامه¬های جدید تحریم هسته ای از سوی اتحادیه اروپا - دولت امریکا، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره از تحمیل تحریم¬های جدید هسته-ای خودداری خواهد کرد. - یک کانال مالی به منظور تسهیل تجارت امور انساندوستانه برای تامین نیازهای داخلی ایران با استفاده إز درآمدهای نفتی ایران در خارج از کشور ایجاد خواهد شد. تجارت امور انساندوستانه شامل مراودات تجاری مرتبط با تولیدات غذایی و کشاورزی، دارو، تجهیزات دارویی و مخارج پزشکی بیماران خارج از کشور خواهد بود. این کانال مالی شامل بانک¬های خارجی مشخص و بانک¬های ایرانی غیر تحریم شده خواهد بود که به¬هنگام ایجاد این کانال مالی مشخص خواهند شد. o کانال مزبور همچنین موارد را دربر می گیرد: § نقل و انتقال¬های مالی مورد نیاز برای پرداخت تعهدات ایران به سازمان ملل متحد § پرداخت مستقیم شهریه به دانشگاه¬ها و دانشکده¬ها برای دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده برای یک دوره شش ماهه. - افزایش آستانه برای اخذ مجوزهای اتحادیه اروپا جهت تبادلات مالی تجارت موارد غیرتحریمی تا مبلغ مورد توافق. عناصر گام نهایی راه حل جامع*   گام نهایی راه حل جامع که اعضا قصد دارند مذاکره در خصوص آن را در کمتر از یک سال بعد از تصویب این سند، به پایان رسانده و اجرای آن را شروع کنند، عبارتند از: - دارای دوره زمانی بلندمدت مشخصی خواهد بود که مدت آن مورد توافق قرار خواهد گرفت. - بیانگر حقوق و تعهدات اعضاء معاهده عدم گسترش سلاح¬های هسته¬ای و موافقت¬نامه¬های پادمان آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد. - به¬طور همه¬جانبه تحریم¬های هسته¬ای شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم¬های چندجانبه و تحریم¬های ملی را برداشته و از جمله گام¬هایی برای دسترسی به حوزه¬های تجاری، فن آوری، مالی و انرژی را بر مبنای یک برنامه تنظیمی که در خصوص آن توافق به عمل خواهد آمد را اتخاذ نماید. - متضمن یک برنامه غنی سازی باشد که توسط طرفین تعریف می¬گردد، برنامه¬ای که شاخصه¬های آن با موافقت طرفین و منطبق با نیازهای عملی، با محدودیت¬های مورد توافق در خصوص دامنه و سطح فعالیت¬های غنی سازی، ظرفیت غنی سازی، محل¬هایی که در آن غنی سازی انجام می¬شود و ذخایر اورانیوم غنی شده برای دوره زمانی که مورد توافق قرار می¬گیرد، تعیین می¬گردد. - نگرانی¬های مرتبط با رآکتور اراک که توسط آژانس با نام IR-40 شناخته می¬شود، را کاملا برطرف نماید. بازفرآوری و یا احداث تاسیساتی که قادر به بازفرآوری باشد، ایجاد نخواهد شد. - اقدامات شفاف ساز و با نظارت بیشتر مورد توافق را به طور کامل به اجراء درآورد. پروتکل الحاقی در چارچوب اختیارات رئیس جمهور و مجلس شورای اسلامی تصویب و به اجراء درآید. - شامل همکاری بین المللی هسته ای غیر نظامی باشد، که این همکاری¬ها از جمله در خصوص دستیابی به راکتورهای مدرن آب سبک قدرت و تحقیقاتی و تجهیزات مرتبط و نیز عرضه سوخت هسته¬ای مدرن و برنامه های تحقیق و توسعه (R&D) مورد توافق می باشد. به دنبال اجرای موفق گام نهایی راه حل جامع و با سپری شدن کامل دوره زمانی گام نهایی، با برنامه هسته¬ای ایران مانند برنامه هر کشور غیرهسته ای دیگر عضو NPT رفتار خواهد شد. * در خصوص گام نهایی و هر یک از گامهای میانی، این اصل اساسی که «تا در مورد همه چیز توافق نشود، در خصوص هیچ چیزی توافق حاصل نشده است» اعمال می شود.متن توافقنامه هسته‌ای ایران و ۱+۵ انتهای پیام/. ]]> اسناد Sun, 24 Nov 2013 11:40:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/25295/متن-کامل-توافقنامه-ایران-۵-۱ متن کامل سخنرانی حامد کرزی در محفل بزرگداشت روز جهانی مبارزه علیه فساد اداری http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/20096/متن-کامل-سخنرانی-حامد-کرزی-محفل-بزرگداشت-روز-جهانی-مبارزه-علیه-فساد-اداری بسم الله الرحمن الرحیم الحمد الله رب العالمین و الصلاة و السلام الاخاتم النبین.ډیر محترم قاضی القضات صاحب، ډیر محترم د علما د سراسری شورا مشر مولوی صاحب قیام الدین کشاف، د اداری فساد پر وړاندې د مبارزې د ادارې مشر محترم لودین صاحب، وزیر صاحبانو، محترم عثمانی صاحب، وکیل صاحبانو، علماوو، خویندو ورونو او د بهرنیو نمایندګیو استازو خدای مو راوله د نن دې محفل ته ډیر ښه راغلاست!د نن ورځې د بحث وړ موضوع نه یوازې دا چې یوه اساسی او ملی موضوع ده، بلکې د افغانستان ښیګڼه، د افغانستان سعادت او د افغانستان ترقی مستقیم تړاو او مستقیم ارتباط ورسره لری. په همدې وجه د نن محفل ته ډیر په شوق راغلم او په عین حال کې د دلهرې او تشویش سره راغلم. شوق دا دی چې دا مهمه مساله مونږته ارزش لری چې کار پرې وکړو. دلهره او تشویش مو دا و چې بې له شکه چې په دې هکله موږ اوس هم سخت زیات مشکلات لرو، ډیرې ستونزې لرو او موانع ډیرې راته په لارې پرتې دی. جناب لودین صاحب ښه په تفصیل او معقول او د حقایقوسره سم زموږ نننی مشکل ته اشاره وکړه، خصوصا د دوی په پیشنهاداتو کې د دولت د مامورینو د شغلی یا وظیفوی مسؤلیت ته اشاره وشوه چې ډیره ډیره مهمه خبره ده. زه غواړم چې په دې هکله څوخبرې وکړم.مخکې مې هم په دې باب وینا کړیده او خبرې مې کړیدی بناء زه بیاهم غواړم چې اشاره ورته وکړم. د هغه تجربې څخه چې زه یې لرم په دې لسو کالو کې مستقیماٌ د دولت په چارو کې او دولت دارۍ کې دخیل وم او د افغانستان د مشکلاتو سره په تماس کې یم. په دې کې شک نشته چې په تیرو لسو کالوکې فساد په افغانستان کې تر بل هروخت زیات وه. سوال دا دی چې دا ولې؟ لکه څنګه چې تریاک او د تریاکو کښت او قاچاق په افغانستان کې په تیرو لسو کالو کې تر بل هر وخت زیاتو شو، بیا هم سوال دی چې دا ولې؟ مثلاً: ستاسو د ټولو به په یاد وی چې څلور پنځه کاله شپږ کاله دمخه اعلانونه ډیر په خارجی مطبوعاتو کې شروع شول چې په افغانستان کې تریاک تر بل هر وخت زیات شوی یعنې تر هغه دمخه طالبان وو چې سخت زیات شول او ترهغه دمخه د مجاهدینو حکومتونه وو، یا نا حکومتی، بې حکومتی، لاحکومتی وه، بې قانونی وه، نظام نه و او ترهغه وخت دمخه جهاد و او ترهغه وخت د افغانستان باثباته حکومت نه و. هیڅ وخت تریاک په افغانستان کې د نن په اندازه زیات نه و.دا ولې؟ حقیقت خو باید برعکس وای، چې د دومره خارجی تبلیغاتو سره سره او د ملل محتد د تریاکو د ادارې د کار اوکوشش، ظاهری کار اوکوشش سره سره او د جهانیانو د ظاهری کوشش سره سره او د څومیلیونو ډالرو دپیسو سره سره او د لسګونو زرو خارجی عسکرو د راتلو سره سره خصوصا په هملند کې او نورو ځایو کې، شاو خواکې تریاک مخ پر ډیریدو شول. آیا تریاکوته په جهان کې ضرورت ډیرشو او که نور لاسونه وو چې د یوې خوایې اعلان کاوه چې د تریاکو پرخلاف کار کوو، د بلې خوایې تریاک ډیرول؟افغانستان باید ډیر دقت وکړی او مطالعه وکړی. فساد هم په همدې ترتیب په افغانستان کې ډیرشو. زما په نظر فساد په افغانستان کې دوه واضح اړخه لری، دوې واضح منبع لری. یوه زموږ داخلی کمزوری ده، د ادارې ضعف دی، د دولت ضعف دی، په قوانیوکې، مقرراتو کې او په اجراتو کې اوپه تماس کې د خلکو او د حکومت سره. دوهم اړخ یې د خارجیانو راوستل شوی، راوړل شوی، تشویق شوی فساد دی په افغانستان کې. کله کله د داوړه سره پیلی دی، سره تړلی دی او یو د بل تشویق باعث کیږی. د فساد ورکیده په افغانستان کې واضحا په دوو جهتوکې کار غواړی چې کار پرې روان دی، ډیر کوشش دولت په دې کې کړی دی بیایې هم کوی. هغه کوشش به هلته نتیجه ورکړی، چې هغه لوی عوامل چې دې خاورې ته راغلی دی د دې خاورې څخه ورک شی او لیرې شی.زه مطمین یم چې په ۲۰۱۴ کال کې کله چې موږ د ریاست جمهوری لپاره انتخابات کوو او نوی جمهور رییس راځی او هغه وخت به خارجی قواوې له افغانستان څخه وتلې وی او محدود تعداد به یې پاتې وی. د دوی قرار دادونه، د دوی تشکیلات اود دوی ساختارونه چې دلته یې جوړکړی وو دا به مخ په رژیدو او ورکیدو شی. دا به د فساد یوه ډیره لویه منبع وی چې د دې خاورې څخه ورکیږی او دا به د افغانستان په خیر وی. دوهمه ساحه زموږ خپله ساحه ده، زه نه غواړم چې په دې کې تفصیل ته ولاړشم، په دې مواردو کې مې مخکې هم په تفصیل یالنډې خبرې کړی دی. ساحه دوم، کار خود افغانستان در داخل کشور ماست، ساده سازی قوانین، ساده سازی مقررات ما، پنج شش سال پیش عثمانی محترم که مشاور صاحب ما بودند و در ساحات مختلف دولت داری با ما همکار بودند اجراآتی را برای ساده سازی کار روی دست گرفت و باز با آمدن داکترصاحب لودین به ادارۀ ضد فساد قوانین را برای ساده سازی اجراات ما روی دست گرفت، مثلاٌ: دادن جواز سیر، برای موتریا صادر کردن لایسنس، در افغانستان این کار دو یاسه ماه را در بر می‌گرفت و 32 یا سی وچند یا چهل و چند امضا می‌بود.هر امضا فرصتی برای فساد و رشوت است، هر قدر این محدود و خورد تر شده برود و تماس بین مامورین حکومت و مردم که مراجعه می‌کند برای کار محدودتر و تعدادش کمتر شده برود زمینۀ فساد در کشور محدود می‌شود.تطبیق قانون معاش، بهتر از همه مهم‌تر که لودین صاحب به آن اشاره کردند مصئونیت شغلی مامور در افغانستان است. که من بارها درین مورد با خواهران و برادران ما صحبت کردیم، در سخنرانی‌های عمومی خود به مردم به آن اشاره کردیم. مصئونیت مامور ملکی و نظامی درافغانستان. زمانیکه به وظیفه گماشته می‌شود از طریق اصولی شود. وباز به همان اصول پیشرفت و ترفیع کند تا تقاعد، اگر افغانستان درین کامیاب شد، هنوز من علایم کامیابی را نمی‌بینم، هنوز هم ما وابستۀ زیاد تر به روابط استیم تا ضوابط. اصلاح اداره، مصئونیت مامور بستگی کامل به اجرایی کردن ضوابط دارد. پس اگر به آن رسیدیم؛ و معاشات ما البته در مطابقت به اقتصاد کشور برابر به جیبی که داریم به مامور ما درست پرداخته شد یک زمینه بزرگ فساد در کشور ما از بین می‌رود.فساد در کشور ما است، ولی فساد بزرگ نیست، داد و ستدود در رشوه است که محدود شده می‌رود، فساد بزرگ امروز در قرار دادها و معاملاتی است که از خارج به طرف افغانستان می‌شود. در قرار داد هایست که از خارج در افغانستان میاید و در افغانستان آنها به هر دلیل که است یا به دلیل نفوذ در داخل حکومت افغانستان یا به دلیل اینکه فکرش را نکرده اند، این قرار دادها کوشش می‌شود که به بزرگ‌های دولت و یا به وابستگانشان داده شود.از حکومت تا شورا تا قضا تا هر جای دیگری که این قدرت سیاسی موجود است کوشش بر این است که قرار داد به وابستگان و یا خودشان داده شود. سه سال پیش خواهران و برادران عزیز در یکی از مجالس که من با جنرال امریکا در افغانستان داشتم، جنرال ناتو جنرال مک کرستال که یک انسان بسیار نیک و خوب بود در کم کردن تلفات ملکی با ما همکاری کرد، در یکی از صحبت‌های جنرال مک کرستال که با من داشت همکارهای دفتر حاضر بودند اسپنتا صاحب و دیگر برادران، او به من گفت که در قندهار بسیار فساد است، مه برایشان گفتم که چطور گفت در قرار دادها مه گفتم که منظورت از این فساد چی است، کی است؟گفت اداره قندهار و برادرتان و اقاربتان من گفتم که برادرم احمد ولی شهید آنوقت حیات بودند، گفتند که بلی! گفتم که چطور؟ گفت قرار دادها پیششان است، گفتم قرار دادهای دولت افغانستان، دولت افغانستان خو قرار دادی با آن‌ها ندارد، حکومت افغانستان قرار دادی با اونها ندارد پس این قرار داد را کی برایشان داده است، گفتم منظورت اینست که شما قرار داد دادید، حکومت امریکا و نظامیان امریکا به برادرم در قندهار قرار داد داده؟ گفت بلی، پس گفتم اگر اینطور است سوال مه هم اینست از شما که چرا شما به اقارب و برادر رئیس جمهور قرار داد دادید؟ و چرا رئیس جمهور را خبر نکردید؟ چند سال است که این کار است، سال‌هاست من گفتم که من می‌خواهم اسناد این قرار داد را ببینم. اولش چرا شما به اقارب رئیس جمهور و بزرگان قرار داد می‌دهد و باز این قرار داد را چرا بدون اجازه ما می‌دهد و چرا این قرار دادها را ما را بدون آگاهی ما می‌دهید؟ گفتم که مه می‌خواهم کاپی‌های تمام قرار داد هایکه شما به وابستگان، فامیل و برادرانم داده‌اید بیاورید و همچنین به هر کسی دیگری که در دولت افغانستان است به بزرگان، برادران و بچه‌هایشان قرار داد داده‌اید، این قرار دادها را پیش من بیاورید. گفتند که به چشم، داکتر سپنتا را گفتم که فوراً برای فردایش نامه هم نوشته کن تا که قرار دادها را برای ما بیارند. روز گذشت و چند روز دیگر نیز گذشت، ما یک هفته بعد باز هم تعقیب کردیم این مسئله را همراه امریکایی‌ها که این قرار دادها ره برای ما لست هایش را بیارید، دو هفته بعد بود، سه هفته بعد بود، آمدند که معذرت می‌خواهم ما تمام اسنادهای خود را سیل کردیم همچون قرار دادی همراه برادر شما نداریم. مه این‌ها را باز خواستم و برایشان گفتم که قرار داد دادید یا ندادید، اگر ندادید پس چرا گفتی که قرار داد است، منظور چه بوده از این، ما اشتباه کرده بودیم، ما درست اسنادهای خود را ندیده بودیم. باز برایشان گفتم که به هر صورت که ندادید خوب است که شنیدیم که ندادید این قرار دادها را برای برادرم برای دیگران خو دادید آن قرار دادها را می‌خواهم. هر قرار دادی را که شما به وزیر دولت افغانستان، به برادر وزیر دولت افغانستان، به کلان‌های دولت افغانستان، به وکیل‌های شورا، به قاضی‌ها به هر کسی که دادید یا به اقاربشان دادید آن قرار دادها را بیاورید گفتند که خوب است میاوریم و به توافق رسیدیم که آن قرار دادها را برای ما میارند.باز هم تا به امروز آن قرار دادها را نیاوردند یک ماه پیش از آقای سپنتا که مسوول ما به این کار بود پرسیدم که امریکایی‌ها قرار دادها را آوردند، گفتند که نی پشیمان شدند که ما قرار دادها را به شما نمی‌دهیم به این دلیل که شما آنرا افشا می‌کنید. طبعاً که ما افشا می‌کنیم قرار دادها را بیارید تا ما افشا کنیم به ملت افغانستان که کی را در دولت افغانستان قرار داد داده‌اید و چرا دادید؟پس به همین دلیل داکتر لودین بزرگان عزیز اعلان‌های اداره شفافیت بین المللی را قسمیکه شما فرمودید ما هم قبول نداریم، که آیا این به منظور فشار روی دولت افغانستان و تضعیف حکومت ماست تا نظام ما سر بالا نکند و با ترقی خود سرکش نشود. آزادی عمل خود را کاملاً در دست داده باشد، به این اعمال دست می‌زنند تا از آن ما را باز دارند، پس اگر از طرف قوت‌های خارجی فساد در افغانستان با این تبلیغات بزرگی که علیه ما برپا شده نا خود آگاه و اشتباه بوده باشد، ما آن‌ها را عفو می‌کنیم پروا ندارد هر چه کردند، کردند از کمکشان هم تشکر می‌کنم ولی اگر به این هدف باشدکه ما را نگذارد قوت پیدا کنیم، اداره ما صاحب عزت و تقویت نشود و خود مختاری، استقلالیت و حاکمیت ملی ما را زیر سوال بیاورند در آنصورت مقابله می‌کنیم، مبارزه می‌کنیم و حق داریم که این کار را بکنیم و رسوا می‌کنیم.پس فساد در افغانستان یک حقیقت است و یک حقیقت تلخ است، قسمت از این فساد که در ادارات ماست و فساد خورد است، رشوت است، از خود ماست قسمتی دیگر فساد که فساد بزرگ است و به صدها میلیون دالر است او از ما نیست در آن برادران و خواهران عزیز خود را ملامت ندانید او از دیگران است، او بر ما تحمیل شده است او برای تضعیف نظام ماست.یک ماه پیش از جنرال فعلی قوت‌های امریکا در افغانستان جنرال آلن، نامه‌ای را دریافتم که عنوانی من نوشته شده بود، در آن نامه نوشته است که رئیس جمهور ما به یکی از وکیل‌های شورای شما نام شرکتشان را هم نوشته کرده بود به این قدر وقت قرار داد می‌دادیم، اطلاع ما می‌رساند که این پول به مخالفین ما داده می‌شود لهذا ما این قرار داد را بند می‌کنیم، آیا این قرار داد در مشوره با حکومت افغانستان داده شده بود؟ آیا قانونمند داده شده بود، و به چه تعداد دیگری چنین قرار دادها داده می‌شود؟ به ما بیایند و اسناد خود را هم بیاورند.شرکت‌های خصوصی امنیتی که اینها به قیمت سالانه اضافه‌تر از دو میلیارد دالر در افغانستان برپا کردند به قیمت سالانه زیادتر از دو میلیارد دالر یا دو هزار میلیون دالر در افغانستان برپا کردند، شرکت‌های خصوصی امنیتی که ما به مقابل آن‌ها شش سال مبارزه کردیم و این‌ها از راه مذاکره با ما توافق کردند تا که ما به جنگ مطبوعاتی علیهشان رفتیم و آن‌ها چه ضرباتی را که در دست داشتند برما وارد کردند، ضرباتشان نتیجه نداد، منبع بزرگ فساد و نا امنی در افغانستان، منبع بزرگ فساد و نا امنی، نا امنی‌های که از کابل تا غزنی بود توسط همین شرکت‌ها بود، ناامنی‌های که در شهراه های که در افغانستان بود توسط همین شرکت‌ها بود، فساد بزرگی که پولیس، ولسوال، والی حکومت ما را آغشته می‌کردند توسط همین شرکت‌ها بود، روز شرکت امنیتی بود، شب بنام طالب بالای مردم افغانستان حمله می‌کردند ظاهراً روز شرکت امنیتی بود، شب بنام طالب بالای مردم افغانستان حمله می‌کردند، وقتیکه ما فشار ما شدید شد، این خارجی آمدند و گفتند که شما اینکار را که می‌کنید بر ناحق سر ما فشار می‌آورید، چون پولیس نیست این شرکت‌های امنیتی را ما دور کرده نمی‌توانیم، یعنی دزد را دور نمی‌کنیم چون پولیس نیست.دزد را رها کردی و پولیس را نمی‌گذاری، پس راه افغانستان این است که حقیقت یابی خود را درست بکنیم، مشکلات خود را درست درک کنیم، مشکل خود را خود حل کنیم، مشکلی را که دیگران برای ما بوجود آوردند آنرا بیان کنیم، از بیان حقیقت هراس نکینم و با آن مجادله کنیم، مملکت خود را به همین ترتیب به یک آینده روشن پیش ببریم و از جامعه جهانی می‌خواهیم که با ما همکار شود، اگر حقیقتاً بنای دوستی را با ما دارند این جای اثبات دوستی شان است تا در دور کردن فساد با کشور ما همکار شوند، فسادی که در خودشان است دور کنند، فسادی که در ماست وظیفه ماست که اگر این‌ها همکاری می‌کنند یا نمی‌کنند گم کنیم و اگر این‌ها می‌خواهند همکاری کنند خوش آمدند، اگر فساد را وسیله فساد قرار بدهند برای اهداف سیاسی دیگر خود نتیجه ندارد. زیرا افغانستان به راه خود به طرف حاکمیت ملی و استقلالیت خود روان است ولی اگر حقیقتاً من تا به حال اطمینان ندارم این‌ها باید این اطمینان را به من بدهند، اگر حقیقتاًٌ این‌ها می‌خواهند کار بکنند در آن صورت قوت اجرایی افغانستان چندین چند برابر می‌شود و می‌بیند که نتیجه‌اش به فردا واضحاً معلوم می‌شود. در این خاک، فساد هیچ وقتی در این خاک گم نمی‌شود که ما یک فاسد را تقویه کنیم، دیگر فاسد را به قانون بسپاریم.فساد زمانی در افغانستان از بین می‌رود که قانون یکسان و بر همگی تطبیق شود و تا زمانی این کوشش ما موفق نمی‌شود که یک مفسدی که وابسته به دولت افغانستان است معاف باشد و مفسدی دیگری که به خارجی است معاف‌تر باشد و بیچاره‌ای که با هیچ کدام نیست او در زندان باشد، فعلاً حقیقت همین است، فعلاً حقیقت همین است، آن‌هایی که به زندان رفتند، بعضی‌های که به زندان رفتند که واسطه دارتر بودند ولی واسطه ایشان بسیار زور آور نبود.پس خواهرها و برادرهای عزیز افغانستان آینده‌ای را در پیش دارد و آن آینده، آینده خیر و نیک است به ما، بدون شک که ان شاالله تعالی به فضل خداوند متعال آینده بسیار نیکی را در پیش داریم ولی این آینده بسیار نیک یک شرطی را دارد و آن شرط، شرط صاحب بودن ما در این خاک است، شرطیکه ما خود را صاحب بدانیم و صاحب باشیم، به این معنا که در خاک ما نیروهای خود افغانستان امنیت خاک را بگیرند، دولت افغانستان به ابتکار خود به پیش برود. تصمیم گیری خود را عملی کرده بتوانیم، به منفعت کشور ما بنا کنیم و خرج روزمره خود را به اندازه توان جیب خود کنیم، تکرار می‌کنم که صاحب بدانیم و صاحب باشیم، امنیت خاک خود را بدست خود نگاه کنیم، تصمیم خود را خود اجرا کنیم و خرج خود را به اندازه جیب خود کنیم. ناممکن است که ما با روشی که به میله رفته باشیم زندگی خود را همیشه به پیش بریم، میله یک روز و دو روز می‌باشد، میله هر روز نیست! این معاشات چندین هزار دالر میله است، این حقیقت مردم افغانستان نیست و ما به این معاشات خود را عادت داده‌ایم، از این عادت و از این حالت همیشه به میله بودن به تفریح، به مهمانی بودن خود باید نجات بدهیم.مأمور هندی به سطح رئیس‌ها و آن‌ها و آن‌ها و کلانترهایش از مأمور افغانستان کرده معاشش بلندتر نیست، پایین تر است، مأمور ایران که از ما هزار چند پولدارتر هستند معاششان از ما کرده پایین است، معاشات یکسان برابر به جیب ما، مصئونیت مأمور ما از طریق قانون درست و ایجاد روابط با جهان براساس منفعت ما.امروز صبح پیش از اینکه اینجا بیایم صدراعظم اسپانیا تشریف آورده بود، یک انسان بسیار آراسته و دانسته و هوشیار، گفت که اسپانیا دلچسپی را دارد در افغانستان بعد از 2014 هم حضور داشته باشد، بعد از 2014 هم در افغانستان حضور داشته باشد، من برایشان گفتم که بسیار خوش آمدید، از حضورتان کاملاً پشتیبانی می‌کنیم، خصوصاً از سرمایه گذاری و کمکتان به مردم افغانستان سپاس و قدردانی می‌کنیم و می‌خواهیم باشید.چند روز بعد دعوت شدیم از طرف رئیس جمهور امریکا آقای اوباما به امریکا سفر دارم با تمام موارد رابطه افغانستان و امریکا و در نتیجتاً ناتو صحبت همه جانبه داریم بدون شک که حضور خارجی‌ها در افغانستان بعد از 2014 به خیر افغانستان است، ما می‌خواهیم که سلسله‌ای معایبی که از حضورشان به افغانستان آمده، آن کاسته شود و دور شود ولی جائیکه خیر این‌ها و منفعت این‌ها به افغانستان می‌رسد آنرا ما به تمام معنا می‌خواهیم که نگه داریم و عزت کنیم و احترام کنیم.ما حاضر هستیم با امریکا بعد از پیمان استراتیژیکی که امضا کردیم در مورد امضای پیمان یا قرارداد امنیتی هم به توافق برسیم، این را به خیر افغانستان می‌دانیم ولی آرزوی ما این هم است تا دولت امریکا منفعت افغانستان را به همراه ما بپذیرد تا در منفعت ما منفعت آن‌ها در نظر گرفته شده باشد. هر دو کشور در منافع خود با هم در ارتباط باشند، به یک دید باز می‌رویم به امریکا و چیزی را که افغانستان از امریکا می‌خواهد، یادداشت کرده‌ایم و خدمتشان می‌گذاریم.مهم‌ترین خواسته‌های ما تقویت اساسی نیروهای افغانستان است، تقویت به معنای تربیت و تجهیز، تربیت و تجهیز درست کنند، اگر می‌خواهند که افغانستان در امنیت خاک خود، خودکفا باشد این به تجهیز و تربیت بخور و نمیر نمی‌شود.پس به این اساس این‌ها با ما موافقه کنند که خواسته افغانستان است، حاکمیت ملی افغانستان را به تمام معنا احترام کنند، افغانستان تنها به صفت یک کشور مستقل و صاحب حاکمیت ملی می‌تواند که شامل معامله در بیرون خاک خود شود، این‌ها نمی‌توانند در خاک افغانستان زندانی بگیرند یا زندانی نگاه کنند، این خلاف حاکمیت ملی ماست، اگر ما با وجود فعالیت امروزی‌شان زندانی می‌گیرند و زندان دارند در افغانستان، قرارداد امنیتی را امضا کنیم به این معناست که بدست خود حاکمیت ملی خود را به دیگران سپردیم و ملت افغانستان هیچ وقت این را قبول نخواهد کرد و کسی را معاف نخواهد کرد که به این کار دست بزند.تهداب های اقتصادی افغانستان هنوز درست نشده، برق ما از بیرون است، چرا؟ یا بگذارند افغانستان را که به آزادی خود از هر جاییکه قرضه می‌گیرد، بندهای خود را از کوکچه تا بخش آباد فراه بسازد یا کمک کنند همراه ما، و برای ما بسازند. بند کجکی را، ده سال است که بنام ساختن و ارتقاع باقی مانده، پول‌های گزافی مصرف می‌شود، ضایع می‌شود، ما می‌خواهیم که با این‌ها صحبت کنیم تا از ضایعات پول جلوگیری کنیم که پولی که به افغانستان می‌آید به جایش و درست مصرف شود، به خیر این‌ها و به خیر ما تا ملت افغانستان این‌ها را برای سال‌های سال یاد کنند.شوروی برای ما کود و برق ساخت و سرک ساخت، مردم افغانستان تا به حال مدیونشان هستند. امریکا بند کجکی را ساخت و راه کابل- قندهار را ساخت، چهل، پنجاه، شصت سال پیش مردم افغانستان تا به حال یاد می‌کنند. پس در تهداب های اساسی و تعلیم و تربیت افغانستان را به ما کمک کنند، ما به هزاران تحصیل یافته جوان نیاز داریم، در هر ساحه ای زندگی ما به همان غریبی و بیچاره گی خود پانزده میلیون دالر می‌دهیم برای اینکار، امریکا و غرب با ما دست بدهد یکبار به ما صد الی دوصد میلیون دالر بدهد، بگیرد اولادتان را تربیت کنید در بیرون، امریکا به ما پوهنتون های بهترین را بیاورد در افغانستان، بنأ کرده در کابل و دیگر شهرهایش، فاکولته انجنیری بسیار اعلی در کابل بسازد، فاکولته طب بسیار اعلی در مزار بسازد، فاکولته طب بسیار اعلی در ننگرهار بسازد، فاکولته زراعت بسیار اعلی در هرات بسازد، فاکولته طب بسیار اعلی در خوست بسازد، در بامیان بسازد، انجنیری بسازد، اولاد ما را در خاک ما تربیت کند این اساسات را برای ما بنا کنند، بنای یک دوستی واقعی و درست را با ما بکنند، ما از آن‌ها تشکر می‌کنیم و پاسشان را می‌داشته باشیم.به همین هدف با آلمان، هندستان، چین و روس هم صحبت داریم، هر کسی که به افغانستان برای مدد مردم افغانستان می‌آید و از این راه ثبات و امنیت خود را هم تأمین می‌کنند، افغانستان به آن‌ها خوش آمدید می‌گوید و طرفدار و جانبدار این رابطه نیک هستیم و صمدی صاحب هم در برشنا تمدید لین های برق را به سرعت و زودتر انجام دهد. بسیار خوش آمدید، کامیاب باشید، به خیر باشید.۲ جدی  ۱۳۹۱ Dec 22, 2012 ]]> اسناد Mon, 24 Dec 2012 02:03:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/20096/متن-کامل-سخنرانی-حامد-کرزی-محفل-بزرگداشت-روز-جهانی-مبارزه-علیه-فساد-اداری متن کامل پیش‌نویس قانون اساسی مصر http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/19977/متن-کامل-پیش-نویس-قانون-اساسی-مصر    مقدمه ما مردم مصر به نام خدا و با کمکش اعلام می‌کنیم که این پیش‌نویس قانون اساسی جدید مصر و سند مسالمت‌آمیز بودن انقلاب آن است که جوانان این کشور شعله آن را برافروختند و نیروهای مسلح و ملت صبور مصر در میدان التحریر در روز 25 ژانویه از آن حمایت و هرگونه ظلم و ستم و استبداد و غارت و چپاول را رد کرده و بر احقاق حقوق خود و زندگی در آزادی و عدالت اجتماعی و کرامت انسانی که پایه‌گذار آن خدای متعال پیش از تمام قوانین اساسی و بیانیه‌های حقوق بشر بوده، تاکید می‌کند.همچنین ملت مصر به این ترتیب بشارت می‌دهد که سپیده‌دم جدیدی در مصر در حال دمیدن است که سزاوار و شایسته تمدن و فرهنگ و تاریخ مصر باشد که آن به بشریت ارائه داد و منادی اصل توحید و شناخت خدای یکتاست و قوانینش زینت‌بخش صفحات تاریخ بشری است و دلیل آن تاسیس قدیمی‌رین دولت در سواحل رود جاودان نیل است.ملت بزرگ مصر آزادی و کرامت خود را بار دیگر پس گرفت و این ملت است که هم اکنون پای در راه بنای فردایی جدید گذاشته و بیش از همه به توانمندی‌ها و قدرت خود آگاه و بر تحقق اهداف انقلاب مسالمت‌آمیزش تاکید می‌کند و بشارت آینده‌ای امن در سایه وطنی آزاد را می‌دهد که در آن همه مردم عزم خود را برای مشارکت فعال در آن و بنای مجدد آن جزم کرده‌اند.انقلاب مردم مصر براساس توافق برسر اصول و مبادی زیر ادامه خواهد یافت که در آن روح جدیدی دمیده و موجب شده همه مصری‌ها را برای ساخت و بنای دولت دمکراتیک و مدرن و پایبند به ارزش‌ها و اصول و مبادی روحی و اجتماعی خود دور هم گرد آورد: یک: حاکمیت حق مردم استحاکمیت حق مردم است و مردم تنها منبع صاحب حق در تشکیل قوای حاکم بر کشور هستند و این قوا مشروعیت خود را از مردم مصر می‌گیرند و در بر خواست و اراده آن سرفرود می‌آورند و حدود اختیارات و مسئولیت‌ها و وظایف قانونی خود را دریافت و از اموال عمومی و درآمدهای کشور محافظت کرده و زمینه‌های عادلانه توزیع آن را فراهم می‌کند و بر این اصل اساسی تاکید می‌کند که وظایف و مناصب عمومی نه حق و حقوق و امتیاز برای صاحبان آن‌ها که مسئولیتی است برعهده کسانی‌که مقرر است به مردم مصر خدمت کنند. دو: نظام حاکم نظامی دمکراتیک استنظام حاکم بر مصر نظامی دمکراتیک است که در انتقال مسالمت‌آمیز قدرت و تعمیق و گسترش کثرت‌گرایی سیاسی و حزبی در آن مورد تاکید قرار گرفته و پاکی و درستی انتخابات و مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌های ملی تضمین شده است. سه: آزادی شهروندانآزادی شهروندان در تمام ابعاد زندگی از جمله اندیشه و فکر و ابداع و نوآوری و اقامت و سکونت و بیان و مهاجرت براساس این باور تضمین شده است که این آزادی حقی آسمانی است که خدای متعال اصول و مبادی آن را در گردش و حرکت جهان وضع کرده و انسان را موجودی آزاد آفرید و او را برترین موجوداتش در زمین قرار داد. چهار: مساوات در برابر قانونهمه شهروندان مصری در برابر قانون از حق و حقوقی برابر برخوردار هستند و فرصت‌ها برای همه به یکسان و به دور از هرگونه تبعیض به ویژه در حوزه‌های آموزش، استخدام و بهره‌مندی از حقوق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و غیره ارائه خواهند شد و اولویت به تحقق عدالت اجتماعی داده خواهد شد. پنج: حاکمیت قانون بر کشورحاکمیت قانون بر کشور پایه و اساس حکومت در مصر و تضمین‌کننده آزادی فرد و مشروعیت قدرت و سرفرود آوردن دولت در برابر آن است و همه اشخاص ملزم به این امر و متعهد به آزادی و استقلال قضا بوده و اینکه هیچ صدایی بالاتر از صدای حق نیست و دستگاه قضایی مصر همچنان در حمایت از قانون و برقراری عدالت و حفظ حق و حقوق و آزادی‌ها عمل خواهد کرد. شش: احترام به فرداحترام به فرد با تکیه بر این اصل صورت می‌گیرد که فرد پایه و اساسی بنای کشور است و حفظ کرامت آن به معنای حفظ کرامت کشور است و کشوری که احترامی برای فرد قائل نیست،‌ خود نیز دارای احترام نمی‌باشد و در این بین زنان همچون مردان و نیمی از جامعه و شریک در تمام امور و مسئولیت‌های ملی هستند. هفت: حفظ وحدت ملی فریضه‌ای واجبحفظ وحدت ملی فریضه‌ای واجب بر دولت و جامعه است و پایه و اساس ثبات و استقرار و همبستگی ملی و بنای دولت مدرن مصر و سرآغاز گام برداشتن به سمت رشد و پیشرفت است و انتشار ارزش‌هایی چون تسامح و میانه‌روی و تضمین حقوق و آزادی‌ها برای تمام شهروندان بدون تمایز وحدت ملی را تقویت و تحکیم خواهد کرد. هشت: دفاع از وطن افتخار و وظیفه‌ای ملیدفاع از وطن افتخار و وظیفه‌ای ملی شمرده می‌شود که باید تمام منابع بشری و مالی در آن سرمایه‌گذاری شوند و در این بین نیروهای مسلح دارای جایگاهی ویژه در وجدان مردم مصر هستند و به عنوان سپر بازدارنده کشور از هرگونه بلایا و خطرها و نهادی ملی بی‌طرف و متخصص در امور نظامی شمرده می‌شود که در امور سیاسی دخالت نداشته و به جز این نهاد هیچ نهاد دیگری اجازه تشکیل و تاسیس موسسات نظامی یا شبه نظامی یا فعالیت‌های نظامی را ندارد. نه: حفظ امنیتامنیت نعمت بزرگی است که دستگاه‌های امنیتی کشور برای حفظ و تامین آن برای مردم و اجرای اصول عدالت شبانه‌روز تلاش می‌کنند، چراکه هیچ عدالتی بدون حمایت از آن و هیچ حمایت و پشتیبانی بدون وجود موسسات امنیتی ممکن نخواهد بود که بیانگر شکوه و عظمت کشور در راستای احترام کامل به حاکمیت قانون و کرامت انسانی باشد. ده: صلح عادلانه برای تمام کشورهای جهانصلح عادلانه برای تمام کشورهای جهان، پیشرفت سیاسی و اجتماعی برای همه ملل و رشد و پیشرفت مستقل ملی محقق نخواهد شد، مگر با استفاده از تمام امکانات مادی و توانمندی‌ها و ابداعات ملی، به ویژه ملت مصر که در تمام دوره‌های تاریخی حضور و مشارکت خود را به اثبات رسانده است. یازده: وحدت آرزوی جهان عربوحدت آرزوی جهان عرب و ندای تاریخ و فراخوان آینده و ضرورتی برای تعیین سرنوشت خویش است که جز با حمایت امت عربی از آن محقق نخواهد شد. این وحدت بر تحقق تکامل و برادری با مجموعه کشورهای رود نیل و جهان اسلام متکی است. دوازده: نقش رهبری و راهبری فرهنگی و فکری مصر در جهانتاکید بر نقش رهبری و راهبری فرهنگی و فکری مصر در سراسر جهان و در منطقه که قدرت نرم پایه و اساس آن را تشکیل می‌دهد و بر این اساس دولت آینده باید که آزادی کامل ابداع‌کنندگان و نوآوران و امنیت اندیشمندان خود را تامین کند و دولت باید حامی دانشگاه‌ها و موسسات علمی و مراکز تحقیقاتی، مطبوعات، رسانه‌ها و کنیسه‌ها و الازهر خود باشد که هویت ملی آن را تشکیل می‌دهد. ما ملت مصر با ایمان به خداوند و رسالت‌هایش و شناخت حق وطن و ملت بر خود و با توجه به مسئولیت‌های ملی و انسانی خود التزام و تعهد خود به موارد مذکور در این مقدمه را اعلام و تاکید می‌کنیم و این اصول و مبادی بخشی جدایی‌ناپذیر از این قانون اساسی است که آن را پذیرفته و بر عمل به آن و دفاع از آن و حمایت از آن و احترام به آن توسط تمام قوای موجود در کشور تاکید می‌کنیم. باب اول: دولت و جامعهفصل اول: اصول و مبادی سیاسیماده (1) : جمهوری مصر عربی دولت مستقل و دارای حاکمیتی مستقل و یکپارچه است که هیچ‌گونه تقسیم و تجزیه را نمی‌پذیرد و دارای نظامی دمکراتیک است.ملت مصر بخشی جدایی ناپذیر از امت عربی و اسلامی است که بر حفظ عضویت خود در کشورهای حوضه دریای نیل و قاره آفریقا و آسیا تاکید دارد و در تمدن بشری مشارکت و حضور مثبت دارد.ماده (2) : اسلام دین و آیین حاکم بر کشور و عربی زبان رسمی و اصول و مبادی شریعت اسلامی منبع اصلی قانونگذاری در آن است.ماده (3) : اصول و مبادی دیگر شریعت‌های آسمانی موجود در مصر مانند مسیحیت و یهودیت منبع اصلی قانونگذاری در خصوص احوال شخصی و امور دینی و انتخاب رهبران روحی و معنوی آن‌هاست.ماده (4) : الازهر شریف هیئت و نهادی اسلامی و مستقل دانشگاهی است که در تمام امور و شئون دخالت داشته و مسئولیت نشر دعوت اسلامی و علوم دینی و زبان عربی در مصر و سراسر جهان را برعهده دارد و نظر هیئت علمای بزرگ الازهر شریف در امور مرتبط با شریعت اسلامی خواسته خواهد شد.شیخ الأزهر مستقل انتخاب شده و غیر قابل عزل است و قانون شیوه انتخاب وی را از میان اعضای هیئت علمای بزرگ الازهر مشخص می‌کند.دولت هزینه مالی تحقق اهداف فوق‌الذکر را برعهده می‌گیرد و پرداخت این هزینه‌ها و میزان آن را قانون مشخص می‌کند.ماده (5) : حق حاکمیت از آن مردم است که ادامه داشته و مورد حمایت است که موجب محافظت از وحدت ملی است و این حق حاکمیت منبع قدرت براساس آنچه در قانون اساسی ذکر آن رفته به شمار می‌آید.ماده (6) : نظام سیاسی حاکم بر مصر بر اصول و مبادی دمکراتیک و شورا و حق شهروندی استوار است که براساس آن همه شهروندان در حق و حقوق و وظایف عمومی برابر بوده و در کشور کثرت‌گرایی سیاسی و حزبی و انتقال مسالمت‌آمیز قدرت و تفکیک بین قوا و حفظ موازنه قدرت بین آن‌ها حاکم و قانون حاکم بوده و حقوق بشر و آزادی‌های آن آنگونه که در قانون اساسی ذکر آن رفته است، مورد احترام خواهد بود.هیچ حزب سیاسی نمی‌تواند براساس ایجاد تفرقه بین شهروندان یا براساس توجه به اصول و مبادی جنسی یا دینی و نژادی در کشور تاسیس شود.ماده (7) : حفظ امنیت ملی و دفاع از وطن و حمایت و محافظت از اراضی آن افتخار و وظیفه‌ای مقدس است که باید براساس آنچه در قانون ذکر آن رفته نسبت به آن اقدام کرد. فصل دوم: اصول و مبادی اجتماعی و اخلاقیماده (8) : دولت تضمین‌کننده تحقق عدالت و مساوات و آزادی است و متعهد به فراهم ساختن زمینه ایجاد همزیستی مسالمت‌آمیز و همبستگی اجتماعی و اتحاد و یکپارچگی بین افراد جامعه و تضمین‌کننده حمایت از جان و مال و ناموس و اموال مردم و تامین‌کننده نیازهای تمام شهروندان براساس آنچه در قانون ذکر آن رفته، می‌باشد.ماده (9) : دولت متعهد به فراهم کردن امنیت و اطمینان خاطر و فراهم کردن فرصت‌ها برای همه شهروندان به دور از هرگونه تبعیض است.ماده (10) : خانواده پایه و اساس جامعه و قوام و استواری دین و اخلاق و ملی گرایی است.دولت و ملت متعهد به حفظ هویت و ماهیت اصیل خانواده مصری و استقرار و ثبات آن و تحکیم و تثبیت ارزش‌های اخلاقی و حمایت از آن براساس آنچه در قانون آمده، می‌باشد.همچنین دولت موظف به ارائه خدمات لازم و رایگان به مادران و کودکان و ایجاد هماهنگی بین ادای وظایف خانوادگی و شغلی زنان است.دولت موظف ارائه خدمات ویژه به زنان سرپرست خانوار و مطلقه و بیوه است.ماده (11) : دولت اخلاق ، آداب و رسوم ، نظام عمومی ، تربیتی ، ارزش‌های ملی ، دینی و حقایق علمی و فرهنگ عربی و میراث تاریخی و تمدنی مردم را براساس آنچه در قانون ذکر آن رفته، مورد حمایت قرار می‌دهد.ماده (12) : دولت از اصول و مبادی فرهنگی و تمدنی و زبانی و عوامل تشکیل دهنده آن حمایت کرده و برای عربی کردن آموزش و دانش‌ها و علوم و معارف گام برمی‌داردماده (13) : ایجاد هرگونه طبقه‌بندی مدنی ممنوع است. فصل سوم: اصول و مبادی اقتصادیماده (14) : هدف اقتصاد ملی تحقق توسعه پایدار و فراگیر و بالا بردن سطح معیشتی و تحقق رفاه و غلبه بر فقر و بیکاری و افزایش فرصت‌های شغلی و تولید ناخالص داخلی مردم است.برنامه‌های رشد و توسعه کشور بر ایجاد عدالت و یکپارچگی اجتماعی و تضمین عدالت توزیع و حمایت از حقوق مصرف‌کننده و محافظت از حقوق کارگران و مشارکت کار و سرمایه در رشد و توسعه کشور و تقسیم عادلانه درآمدهای حاصل از آن است.ماده (15) : کشاورزی پایه و اساس اقتصاد ملی است و دولت ملزم به حمایت از بخش کشاورزی و افزایش و تنوع تولید چه در حوزه گیاهی و چه حیوانی و منابع دریایی و حمایت از آن و تحقق امنیت غذایی و فراهم ساختن نیازهای تولید زراعی و اداره و بازاریابی هرچه بهتر آن و حمایت از صنایع کشاورزی است.ماده (16) : دولت ملزم به توسعه و رشد مناطق روستایی و بیابانی و بالا بردن سطح معیشتی کشاورزان و بادیه‌نشینان است.ماده (17) : صنعت پایه و اساس اقتصاد ملی است و دولت موظف به حمایت از صنایع استراتژیک و رشد و توسعه صنایع و استفاده از تکنولوژی‌های مدرن در این بخش است.ماده (18) : منابع طبیعی از آن مردم مصر و عواید حاصل، از آن مردم است و دولت ملزم به محافظت از این منابع و بهره‌برداری بهینه از آن‌ها و مراعات حقوق نسل‌های آینده در آن‌ها است.هرآنچه در کشور دارای مالک خصوصی و شخصی نیست، از آن دولت است.ماده (19) : رود نیل و منابع آبی دیگر ثروت ملی به شمار می‌آیند که دولت موظف به حفظ آن‌ها و سرمایه‌گذاری در آن‌هاست و قانون نحوه بهره‌برداری از آن را مشخص می‌کند.ماده (20) : دولت موظف به حمایت از سواحل و دریاها و کانال‌های آبی و دریاچه‌ها و محافظت از آثار باستانی و طبیعی است.ماده (21) : دولت ضامن انواع مالکیت‌های مشروع از جمله عمومی، تعاونی، خصوصی و وقف و حمایت از آن‌هاست.ماده (22) : اموال عمومی از تعرض مصون بوده و محافظت از آن‌ها وظیفه‌ای ملی و مردمی است.ماده (23) : دولت از همه انواع تعاونی‌ها حمایت کرده و استقلال آن‌ها را تضمین می‌کند.ماده (24) : مالکیت خصوصی در کشور تضمین شده است و وظیفه اجتماعی خود را در خدمت به اقتصاد ملی ادا کرده و حق ارث و میراث‌بری در آن محفوظ است و این مالکیت جز به خاطر منافع عمومی در قبال پرداخت غرامت عادلانه ستانده نخواهد شد.ماده (25) : دولت متعهد به احیای نظام وقف خیریه و تشویق آن است. قانون شیوه‌های وقف و نحوه اداره اموال موقوفه و سرمایه‌گذاری در آن‌ها و توزیع عواید حاصل از آن را مشخص می‌کند.ماده (26) : عدالت اجتماعی اساس گرفتن مالیات‌ها و دیگر تکالیف و وظایف مالی عمومی است. وضع مالیات‌های عمومی یا لغو یا تعدیل آن‌ها جز براساس قانون ممکن نیست.ماده (27) : کسانی‌که در اداره و اجرای طرح‌های ملی مشارکت دارند، در درآمدها و سود حاصل از آن‌ها نیز سهیم هستند.ماده (28) : دولت صرفه‌جویی را تشویق کرده و از پس‌انداز بر درآمدها حمایت می‌کند.ماده (29) : نمی‌توان ملکی را ملی کرد، مگر اینکه منافع عمومی درباره آن اقتضا کند و این در قبال ارائه غرامت مناسب امکان پذیر است.ماده (30) : مصادره عمومی اموال ممنوع و اموال خصوصی نیز جز با حکم قضایی مصادره نخواهند شد. باب دوم: حقوق و آزادی‌هافصل اول: حقوق شخصیماده (31) : کرامت و عزت حق هر انسانی است و جامعه و دولت تضمین‌کننده احترام به آن و حمایت از آن است و در هیچ شرایطی مجاز به اهانت بشری نیستیم.ماده (32) : تابعیت مصری یک حق است و قانون آن را مشخص می‌کند.ماده (33) : شهروندان در برابر قانون برابر هستند، همانگونه که در حقوق و وظایف عمومی نیز برابرند و هیچ تبعیضی بین آن‌ها وجود ندارد.ماده (34) : آزادی شخصی و خصوصی حق طبیعی است و این آزادی مصون و محافظت شده است.ماده (35) : جز در موارد مشکوک نمی‌توان کسی را بازداشت یا بازرسی یا زندان یا از نقل و انتقال ممنوع و آزادی وی را محدود کرد، مگر در این زمینه دستور قضایی صادر شد باشد.کسانی‌که آزادی‌های آن‌ها لغو یا محدود می‌شود، باید ظرف 12 ساعت از دلیل این امر آگاه و ظرف 24 ساعت از زبان لغو یا محدودیت به دستگاه قضایی معرفی و تحقیقات لازم از آن‌ها با حضور وکلایشان صورت گیرد و در صورت نداشتن وکیل برای آن‌ها وکیل تسخیری معین خواهد شد.همه افرادی که آزادی آن‌ها لغو یا محدود شده باشد، حق ارائه دادخواست به دستگاه قضایی ظرف یک هفته از زمان اعلام را حکم دارند.قانون احکام حبس احتیاطی و مدت و دلال آن را مشخص می‌کند.ماده (36) : تمام کسانی دستگیر یا زندانی یا آزادی‌هایشان محدود می‌شود، می‌بایست براساس کرامت انسانیشان با آن‌ها برخورد شده و نمی‌بایست مورد شکنجه و آزار و اذیت بدنی و روحی قرار گیرند و بازداشت و زندانی کردن این افراد باید با حکم قضایی صورت گیرد.ماده (37) : زندان کانون اصلاح و تربیت و تحت نظر قضایی بوده و هر آنچه که با کرامت انسانی منافات و تناقض دارد یا سلامتی انسان را به خطر بیاندازد، ممنوع است.دولت موظف به حمایت از زندانیان پس از آزادی آن‌ها از زندان است.ماده (38) : زندگی شخصی افراد حریم خصوصی آن‌هاست و محفوظ بودن این حریم تضمین شده است و نمی‌توان نامه‌ها، تلگراف‌ها، میل‌ها و تلفن‌های شخصی افراد را مورد بازرسی قرار داد، مگر به دلایل خاص و حکم قضایی.ماده (39) : خانه حریم شخصی بوده و امکان ورود به آن‌ها نیست، جز در موارد بروز خطر و نیاز به کمک و امکان ورود به آن‌ها و بازرسی از آن‌ها جز با دستور قضایی وجود ندارد.ماده (40) : داشتن زندگی امن حقی است که دولت آن را برای تمام افراد مقیم در اراضی‌اش تضمین و قانون فرد را از هر پدیده جنایت‌بار حمایت می‌کند.ماده (41) : پیکر و بدن انسان دارای حرمت است و تجارت با اعضای آن ممنوع است، همانگونه نمی‌توان روی بدن انسان آزمایشات پزشکی یا علمی بدون موافقت فرد انجام داد.ماده (42) : آزادی نقل و انتقال افراد و مهاجرت آن‌ها تضمین شده است و نمی‌توان هیچ کس را از کشورش تبعید یا از بازگشت به آن منع کرد، مگر اینکه در این ارتباط حکم قضایی وجود داشته باشد. فصل دوم: حقوق معنوی و سیاسیماده (43) : آزادی عقیده تضمین شده است. دولت آزادی ادای آداب و رسوم دینی و تاسیس مراکز مذهبی برای پیروان ادیان دیگر را تضمین می‌کند.ماده (44) : توهین یا تعرض به تمام فرستادگان و پیامبران ممنوع است.ماده (45) : آزادی اندیشه و بیان تضمین شده است. هر انسان اجازه بیان دیدگاه‌های خود به صورت زبانی و نوشتاری و دیداری یا تصویری را دارد.ماده (46)  آزادی نوآوری و ابداع در تمام اشکال آن تضمین شده است. دولت برای پیشبرد علم، هنر و ادبیات گام برمی‌دارد و از نوآوران و مخترعان و اختراعات و ابداعات آن‌ها حمایت می‌کند.ماده (47) : دستیابی به اطلاعات و داده‌ها و آمارها و بیان و ارائه آن‌ها اقدامی تضمین شده توسط دولت برای همه شهروندان خویش است، به شرط آنکه این اقدام حرمت زندگی خصوصی افراد را حفظ کرده و با امنیت ملی در تعارض نباشد.ماده (48) : آزادی مطبوعات و چاپ و نشر و دیگر اشکال اطلاع رسانی تضمین شده است و این رسانه‌ها می‌توانند رسالت خود را با آزادی و استقلال کامل در خدمت به جامعه ادا کند، مشروط بر آنکه حرمت زندگی خصوصی افراد و امنیت ملی کشور در معرض خطر قرار نگیرد.نظارت بر رسانه‌ها ممنوع است، جز در زمان‌های خاص مانند جنگ یا حالت‌های فوق‌العاده.ماده (49) : آزادی چاپ و نشر مطبوعات در انواع و اشکال مختلف آن تضمین شده است و قانون نحوه تاسیس شبکه‌ها تلویزیونی و رادیویی را مشخص می‌کند.ماده (50) : شهروندان اجازه برگزاری تجمعات عمومی و تظاهرات‌های مسالمت‌آمیز و راهپیمایی‌ها را بدون حمل سلاح دارند و نیروهای امنیتی اجازه حضور در آن‌ها را ندارند.ماده (51) : شهروندان اجازه تاسیس جمعیت‌ها و موسسات مردمی و احزاب و فعالیت‌های حزبی را دارند و این موسسات دارای شخصیت حقوقی هستند. جز با حکم قضایی امکان انحلال این موسسات و جمعیت‌ها وجود ندارد.ماده (52) : آزادی تاسیس سندیکاها ، اتحادیه‌ها و تعاونی‌ها تضمین شده است و این موسسات دارای شخصیت حقوقی هستند و فعالیت‌های آن‌ها براساس اصول و مبادی دمکراتیک استوار و فعالیت‌های خود را آزادانه و در خدمت به جامعه انجام می‌دهد. جز با حکم قضایی امکان انحلال این موسسات و جمعیت‌ها وجود ندارد.ماده (53) : قانون نحوه فعالیت سندیکاها و اتحادیه‌های کارگری و اداره آن‌ها بر پایه اصول و مبادی دمکراتیک را مشخص می‌کند. جز با حکم قضایی امکان انحلال این سندیکاها و اتحادیه‌ها وجود ندارد.ماده (54) : هر فردی می‌تواند قدرت‌های عمومی را به صورت نوشتاری و گفتاری مورد خطاب قرار دهد.ماده (55) : مشارکت شهروندان در زندگی عمومی وظیفه‌ای ملی است و هر شهروند دارای حق انتخاب و نامزدی و دادن رای است. دولت سلامتی و پاکی همه‌پرسی‌ها و انتخابات را تضمین کرده و دستگاه‌های آن بر روند برگزاری آن‌ها دخالت می‌کنند.ماده (56) : دولت حامی و حافظ منافع مصری‌های مقیم خارج و تضمین‌کننده حقوق و آزادی‌های آن‌هاست و به آن‌ها در انجام وظایف عمومیشان در قبال دولت و جامعه مصر کمک می‌کند.ماده (57) : دولت حق پناهندگی برای افراد بیگانه و محروم از حقوق و آزادی‌های عمومی که در کشور خود از آن محروم هستند، را تضمین و تسلیم پناهندگان سیاسی را ممنوع می‌کند. فصل سوم: حقوق اقتصادی و اجتماعیماده (58) : تمام شهروندان حق استفاده از سطح عالی آموزش برخوردار هستند و این آموزش در تمام مراحل و در تمام موسسات آموزشی رایگان و برای آموزش پایه‌ای و اساسی الزامی است و دولت تدابیر لازم برای اجباری کردن دیگر مراحل آموزشی را نیز اتخاذ می‌کند.ماده (59) : آزادی تحقیقات علمی تضمین شده است و دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی مستقل بوده و دولت بودجه‌ای از درآمد ملی را به آن‌ها اختصاص می‌دهد.ماده (60) : زبان عربی از جمله مواد اصلی و اساسی آموزشی در مراحل مختلف آموزشی و در تمام موسسات و نهادهای آموزشی است.تربیت دینی و تاریخ ملی از دیگر مواد اساسی آموزش پیش دانشگاهی در تمام مراحل آن است.ماده (61) : دولت ملزم به تدوین طرحی جامع جهت غلبه بر بی‌سوادی و ریشه کن کردن آن در تمام سطوح است.ماده (62) : استفاده از خدمات درمانی و پزشکی حق تمام شهروندان است و دولت بخشی از درآمد ملی خود را به این امر اختصاص می‌دهد و موظف به ارائه این خدمات به شکلی عادلانه و با کیفیت بالا به صورت رایگان به افراد نیازمند است.همچنین دولت بر تمام موسسات بهداشتی و پزشکی و تمام تولیدات دارویی نظارت دارد.ماده (63) : داشتن کار حق و وظیفه و افتخار برای همه شهروندان است و دولت براساس اصل مساوات و عدالت و فراهم کردن فرصت‌ها برای همه آن را تضمین می‌کند. همچنین دولت پرداخت دستمزد عادلانه و مرخصی و بازنشستگی و بیمه و بهداشت و درمان و حفظ امنیت محیط کار را تضمین می‌کند.اعتصاب و تحصن مسالمت‌آمیز حق کارگران و کارمندان است.ماده (64) : دولت شهدا و مجروحان جنگ و انقلاب 25 ژانویه را گرامی داشته و از خانواده‌های آن‌ها و مجروحان و آسیب‌دیدگان و خانواده‌های مفقودان حمایت می‌کند.ماده (65) : دولت خدمات تامین اجتماعی را تضمین می‌کند و تمام شهروندان حق برخورداری از آن را در صورت عدم توانایی تامین آن در صورت بیکاری و ناتوانی از انجام کار و کهولت سن را دارد.ماده (66) : دولت برای تامین معاش مناسب برای کشاورزان خرده‌پا و کارگران ساده تلاش می‌کند.ماده (67) : تامین مسکن مناسب و آب بهداشتی و غذای سالم تضمین شده است. بر این اساس دولت طرحی ملی را برای اسکان پیاده می‌کند که بر پایه عدالت اجتماعی استوار است.ماده (68) : انجام تمرینات ورزشی و ورزش حق تمام شهروندان است و موسسات و مراکز دولتی موظف به شناخت استعدادها در این زمینه هستند.ماده (69) : هرکس حق دارد،‌ از محیطی سالم و بهداشتی برخوردار باشد و دولت ملزم به محافظت از محیط زیست و محافظت از آن در قبال آلودگی‌هاست.ماده (70) : هر نوزاد به محض تولد حق بهره‌مندی از نام مناسب و حمایت و نگهداری خانوادگی و غذا و خانه و خدمات بهداشتی و رشد مذهبی را دارد.در صورت فقدان والدین به هر دلیل دولت موظف به حمایت از این کودکان است و اشتغال به کار کودکان در زمانی که متناسب با سن و سال آن‌ها را ندارد، ممنوع کرده است.همچنین امکان بازداشت کودکان جز در مدت زمان معین و در مکان مناسب و براساس مراحل سنی و نوع جرم را ممنوع کرده است.ماده (71) : دولت حمایت از نوجوانان و جوانان و تامین نیازهای روحی و اخلاقی و فرهنگی و بدنی و روانی و اجتماعی و اقتصادی و فراهم کردن زمینه مشارکت سیاسی فعال آن‌ها را تضمین می‌کند.ماده (72) : دولت حمایت از افراد عقب‌مانده بهداشتی و اقتصادی و اجتماعی و فراهم کردن فرصت‌های شغلی و بالا بردن فرهنگ اجتماعی آن‌ها را تضمین می‌کند.ماده (73) : هرگونه سوء استفاده و بهره اجباری از انسان‌ها و تجارت نوع بشر ممنوع است. فصل چهارم: ضمانت‌های حفظ حقوق و آزادی‌ها و حمایت از آن‌هاماده (74) : حاکمیت قانون پایه و اساس حاکمیت در دولت است و استقلال دستگاه قضا و قضات تضمین شده است.ماده (75) : دادخواست حق محفوظ و تضمین‌شده برای همه است.ماده (76) : مجازات افراد شخصی است و هیچ مجازاتی جز با نص صریح قانون به اجرا گذاشته نمی‌شود.ماده (77) : به جز در موارد مشخص شده در قانون دادخواست‌های جنایی جز توسط طرف‌های مختص در این امر ارائه نخواهند شد و متهم تا زمان اثبات اتهام مبرا است مگر آنکه اتهام وی به اثبات رسیده باشد.حکم صادره قابل تجدید نظر در همان دادگاه یا دادگاه‌های دیگر است.ماده (78) : حق دفاع افراد از خود یا توسط وکیل تضمین شده است. قانون برای کسانی که توان گرفتن وکیل را ندارند، زمینه‌های لازم برای دفاع از خود را تضمین می‌کند.ماده (79) : احکام و اجرای آن‌ها به نام ملت صورت می‌گیرد و ممانعت فرد موظف به اجرای قانون مورد بازخواست و مجازات قرار می‌گیرد.ماده (80) : تجاوز به حقوق تضمین شده در قانون اساسی جرم تلقی شده و می‌توان علیه ناقضان آن دادخواست جنایی داد.ماده (81) : حقوق و آزادی داده شده به شهروندان تعطیل‌پذیر یا قابل کاستن نیست، به شرط آنکه این آزادی‌ها با اصول و مبادی مذکور درباره آزادی‌ها در قانون اساسی در تعارض نباشد. باب سوم: قوای عمومیفصل اول: قوه قانونگذاریبخش اول: احکام مشترکماده (82) : قوه مقننه متشکل از مجلس نمایندگان و مجلس شوراست و هرکدام براساس وظایف مشخص شده در قانون به فعالیت خود ادامه می‌دهند.ماده (83) : یک فرد نمی‌توان هم نماینده مجلس نمایندگان و هم مجلس شورا باشد.ماده (84) : جز در موارد اسثتنایی که قانون آن را مشخص می‌کند، نماینده هر یک از دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا می‌تواند، عضویت خود را معلق کند، اما نمایندگی وی محفوظ بماند.ماده (85) : فرد توسط ملت به نمایندگی مجلس نمایندگان و مجلس شورا در می‌آید و نمایندگی وی منوط به هیچ قید و بندی نیست.ماده (86) : نمایندگان مجلس نمایندگان و مجلس شورا پیش از آغاز کار سوگند یاد خواهد کرد.ماده (87) : دادگاه تجدید نظر درباره درستی نمایندگی افراد در مجلس نمایندگان و مجلس شورا نظر داده و ظرف 30 روز از اعلام نتایج نهایی انتخابات باید اعتراض‌ها به این دادگاه تقدیم و دادگاه موظف است ظرف 60 روز از ارائه اعتراض نظر خود درباره آن را صادر کند.ماده (88) : نمایندگان دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا طی دوره نمایندگی نمی‌توانند با واسطه یا بی‌واسطه اموال دولت را خریداری یا اجاره کنند و یا اموال خود را به فروش برساند.نمایندگان به محض به عضویت درآمدن و پایان عضویت در مجلس نمایندگان و مجلس شورا موظف به ارائه اقرارنامه مالی هستند.ماده (89) : هیچ از نمایندگان به خاطر بیان دیدگاه‌هایی که به آن اعتقاد و باور دارد مورد سوال و بازخواست قرار نمی‌گیرد.ماده (90) : جز در موارد احتیال نمی‌توان هیچ اقدام جنایی علیه نمایندگان مجلس نمایندگان و مجلس شورا اتخاذ کرد، جز با گرفتن اجازه از مجلس.ماده (91) : نمایندگان متخلف براساس آنچه در قانون ذکر آن رفته مجازات می‌شوند.ماده (92) : مقر مجلس نمایندگان و مجلس شورا شهر قاهره است و هیچ یک جز در موارد استثنایی نمی‌توانند، جلسات خود را برگزار کنند و چنین جلساتی بالطبع به درخواست رئیس جمهور یا یک سوم اعضای مجلس برگزار می‌شود.ماده (93) : جلسات مجلس نمایندگان و مجلس شورا علنی است، اما می‌توانند جلسات غیرعلنی هم بنا به درخواست رئیس جمهور یا نخست‌وزیر یا رئیس مجلس یا دست‌کم 20 نماینده برگزار کنند.ماده (94) : رئیس جمهوری از مجلس نمایندگان و مجلس شورا برای برگزاری نشست عادی سالیانه خود پیش از پنجشنبه اول ماه اکتبر دعوت می‌کند و در صورت ارائه چنین دعوتی باز نمایندگان دو مجلس در این تاریخ تشکیل جلسه می‌دهند.ماده (95) : دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا می‌توانند نشست‌های غیر عادی یا فوق العاده برای بررسی امری فوق العاده را بنا به درخواست رئیس جمهور یا نخست‌وزیر یا رئیس مجلس یا دست‌کم 10 نماینده داشته باشد.ماده (96) : جلسات و تصمیمات اتخاذ شده توسط دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا جز با حضور اکثر نمایندگان رسمیت نمی‌یابند.تصمیمات و قوانین با تایید اکثریت مطلق نمایندگان تصویب و در صورت مساوی بودن آرا موضوع مورد بحث مردود تلقی می‌شود.ماده (97) : روسای دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا و دو نایب رئیس آن‌ها در اولین نشست دوره‌ای سالیانه‌شان از میان اعضا و برای یک دوره قانونگذاری برای مجلس نمایندگان و نیم دوره قانونگذاری برای مجلس شورا انتخاب می‌شود و اگر به هر دلیل این پست خالی بماند، مجلس بار دیگر انتخابات انتخاب رئیس مجلس جدید را برگزار خواهد کرد.ماده (98) : در صورتی که هریک از روسای دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا منصب ریاست جمهوری را به صورت موقت احراز کند، نایب رئیسی که سنش از دیگری بالاتر است،‌ ریاست مجلس را برعهده می‌گیرد.ماده (99) : هر یک از دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا برنامه کاری خاص خود و نحوه انجام وظایف محوله را مشخص و آن را در روزنامه رسمی منتشر می‌کند.ماده (100) : هر مجلس سیستم و نظام حاکم بر خود را حفظ کرده و مسئولیت این امر بر عهده رئیس مجلس است.ماده (101) : رئیس جمهور و نخست‌وزیر و هریک از نمایندگان مجلس نمایندگان می‌توانند، طرح‌ها یا لوایحی قانونی را برای تصویب در مجلس ارائه دهند. پس از ارائه پیشنهاد، لایحه یا طرح به کمیسیون مربوط برای بررسی و ارائه به مجلس برای تصویب تقدیم می‌شود.ماده (102) : هیچ یک از دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا نمی‌توانند طرح یا لایحه‌ای را با تایید اکثریت آرا تصویب کنند. همچنین هر دو مجلس اجازه انجام اصلاحات و تعدیلات در موارد پیشنهادی را دارد.هر طرح یا لایحه پس از تصویب به مجلس دیگر ارسال می‌شود و این مدت نباید بیش از 60 روز باشد و در صورتی طرح یا لایحه قانون به شمار می‌آید که دو مجلس آن را تصویب کنند.ماده (103) : در صورت بروز اختلاف بین دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا با تشکیل کمیته‌ای متشکل از 20 عضو به صورت مساوی از هر دو مجلس به موارد اختلافی رسیدگی خواهند کرد.ماده (104) : مجلس نمایندگان هریک از طرح‌ها و لوایح مصوب را که به صورت قانون درآمده‌اند، به رئیس جمهوری ابلاغ می‌کند تا ظرف 15 روز آن صادر کند و در صورت اعتراض باید ظرف 30 روز آن را به مجلس بازگرداند.تصویب مجدد قانون به معنای قانون بودن و لازم الاجرا بودن ان است.ماده (105) : هریک از اعضای مجلس نمایندگان و مجلس شورا می‌توانند نخست‌وزیر یا یکی از وزرایش را استیضاح کند و یا از استیضاح خود منصرف شود.ماده (106) : هریک از نمایندگان دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا می‌توانند در خصوص موضوعی کلی به نخست‌وزیر یا یکی از معاونانش یا وزرایش پیشنهاداتی ارائه دهند.ماده (107) : دست‌کم20 نماینده مجلس نمایندگان با 10 نماینده از مجلس شورا می‌توانند درخواست استیضاح از دولت را ارائه دهند.ماده (108) : هر یک از نمایندگان مجلس نمایندگان و مجلس شورا می‌توانند اطلاعات لازم در خصوص عملکرد خود در مجلس را دریافت کند.ماده (109) : هر شهروند می‌تواند پیشنهادات مکتوب خود درباره مسائل عمومی را به دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا ارائه دهد. همانگونه که می‌تواند شکایت‌هایی نیز ارائه دهد.ماده (110) : نخست‌وزیر و معاونان و وزرا و معاونان آن‌ها می‌توانند در جلسات دو مجلس مجلس نمایندگان و مجلس شورا یا یکی از کمیسیون‌های آن‌ها حضور یابند، این حضور همچنین می‌تواند بنا به درخواست دو مجلس هم صورت گیرد.ماده (111) : هریک از دو مجلس می‌تواند استعفای اعضای خود را به صورت مکتوب بپذیرد.ماده (112) : لغو عضویت نمایندگان جز در صورت از بین رفتن اعتماد و اعتبار نماینده یا یکی از شرایط نمایندگی ممکن نیست. لغو عضویت نمایندگان باید توسط مجلس مربوطه و با تصویب دو سوم آرا صورت گیرد.ماده (113) : در صورت خالی شدن یک یا چند کرسی نمایندگان حداقل شش ماه مانده به پایان یک دوره مجلس باید ظرف 60 روز کرسی‌های خالی را نمایندگان جدید پر کنند. بخش دوم: مجلس نمایندگانماده (114) : مجلس نمایندگان دست کم از 350 نماینده تشکیل شده که به صورت مستقیم و رای مخفی انتخاب می‌شوند.از جمله شرایط نمایندگی در این مجلس داشتن تابعیت مصری و برخورداری از حقوق مدنی و سیاسی و داشتن حداقل مدرک کارشناسی و حداقل سن 25 سال میلادی است.ماده (115) : مدت نمایندگی در مجلس نمایندگان 5 سال میلادی است که از اولین جلسه برگزار شده توسط این مجلس محاسبه می‌شود.انتخاب مجدد مجلس نمایندگان 60 روز پس از پایان دوره کاری مجلس سابق انجام می‌شود.ماده (116) : مجلس نمایندگان مسئولیت قانونگذاری در کشور و تصویب سیاست‌های کلی و عمومی دولت و برنامه کلی رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور و بودجه عمومی را برعهده دارد و ناظر بر فعالیت‌های قوه مجریه نیز به شمار می‌آید.ماده (117) : بودجه عمومی کشور باید تمام منابع درآمد دولت و راه‌های هزینه را آن بیان کند و دست‌کم 90 روز پیش از آغاز مالی به مجلس نمایندگان ارائه می‌شود.مجلس نمایندگان می‌تواند در لایحه بودجه اصلاحاتی انجام دهد،‌ به جز مواردی که دولت ملزم به اجرای آن‌ها در بودجه است.در صورت بروز تاخیر در تصویب بودجه جدید، بودجه سال گذشته مد نظر قرار می‌گیرد.ماده (118) : می‌باست انتقال بودجه از هر بخش به بخش دیگر یا کاستن و افزودن بر آن با موافقت نمایندگان صورت گیرد.ماده (119) : قانون اصول و قواعد افزایش بودجه عمومی و نحوه هزینه کردن آن را مشخص می‌کند.ماده (120) : قانون نحوه و میزان پرداخت‌ها، دستمزدها، غرامت، کمک‌ها و پادشاه را مشخص می‌کند که باید از خزانه دولت پرداخت شوند.ماده (121) : قوه مجریه اجازه استقراض یا دریافت کمک مالی یا اجرای طرح‌هایی که باید هزینه آن از خزانه عمومی دولت پرداخت شود را ندارد، مگر مجلس موافقت خود را اعلام کرده باشد.ماده (122) : باید نحوه هزینه کردن بودجه عمومی دولت به مجلس نمایندگان ظرف نهایتا 6 ماه از سال مالی ارائه شود و به همراه آن گزارش سازمان حسابرسی مرکزی کشور ارائه شود.ماده (123) : مجلس نمایندگان کمیته ویژه‌ای را برای بررسی فعالیت‌های دستگاه‌های اداری یا اجرای طرح‌های عمومی برای فهم حقایق تشکیل می‌دهد تا از نحوه هزینه کردن بودجه و اوضاع اقتصادی کشور اطلاع حاصل کند.ماده (124) : هر یک از نمایندگان مجلس نمایندگان می‌تواند، نخست‌وزیر یا معاونان یا وزرای او را در امور عمومی و مهم استیضاح کند و طرف مورد استیضاح باید به آن پاسخ دهد.ماده (125) : هر یک از نمایندگان مجلس نمایندگان می‌تواند، در حوزه تخصصی خود نخست‌وزیر یا معاونان یا وزرای او استیضاح کند و طرف مورد استیضاح باید به آن پاسخ دهد. مجلس دست‌کم هفت روز از ارائه استیضاح نظر خود را درباره آن خواهد داد.ماده (126) : مجلس نمایندگان تصمیم می‌گیرد که آیا باید رای اعتماد خود را از نخست‌وزیر یا معاونان یا وزرای او باز پس گیرد. رای عدم اعتماد تنها پس از استیضاح و براساس درخواست 10 نماینده مجلس صورت می‌گیرد و سلب رای اعتماد با تصویب اکثریت آرا صورت می‌گیرد.در صورتی که مجلس نمایندگان مصمم به سلب رای اعتماد خود از نخست‌وزیر و معاونان و وزرای او می‌باشد، دولت باید استعفای خود را به مجلس ارائه دهد.ماده (127) : رئیس جمهوری نمی‌تواند، مجلس نمایندگان را جز به دلیل خاص و گذاشتن آن به همه پرسی عمومی منحل کند.نمی‌توان مجلس نمایندگان را در سال اول تشکیل آن به همان دلیل انحلال مجلس سابق، منحل کرد.برای انحلال مجلس نمایندگان رئیس جمهوری دستور توقف نشست‌های مجلس و برگزاری همه‌پرسی ظرف حداکثر 20 روز را صادر می‌کند و نتیجه همه پرسی انحلال یا ادامه کار مجلس را مشخص می‌کند.درصورت انحلال مجلس انتخابات جدید باید حداکثر ظرف 30 روز از تاریخ صدور این تصمیم برگزار شود و مجلس جدید ظرف 10 روز بعد تشکیل جلسه می‌دهد تا نتیجه نهایی را دریافت کند.در صورتی که انحلال مجلس مورد موافقت قرار نگرفت، رئیس جمهوری باید از سمت خود استعفا دهد.در صورتی که همه پرسی یا انتخابات جدید برگزار نشود، مجلس قبلی برسر کار خود باز خواهد گشت. بخش سوم: مجلس شوراماده (128) : مجلس شورا متشکل از دست‌کم 150 نماینده است که به صورت محرمانه و مستقیم انتخاب می‌شوند و رئیس جمهوری یک دهم نمایندگان این مجلس را انتخاب می‌کند.ماده (129) : از جمله شرایط نمایندگی در این مجلس داشتن تابعیت مصری و برخورداری از حقوق مدنی و سیاسی و داشتن حداقل مدرک کارشناسی و حداقل سن 35 سال میلادی است.ماده (130) : مدت فعالیت هر دوره این مجلس 6 سال میلادی است که از اولین جلسه برگزار شده توسط این مجلس محاسبه می‌شود.نیمی از اعضای این مجلس هر سه سال یک‌بار تجدید می‌شوند.ماده (131) : در صورت انحلال مجلس نمایندگان، مجلس شورا وظیفه قانونگذاری را برعهده خواهد گرفت و پس از تشکیل مجلس نمایندگان، قواینن مصوب توسط مجلس شورا به آن ارائه خواهد شد تا درباره ان‌ها تصمیم‌گیری لازم را به عمل آورد.در صورت انحلال هر دو مجلس باید هرچه سریع‌تر نسبت به اتخاذ تدابیر لازم در این خصوص اقدام کرد و در این مدت رئیس جمهور می‌تواند، دستوراتی صادر کند که حکم قوانین را داشته باشد که 15 روز پس از تشکیل مجلس نمایندگان و شورا به آن‌ها ارائه خواهد شد. فصل دوم: قوه مجریهبخش اول: رئیس جمهورماده (132) : رئیس جمهوری مصر رئیس کشور و رئیس قوه مجریه است و از منافع مردم و استقلال کشور و سلامت ارضی کشور محافظت کرده بر مرز بین قوای سه‌گانه نظارت دارد تا در امور آن‌ها دخالت پیش نیاید.ماده (133) : مدت یک دوره ریاست جمهوری در مصر 4 سال میلادی است که از زمان اعلام نتیجه انتخابات آغاز می‌شود و این مدت می‌تواند برای یک بار دیگر تمدید شود.اتخاذ تدابیر برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری دست‌کم 90 روز پیش از پایان دوره رئیس جمهوری کنونی آغاز می‌شود و نتیجه نهایی انتخابات باید 10 مانده به مدت مذکور اعلام شود.رئیس جمهوری در طول زمان احراز این پست نمی‌تواند منصب حزبی دیگری را احراز کند.ماده (134) : رئیس جمهوری مصر باید دارای والدینی مصری باشد و ضمن برخورداری از تمام حقوق مدنی و سیاسی، نه خود و نه والدینش دارای تابعیت و شناسنامه کشور دیگر نباشند. سن کاندیدای ریاست جمهوری در انتخابات نباید کمتر از 40 سال باشد. همچنین دارای همسر خارجی نباشد که دارای تابعیت کشور دیگر باشد.ماده (135) : کاندیدای شرکت کننده در انتخابات ریاست جمهوری باید مورد تایید حداقل 20 نماینده منتخب مجلس نمایندگان و شورا یا حداقل مورد تایید 20 هزار شهروند مصری مجاز به شرکت در انتخابات از حداقل 10 استان مصر باشد، به شرط آنکه تعداد امضاهای جمع شده برای کاندیدای ریاست جمهوری در هر استان کمتر از 1000 نفر نباشد. همچنین این تاییدها و حمایت‌ها نباید برای بیش از یک کاندیدا باشد.ماده (136) : انتخاب رئیس جمهوری باید به صورت دادن رای مخفی و مستقیم باشد و رئیس جمهوری با کسب حداکثر آرای درست به این سمت انتخاب می‌شود.ماده (137) : رئیس جمهوری جدید مصر باید پیش از آغاز دوره ریاست جمهوری خود در برابر مجلس نمایندگان و شورا سوگند یاد کند. در صورت انحلال مجلس نمایندگان وی تنها در برابر مجلس شورا سوگند می‌خورد.ماده (138) : مقرری رئیس جمهوری را قانون مشخص می‌کند و نمی‌تواند در طول این مدت مقرری دیگر دریافت کند یا در منصب دیگری مشغول به کار شود.رئیس جمهوری باید صورت وضعیت مالی خود را هنگام به دست گرفتن این پست و هنگام اتمام مسئولیت خود به مجلس نمایندگان ارائه دهد.ماده (139) : رئیس جمهوری نخست‌وزیر را انتخاب کرده و او را مکلف به تشکیل کابینه خواهد کرد و برنامه دولت را حداکثر ظرف 30 روز به مجلس نمایندگان ارائه خواهد داد،‌ در صورت عدم کسب رای اعتماد و موافقت مجلس نمایندگان رئیس جمهوری باید نخست‌وزیر دیگری را از حزبی انتخاب کند که حائز اکثریت آرا در مجلس نمایندگان است، در صورتی که بار دیگر مجلس به نخست‌وزیر رای اعتماد ندهد، رئیس جمهور مجلس نمایندگان را منحل و مجلس جدید باید ظرف 60 روز از تاریخ انحلال تشکیل شود.ماده (140) : رئیس جمهور به همراه کابینه دولت سیاست عمومی کشور را وضع و بر اجرای آن نظارت می‌کند.ماده (141) : رئیس جمهوری قدرت خود را توسط نخست وزیر و کابینه‌اش اعمال می‌کند، مگر در موارد مربوط به دفاع و امنیت ملی و سیاست خراجی که در مواد (139)، (145)، (146)، (147)، (148)، (149) قانون اساسی ذکر آن رفته است.ماده (142) : رئیس جمهوری می‌تواند وظایف خود را به نخست‌وزیر یا معاونان یا وزرا یا استانداران تفویض کند.ماده (143) : رئیس جمهور دولت را به برگزاری نشست در امور مهم دعوت و ریاست آن را برعهده دارد و از نخست‌وزیر می‌خواهد در آن باره گزارش‌های عمومی تهیه کند.ماده (144) : رئیس جمهوری درباره سیاست‌های عمومی کشور بیانیه صادر می‌کند و در نشست دوره‌ای سالیانه مشترک مجلس نمایندگان و شورا حضور می‌یابد.ماده (145) : رئیس جمهوری بیانگر روابط خارجی و سیاست خارجی کشور است و معاهدات بین المللی را وی امضا و پس از موافقت مجلس نمایندگان و شورا آن‌ها را تایید می‌کند. این موافقتنامه دارای قدرت قانونی است.ماده (146) : رئیس جمهوری فرمانده کل نیروهای مسلح است و اعلام جنگ و اعزام نیروی نظامی به خارج از کشور تنها با مشورت با شورای دفاع ملی و موافقت اکثریت مجلس نمایندگان صورت می‌گیرد.ماده (147) : رئیس جمهور مصر کارمندان مدنی و نظامی و نمایندگان سیاسی کشور را انتخاب و خود آن‌ها را بنابر دلایل قانونی عزل و برکنار کند.ماده (148) : رئیس جمهوری می‌تواند، بنابر دلایل مشخص شده در قانون در کشور حالت فوق‌العاده اعلام کند و این درخواست باید به مجلس نمایندگان ارائه شده و مجلس باید ظرف 7 روز نظر خود در این‌باره را اعلام کند.تمدید حالت فوق‌العاده منوط به برگزاری همه پرسی عمومی است.در صورت عدم تشکیل بودن مجلس باید فورا جلسه فوق‌العاده در این زمینه تشکیل دهد و در صورت انحلال مجلس نمایندگان این امر به مجلس شورا ارائه می‌شود.موافقت با اعلام حالت فوق‌العاده باید به تصویب حداکثر نمایندگان مجلس برسد و اعلام حالت فوق العاده نباید بیش از 6 ماه باشد و تمدید آن جز با همه‌پرسی و موافقت عمومی امکان پذیر نمی‌باشد.ماده (149) : رئیس جمهوری دارای اختیار صدور عفو یا تخفیف مجازات است. این عفو در چارچوب قانون است.ماده (150) : رئیس جمهوری رای دهندگان مصری را به شرکت در همه پرسی در قضایا و مسائل مهم و مربوط به منافع عالی دولت دعوت می‌کند و نتیجه همه‌پرسی برای همه لازم الاجراست.ماده (151) : در صورت استعفای رئیس جمهور، وی باید استعفای خود را به صورت کتبی به مجلس نمایندگان تقدیم کند.ماده (152) : در صورت متهم شدن رئیس جمهوری به ارتکاب جرم یا جنایتی بنا به درخواست دست کم یک سوم اعضای پارلمان و اثبات این اتهام و تایید ان توسط دو سوم نمایندگان فورا از سمت خود برکنار می‌شود و معاون وی ادای وظایف رئیس جمهور را برعهده خواهد گرفت.رئیس جمهوری در دادگاهی ویژه که ریاست آن رئیس دادگاه عالی قانون اساسی برعهده دارد و قدیمی‌ترین نمایندگان دادگاه تجدید نظر و قدیمی‌ترین دو رئیس دادگاه تجدید نظر در آن عضویت دارند.قانون نحوه محاکمه و میزان مجازات و نحوه آن را مشخص خواهد کرد.ماده (153) : در صورتی بروز مانع برسر فعالیت‌های رئیس جمهور، نخست وزیر مسئولیت ادای وظایف او را برعهده خواهد گرفت.در صورت خالی ماندن پست ریاست جمهوری یا ناتوانی دائمی رئیس جمهوری از ادای وظایف محوله، رئیس مجلس نمایندگان ادای وظایف او را برعهده خواهد گرفت و اگر مجلس نمایندگان منحل باشد، رئیس دادگاه عالی قانون اساسی این وظیفه را عهده‌دار خواهد شد.پارلمان الشعب موظف است، ظرف 60 روز از خالی شدن پست ریاست جمهوری اقدامات لازم برای انتخاب رئیس جمهور جدید را اتخاذ کند و در طول این مدت کسی که جانشین رئیس جمهوری است نمی‌تواند اقدام به اصلاح یا تعدیل قانون اساسی یا انحلال آن یا انحلال دولت کند.ماده (154) : در صورتی که انتخابات ریاست جمهوری با انتخابات دو مجلس نمایندگان و شورا همراه شود، اولویت با انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود و مجلس به فعالیت خود تا پایان انتخابات ریاست جمهوری ادامه می‌دهد. بخش دوم: دولتماده 155: دولت از رئیس شورای وزیران و معاونان وی و وزرا تشکیل می‌شود، رئیس شورای وزیران، نخست وزیری را نیز بر عهده دارد و بر اعمال دولت نظارت می‌کند و آن را در راه اجرای تخصص‌هایش قرار می‌دهد.ماده 156: کسی که به عنوان رئیس شورای وزیران یا عضو دولت انتخاب می‌شود، باید مصری باشد و از حقوق مدنی و سیاسی برخوردار باشد و دست کم سی سال از عمر خود را پشت سر گذاشته باشد، وی نباید تابعیت کشور دیگری را داشته باشد.جمع بین عضویت در دولت و عضویت در یکی از مجالس نمایندگان و مجلس شورا جایز نیست، بنا بر این اگر یکی از اعضای این دو مجلس وارد دولت شود، جایگاه وی از تاریخ تعیین به سمت جدید خالی می‌شود و احکام ماده 113 از قانون اساسی در مورد آن اجرا می‌شود.ماده 157: رئیس شورای وزیران و اعضای دولت قبل از آغاز فعالیت‌های خود در مناصبشان باید در برابر رئیس جمهوری به این صورت سوگند یاد کنند: به خداوند عظیم سوگند می‌خورم که به صورت مخلصانه از نظام جمهوری محافظت کنم و به قانون اساسی و قوانین کشور احترام بگذارم و منافع ملت را به صوت کامل رعایت کنم و از استقلال کشور و سلامت اراضی آن محافظت نمایم.  ماده 158: قانون مبادلات مالی رئیس شورای وزیران و اعضای دولت را تعیین می‌کند، هیچ کدام از آن‌ها نباید حقوق یا مزایای دیگری دریافت کنند و نباید در طول بر عهده داشتن منصب خود، به صورت مستقیم یا با واسطه شغل آزاد یا اقدام تجاری یا مالی یا صنعتی را در دستور کار قرار دهند، آن‌ها همچنین نمی‌توانند بخشی از اموال دولت را بخرند یا به اجاره خود در آورند یا چیزی از اموال خود را به دولت اجاره دهند با آن را به دولت بفروشند و حتی نمی‌توانند در این باره مبادله کالا به کالا کنند و نمی‌توانند با دولت توافق وارداتی یا پیمانکاری امضا کند.هر عضو دولت باید از آغاز بر عهده گرفتن سمت وزارتی و در زمان ترک این منصب و در پایان هر سال لیست اموال و دارایی‌های خود را به مجلس نمایندگان ارائه کند.هر کدام از این اعضا نیز اگر هدایای نقدی یا عینی به علت سمت خود دریافت کنند، مالکیت آن بر عهده خزانه عمومی دولت است و تمام این‌ها بر اساس مواردی است که در قانون به آن اشاره شده است.ماده 159: دولت به صورت ویژه تخصص‌ها و وظیفه‌های زیر را بر عهده دارد:1- مشارکت با ریاست جمهوری در امر تعیین سیاست‌های عمومی دولت و اشراف بر اجرای آن‌ها.2- تعیین رویکرد وزارتخانه ها و دستگاه‌ها و موسسات وابسته و هماهنگی میان آن‌ها و پیگیری این موارد.3- تهیه لایحه‌های قانونی یا تصمیم گیری‌ها.4- صدور دستورهای اداری بر اساس قانون و مراقبت بر حسن اجرای آن.5- تهیه لایحه بودجه عمومی دولت6- تهیه طرح توسعه اقتصادی و اجتماعی عمومی برای دولت.7- دریافت قرض و پرداخت آن‌ها بر اساس قوانین و قانون اساسی8- پیگیری اجرای قوانین و محافظت از امنیت کشور و حمایت از حقوق شهروندان و منافع دولت.ماده 160: وزیر ترسیم سیاست‌های کلی وزارتخانه متبوع و پیگیری اجرای آن و تعیین رویکردها و نظارت را در چارچوب سیاست‌های کلی دولت در اختیار دارد.ماده 161: هر کدام از اعضای دولت می‌تواند در مقابل هر کدام از مجالس نمایندگان و شورا یا یکی از کمیسیون‌های آن‌ها از موضوعی که در اختصاص آن‌ها قرار دارد، بیانیه‌ای را قرائت کند و این مجلس یا کمیسیون این بیانیه را بررسی کند و نظرش را در مورد آن مطرح کند.ماده 162: رئیس شورای وزیران لایحه‌های لازم برای اجرای قوانین را صادر می‌کند، به گونه‌ای که راهی برای تعطیل کردن یا اصلاح یا ممانعت از اجرای آن وجود نداشته باشد، وی می‌تواند اختیار صدور این لوایح را به فرد دیگری واگذار کند، مگر اینکه قانون فردی را که مأمور صدور این لوایح باشد، تعیین کند.ماده 163: رئیس شورای وزیران لایحه‌های لازم برای تاسیس مراکز و موسسات عمومی و ساماندهی آن را بعد از موافقت هئیت دولت در اختیار خواهد داشت، اگر این موضوع بار مالی جدیدی را بر بودجه عمومی دولت ایجاد کند، در این زمینه موافقت مجلس نمایندگان نیز ضروری است.ماده 164: رئیس شورای وزیران لوایح کنترل و نظارت را بعد از موافقت شورای وزیران ابلاغ می‌کند.ماده 165: قانون، دستگاه مربوطه در مورد تعیین کارمندان غیر نظامی و عزل آن‌ها را مشخص می‌کند و اختصاص و تعیین سمت‌های اساسی و مسئولیت‌های کارمندان و میزان حقوق آن‌ها و ضمانت‌های آن‌ها را بر عهده دارد.ماده 166: رئیس جمهور و دادستان کل و مجلس نمایندگان بنا بر درخواست امضا شده از سوی دست کم یک سوم از اعضای خود می‌توانند اتهامی را متوجه نخست وزیر یا هر کدام از اعضای دولت کنند، این اتهامات می‌تواند از جرائمی باشد که در خلال انجام وظیفه در موقعیت‌هایشان یا به علت آن باشد.در تمامی این زمینه قرار اتهام تنها با موافقت دو سوم اعضای مجلس نمایندگان صادر می‌شود و در این صورت کسی که اتهام متوجه وی شده، فعالیت‌هایش متوقف می‌شود یا در موردش قضاوت شود، پایان زمان خدمت نیز در این مورد مانع از اقامه دعوا علیه وی و ادامه این روند نخواهد بود.ماده 167: اگر دولت یا یکی از اعضای آن استعفا دهد باید استعفانامه به رئیس جمهوری داده شود. فصل سوم:دستگاه قضاییبخش اول: احکام عمومیماده 168: دستگاه قضایی مستقل است، مسئولیت دادگاه‌های قضایی را بر عهده دارد و احکامش را بر اساس قانون صادر می‌کند. قانون اختیارات آن را تعیین می‌کند. دخالت در امور عدالت و مسایل جنایی جرمی است که با گذر زمان از بین نمی‌رود.ماده 169: هر دستگاه یا مسئول قضایی به مسایل مربوط به خود می‌پردازد، هر کدام از آن‌ها بودجه مستقلی دارد و نظر خود را در مورد قوانین مربوط به فعالیت‌های خود بر اساس قانون ارائه می‌دهد.ماده 170: قضات مستقل و غیر قابل عزل هستند، هیچ تسلطی بر آن‌ها در مورد اعمالشان غیر از قانون وجود ندارد، آن‌ها در حقوق و تکالیف با هم برابرند.قانون شروط و اقدامات اجرایی تعیین آن‌ها را مشخص می‌کند و زمینه‌های بازخواست تادیبی آن‌ها را نیز تعیین می‌کند، تعیین نمایندگی آن‌ها تنها به صوت کامل ممکن است و تمام این مسایل برای حفاظت از استقلال دستگاه قضا در پیشبرد وظایف آن است.ماده 171: جلسات دادگاه‌ها علنی است مگر اینکه دادگاه محرمانه بودن آن را به علت اختلال در نظم عمومی یا ادب تصویب کند، در تمامی این زمینه‌ها قرائت حکم علنی خواهد بود. بخش دوم: دستگاه قضا و دادستانیماده 172: دستگاه قضا مأمور حل و فصل تمامی منازعه‌ها و جنایت‌ها غیر از مسایل مربوط به دستگاه قضایی دیگر را شامل می‌شود، این دستگاه منازعات مربوط به اعضای خود را نیز حل و فصل می‌کند.ماده 173: دادستانی جزئی جدایی ناپذیر از دستگاه قضا است و مسئولیت تحقیق و بررسی و مطرح کردن اتهام قضایی غیر از موارد استثنا شده در قانون را بر عهده دارد، قانون تخصص‌های دیگری نیز برای آن تعیین کرده است.ریاست دادستانی را دادستان کل بنا به دستور رئیس جمهور و انتخاب از شورای عالی قضا بر عهده می‌گیرد که از بین معاونان رئیس دادگاه استیناف و روسای آن‌ها و مشاوران عام دادستان انتخاب می‌شود، این سمت چهار ساله یا تا زمان رسیدن فرد دادستان به بازنشستگی است و هر کدام زودتر انجام شوند، وی از این سمت کنار خواهد رفت، این سمت تنها یکبار در طول مدت خدمت هر فرد به وی تعلق می‌گیرد. بخش سوم: دادگاه تخلفات اداریماده 174: دادگاه تخلفات اداری یک دستگاه قضایی مستقل است که تنها مرجع حل و فصل منازعات اداری و منازعات اجرایی متعلق به احکام آن است، این دادگاه بررسی دادخواست‌ها و شکایت‌های تادیبی را بر عهده دارد و در مسایل حقوقی که قانون مشخص کرده نظر می‌دهد، این مجلس بررسی و تهیه پروژه‌های قوانین تصمیم ساز با ماهیت قانونی را بر عهده دارد و بررسی قراردادهایی که دولت یک طرف آن‌ها باشد از دیگر وظایف آن است.قانون وظایف دیگری نیز برای آن تعیین کرده است. بخش چهارم: دادگاه عالی قانون اساسیماده 175: این دادگاه یک دستگاه قضایی مستقل است، مقر آن در قاهره قرار دارد و تنها مرجعی است که به بررسی مطابقت قوانین و لوایح با قانون اساسی می‌پردازد. قانون تخصص‌های دیگری برای آن تعیین کرده است. بخش پنجم: دستگاه‌های قضاییماده (179) نهاد قضایی دولت یک نهاد مستقل است و در امور اختلافی نماینده قانونی دولت است و کنترل فنی ادارات امور حقوقی در دستگاه‌های اداری دولت را بر عهده دارد.وظیفه این نهاد تهیه قراردادها و حل‌وفصل منازعاتی است که دولت در آن یک طرف منازعه است و این اقدامات بر اساس قانون صورت می‌گیرد.قانون شرح وظایف این نهاد را تعیین می‌کند و اعضای آن از مصونیت، ضمانت، حقوق و وظایف مقرر شده برای اعضای قوه قضایی برخوردار هستند.ماده (180) دادستانی اداری نهاد مستقل قضایی است و وظیفه آن تحقیق در تخلفات مالی و اداری و پیگیری شکایت‌ها در دادگاه‌های شورای دولت و اتخاذ اقدامات قانونی برای رفع کوتاهی‌های صورت گرفته در عملکرد ارکان عمومی است.قانون شرح وظایف این نهاد را تعیین می‌کند و اعضای آن از مصونیت، ضمانت، حقوق و وظایف مقرر شده برای اعضای قوه قضایی برخوردار هستند. بخش ششم: عوامل قضاییماده (181) وکالت شغل آزاد و یک رکن از ارکان عدالت است و وکیل با استقلال فعالیت می‌کند و در جریان فعالیت خود از تضمین‌هایی در جهت حمایت از وی به منظور انجام فعالیت به نحوی که قانون آن را تعیین می‌کند، برخوردار است.ماده (182) اعضای فنی املاک، پزشکان قانونی و کارشناسان قضایی در زمان انجام فعالیت از استقلال برخوردارند. فصل چهارم: نظام اداری محلیبخش اول: تقسیم اداری محلی دولتماده (183) دولت به واحدهای اداری محلی تقسیم می‌شود و از شخصیت‌های حقوقی برخوردار است و شامل استان‌ها، مراکز، شهرها، محله‌ها و روستاها است؛ جایز است یک واحد بزرگ‌تر از یک روستا یا یک محله باشد و واحدهای اداری دیگری تشکیل شود که شخصیت‌های حقوقی داشته باشد و همه این موارد به نحوی که قانون تعیین می‌کند، صورت می‌گیرد به گونه‌ای که واحدهای اداری بتوانند خدمات محلی را ارائه کنند و به نحو احسن از عهده آن برآیند.ماده (184) دولت مایحتاج واحدهای محلی اعم از معاونت فنی، اداری و مالی را تامین می‌کند و توزیع عادلانه امکانات، خدمات، منابع و سطح توسعه و استاندارهای معیشتی بین واحدها بر اساس قانون سازماندهی می‌شود.ماده (185) درباره مالیات‌های واحدهای محلی نیز ضوابط مربوط به پرداخت مالیات اموال دولتی اجرا می‌شود.و همه این موارد مطابق با قانون انجام می‌شود.ماده (186) قانون همکاری واحدهای محلی در فعالیت‌های دارای منفعت مشترک و ابزارهای همکاری بین آن‌ها و دستگاه‌های دولت را سازماندهی می‌کند.ماده (187) قانون نحوه تعیین استانداران و روسای واحدهای اداری محلی دیگر را تعیین و اختیارات آن‌ها را مشخص می‌کند. بخش دوم: شوراهای محلیماده (188) هر واحد محلی با رأی عمومی مستقیم به مدت 4 سال یک شورا را انتخاب می‌کند و نمایندگانی از دستگاه‌های قوه مجریه در واحد محلی به عضویت شورا درآید.هر شورا رئیس و قائم مقام خود را از بین اعضای منتخب تعیین می‌کند. قانون شروط نامزدی و انتخابات را مشخص می‌کند.ماده (189) شورای محلی نماینده واحد خود است و تاسیس و اداره امور محلی، فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و غیره را بر عهده دارد و همه این‌ها مطابق با قانون انجام می‌شود.ماده (190) تصمیمات شورای محلی که در حوزه فعالیت خود صادر می‌شود، نهایی است و دخالت قوه مجریه در آن جایز نیست مگر اینکه این شورا از حد و مرز خود عبور کرده باشد و یا اینکه وارد آمدن خسارت به مصلحت عمومی یا منافع شوراهای محلی دیگر در کار باشد.اگر اختلافی درباره حوزه اختیارات این شوراها بوجود آمد، سریعا بخش فتوا و قانونگذاری شورای دولت آن را حل‌وفصل می‌کند و این کار نیز بر اساس قانون انجام می‌شود.ماده (191) هر شورایی بودجه و حساب‌های پایانی خود را مطابق با قانون وضع می‌کند.ماده (192) انحلال شوراهای محلی با اقدامات اداری جامع جایز نیست. قانون شیوه انحلال و یا انتخاب مجدد آن را تعیین می‌کند. فصل پنجم: امنیت ملی و دفاعبخش اول: شورای امنیت ملیماده (193) شورای امنیت ملی تاسیس و رئیس جمهور ریاست آن را بر عهده می‌گیرد و نخست‌وزیر، رئیس مجلس نمایندگان و مجلس شورا، وزرای دفاع، داخلی، خارجی، مالی، دادگستری، بهداشت، رئیس اطلاعات عمومی، رئیس کمیته‌های دفاع و امنیت ملی در مجلس نمایندگان و مجلس شورا عضو آن می‌شوند.شورای امنیت ملی می‌تواند هر یک از کارشناسان و متخصصان را که صلاح می‌داند برای حضور در نشست‌های این شورا دعوت کند اما این کارشناسان حق رأی نخواهند داشت.تدوین راهبرد تحقق امنیت در کشور، مقابله با حوادث و بحران‌ها در زمینه‌های مختلف، اتخاذ تدابیر لازم برای مهار بحران، تعیین کردن منابع خطر برای امنیت ملی مصر خواه در داخل و یا در خارج و اقدامات لازم برای مقابله با آن در سطح رسمی و مردمی از وظایف شورای امنیت ملی است.قانون دیگر اختیارات این شورا و ضوابط و قوانین عملکرد آن را تعیین می‌کند. بخش دوم: نیروهای مسلحماده (194) نیروهای مسلح متعلق به ملت است و ماموریت آن حفاظت از کشور و حفظ امنیت آن و تمامیت ارضی کشور است و دولت به تنهایی این نیروها را تشکیل می‌دهد و بر هر فرد یا نهاد یا طرف و یا گروهی ایجاد چنین تشکیلات، تیم و یا سازمان‌های نظامی و شبه نظامی ممنوع است.نیروهای مسلح شورای عالی دارند که بر اساس قانون تعیین می‌شود.ماده (195) وزیر دفاع فرمانده کل نیروهای مسلح است و از بین افسران آن انتخاب می‌شود.ماده (196) قانون، بسیج عمومی را تعیین و شروط خدمات، ترفیع درجه و بازنشستگی نیروهای مسلح را مشخص می‌کند.کمیته‌های قضایی افسران و افراد نیروهای مسلح و نه غیر آن مسئول حل‌و فصل همه منازعات اداری مربوط به تصمیمات صادره درباره آن‌هاست. بخش سوم: شورای دفاع ملیماده (197) شورای دفاع ملی تشکیل و رئیس جمهور ریاست آن را بر عهده می‌گیرد و رئیس مجلس نمایندگان و مجلس شورا، نخست‌وزیر، وزرای دفاع، خارجی، مالی، داخلی، رئیس سازمان اطلاعات عمومی، رئیس ستاد نیروهای مسلح، فرماندهان نیروهای دریایی، هوایی و دفاع هوایی و رئیس سازمان عملیات نیروهای مسلح و مدیر اداره اطلاعات جنگی و شناسایی عضو این شورا خواهند بود.رئیس جمهور حق دارد هر یک از کارشناسان و متخصصان که خود صلاح می‌داند برای حضور در نشست‌های این شورا دعوت کند اما این کارشناسان حق رأی نخواهند داشت.رسیدگی به امور ویژه تامین امنیت کشور و سلامت آن و بررسی بودجه نیروهای مسلح از اختیارات این شوراست و باید دیدگاه آن در طرح‌های قانونی مربوط به نیروهای مسلح مورد توجه قرار گیرد و اختیارات دیگر آن را قانون تعیین می‌کند. بخش چهارم: دستگاه قضایی نظامیماده (198) نهاد قضایی نظامی یک نهاد مستقل است و رسیدگی به جرایم متعلق به نیروهای مسلح، افسران و افراد آن و نیز جرایم مربوط به خدمات نظامی و تمامی جرایمی که در داخل نهادهای نظامی یا تاسیسات نیروهای مسلح و مهمات و اسرار آن رخ می‌دهد، تنها در حوزه اختیارات این نهاد است.محاکمه غیرنظامیان در نهاد قضایی نظامی جایز نیست مگر اینکه جرم مرتکب شده به نیروهای مسلح آسیب برساند و این جرم را نیز قانون تعیین می‌کند و دیگر اختیارات نهاد قضایی نظامی را قانون تعیین می‌کند.اعضای نهاد قضایی نظامی مستقل هستند و نمی‌توان آن‌ها را عزل کرد و از همه مصونیت‌ها، تضمین، حقوق و وظایف مقرر شده برای نهادهای قضایی برخوردارند. بخش پنجم: پلیسماده (199) پلیس یک نهاد غیرنظامی و در عین حال نظامی است رئیس عالی آن رئیس جمهور و وظایف آن نیز خدمت به ملت است و باید تابع قانون اساسی بود و نظم و امنیت و آداب عمومی ا حفظ و آنچه را که قوانین و لایحه‌های قانونی حکم می‌کند، اجرا کند و به شهروندان اطمینان داده و کرامت، حقوق و آزادی‌های آن‌ها را حفظ کند و همه این کارها را آنگونه که قانون تعیین می‌کند، انجام می‌دهد. باب چهارم: سازمان‌های مستقل و دستگاه‌های نظارتیفصل اول: احکام مشترکماده (200) سازمان‌های مستقل و دستگاه‌های نظامی که در قانون اساسی آمده است، از شخصت‌های حقوقی عمومی، بی‌طرفی، استقلال فنی، اداری و مالی برخوردارند.قانون، سازمان‌های مستقل و دیگر دستگاه‌های نظارتی را تعیین می‌کند.در طرح‌های قانونی و لایحه‌های مربوط به این سازمان‌ها، نظر هر یک از سازمان‌ها و دستگاه‌ها را باید مورد توجه قرار داد.ماده (201) گزارش‌های سازمان‌های مستقل و دستگاه‌های نظارتی طی 30 روز از زمان صدور آن‌ها به رئیس جمهور و مجلس نمایندگان و مجلس شورا ارائه می‌شود.مجلس نمایندگان باید در این گزارش‌ها نظارت کرده و تصمیمات متناسب با آن را در مدتی کمتر از 6 ماه از زمان تاریخ صدور گزارش اتخاذ کند و این گزارش‌ها برای اطلاع عموم منتشر خواهد شد.دستگاه‌های نظارتی مسئولان ویژه تحقیق را در جریان دلایل و شواهد مربوط به وقوع تخلفات و جرایم قرار می‌دهند.همه این موارد مطابق با قانون انجام می‌شود.ماده (202) رئیس جمهور روسای سازمان‌های مستقل و دستگاه‌های نظارتی را پس از موافقت مجلس شورا به مدت 4 سال تعیین می‌کند که تنها برای یکبار قابل تجدید است و این روسا تنها با موافقیت اکثریت اعضای مجلس عزل می‌شوند و مواردی که برای وزرا منع شده است، در مورد این‌ها نیز صدق می‌کند.ماده (203) قانونی برای تشکیل هر سازمان مستقل و یا دستگاه نظارتی صادر و دیگر اختیارات این سازمان‌ها که در قانون اساسی ذکر نشده است، تعیین می‌کند و به اعضای آن تضمین لازم برای انجام فعالیت‌های خود را اعطا می‌کند.قانون نحوه تعیین، ترفیع درجه، بازخواست و عزل آن‌ها و دیگر موارد مربوط به وظایف از جمله بی‌طرفی و استقلال این سازمان‌ها را مشخص می‌کند فصل دوم: دستگاه‌های نظارتیبخش اول: کمیساریای مالی مبارزه با فسادماده (204) کمیساریای ملی مبارزه با فساد کار مبارزه با فساد، رفع تضاد منافع، ارائه معیارهای شفاف‌سازی و تدوین راهبرد ملی مربوط به آن و ضمانت‌های اجرای آن با هماهنگی سازمان‌های مستقل دیگر و نیز نظارت بر دستگاه‌های مربوطه که قانون تعیین می‌کند، بر عهده دارد. بخش دوم: دستگاه مرکزی محاسباتماده (205) دستگاه مرکزی محاسبات کار نظارت بر اموال دولت و دیگر دستگاه‌هایی که قانون تعیین می‌کند، بر عهده دارد. بخش سوم: بانک مرکزیماده (206) بانک مرکزی سیاست پولی، اعتباری و بانکی را تدوین و بر اجرای آن نظارت می‌کند و همچنین نظارت بر عملکرد سیستم بانکی نظارت دارد و تحقق ثبات قیمت‌ها از وظایف بانک مرکزی است و تنها مرجع چاپ اسکناس است.همه این موارد در چارچوب سیاست اقتصاد عمومی دولت صورت می‌گیرد. فصل سوم: شورای اقتصادی و اجتماعیماده (207) شورای اقتصادی و اجتماعی با حمایت طیف‌های جامعه سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و محیط زیست را تعیین و گفت‌وگوی اجتماعی را تقویت می‌کند.بر دولت، مجلس نمایندگان و مجلس شورا واجب است که دیدگاه شورای اقتصادی و اجتماعی درباره این سیاست‌ها و پیش‌نویس‌های قوانین مربوط به آن را جویا شوند.این شورا حداقل از یکصد و پنجاه عضو تشکیل می‌شود که تشکیلات منتخب آن‌ها از سندیکاها، اتحادیه‌ها، انجمن‌های کشاورزان، کارگران، صاحبان حرف و مشاغل و غیره انتخاب می‌شوند و نمایندگی کارگران و کشاورزان در آن نباید کمتر از 50 درصد اعضای این شورا باشد.جمع بین عضویت این شورا با عضویت دولت و یا هر مجلس پارلمانی جایز نیست.قانون نحوه تشکیل این شورا، انتخاب رئیس و سیستم کاری آن و نیز ابزارهای ارائه توصیه‌ها به مسئولان دولتی را تعیین می‌کند. فصل چهارم: کمیسیون ملی انتخاباتماده (208) کمیسیون ملی انتخابات تنها نهاد مسئول اجرای همه‌پرسی، انتخابات ریاست جمهوری، پارلمانی و محلی است و تهیه اصول بیانیه‌های رأی‌دهندگان، ارائه دیدگاه درباره تقسیم حوزه‌ها، تعیین ضوابط سرمایه‌گذاری مالی و هزینه‌های انتخاباتی و اعلام آن و دیگر موارد مربوط به انتخابات تا زمان اعلام نتیجه از اختیارات این کمیسیون است.جایز است نظارت بر انتخابات تشکیلاتی سندیکاها و غیره نیز به این کمیسیون محول شود.همه این موارد مطابق با قانون انجام می‌شود.ماده (209) اداره کمیسیون ملی انتخابات از شورایی متشکل از 10 عضو تشکیل می‌شود که به طور مساوی از میان نمایندگان روسای دادگاه فرجام و دادگاه‌های تجدیدنظر، شورای دولت و دستگاه‌های قضایی دولت و دادستانی اداری انتخاب می‌شود و جمعیت‌های عمومی آن‌ها از اعضایی غیر از اعضای شوراهای خاص انتخاب می‌شوند و برای یک دوره 6 ساله به عنوان نماینده در کمیسیون فعالیت می‌کنند و رئیس آن قدیمی‌ترین عضو دادگاه فرجام است.و انتخاب نیمی از اعضای این شورا هر سه سال یکبار صورت می‌گیرد.کمیسیون می‌تواند از هر شخص عمومی و متخصصان و کارشناسان انتخاباتی که صلاح می‌داند، کمک بگیرد و یک دستگاه اجرایی داشته باشد.همه این موارد به موجب قانون انجام می‌پذیرد.ماده (210) اداره رأی‌گیری و شمارش آرای همه پرسی و انتخابات که کمیسیون انتخابات آن را اداره می‌کند اعضای تحت نظارت عمومی شورای کمیسیون دارد که از ضمانت‌های لازم برای انجام وظایف خود به گونه‌ای که بی‌طرفی و استقلال آن‌ها حفظ شود، برخوردارند.به استثنای آن کمیسیون بر رأی‌گیری و شماری آرای اعضای قوه قضائیه حداقل به مدت 16 سال از زمان تاریخ اجرای این قانون، نظارت دارد و همه این موارد بر اساس قانون انجام می‌گیرد.ماده (211) دادگاه عالی اداری مسئول رسیدگی به اعتراضات به تصمیمات کمیسیون ملی انتخابات در رابطه با همه‌پرسی و انتخابات پارلمانی، ریاست جمهوری و نتایج آن است و به اعتراضات به انتخابات محلی در دادگاه قضایی اداری رسیدگی خواهد شد.قانون ضوابط مربوط به اعتراضات را بر اساس زمان‌های تعیین شده، مشخص می‌کند به گونه‌ای که به روند انتخابات یا اعلام نتایج نهایی آن لطمه وارد نشود و اعتراض به نتایج نهایی همه‌پرسی یا انتخابات ریاست جمهوری پس از اعلام نتیجه جایز نیست.در هر صورت باید اعلام نتایج در مدتی کمتر از 8 روز از زمان رأی‌گیری صورت گیرد. فصل پنجم: سازمان‌های مستقلبخش اول: سازمان عالی امور وقفماده (212) سازمان عالی امور وقف کار تشکیل موسسات عمومی و خصوصی و نظارت بر آن‌ها را بر عهده دارد و به اجرای الگوهای اداری و اقتصادی خردمندانه متعهد است و فرهنگ وقف را در جامعه اشاعه می‌دهد. بخش دوم: سازمان عالی حفاظت از آثار باستانیماده (213) سازمان عالی حفاظت از آثار باستانی وظیفه حمایت از میراث و تمدن، عمران و فرهنگ مصر و نظارت بر جمع‌آوری، مستندسازی و حفاظت از آثار موجود و زنده نگه داشتن سهم تمدن مصر در تمدن انسانی را بر عهده دارد.این سازمان برای مستندسازی وقایع انقلاب 25 ژانویه تلاش می‌کند. بخش سوم: شورای ملی آموزش و تحقیقات علمیماده (214) شورای ملی آموزش و تحقیقات علمی کار تدوین راهبرد ملی آموزش از همه انواع و مراحل آن را برعهده دارد و تحقق تکامل آموزش و پیشرفت تحقیقات علمی، تدوین معیارهای ملی برای بهبود آموزش و پژوهش‌های علمی و پیگیری اجرای این راهبرد از وظایف این شوراست. بخش چهارم: موسسات مستقل مطبوعاتی و رسانه‌ایماده (215) شورای ملی رسانه‌ای سازماندهی امور رسانه‌های دیداری و شنیداری و سازماندهی مطبوعات مکتوب و دیجیتال و غیره را بر عهده دارد. این شورا مسئول تضمین آزادی رسانه‌ای در اشکال مختلف و حفاظت از تکثرگرایی و عدم انحصار و احتکار، حمایت از منافع مردم، وضع ضوابط و معیارهایی برای ملزم کردن رسانه‌های گروهی به اصول حرفه‌ای و اخلاقیات و حفاظت از زبان عربی و رعایت ارزش‌های جامعه و سنت‌های سازنده آن است. ماده (216) سازمان ملی مطبوعات و رسانه‌ها مسئول اداره موسسات مطبوعاتی و رسانه‌ای دولتی و توسعه و رشد اصول آن و نیز افزایش سرمایه‌گذاری‌های ملی در آن و همچنین تضمین تعهدات آن به عملکرد حرفه‌ای، اداری و اقتصادی خردمندانه است. باب پنجم: احکام پایانی و انتقالیفصل اول: تعدیل قانون اساسیماده (217) رئیس جمهور و مجلس نمایندگان حق دارند تعدیل یک یا چند ماده قانون اساسی را درخواست کنند و باید در درخواست خود مواد مورد نظر برای تعدیل و دلایل آن را ذکر کنند و اگر درخواست تعدیل از سوی مجلس نمایندگان صورت گیرد باید حداقل 5 عضو این مجلس آن را امضا کنند.در هر صورت دو مجلس نمایندگان و مجلس شورا درخواست تعدیل را طی 30 روز از زمان تحویل آن بررسی می‌کنند و هر مجلسی تصمیم خود درباره پذیرش درخواست تعدیل به طور کلی و یا جزئی با اکثریت دو سوم اعضا را اعلام می‌کند.و اگر با درخواست تعدیل مخالفت شود درخواست تعدیل همان مواد پیش از برگزاری دوره فعالیت آینده، دوباره ارائه نمی‌شود.ماده (218) در صورت موافقت دو مجلس با درخواست تعدیل قانون اساسی هر دو مجلس متون مواد مورد نظر برای تعدیل را پس از 60 روز از زمان موافقت، بررسی می‌کنند و اگر دو سوم اعضای هر مجلس با تعدیل موافقت کنند طی 30 روز از زمان صدور این موافقت، به همه‌پرسی مردمی گذاشته می‌شود.اجرای اصلاحات از زمان اعلام نتیجه همه‌پرسی که بر موافقت تاکید داشته باشد، آغاز می‌شود. فصل دوم: احکام عمومیماده (219) اصول شریعت اسلامی ادله کلی و قواعد اصولی و فقهی آن را شامل می‌شود و منابع معتبر آن مذاهب اهل سنت و جماعت است.ماده (220) شهر قاهره پایتخت دولت است و جایز است پایتخت به حسب قانون به مکان دیگری منتقل شود.ماده (221) قانون پرچم دولت، شعار، نشان، علامت‌های آن و سرود ملی را تعیین می‌کند.ماده (222) تمامی قوانین و احکامی که پیش از صدور قانون اساسی، تصویب شده‌اند درست و قابل اجراست و اصلاح و لغو آن جز بر اساس قواعد و ضوابط ذکر شده در قانون اساسی جایز نیست.ماده (223) قوانین طی 15 روز از زمان صدور آن، در نشریه رسمی منتشر می‌شود و پس از انتشار به فاصله 30 روز اجرا می‌شود مگر اینکه قوانین زمان دیگری را برای آن تعیین کند.احکام قوانین تنها از زمان آغاز اجرای یک طرح در مورد آن قابل اجراست و اگر اتفاقی پیش از اجرای این قانون رخ داده باشد، در مورد آن صدق نمی‌کند با این حال جایز است در موارد غیرجنایی و مالیاتی که در متن قانون آمده است در صورت موافقت اکثریت دو سوم اعضای مجلس نمایندگان، بر خلاف متن قانون عمل کرد.ماده (224) انتخابات مجلس نمایندگان، شورا و مجالس محلی بر اساس نظام فردی و یا نظام فهرستی و یا جمع بین این دو و یا هر گونه انتخاباتی که قانون تعیین می‌کند، برگزار خواهد شد.ماده (225) قانون اساسی از زمان اعلام موافقت مردم با آن که از طریق همه‌پرسی صورت می‌گیرد و در صورت کسب اکثریت آرای موافق، اجرا خواهد شد. فصل سوم: احکام انتقالیماده (226) مدت ریاست جمهوری کنونی پس از گذشت 4 سال از زمان تحویل منصب ریاست جمهوری به پایان می‌رسد و انتخاب مجدد رئیس جمهور فعلی تنها برای یکبار دیگر جایز است.ماده (227) هر منصبی که قانون اساسی مدت زمان برای آن تعیین کرده است، قابل تمدید نیست و اگر هم باشد تنها برای یک بار است و از زمان عهده‌داری منصب تاریخ آن محاسبه می‌شود و اگر صاحب منصب از لحاظ قانونی به سن بازنشستگی برسد تحت هر شرایطی دوره فعالیت وی به پایان می‌رسد.ماده (228) کمیته عالی انتخابات بر نخستین انتخابات پارلمانی بعدی نظارت خواهد داشت و اموال این کمیته و کمیته عالی انتخابات ریاست جمهوری به کمیساریای ملی انتخابات به محض تشکیل آن واگذار می‌شود.ماده (229) اقدامات انتخاباتی مربوط به نخستین مجلس نمایندگان طی 60 روز از آغاز اجرای قانون اساسی، شروع می‌شود و نخستین دوره فعالیت این مجلس ظرف مدت 10 روز از زمان اعلام نتیجه نهایی انتخابات آغاز می‌شود.ماده (230) مجلس شورا با ساختار فعلی خود مسئول کامل قانونگذاری است تا زمانی که مجلس نمایندگان جدید تشکیل و قوه قانونگذاری به طور کامل به آن محول می‌شود تا اینکه انتخابات مجلس شورای جدید طی 6 ماه از زمان آغاز فعالیت مجلس نمایندگان، صورت گیرد.ماده (231) انتخابات قانونگذاری پس از تصویب قانون اساسی با نسبت دو سوم کرسی‌های مربوط به نظام فهرستی و یک سوم نظام فردی می‌باشد و احزاب و افراد مستقل حق نامزدی در هر یک از آن‌ها را دارند.ماده (232) رهبران حزب ملی منحله از انجام فعالیت سیاسی و نامزدی برای انتخابات ریاست جمهوری و قانونگذاری به مدت 10 سال از تاریخ آغاز اجرایی این قانون اساسی، ممنوع هستند. منظور از این رهبران همه کسانی هستند که در دبیرخانه عمومی این حزب یا کمیته سیاست‌ها و یا دفتر سیاسی عضو بوده و یا اینکه از اعضای مجلس الشعب و یا مجلس شورای سابق پیش از انقلاب 25 ژانویه هستند.ماده (233) عمل به نظام اداری محلی موجود ادامه می‌یابد تا اینکه نظام مورد تاکید در قانون اساسی ظرف 10 سال از آغاز اجرای این قانون اساسی، اجرایی شود.ماده (234) همه بیانیه‌های قانون اساسی که از 11 فوریه 2011 تا زمان عمل به این قانون اساسی از سوی شورای عالی نیروهای مسلح و رئیس جمهور صادر شده است، ملغی اعلام می‌گردد و اجرای آن‌ها در دوره گذشته درست بوده و به هیچ عنوان اعتراض به آن وارد نیست.   ]]> اسناد Sat, 15 Dec 2012 13:03:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/19977/متن-کامل-پیش-نویس-قانون-اساسی-مصر متن کامل مناظره اوباما و رامنی دربارهٔ سیاست خارجی آمریکا/ رامنی: اوضاع پاکستان تأثیر اساسی بر موفقیت ما در افغانستان دارد http://www.payam-aftab.com/fa/doc/report/19288/متن-کامل-مناظره-اوباما-رامنی-درباره-سیاست-خارجی-آمریکا-اوضاع-پاکستان-تأثیر-اساسی-موفقیت-افغانستان - باب شیفر، مجری: این مناظره قوانینی ساده دارد. این مناظره به بخش‌هایی برابر تقسیم شده است. من در آغاز هر بخش پرسش مطرح می‌کنم و هر یک از شما دو دقیقه وقت دارید که پاسخ بدهید. همان‌طور که هر دوی شما می‌دانید مناظره امشب همزمان با پنجاهمین سالگرد شبی است که جان اف کندی رئیس جمهور پیشین آمریکا به دنیا گفته بود که شوروی (سابق) موشک‌های هسته‌ای را در کوبا مستقر کرده است. شاید این ماجرا نزدیک‌ترین وضع ما به یک جنگ هسته‌ای بوده باشد و به صورت جدی به ما یادآوری کند که هر رئیس جمهور در هر زمانی با یک تهدید غیرقابل پیش بینی خارجی برای امنیت ملی ما روبرو است. نخستین چالش به خاورمیانه درحال تغییر و چهرهٔ جدید تروریسم مربوط می‌شود. این پرسش در دو بخش مطرح می‌شود. نخستین پرسش به لیبی و جنجال مربوط به رویدادهای این کشور است که در آن ۴ آمریکایی کشته شدند از جمله سفیر آمریکا. پرسش این است که چه اتفاقی در لیبی رخ داد و چه چیزی باعث آن شد؟ آیا آنچه در لیبی رخ داد خودجوش بود یا اینکه کوتاهی اطلاعاتی یا کوتاه در بخش سیاست‌ها بود؟ آیا آنچه در لیبی رخ داد تلاش برای گمراه کردن مردم دربارهٔ آن چیزی بود که واقعاً رخ داد. آقای میت رامنی شما گفتید که آنچه که در لیبی رخ داد نمونه‌ای از سیاست خارجی در خاورمیانه بود که در مقابل چشمان ما در حال مشخص شدن است. - میت رامنی: باب متشکرم. از اینکه قبول کردید مجری این مناظره شوید متشکرم. از دانشگاه لین (Lynn) هم تشکر می‌کنم که به ما در این دانشگاه خوش آمد گفتند. آقای رئیس جمهور از اینکه بار دیگر با شما هستم خیلی خوشحالم. من و رئیس جمهور اندک زمانی پیش در یک مراسم بسیار خنده آور و پر از مزاح حضور داشتیم امیدوارم که در مناظرهٔ امشب هم بتوانیم باعث خنده شویم البته باید ببینیم در ادامه چه می‌شود! روشن است که این عرصه (خاورمیانه) که شما به آن اشاره کردید مایه نگرانی بسیار زیاد برای کل دنیا و به طور خاص برای آمریکایی‌ها است. خاورمیانه شاهد یک تغییرکامل درساختار و فضای خود است. بهار عربی امیدهای زیادی ایجاد کرد مبنی بر اینکه تغییر به سمت میانه روی بیشتر و فرصت‌های بیشتر برای مشارکت بیشتر زنان در زندگی عمومی و زندگی اقتصادی در خاورمیانه فراهم شود اما در عوض شاهدیم که در کشورها یکی پس از دیگری شماری از رویدادهای آزار دهنده رخ می‌دهند. البته ما درسوریه شاهد کشته شدن ۳۰ هزار غیرنظامی بدست ارتش این کشور بوده‌ایم، ما در لیبی شاهد بوده‌ایم که حمله‌ای که ظاهراً، البته اکنون می‌دانیم؛ تروریست‌ها علیه مردم ما انجام دادند باعث کشته شدن چهار نفر شد، دل و جان ما پیش افراد کشته شده است. بخش شمالی مالی بدست افرادی افتاده است که شبیه به اعضای القاعده هستند. ما در مصر شاهد حضور یک رئیس جمهور از اخوان المسلمین هستیم. چیزی که ما شاهدش هستیم حرکت معکوس امیدهایی است که ما برای منطقه داشتیم. البته بزرگ‌ترین تهدید در میان همهٔ این تهدیدها ایران است که ۴ سال به سلاح هسته‌ای نزدیک تر شده است. ما باید درک کنیم که باید کاری کنیم که رئیس جمهور کرد. من به رئیس جمهور تبریک می‌گویم که اسامه بن لادن را از بین برد و به سراغ رهبری القاعده رفت اما ما نمی‌توانیم با کشتن از این افتضاح خارج شویم. ما باید یک راهبرد جامع و قوی را در پیش بگیریم و به دنیای اسلام و دیگر بخش‌های دنیا کمک کنیم تا آن‌ها بتوانند این تندروی رادیکال و خشن را رد کنند. قطعاً بر هیچ‌کسی پوشیده نیست که این گروه اکنون در ۱۰ یا ۱۲ کشور فعالیت می‌کند و تهدیدی بسیار زیاد برای دوستان ما در دنیا، برای دنیا و برای آمریکا در بلند مدت است. ما باید یک راهبرد جامع داشته باشیم و به رد شدن این تندروی شدید کمک کنیم. - مجری: از باراک اوباما می‌خواهم که به نخستین پرسش که میت رامنی به آن پاسخ داده بود، پاسخ بدهد. - باراک اوباما: نخستین شغل من به عنوان فرمانده کل تأمین امنیت مردم آمریکا است و این همان چیزی است که ما در ۴ سال پیش انجام دادیم. ما به جنگ در عراق پایان دادیم، تمرکز خود را دوباره روی کسانی معطوف کردیم که در عمل باعث کشته شدن ما (آمریکایی‌ها) در یازدهم سپتامبر شدند. در نتیجهٔ این تمرکز مجدد رهبری مرکزی و هسته‌ای القاعده از بین رفت. علاوه بر این ما اکنون قادریم به شیوه‌ای مسئولانه از افغانستان خارج شویم و اطمینان داشته باشیم که افغان‌ها مسئولیت تأمین امنیت خود را برعهده می‌گیرند. این مسئله به ما اجازه می‌دهد اقدام به بازسازی ائتلاف‌ها و گرفتن دوستانی درسراسر دنیا بکنیم تا با تهدیدهای آینده مبارزه کنیم. اکنون باید دربارهٔ لیبی بگویم، همان‌طور که من در مناظره قبلی خاطر نشان کردم، وقتی که ما آن تماس تلفنی را دریافت کردیم، نخست من فوراً اطمینان حاصل کردم که ما هر کاری را که می‌توانستیم انجام دادیم تا امنیت آن آمریکایی‌هایی را که در معرض خطر بودند تأمین کنیم. دوم اینکه من مطمئن بودم که ما تحقیق خواهیم کرد تا مشخص شود که دقیقاً چه اتفاقی افتاده است و سوم و مهم تر از همه اینکه ما به تعقیب کسانی خواهیم پرداخت که باعث کشته شدن آمریکایی‌ها شدند و آن‌ها را به سزای اعمالشان خواهیم رساند. این دقیقاً همان کاری است که ما می‌خواهیم انجام دهیم اما به نظر من برداشتن گامی به عقب و فکر کردن دربارهٔ آنچه که در لیبی رخ داد اهمیت دارد. به یاد داشته باشید که من و آمریکایی‌ها، در سازماندهی یک ائتلاف بین‌المللی نقش رهبری را داشتیم ائتلافی که اطمینان می‌داد ما می‌توانیم، بدون اعزام نیرو به خاک لیبی و با هزینه‌ای کمتر از هزینه‌ای که در دو دهه (دو هفته اول جنگ عراق) در عراق متحمل شده بودیم، کشوری را آزاد کنیم که تحت یوغ یک دیکتاتوری برای مدت ۴۰ سال بود و کشوری از دست فردی خودکامه خلاص کنیم که آمریکایی‌ها را کشت. با وجود فاجعه‌ای که رخ داد ده‌ها هزار لیبیایی بعد از حوادث بنغازی راهپیمایی کردند و گفتند آمریکایی‌ها دوستان ما هستند و ما در کنار آن‌ها می‌ایستیم. این مسئله نشان دهنده فرصتی است که ما باید از آن استفاده کنیم. من خشنودم که میت رامنی موافق است که ما در تعقیب قرار دادن القاعده موفق بوده‌ایم اما باید به شما بگویم که راهبرد ما در گذشته این بود در هر جای دنیا حضور داشته باشید. این راهبرد برای حفظ امنیت آمریکایی‌ها یا استفاده از فرصت‌هایی که در خاورمیانه وجود دارد، طراحی نشده است. - میت رامنی: راهبرد من خیلی صریح و مشخص است. راهبرد من تعقیب کردن افراد بد است تا اطمینان حاصل کنیم که ما فعالیت آن‌ها را مختل می‌کنیم، آنان را می‌کشیم و حذف می‌کنیم اما راهبرد من گسترده‌تر از این است. این مسئله البته اهمیت دارد. کلید طی کردن این هدف وادارکردن دنیای اسلام به رد کردن تندروی است یعنی خودش تندروی را رد کند. ما خواستار عراقی دیگر یا افغانستانی دیگر نیستیم. این راه‌ها مسیر درستی برای ما نیستند. مسیر درست برای ما این است که اطمینان حاصل کنیم به تعقیب کسانی می‌پردازیم که سران این گروه‌های متعدد ضد آمریکایی هستند و جهادی هستند. ما همچنین باید به دنیای اسلام کمک کنیم. ما چگونه این کار را انجام می‌دهیم؟ گروهی از علمای عربی دور هم دراجلاسی جمع شدند که سازمان ملل متحد آن را سازماندهی کرده بود. آن‌ها بررسی می‌کردند چگونه ما می‌توانیم به دنیا کمک کنیم که این تروریست‌ها را رد کند؟ پاسخی که این علما و دانشمندان عرب به آن رسیده بودند این بود که باید به توسعهٔ اقتصادی بیشتر رسید. ما باید کمک خارجی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی خود و دوستان خود را هماهنگ کنیم تا اطمینان حاصل کنیم که این کشورها به توسعهٔ اقتصادی بیشتری می‌رسند. مسئله دوم آموزش بهتر است. مسئله سوم برابری جنسی است. مسئلهٔ چهارم حاکمیت قانون است. ما باید به این کشورها کمک کنیم که جوامع مدنی خود را بسازند اما آنچه که در چند سال گذشته رخ داده است این بود که ما شاهد این آشوب و هرج و مرج فزاینده در خاورمیانه بوده‌ایم. شما شاهدید که القاعده هم وارد شده است و دیگر گروه‌های جهادی وارد شده‌اند. آن‌ها در بسیاری از کشورهای خاورمیانه هستند. بسیار جالب است که لیبی ظاهراً در حال برخی پییشرفت‌ها است هرچند این فاجعه وحشتناک در آن رخ داد. لیبی ۶ میلیون نفر جمعیت دارد اما درمصر که ۸۰ میلیون جمعیت دارد ما می‌خواهیم اطمینان حاصل کنیم که پیشرفت در سراسر خاورمیانه را شاهد هستیم. اکنون شمال مالی در تصرف القاعده قرار دارد. ما در سوریه شاهدیم که اسد همچنان به کشتن مردم خود ادامه می‌دهد. (خاورمیانه) منطقه‌ای است که در آشوب به سر می‌برد. البته ایران هم در مسیر سلاح هسته‌ای قرار دارد. -باراک اوباما: من بسیار خشنودم که شما آقای میت رامنی تهدید بودن القاعده را درک می‌کنید. چند ماه پیش وقتی از شما پرسیده شده بود که بزرگ‌ترین تهدید ژئوپولتیک برای آمریکا چیست شما گفته بودید: روسیه! شما نگفته بودید القاعده. در دهه ۱۹۸۰ روسیه تهدید بود. آقای رامنی ۲۰ سال است که جنگ سرد به پایان رسیده است. وقتی که موضوع به سیاست خارجی مربوط می‌شود به نظر می‌رسد که شما می‌خواهید سیاست خارجی دهه ۱۹۸۰ را اجرا کنید همان‌طور که در بخش اجتماعی سیاست‌های دهه ۱۹۵۰ را دنبال می‌کنید و در زمینه سیاست‌های اقتصادی سیاست‌های دهه ۱۹۲۰ را دنبال می‌کنید! شما می گوئید که علاقه‌ای به تکرار آن چیزی ندارید که در عراق رخ داد اما همین چند هفته پیش شما گفتید که ما باید شمار بیشتری از نظامیان را در عراق داشته باشیم. البته من می‌دانم که شما در سمتی قرار نداشتید که سیاست خارجی را اجرا کنید، چالشی که ما داریم این است که هر زمان شما نظر و عقیده‌ای را مطرح می‌کردید اشتباه کردید. شما گفتید که ما باید به عراق می‌رفتیم با وجود آنکه عراق تسلیحات کشتار جمعی نداشت. شما گفتید که ما هنوز باید نظامیان خود را تا امروز داشته باشیم. شما خاطر نشان کردید که ما نباید پیمان‌های هسته‌ای را با روسیه امضا کنیم، این درحالی است که ۷۱ سناتور چه دمکرات و چه جمهوریخواه به این پیمان رأی دادند. شما گفتید که ما نباید جدول زمانی در افغانستان داشته باشیم و سپس گفتید که باید جدول زمانی داشته باشیم و اکنون می‌گوید شاید و البته داشتن جدول زمان بستگی دارد. این نشان می‌دهد که شما نه تنها اشتباه کردید بلکه با ارسال پیام‌ها وسیگنال‌های مختلف سردرگمی ایجاد می‌کنید. این سردرگمی هم برای نظامیان ما و هم برای هم پیمانان ما به وجود خواهد آمد. چیزی که ما باید در مورد خاورمیانه انجام دهیم این است که یک رهبری قوی و باثبات داشته باشیم نه اینکه یک رهبری نادرست و بی پروا داشته باشیم. متأسفانه شما در طی این کارزار انتخاباتی اینگونه ایده‌ها و نظرات را پیشنهاد کردید که باعث تقویت آمریکا و تأمین امنیت این کشور در بلند مدت نخواهد شد. -میت رامنی: البته من با آن چیزی که رئیس جمهور دربارهٔ سوابق من و گفته‌های من بیان کرد، موافق نیستم. این گفته‌ها درست نیستند. چیزی که من می‌توانم بگویم این است که ما دربارهٔ خاورمیانه و چگونگی کمک کردن به آن برای رد کردن تروریسم صحبت می‌کنیم. ما شاهد افزایش آشوب و سردرگمی در خاورمیانه هستیم. حمله کردن به من در دستور کار نیست. حمله کردن به من، دربارهٔ چگونگی حل کردن چالش‌هایی توضیح نخواهد داد که ما در خاورمیانه با آن‌ها روبرو هستیم. حمله به من دربارهٔ چگونگی بهره گرفتن از فرصت‌هایی که در خاورمیانه وجود دارند توضیح نخواهد داد. اما من به چند چیزی که شما اشاره کردید پاسخ می‌دهم. من گفته بودم که روسیه یک دشمن ژئو پولتیک است. من در همان پاراگراف گفته بودم که ایران بزرگ‌ترین تهدید امنیت ملی است که ما با آن روبرو هستیم. روسیه همچنان و بارها در سازمان ملل متحد با ما نبرد می‌کند. من در این باره دید کاملاً روشن دارم. من وقتی که مسئله به روسیه یا آقای پوتین مربوط می‌شود عینک خوش‌بینی نمی‌زنم. من قطعاً نمی‌گویم که بعد از انتخابات به وی انعطاف‌پذیری بیشتر می‌دهم چون بعد از انتخابات وی شاهد سرسختی بیشتر خواهد بود. مسئله دوم به عراق مربوط می‌شود. شما و من قبول داریم که توافقنامه مربوط به وضعیت نیروها (سوفا) نباید صورت می‌گرفت. - اوباما: کاری که من نمی‌خواستم انجام دهم این بود که ۱۰ هزار نیرو در عراق باقی بماند و قطعاً این مسئله به ما در خاورمیانه کمک نمی‌کند. - میت رامی: متأسفانه رئیس جمهور تلاش کرد که توافقنامه وضع نیروها (سوفا) بدست آید. من گفته بودم که باید شماری از نیروها باقی بمانند. این چیزی بود که من با آن موافقت کردم و این موضع شما هم بود. شما فکر می‌کردید که باید ۵۰۰۰ نیروی نظامی درعراق باقی بماند. من فکر می‌کردم که شاید شمار بیشتری نیرو باقی بماند اما پاسخ این است که ما هیچ نیرویی در آنجا نداریم. - باراک اوباما: شما چند هفته پیش گفته بودید که ما باید همچنان در عراق نیرو داشته باشیم. شما در این زمینه سخنرانی کردید. - میت رامنی: من به این مسئله اشاره کردم که شما در اجرای توافقنامه وضع نیروها در پایان جنگی که وجود داشت کوتاهی کردید. - باراک اوباما: من به عنوان فرماندهی کل یک چیز را یادگرفتم. شما باید هم برای همپیمانان ما و هم برای دشمنان ما دربارهٔ موضع خود به روشنی صحبت کنید و بگوئید که منظور شما چیست. اگر شما چند هفته پیش سخنرانی کردید و در آن گفتید که ما باید هنوز هم در عراق نیرو داشته باشیم. این نظر، راه اطمینان یافتن از استفاده از فرصت‌ها و مقابله با چالش‌های خاورمیانه نیست. کاملاً درست است که ما نمی‌توانیم با این چالش‌ها فقط از راه نظامی روبرو شویم. کاری که من در سراسر دوره ریاست جمهوری خود کردم و به آن ادامه خواهم داد این است که اول اطمینان حاصل کنم این کشورها از تلاش‌های ضد تروریستی ما حمایت می‌کنند. دوم اینکه باید اطمینان حاصل کنم که این کشورها از منافع ما در تأمین امنیت اسرائیل حمایت می‌کنند چون اسرائیل دوست واقعی ما و بزرگ‌ترین همپیمان ما در منطقه است. سوم اینکه ما باید اطمینان حاصل کنیم که از اقلیت‌های دینی و زنان حمایت می‌کنیم چون این کشورها پیشرفت نخواهند کرد مگر اینکه همه جمعیت این کشورها، نه نیمی از جمعیت آن‌ها، پیشرفت کنند. نکته چهارم این است که ما باید توانایی‌های اقتصادی این کشورها را توسعه بدهیم. نکته پنجم این است که درک کنیم نمی‌توانیم همچنان در این کشورها اقدام به کشور سازی بکنیم. بخشی از رهبری آمریکا این است که اطمینان حاصل کند که ما در کشور خودمان کشور سازی می‌کنیم. این به ما کمک می‌کند که رهبری مورد نیاز آمریکا را حفظ کنیم. - مجری: هر دو نفر به سوریه اشاره کردید. جنگ در سوریه اکنون به لبنان سرایت کرده است. ما شاهدیم که بیش از ۱۰۰ نفر در لبنان به علت بمب گذاری و تظاهرات کشته شدند. در تظاهرات لبنان هشت نفر کشته شدند. آقای رئیس جمهور اکنون بیش از یک سال است که شما به بشار اسد گفته بودید که باید برود اما از آن زمان تا کنون شمار کشته‌ها در سوریه به ۳۰۰۰۰ نفر رسیده است. ما شاهد آواره شدن ۳۰۰ هزار نفر در سوریه هستیم. جنگ در سوریه ادامه دارد ولی او هنوز در سوریه است. آیا ما باید درسیاست خود ارزیابی مجدد بکنیم تا راهی بهتری برای تأثیر گذاری رویدادها در آنجا (سوریه) پیدا کنیم؟ آیا چنین چیزی اصلاً ممکن است؟ - باراک اوباما: کاری که ما کردیم این بود که جامعهٔ بین‌المللی را سازماندهی کردیم و گفتیم که اسد باید برود. ما تحریم‌ها را علیه حکومت (اسد) بسیج کردیم. ما اطمینان حاصل کردیم که آن‌ها منزوی شده‌اند. ما کمک‌های انسانی فراهم کردیم و درحال کمک کردن به مخالفان هستیم تا آن‌ها سازماندهی شوند. ما به طور خاص علاقه داریم تا اطمینان حاصل کنیم که نیروهای میانه رو را در سوریه بسیج می‌کنیم اما در نهایت این سوری‌ها هستند که باید آینده خود را تعیین کنند. هرکاری که ما انجام می‌دهیم با مشورت شرکای ما در منطقه از جمله اسرائیل است. روشن است که اسرائیل منافع بسیار زیادی در رویدادهای سوریه دارد. ما با ترکیه هماهنگ می‌کنیم. ما با دیگر کشورهای منطقه که منافع زیادی در موضوع سوریه دارند هماهنگ می‌کنیم. چیزی که ما در سوریه شاهدش هستیم دل انسان را می‌شکند. به همین علت است که ما هرکاری که بتوانیم انجام می‌دهیم تا اطمینان حاصل کنیم که به مخالفان کمک می‌کنیم اما از سویی دیگر باید درک کنیم که برای ما، درگیر شدن بیشتر نظامی در سوریه یک گام بسیار جدی خواهد بود. ما باید اطمینان حاصل کنیم که ما می‌دانیم به چه کسی کمک می‌کنیم و باید اطمینان حاصل کنیم که سلاح‌ها را بدست کسانی نمی‌دهیم که در نهایت ممکن است از آن سلاح‌ها علیه ما استفاده کنند یا اینکه علیه همپیمانان ما در منطقه استفاده کنند. من اطمینان دارم که روزهای (پایانی) اسد به شمارش افتاده است اما کاری که ما نمی‌توانیم بکنیم این است که تسلیحات سنگین در اختیار مخالفان سوری قرار دهیم؛ چیزی که میت رامنی زمانی پیشنهاد کرده بود؛ اگر تصور کنیم که چنین کاری باعث امنیت بیشتر ما در بلند مدت خواهد شد تصوری ساده انگارانه است. - میت رامنی: موضوع سوریه اهمیت دارد. ۳۰ هزار نفر در سوریه در این کشور بدست دولتشان کشته شدند که این یک فاجعهٔ انسانی است. نکته دوم این است که سوریه یک فرصت برای ما است چون سوریه نقشی مهم در خاورمیانه بازی می‌کند. سوریه تنها همپیمان ایران در دنیای عرب است. ایران از طریق سوریه اقدام به مسلح کردن حزب‌الله می‌کند که البته حزب‌الله هم پیمان ما یعنی اسرائیل را تهدید می‌کند. اینکه شاهد برکناری اسد در سوریه باشیم اولویت بسیار بالایی برای ما است. نکته دوم این است که دولتی مسئول در سوریه روی کار آید و این مسئله برای ما اهمیت دارد. ما خواستار مداخلهٔ نظامی نیستیم و نمی‌خواهیم که وارد یک مداخلهٔ نظامی شویم. پس مسیر درست برای ما، کار کردن با همپیمانان و استفاده از منابع ما است تا طرف‌های مسئولیت پذیر در داخل سوریه را شناسایی و آن‌ها را سازماندهی کنیم و نوعی شورا برای آن‌ها تشکیل دهیم تا بتوانند در سوریه پیشتاز باشند. ما باید سپس اطمینان حاصل کنیم که آن‌ها برای دفاع از خود تسلیحات لازم را در اختیار دارند. ما باید اطمینان حاصل کنیم که تسلیحات بدست افراد نادرست نرسد. ما باید اطمینان حاصل کنیم که این تلاش‌ها را با همپیمانان خود به خصوص با اسرائیل هماهنگ می‌کنیم اما سعودی‌ها و قطری‌ها و ترک‌ها همه نگران این مسئله هستند و می‌خواهند با ما کار کنند. ما باید یک رهبری کارآمد در سوریه داشته باشیم و اطمینان حاصل کنیم که شورشیان در این کشور مسلح هستند و شورشیانی که مسلح می‌شوند کسانی هستند در آینده طرف‌های مسئول در سوریه خواهند بود. من معتقدم که اسد باید برود و خواهد رفت اما باور دارم که ما باید اطمینان حاصل کنیم که روابط دوستانه با مردمی داشته باشیم که در آینده سوریه دوست ما باشد و طرف مسئول در خاورمیانه باشد. این فرصتی بسیار مهم برای آمریکا است. ما در یک سال گذشته شاهد بودیم که رئیس جمهور گفت سازمان ملل متحد به این مسئله بپردازد، کوفی عنان آمد و دربارهٔ آتش‌بس صحبت کرد که کارایی نداشت. سپس به روس‌ها نگاه کردیم که کاری بکنند. ما باید نقش رهبری را ایفا کنیم این نقش از جنبه نظامی در میدان نیست. - باراک اوباما: ما نقش رهبری خود را ایفاء کردیم، ما گروه «دوستان سوریه» را تشکیل دادیم، کمک‌های بشردوستانه و همچنین حمایت از مخالفان را گسترش دادیم. ما می‌خواهیم مطمئن شویم کسانی که الان به آن‌ها کمک می‌کنیم، دوستان ما در دراز مدت و دوستان متحدان ما در دراز مدت خواهند بود. اما به قضیه لیبی برمی گردیم زیرا لیبی مثالی از چگونه انتخاب کردن ماست. وقتی ما به لیبی رفتیم و توانستیم با توجه به شرایط خاص و همچنین ائتلاف بین‌المللی که تشکیل داده بوده‌ایم، کشتار مردم را فوراً متوقف کنیم. ما باید مطمئن می‌شدیم که قذافی باقی نمی‌ماند. شما جناب رامنی موافق بودید که دولت در قالب ائتلاف بین‌المللی به جنگ قذافی برود. وقتی از برکناری قذافی صحبت به میان آمد و او دستگیر شد، شما آقای رامنی پیشنهادتان این بود که یک مدل مأموریت است. تصور کنید که اگر ما آن زمان عقب‌نشینی می‌کردیم، معمر قذافی بیش از هر کسی – به جز اسامه بن لادن- دستش به خون آمریکایی‌ها آلوده بود، از این رو ما باید اطمینان حاصل می‌کردیم که مأموریت به طور کامل انجام می‌شود و علت اینکه لیبی الان در کنار ما ایستاده، همین است. اما ما این کار را به دقت و با تدبیر انجام دادیم، مطمئن شدیم که با چه کسانی معامله می‌کنیم، آن‌هایی که در لیبی کمک کردیم، نیروهای میانه رویی بودند که بعداً می‌توانستیم با آن‌ها همکاری کنیم. همین مدل رهبری مدبرانه را باید دربارهٔ سوریه نیز به کار می‌بردیم. این دقیقاً همان کاری است که الان انجام می‌دهیم. - مجری: آقا رامنی نظر شما دربارهٔ ایده منطقه پرواز ممنوع در سوریه چیست؟ - رامنی: من نمی‌خواهم ارتش کشورمان درگیر بحران سوریه شود. من لازم نمی‌دانم که ارتش آمریکا در این مقطع به سوریه برود. همچنین در آینده نیز ضرورتی برای این کار نمی‌بینم. همان‌طور که گفتم هدف ما برکنار شدن بشار اسد و جایگزین کردن آن با دولتی است که با ما دوست باشد و همچنین مسئول و پاسخگو باشد. من همچنین می‌خواهم مطمئن شوم که آن‌ها مسلح می‌شوند و به اندازه کافی سلاح برای دفاع از خود و سرنگونی اسد دریافت کنند. اما موافق مداخله ارتش و نیروهای خودمان نیستم، زیرا این کار ضرورت ندارد. ما در منطقه شریک و متحد و منابع کافی برای حمایت از این گروه‌ها داریم. اما این کار یک سال طول کشیده است. رهبری آمریکا باید در این مدت نقش خود را ایفاء می‌کرد. ما باید نقش رهبر را نه از نظر نظامی بلکه از نظر سازمانی و دولتی برای گرد آوردن گروه‌های مسئول ایفاء می‌کردیم. طبق گزارش‌های اطلاعاتی، گروه‌های مخالف در سوریه بسیار متفرق هستند و نتوانسته‌اند در کنار هم یک گروه واحد تشکیل دهند. این باید اتفاق بیفتد و آمریکا نیز کمک کند چنین اتفاقی شکل بگیرد. ما باید همچنین اطمینان حاصل کنیم که آن‌ها سلاح لازم را برای تحقق هدف اصلی یعنی سرنگون کردن بشار اسد دریافت می‌کنند. - اوباما: آنچه که رامنی گفت با نظر ما فرق ندارد. این دقیقاً همان کاری است که ما انجام می‌دهیم و باید انجام دهیم تا یک نظام میانه روی رهبری در سوریه شکل بگیرد و از طریق یک روند مؤثر انتقال، اسد را برکنار کنیم. این کاری است که ما انجام داده‌ایم و ادامه خواهیم داد. - مجری: آقای اوباما: در زمانی که مصر دستخوش بحران شده بود، زمانی فرا رسید که شما گفتید پرزیدنت مبارک باید برود. برخی در دولت شما می‌گفتند که باید کمی صبر می‌کردیم. آیا پشیمان نیستید؟ - اوباما: نه پشیمان نیستم زیرا فکر می‌کنم که آمریکا باید به دموکراسی پای بند بماند. آیا باید تانک‌ها را برای سرکوب کردن جوانان در میدان تحریر می‌فرستادیم؟ این شیوه رهبری نیست که جان اف کندی ۵۰ سال قبل از آن صحبت می‌کرد. البته من همچنین گفته‌ام حالا که یک دولت دموکراتیک و منتخب در مصر روی کار آمده است، این دولت باید تلاش کند و پاسخگو باشد. دولت جدید مصر باید مسئولیت پذیر باشد، از حقوق اقلیت‌های مذهبی حمایت کند، ما نیز فشار زیاد وارد می‌کنیم تا آن‌ها این کار را انجام دهند. آن‌ها همچنین باید حقوق زنان را به رسمیت بشناسند، این مسئله در سراسر منطقه از حساسیت زیاد برخوردار است. این کشور توسعه نمی‌یابد مگر اینکه زنان جوان آموزش‌های کافی را دریافت کنند. آن‌ها همچنین باید به قرارداد صلح خود با اسرائیل پای بند بمانند. این یک خط قرمز برای ما محسوب می‌شود، زیرا اگر این قرارداد صلح فرو بپاشد، نه تنها امنیت اسرائیل بلکه امنیت ما هم به خطر می‌افتد. آن‌ها باید در مقابله با تروریسم نیز با ما همکاری کنند. ما نیز در توسعه اقتصادی به آن‌ها کمک می‌کنیم زیرا در نهایت آنچه که باعث خواهد شد انقلاب مصر برای مردم این کشور و همچنین دنیا موفقیت آمیز باشد، این است که جوانان این کشور فرصت پیدا کنند. آرزوی آن‌ها شبیه به جوانان آمریکایی است. آن‌ها شغل می‌خواهند، می‌خواهند که فرزندانشان به مدرسه بروند، سقفی بالای سر خود داشته باشند و آینده‌ای نیز برای خود داشته باشند. ما کنفرانس‌هایی برگزار می‌کنیم و در آن به مصری‌ها آموزش می‌دهیم که چگونه بازسازی اقتصاد خود را آغاز کنند و آن را سالم و شفاف بسازند. اما نکته مهمی که ما باید به خاطر بسپاریم این است که اگر می‌خواهیم در منطقه موفق باشیم، باید در داخل آمریکا نیز کارهایی انجام دهیم. ما در یک دهه گذشته تجربه ملت سازی در عراق و افغانستان داشته‌ایم اما از توسعه اقتصاد، بخش انرژی و یا بخش آموزش خود در داخل کشور غافل مانده‌ایم. از این رو وقتی در داخل خوب عمل نکنیم، سخت است که بخواهیم در خارج اعمال نفوذ و رهبری کنیم. - مجری: آقای رامنی، آیا شما هم حسنی مبارک را رها می‌کردید؟ - رامنی: من از اقدامات رئیس جمهور در این خصوص حمایت کردم. ای کاش ما دیدگاه بهتری برای آینده داشتیم. این کاش در ابتدای ریاست جمهوری اوباما و یا قبل از آن متوجه می‌شدیم که یک انرژی عظیم و اشتیاق به آزادی در آن نقطه از جهان نهفته است و با دوستان خود در منطقه برای انتقال آرام قدرت همکای می‌کردیم تا شاهد انفجار به آن شکل که دیدیم، نباشیم. اما وقتی آن انفجار رخ داد، به نظر من همان کاری که رئیس جمهور انجام داد، درست بود، یعنی حمایت از فریادهای آزادیخواهانه در خیابان‌های مصر. ایده سرکوب این مردم ایده درستی نبود. اجازه دهید دربارهٔ این صحبت کنم که مأموریت ما در خاورمیانه چه باید باشد زیرا هدف ما این است که مطمئن شویم دنیا در صلح و آرامش به سر می‌برد. ما یک طرح صلح آمیز می‌خواهیم. ما می‌خواهیم که مردم از زندگی خود لذت ببرند و آینده‌ای درخشان و بدون جنگ داشته باشند. این هدف ماست. وظیفه رهبری آمریکاست که صلح را در جهان گسترش دهد. برای اینکه اصول صلح را توسعه دهیم باید قوی و نیرومند باشیم و این با اقتصاد قوی در داخل شروع می‌شود اما متأسفانه اقتصاد ما اصلاً قوی نیست. خیلی وحشتناک است که احمدی‌نژاد رئیس جمهور ایران بدهی‌هایمان را به رخ مان می‌کشد. مایک مولن رئیس سابق ستاد مشترک ارتش نیز می‌گفت که بدهی یک خطر برای امنیت ملی مان محسوب می‌شود. ما اقتصاد خود را تضعیف کرده‌ایم ما به یک اقتصاد قوی نیاز داریم. ارتش ما نیز باید قوی باشد. ما سربازان و فناوری فوق‌العاده داریم اما کاهش بودجه یک تریلیون دلاری این وضع را تغییر می‌دهد. ما به متحدان قوی نیز نیاز داریم. ارتباط با چنین متحدانی برای قوت آمریکا ضروری است؛ و در نهایت ما باید به اصول خود پای بند بمانیم. اگر به اصول خود پایبند بمانیم، نفوذ مان در جهان نیز افزایش می‌یابد اما متأسفانه الان نفود آمریکا در هیچ نقطه‌ای از دنیا بیشتر از ۴ سال قبل نیست؛ و این بدان علت است که ما ضعیف عمل کرده‌ایم. -مجری: به نظر شما نقش آمریکا در جهان چیست؟ - رامنی: به نظر من آمریکا در دنیا مسئولیت و حق دارد که از آزادی دفاع کند و اصولی را رواج دهد که باعث صلح و آرامش در جهان می‌شود. این اصول شامل حقوق بشر، عظمت انسانی، آزادی بیان و انتخابات است. مردم در انتخابات به صلح رای می‌دهند نه جنگ. ما درک می‌کنیم که برخی نقاط دنیا درگیری وجود دارد اما ما می خو اهیم که تا حد امکان به این درگیری‌ها پایان دهیم. اما برای اینکه نقش خود را در جهان ایفاء کنیم، آمریکا باید قوی باشد، باید رهبر باشد. لازمه این نیز داشتن یک اقتصاد قوی است. ما نباید ۲۳ میلیون نفر داشته باشیم که برای پیدا کردن شغل تقلا می‌کنند، نباید اقتصادی داشته باشیم که در سه سال گذشته روند نزولی داشته است، نباید فرزندان مان دانشگاه را رها کنند. ما باید اقتصاد خود را قوت ببخشیم. ارتش مان را نیز باید قوی کنیم. نمی‌دانیم دنیا چه حوادثی پیش رو دارد. در مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۰۰ هیچ سخنی از تروریسم در میان نبود اما یک سال بعد، حادثه یازده سپتامبر روی داد. از این رو ما باید براساس ابهامات، تصمیم‌گیری کنیم. این به معنای ارتش نیرومند است. ما نباید بودجه نظامی خود را کاهش دهیم. ما همچنین باید در کنار متحدان خود بایستیم. من فکر می‌کنم تنش‌هایی که بین اسرائیل و آمریکا به وجود آمد، خیلی ناراحت‌کننده بود. عقب راندن طرح سامانه دفاع موشکی مان در لهستان به آن شکل که دیدیم، ناراحت‌کننده بود و به روابط ما آسیب زد. در خصوص پایبندی به اصول مان، وقتی دانشجویان به خیابان‌های تهران آمدند و جنبش سبز شکل گرفت، رئیس جمهور ما سکوت کرد و این یک اشتباه بزرگ بود. ما باید به اصول خود پایبند بمانیم، در کنار متحدان خود بایستیم و ارتش و اقتصاد قوی داشته باشیم. - اوباما: ما همکاری‌های گسترده نظامی و اطلاعاتی با اسرائیل به ویژه در زمینه مقابله با تهدید ایران داریم. آمریکا یک کشور ضروری و حیاتی برای دنیاست. دنیا به آمریکای نیرومند نیاز دارد و آمریکا الان نسبت به زمانی که من رئیس جمهور شدم، خیلی قوی تر است. وقتی جنگ عراق را پایان دادیم، توانستیم بر مسئله تروریسم تمرکز و روند انتقال در افغانستان را نیز شروع کنیم. همچنین توانستیم بر ائتلاف‌هایی تمرکز کنیم که در یک دهه گذشته به فراموشی سپرده شده بودند. روابط ما در آسیا، آفریقا و اروپا و اسرائیل هیچوقت تا به این حد قوی نبوده است. ما همکاری‌های گسترده نظامی و اطلاعاتی با اسرائیل به ویژه در زمینه مقابله با تهدید ایران داریم. ما قادر بودیم خود را در یک موقعیت مناسب برای بازسازی آمریکا قرار دهیم. طرح‌های من همه در این راستا قرار دارد: ما تلاش می‌کنیم تولید را به داخل سرزمین خود بازگردانیم و فرصت‌های شغلی ایجاد کنیم همان‌طور که در بخش خودرو همین کار را کردیم. تلاش کردیم بهترین نظام آموزشی دنیا را داشته باشیم که در آن کارگران آینده‌مان به خوبی آموزش ببینند. همه تلاش خود را می‌کنیم تا صنعت انرژی خودمان را کنترل کنیم، واردات نفت را به پایین‌ترین سطح در دو دهه گذشته رسانده‌ایم زیرا میادین نفت و گاز خود را گسترش داده‌ایم و همچنین منابع انرژی پاک ایجاد کرده‌ایم. این باعث خواهد شد واردات انرژی ما تا سال ۲۰۲۰ به نصف کاهش یابد. ما برای کاهش کسری بودجه نیز تلاش کردیم. متأسفانه طرح‌های میت رامنی در این جهت نبوده است. ما باید این کار را به روشی مناسب انجام دهیم، یعنی با کاهش هزینه‌های غیرضروری و گرفتن مالیات بیشتر از ثروتمندان. این باعث می‌شود ما بتوانیم در زمینه‌های فناوری و تحقیقاتی سرمایه‌گذاری بیشتر داشته باشیم. رامنی یک رویکرد کاملاً متفاوت برگزیده است. سیاست‌های داخلی و خارجی رامنی اشتباه و بی ملاحظه است: او جرج بوش را یک دانشجوی خوب اقتصاد می‌داند و دیک چنی را کسی می‌داند که قوه قضاوت خوب دارد. او سیاست‌هایی را پیشنهاد می‌کند که آمریکا را به سمت رهبری مؤثر دنیا در قرن بیست و یکم سوق نمی‌دهد. -رامنی: سیاست‌های من برای آینده است. در خصوص اقتصاد در داخل کشور باید بگویم که می‌دانم چگونه باید ۱۲ میلیون شغل جدید ایجاد کنم. امیدوارم وضعی که در چهار سال گذشته شاهد بودیم، در چهار سال آینده شاهدش نباشیم. طبق گفته رئیس جمهور، نرخ بیکاری تا الان باید به ۴/۵ درصد رسیده باشد اما نه میلیون شغل نیاز داریم تا به این نقطه برسیم. من کاری خواهم کرد که آمریکا بار دیگر کارآمد شود و این کار را با پنج قدم اساسی انجام خواهم داد: اول اینکه آمریکای شمالی باید در حوزه انرژی استقلال پیدا کند. برای رسیدن به این هدف باید از ذخایر نفت، ذغال سنگ، گاز، انرژی هسته‌ای و انرژی قابل بازیافت بیشترین استفاده را ببریم. دوم اینکه تجارت خود را افزایش دهیم. آمریکای لاتین منطقه‌ای است که فرصت‌های فراوان برای ما در بردارد. اما ما از این فرصت استفاده نکرده‌ایم. اقتصاد آمریکای لاتین به بزرگی اقتصاد چین است اما ما فقط بر چین تمرکز کرده‌ایم. این منطقه یک فرصت بسیار بزرگ برای ما محسوب می‌شود. قدم دیگر این است که باید یک برنامه آموزشی و کاری برای کارگران خود تدوین کنیم. مدارس نیز باید مورد توجه قرار بگیرند. همچنین باید از واحدهای تجاری کوچک حمایت کنیم. دو سوم فرصت‌های شغلی ما از این واحدها تأمین می‌شود. ایجاد واحدهای جدید تجاری به پایین‌ترین سطح در سی سال گذشته رسیده است. اما من می‌خواهم این وضع را تغییر دهم. -اوباما: اول باید از لازمه‌های رقابت صحبت کنیم. رامنی از واحدهای کوچک تجاری صحبت کرد. اما شما آقای رامنی وقتی فرماندار ماساچوست بودید، این ایالت از نظر توسعه واحدهای کوچک تجاری در میان ۵۰ ایالت، رتبه ۴۸ را به دست آورد زیرا سیاست‌هایی که شما دنبال می‌کردید، اصلاً در حمایت از چنین واحدهایی نبود. تعریف شما از واحدهای کوچک تجاری تمرکز بر قشرها بالای جامعه است و این روشی نیست که با آن بتوان واحدهای کوچک را توسعه داد. آنچه که می‌تواند راهگشای ما در قرن بیست و یکم باشد، سیاست‌های آموزشی است. من در دوره ریاست جمهوری‌ام با همکاری ایالت‌ها اصلاحاتی در نظام آموزشی ایجاد کردم و حالا شاهد پیشرفت و ارتقای سطح آموزش در مدارس هستیم. سیاست کنونی من این است که معلمان بیشتر به ویژه در حوزه علوم و ریاضیات استخدام کنیم. در این حوزه ما واقعاً عقب هستیم. اما این معلمان می‌توانند اوضاع را تغییر دهند. توجه نکردن به بخش آموزش باعث می‌شود قدرت رقابت ما در درازمدت کاهش یابد و این برای موقعیت آمریکا در جهان اصلاً خوب نیست. - رامنی: هر دو سال یک بار آزمونی در مدارس و در درس ریاضیات و زبان انگلیسی برگزار می‌شود که مدارس ماساچوست همیشه رتبه‌های خوبی گرفته‌اند. سیاست ما داشتن معلمان خبره در کلاس‌های درس بوده است. همین باعث شده است ایالت درجه یک در میان ایالت‌ها باشیم. - مجری: آقای رامنی، شما خواستار ارتش بزرگ‌تر و نیروی دریایی بزرگ‌تر هستید و با کاهش بودجه دفاعی مخالفید. اما الان شما از اوضاع بد مالی و اقتصادی شکایت داشتید. هزینه یک ارتش بزرگ را چگونه تأمین خواهید کرد؟ - میت رامنی: برنامه من این است که در آغاز ۵ درصد از بودجه اختیاری از جمله ارتش را بکاهم. من ظرف ۸ تا ۱۰ سال به یک بودجه متعادل می‌رسم و برای رسیدن به چنین بودجه‌ای، از بودجه برنامه‌های مختلف می‌کاهم. اول برنامه‌هایی است که اوباما در خصوص مراقبت‌های بهداشتی دارد. برخی موارد ضروری‌اند اما ما توان تأمین هزینه‌شان را نداریم. من تک تک برنامه‌ها را به صورت تدریجی بازبینی و بودجه آن‌ها را می‌کاهم. اما برنامه‌هایی مانند برنامه مراقبت‌های بهداشتی طبقه فقیر جامعه ضروری است اما این برنامه‌ها باید به ایالت‌ها محول شود زیرا آن‌ها بهتر می‌توانند چنین برنامه‌هایی را اجرا کنند. - اوباما: رامنی خواستار کاهش ۵ تریلیون دلاری مالیات‌هاست؛ و از طرف دیگر خواستار اختصاص ۲ تریلیون دلار به ارتش است، بودجه‌ای که ارتش نیاز ندارد. باید بگویم که در این دوره که من رئیس جمهور بودم، بودجه ارتش هر سال افزایش یافته است. ما از مجموع بودجه دفاعی ۱۰ کشور دنیا (چین، روسیه، فرانسه، انگلیس…) بیشتر خرج می‌کنیم. ما نیازهای آینده خود را در ارتش بررسی کردیم و بر اساس آن بودجه را نوشتیم. ما نباید فقط به بودجه ارتش فکر کنیم، بلکه باید به توانمندی‌هایمان نیز بیندیشیم، به امنیت سایبری مان و حوزه فضایی فکر کنیم. به همین علت است که بودجه‌مان را بر اساس راهبردها و نه سیاست‌ها تعیین کردیم. ما بودجه نظامی را بر این اساس می‌نویسیم که چه چیزی باعث می‌شود امنیت مردم آمریکا بیشتر شود. بدین طریق کسری بودجه که یکی از خطرات پیش روی امنیت ملی مان است، کاهش می‌یابد. وقتی اقتصادمان در داخل پویا باشد، قطعاً قادر خواهیم بود در خارج قدرت نظامی مان را اعمال کنیم. - رامنی: نیروی دریایی آمریکا الان بیش از هر وقت دیگری از سال ۱۹۱۷ تاکنون کوچک شده است. نیروی دریایی اعلام کرد که به ۳۱۳ فروند کشتی برای مأموریت‌های خود نیاز دارد. ناوگان آمریکا الان کمتر از این تعداد کشتی دارد و اگر وضع به همین منوال ادامه یابد، شمار کشتی به ۲۰۰ فروند خواهد رسید. نیروی هوایی مان نیز قدیمی و کوچک‌تر شده است. استراتژی ما این بوده است که قادر باشیم همزمان در دو جبهه نبرد بجنگیم. اما حالا این راهبرد به یک جنگ تغییر پیدا کرده است. مسئولیت خطیر رئیس جمهور آمریکا این است که از امنیت مردم کشورش دفاع کند. از این رو من موافق کاهش یک تریلیون دلاری بودجه نظامی نیستم زیرا این باعث می‌شود امنیت ما به خطر بیفتد. - اوباما: باید بگویم که بخشی از این کاهش بودجه را کنگره ارائه کرده است. آنچه که ما نیز دنبال می‌کنیم، در واقع کاهش نیست بلکه حفظ بودجه است. به نظر من رامنی به عملکرد ارتش دقت ندارد. شما نیروی دریایی را مثال زدید و گفتید که تعداد کشتی‌ها کاهش یافته است. باید بگویم که تعداد اسب‌هایمان نیز کاهش یافته زیرا ماهیت ارتش تغییر کرده است. ما الان ناوهایی داریم که هواپیما روی آن فرود می‌آید، زیردریایی‌های هسته‌ای داریم. از این رو سؤال اصلی الان این نیست که چه تعداد کشتی جنگی داریم بلکه بحث اصلی توانمندی‌هایی است که داریم. ما باید ببینیم چگونه می‌توانیم همه نیازهای دفاعی خود را برطرف کنیم در حالی که موقعیت سربازان و نیروهایمان نیز در نظر گرفته می‌شود. این مواردی که ذکر کردم اصلاً در بودجه پیشنهادی شما انعکاس ندارد. -مجری: به بخش بعدی مناظره می‌پردازم یعنی خط قرمز، ایران و اسرائیل. آیا هیچ‌کدام شما مایل هستید اعلام کنید که حمله به اسرائیل حمله به ایالات متحده محسوب می‌شود؟ این همان قولی است که ما به متحدانی همچون ژاپن دادیم. آیا این قول همان‌طور که شوروی را بازداشت، ایران را از حرکت بازنمی‌دارد؟ - اوباما: اول باید بگویم که اسرائیل یک دوست واقعی و بزرگ‌ترین متحد ما در منطقه است؛ و اگر اسرائیل مورد حمله قرار بگیرد، آمریکا در کنار اسرائیل می‌ایستد. من در طول دوره ریاست جمهوری‌ام این را بارها خاطر نشان کرده‌ام. اگر اسرائیل مورد حمله قرار بگیرد، من در کنار آن می‌ایستم. به همین دلیل است که با اسرائیل همکاری می‌کنیم. ما گسترده‌ترین همکاری نظامی و اطلاعاتی تاریخ رابطه میان دو کشور را داریم. این هفته ما بزرگ‌ترین مانور نظامی خود را با اسرائیل داریم. اما در خصوص مسئله ایران باید بگویم که تا وقتی من رئیس جمهور آمریکا هستم، ایران به بمب هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد. وقتی وارد کاخ سفید شدم بر این مسئله تأکید کردم و سپس قوی‌ترین ائتلاف و شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران را شکل دادیم. این باعث شده است اقتصاد ایران فلج شود. ارزش پول آن‌ها ۸۰ درصد کاهش یافته، تولید نفتشان به پایین‌ترین سطح از زمان جنگ این کشور با عراق رسیده است. از این رو اقتصاد آن‌ها به لرزه درآمده است. ما به این علت چنین اقداماتی به عمل آوردیم که یک ایران هسته‌ای برای امنیت ملی آمریکا و اسرائیل تهدید به حساب می‌آید. ما نمی‌خواهیم مسابقه تسلیحات هسته‌ای در بی‌ثبات‌ترین منطقه دنیا شکل بگیرد. ایران حامی دولتی تروریسم است و اینکه آن‌ها بتوانند فناوری هسته‌ای را در اختیار عناصر غیردولتی قرار دهند، اصلاً قابل قبول نیست. آن‌ها همچنین می‌گویند که اسرائیل باید از نقشه جهان محو شود. کاری که ما کردیم یعنی وضع تحریم‌ها، گزینه‌ای پیش روی ایران قرار می‌دهد مسیر دیپلماتیک را پیش بگیرید و برنامه هسته‌ای خود را کنار بگذارید و گرنه با یک دنیای متحد روبرو می‌شوید. من به عنوان رئیس جمهور آمریکا گفته‌ام که هیچ گزینه‌ای از روی میز حذف نمی‌شود. اختلافی که در این خصوص با رامنی دارم این است که او طوری صحبت می‌کند که گویا ما باید یک اقدام ناشیانه نظامی داشته باشیم. اما این اشتباه است. من فقط وقتی زنان و مردان جوان خود را به استقبال خطر می‌فرستم که دیگر هیچ چاره‌ای نداشته باشم. -رامنی: اول باید همان چیزی را که رئیس جمهور گفت من هم بر آن تأکید کنم که اگر رئیس جمهور آمریکا باشم در کنار اسرائیل قرار می‌گیرم و اگر اسرائیل هدف حمله قرار بگیرد از آن پشتیبانی دیپلماتیک، فرهنگی و نظامی خواهم کرد. در خصوص تهدید ایران نیز باید بگویم که ایران مسلح به سلاح هسته‌ای یا ایران دارای توانمندی هسته‌ای برای آمریکا قبول نیست. ایران هسته‌ای برای آمریکا و دوستان ما تهدید محسوب می‌شود. مهم است که بدانیم مأموریت مان در قبال ایران چیست. مأموریت مان این است که از طریق ابزار دیپلماتیک و مسالمت آمیز، ایران را از رسیدن به سلاح هسته‌ای بازداریم؛ و تحریم‌های فلج کننده چیزی که من پنج سال قبل در کنفرانس هرزلیا در اسرائیل ایده آن را مطرح کردم. من هفت مرحله را ذکر کردم. تحریم‌های فلج کننده اولین مرحله است که قطعاً نتیجه می‌دهند. این تحریم‌ها باید سال‌ها قبل وضع می‌شدند اما به هرحال خوب است که الان وضع شده‌اند. مرحله دوم تشدید شدن این تحریم‌هاست. من می‌گویم کشتی‌هایی که نفت ایران را حمل می‌کنند، حق ورود به بنادر ما را نخواهند داشت. فکر می‌کنم اتحادیه اروپا نیز با این طرح موافق باشد. نه تنها کشتی‌ها، بلکه شرکت‌ها و افرادی نیز که در این کار شرکت دارند، تحریم خواهند شد. دوم اینکه تحریم‌های دیپلماتیک وضع خواهم کرد. برای اینکه احمدی‌نژاد طبق کنوانسیون نسل‌کشی محاکمه شود، تلاش خواهم کرد. اظهارات او تحریک به نسل‌کشی است و او باید محاکمه شود. همچنین کاری می‌کنم که دیپلمات‌های ایران در سراسر دنیا طرد شوند، همان کاری که با رژیم آپارتاید و دیپلمات‌های آفریقای جنوبی کردیم. ما باید هر بار فشارها بر ایران را افزایش دهیم زیرا هر گونه راه حل دیگری برای مسئله هسته‌ای ایران به جز توقف آن غیرقابل قبول است؛ و البته اقدام نظامی آخرین راه است و فقط وقتی این گزینه قابل استفاده است که کلیه گزینه‌های دیگر آزمایش شده باشند. - مجری: طبق برخی گزارش‌ها، ایران و آمریکا در خصوص مذاکره دربارهٔ برنامه هسته‌ای توافق کرده‌اند. اگر چنین مذاکراتی شروع شود، شما چه نتیجه‌ای از آن انتظار دارید؟ - اوباما: اول باید تأکید کنم که این گزارش‌ها صحت ندارند. اما هدف ما این است که ایران را متقاعد کنیم که برنامه هسته‌ایاش را کنار بگذارد و از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل اطاعت کند زیرا به این صورت آن‌ها فرصت می‌یابند به جامعه بین‌المللی ملحق شوند. ما نیز از این حرکت استقبال می‌کنیم. مردمی ایران هستند که آرزوهایشان برای داشتن یک زندگی بهتر شبیه آرزوهای دیگر مردم دنیاست. ما امیدواریم که رهبران ایران تصمیم درست بگیرند. معامله‌ای که در نظر ما قابل قبول است، این است که آن‌ها به برنامه هسته‌ای خود پایان دهند. این بسیار روشن است. من خوشحالم که رامنی با قدم‌هایی که ما برداشته‌ایم، موافق است. کار ما در وضع تحریم‌های فلج کننده بسیار سخت و دشوار بوده است. من از همان روز اول که وارد کاخ سفید شدم، کار خود را در این زمینه شروع کردم. علت آن نیز کاملاً روشن بود: این در واقع آزمونی برای تلاش ما در حفظ اعتبار و قدرت آمریکا در دنیا بود. ما مجبور بودیم اطمینان حاصل کنیم که همه کشورها حتی چین و روسیه مشارکت می‌کنند، زیرا ما به تنهایی نمی‌توانستیم این تحریم‌ها را اجرا کنیم، ما سال‌های طولانی به تنهایی ایران را تحریم کرده بودیم. علت این است که ما باعث شدیم همه برای تحت فشار قرار دادن ایران به توافق برسند. ما به این روند ادامه می‌دهیم. معامله ضروری است؛ و آن اینکه آن‌ها باید از قانون پیروی کنند و به جامعه بین‌الملل اطمینان دهند که به دنبال سلاح هسته‌ای نیستند. ما فشار را متوقف نمی‌کنیم مگر اینکه مدرک روشن و صریح به دست آوریم. نکته آخر این که ساعت تیک تاک می‌کند. ما اجازه نمی‌دهیم ایران وارد مذاکراتی شود که به جایی ختم نمی‌شود. ما به واسطه همکاری‌های گسترده اطلاعاتی با کشورهای دیگر از جمله اسرائیل می‌دانیم که آن‌ها چه وقت به توانمندی آستانه هسته‌ای می‌رسند – یعنی مرحله‌ای که دیگر برای مداخله به موقع ما دیر شده است. از این رو باید بگویم که اگر آن‌ها خواسته‌های جامعه جهانی را نپذیرند، ما مجبور می‌شویم همه گزینه‌ها را برای جلوگیری از هسته‌ای شدن آن‌ها به کار بگیریم. - رامنی: یکی از چالش‌هایی که ما در خصوص ایران داشته‌ایم، این است که آن‌ها به دولت کنونی آمریکا به چشم یک دولت قوی نگاه نمی‌کنند. آن‌ها احساس می‌کنند که دولت کنونی آمریکا خیلی قوی نیست. آن‌ها جایی که انتظار قوت و نیروی آمریکا را داشته‌اند، ضعف آن را دیده‌اند. به نظر من علت این است که رئیس جمهور چهار سال قبل در سال اول ریاست خود با همه عناصر بد دنیا از جمله چاوز، کیم جانگ ایل، کاسترو و احمدی‌نژاد از ایران همراه شد. از آن‌ها احساس کردند که چنین برخورد خوبی از سوی رئیس جمهور آمریکا بی‌سابقه است. بعد از آن رئیس جمهور شروع به عذرخواهی از کشورها کرد. او به خاورمیانه رفت و از آمریکا انتقاد کرد. این در نظر آن‌ها یک ضعف به حساب می‌آمد. بعد از آن ناراضی‌های به خیابان‌های تهران آمدند. وقتی اعضای جنبش سبز پلاکارد به دست گرفتند و روی آن نوشتند: «آیا آمریکا با ماست؟»، رئیس جمهور سکوت کرد. این نیز یک نقطه ضعف بود؛ و وقتی رئیس جمهور گفت که باید حد و حدود میان آمریکا و اسرائیل مشخص شود، این نیز از نظرها دور نماند. ملاهای ایران وقتی همه این‌ها را مشاهده کردند، این طور حساب کردند که می‌توانند به حرکت خود ادامه دهند، می‌توانند مذاکره کنند در حالی که به تعداد سانتریفوژهای خود نیز می‌افزایند. آن‌ها الان حدود ده هزار سانتریفوژ دارند که اورانیوم غنی و زمینه را برای یک تهدید هسته‌ای برای آمریکا و جهان آماده می‌کند. این در نظر ما غیرقابل قبول و برای رئیس جمهور آمریکا ضروری است که از همان ابتدا قدرتمند ظاهر شود و مشخص کند که چه چیزی قابل قبول و چه چیز غیرقابل قبول است؛ و یک برنامه هسته‌ای ایرانی برای ما قابل قبول نیست. آن‌ها نباید به توانمندی هسته‌ای برسند و ما نیز باید مطمئن شویم که تحریم‌ها قویا اجرا می‌شوند و همچنین شدیدتر می‌شوند. انزوای دیپلماتیک باید گسترش یابد. احمدی‌نژاد باید محاکمه شود و تا آنجایی که می‌توانیم بر آن‌ها فشار وارد کنیم زیرا اگر این کار را انجام دهیم مجبور نمی‌شویم از گزینه نظامی استفاده کنیم. - اوباما: هیچ‌کدام از این صحبت‌های رامنی درست نیست. در مورد مسئله عذرخواهی‌ام باید بگویم که این حرف و حدیث‌ها اصلاً صحت ندارد. در خصوص تشدید تحریم‌ها نیز باید بگویم که تحریم‌های کنونی شدیدترین تحریم‌هایی هستند که تاکنون وضع شده‌اند. وقتی ما برای اطمینان از تأثیرگذاری تحریم‌ها در ائتلاف بین‌المللی مان تلاش می‌کردیم، شما هنوز در یک شرکت نفتی چینی که با ایران همکاری داشت، سرمایه‌گذاری می‌کردید. حالا این مردم آمریکا هستند که باید قضاوت کنند و بگویند چه کسی در وضع تحریم‌های مؤثر علیه ایران بهتر عمل می‌کند. در خصوص انقلاب در ایران نیز باید بگویم که من می‌دانستم اعمال جنایتکارانه صورت می‌گیرد و این اعمال مغایر با قوانین بین‌الملل و استانداردهای بشری است اما ما توانستیم دنیا را در برابر ایران بسیج کنیم. وقتی من به کاخ سفید آمدم، دنیا در خصوص ایران بسیار متفرق بود. اما ایران الان در مقایسه با چند سال قبل در ضعیف‌ترین نقطه از نظر اقتصادی، راهبردی و نظامی قرار دارد. ما به فشارها بر این کشور ادامه می‌دهیم تا اطمینان پیدا کنیم که آن‌ها به بمب هسته‌ای دست پیدا نمی‌کنند. این به نفع امنیت ملی آمریکاست و تا وقتی من رئیس جمهور باشم، همین روند خواهد بود. - رامنی: ما ۴ سال به ایران هسته‌ای نزدیک تر شده‌ایم. اما نباید چهار سال بعدی را تلف کنیم و اجازه دهیم ایرانی‌ها با نصب سانتریفوژهای بیشتر به بمب نزدیک تر شوند. دوم اینکه، آقای رئیس جمهور، شما به خاورمیانه رفتید، به مصر، عربستان، ترکیه و عراق رفتید، شما اسرائیل را که نزدیک‌ترین دوست ما بود، نادیده گرفتید. این از نظرها دورنماند. بعد شما در تلویزیون یک کشور عربی گفتید که آمریکا کوتاهی کرده است، شما گفتید که آمریکا خواست خود را به دیگر کشورها دیکته می‌کرده است. آقای رئیس جمهور آمریکا به کشوری دیکته نمی‌کند بلکه کشورهای دیگر را از چنگال دیکتاتورها رها می‌کند. - اوباما: من در زمان مبارزات انتخاباتی‌ام به اسرائیل رفتم اما آنجا برای جمع‌آوری کمک نرفتم بلکه به موزه یادبود هولوکاست رفتم و در آن محل ماهیت شر را و این واقعیت را که چرا پیوند ما با اسرائیل ناگسستنی است، به خودم یادآوری کردم. بعد هم به یک شهر مرزی که تجربه موشک باران از سوی حماس را دارد، رفتم. آن‌ها خانواده‌هایی بودند که به من نشان دادند که چگونه موشک‌ها کنار تخت کودکانشان فرود آمده است. به همین علت بود که وقتی رئیس جمهور شدم، بودجه طرح گنبد آهنین را برای متوقف کردن آن موشک‌ها تأمین کردم. این هدف سفرهای من به اسرائیل و منطقه بوده است. سؤال اصلی این است که چه کسی نزد همه طرف‌های حاضر اعتبار بیشتری دارد؟ سوابق من در زمینه‌های مختلف همچون تحریم‌های ایران، مقابله با با تروریسم یا طرفداری از دموکراسی یا حمایت از حقوق زنان و اقلیت‌های مذهبی می‌گوید که رئیس جمهور آمریکا و دولت آمریکا در مسیر درست تاریخ قدم برداشته‌اند. - مجری: اگر نخست وزیر اسرائیل ناگهان تماس بگیرد و بگوید جنگنده‌هایش در راه ایران هستند، چه می‌گویید؟ - رامنی: ماهیت این سؤال فرضی است. روابط ما با اسرائیل و رابطه من با نخست وزیر اسرائیل به گونه‌ای نیست که او تماس بگیرد و بگوید جنگنده‌هایش در راهند. این مسئله‌ای است که باید به طور گسترده و عمیق بررسی و ارزیابی شود. اجازه بدهید دربارهٔ اظهارات قبلی رئیس جمهور صحبت کنم. رئیس جمهور معتقد است که اوضاع در جهان خیلی خوب است اما من این طور فکر نمی‌کنم. من ایران را چهار سال به بمب نزدیک تر می‌بینم. موج هرج و مرج و آشوب خاورمیانه را فرا گرفته و فعالیت جهادی‌ها گسترش یافته است و در سوریه نیز شاهد هستیم که ۳۰۰۰۰ غیرنظامی جان خود را از دست داده‌اند و اسد هنوز در قدرت است. همچنین کسری تجاری مان در برابر چین هر سال بیشتر شده است. کره شمالی همچنان فناوری هسته‌ای به خارج صادر می‌کند و روسیه نیز از معاهدات منع تکثیر هسته‌ای که با ما دارند، عقب نشسته‌اند. از این رو نمی‌بینم که نفوذ مان در جهان گسترش یافته باشد بلکه احساس می‌کنم دامنه نفوذمان کاهش یافته است که علت تا حدودی ناکامی رئیس جمهور در فائق آمدن بر چالش‌های اقتصادی و تا حدودی نیز به علت نادیده گرفتن ارتش است. علت دیگر تنش با اسرائیل است. رئیس جمهور نامه‌ای از ۳۸ سناتور دموکرات دریافت کرد مبنی بر اینکه تنش با اسرائیل یک مشکل واقعی است و دولت باید این مشکل را حل کند. جالب است که سناتورهای دموکرات خواستار ترمیم روابط حزب خود با اسرائیل هستند. - اوباما: مشکل این است که در زمینه‌های متعدد مانند خاورمیانه، افغانستان، عراق یا ایران شما فقط از روی نقشه نگاه می‌کنید. من خوشحالم که شما الان از سیاست فشارهای دیپلماتیک و احتمال مذاکره دوجانبه با ایران برای حل و فصل موضوع هسته‌ای حمایت می‌کنید. شما چند سال قبل می‌گفتید که هرگز چنین کاری نمی‌کنید. شما در ابتدا با تعیین یک جدول زمانی در افغانستان نیز مخالف بودید اما بعداً با تعیین برخی شروط این را نیز پذیرفتید. شما می‌گویید که جنگ عراق باید خاتمه می‌یافت اما اخیراً در یک سخنرانی گفتید که باید ۲۰ هزار نیروی دیگر در این کشور داشته باشیم. وقتی صحبت از دستگیری بن لادن بود شما می‌گفتید که هر رئیس جمهوری این کار را می‌کند. اما وقتی در سال ۲۰۰۸ نامزد انتخابات بودید و من هم نامزد بودم. آن زمان گفتم که اگر بن لادن در تیررس من باشد حتماً از فرصت استفاده می‌کنم اما شما گفتید که آیا باید برای دستگیری یک نفر زمین و آسمان را به هم بدوزیم. شما معتقد بودید که باید از پاکستان برای چنین مأموریتی مجوز بگیریم. بعد از کشته شدن بن لادن، من به محل برج‌های تجارت جهانی رفتم. آنجا زنی بود که در زمان حادثه چهارساله بوده است. او گفت که در این ده ساله آخرین صحبت‌های پدرش را که از برج‌های دوقلو با او تماس گرفته به خاطر داشته است. او گفت که با کشته شدن بن لادن درد و رنج او تسکین پیدا کرده است. ما با کشتن بن لادن به این زن پیام دادیم که پدرش را فراموش نکرده‌ایم. - مجری: در ادامه این مناظره گفت آمریکا قرار است مسئولیت امنیتی در افغانستان را در سال ۲۰۱۴ به دولت این کشور واگذار کند. در آن تاریخ کلیه نیروهای جنگی ما از افغانستان خارج می‌شوند و فقط عده‌ای برای آموزش نیروهای افغان باقی می‌مانند. سؤال این است که اگر این تاریخ فرا برسد و دولت افغانستان آمادگی پذیرش مسئولیت را نداشته باشد، شما چه خواهید کرد؟ آیا خارج می‌شوید؟ - رامنی: اگر من رئیس جمهور شوم، تلاش می‌کنم نیروهایمان را در آن تاریخ از افغانستان خارج کنم. ژنرال‌ها و فرماندهان به این سمت حرکت می‌کنند. در چند سال گذشته شاهد پیشرفت بوده‌ایم: طرح افزایش نیروها موفقیت آمیز بوده و طرح‌های آموزشی نیز خوب بوده است. نیروهای افغان نیز آماده‌اند در آن تاریخ مسئولیت‌ها را به عهده بگیرند. من امیدوارم نیروهایمان در آن زمان به کشور بازگردند. البته نباید تأثیر حوادث پاکستان را نادیده بگیریم. اوضاع پاکستان تأثیر اساسی بر موفقیت ما در افغانستان دارد. پاکستان برای منطقه، جهان و آمریکا اهمیت دارد زیرا این کشور ۱۰۰ کلاهک هسته‌ای دارد و در صدد است کلاهک بیشتر بسازد. آن‌ها شاید حتی از انگیس نیز در این زمینه سبقت بگیرند. آن‌ها همچنین شبکه حقانی و طالبان را دارند. از این رو اگر پاکستان فرو بریزد و به یک دولت شکست خورده تبدیل شود، برای افغانستان و ما فاجعه بار خواهد بود. از این رو باید این کشور را به سمت ثبات سوق دهیم. ما باید کمک‌هایمان را به این کشور به رعایت برخی استانداردها مشروط کنیم. من معتقدم از یک طرف باید پاکستان را در مسیر درست هدایت کنیم و از طرف دیگر افغانستان را برای پذیرش مسئولیت‌های امنیتی‌اش تا سال ۲۰۱۴ آماده کنیم. - اوباما: وقتی به کاخ سفید آمدم، آمریکا هنوز در عراق گرفتار بود و جنگ افغانستان نیز به مدت یک دهه بی هدف پیش رفته بود. به جنگ عراق خاتمه دادیم و تمرکز خود را بر افغانستان قرار دادیم. الان در موقعیتی قرار داریم که به بسیاری از اهداف خود دست یافته‌ایم. هسته رهبری القاعده را در منطقه میان افغانستان و پاکستان نابود کردیم و بعد بازسازی نیروهای افغان را شروع کردیم. اکنون به نقطه‌ای رسیده‌ام که می‌توانیم از افغانستان خارج شویم. دلیلی وجود ندارد وقتی که افغان‌ها خودشان قادرند از کشورشان دفاع کنند، آمریکایی‌ها آنجا جان خود را از دست بدهند. این انتقال باید به روشی مسئولانه صورت پذیرد. ما به نیروهای خود برای ساختن کشور در داخل نیاز داریم. ما باید از سربازان سابق خود برای ساختن مدرسه، جاده و غیره استفاده کنیم. ما باید به مسئله مشکلات روحی روانی سربازان بعد از جنگ نیز توجه داشته باشیم. دولت برای بازگرداندن این عده به زندگی عادی و بازار کار تلاش‌های زیادی صورت داده است. - رامنی: ما نباید کشوری مانند پاکستان را که یکصد کلاهک هسته‌ای دارد، به حال خود رها کنیم. این کشور تهدیدات متعدد در خود دارد. همان‌طور که قبلاً گفتم، گروه‌ها و شبکه‌های ترور حقانی و طالبان در این کشور فعال هستند. پاکستان کشوری نیست که در آن یک دولت مدنی حرف آخر را بزند بلکه سازمان اطلاعاتی این کشور قدرت زیادی دارند و بعد از آن ارتش و دولت قرار دارند. این کشوری است که اگر فرو بریزد، تروریست‌هایی هستند که دوست دارند به تسلیحات هسته‌ای این کشور دست یابند. پاکستان از نظر فنی متحد ما محسوب می‌شود هرچند آن‌ها الان مانند یک متحد با ما برخورد نمی‌کنند. ما باید کاری انجام دهیم. من دولت را عامل رابطه تیره با پاکستان نمی‌دانم. ما مجبور بودیم به سراغ بن لادن برویم و این پاکستانی‌ها را عصبانی کرد. البته آن‌ها قبل از آن نیز ناراحتی‌هایی داشتند. اما به هرحال ما باید با پاکستانی‌ها همکاری کنیم و آن‌ها را در مسیر صحیح سوق دهیم زیرا این برای خودشان، تسلیحات هسته‌ایشان و افغانستان بسیار حیاتی است. من فکر می‌کنم که باید از هر وسیله‌ای برای نابودی دشمنان خود استفاده کنیم. گزارش‌هایی دربارهٔ استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین وجود دارد. من از آن به طور کامل حمایت می‌کنم و فکر می‌کنم که رئیس جمهور در استفاده از این نوع فناوری درست تصمیم‌گیری کرده است. ما باید علاوه بر کشتن عناصر بد، یک راهبرد موثرتر و جامع تر برای دور کردن دنیا از ترور و بنیادگرایی اسلامی داشته باشیم. ما هنوز این کار را انجام نداده‌ایم. اگر به سوابق چهارسال گذشته نگاه کنیم، این سؤال مطرح می‌شود که آیا ایران به بمب نزدیک شده است؟ جواب مثبت است. آیا خاورمیانه در هرج و مرج به سر می‌برد؟ جواب مثبت است. آیا القاعده به زانو درآمده است؟ جواب منفی است. آیا اسرائیل و فلسطینیان به معامله نزدیک شده‌اند؟ جواب منفی است. در این زمینه پیشرفتی مشاهده نمی‌شود. من فکر می‌کنم که به یک رهبری قوی و راهبردی جامع برای کمک به برقراری صلح و رشد در جهان نیاز داریم. ]]> اسناد Wed, 24 Oct 2012 11:23:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/report/19288/متن-کامل-مناظره-اوباما-رامنی-درباره-سیاست-خارجی-آمریکا-اوضاع-پاکستان-تأثیر-اساسی-موفقیت-افغانستان مسوده قطعنامه مشورتي لويي جرگه عنعنوي (عقرب ۱۳۹۰) http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/16553/مسوده-قطعنامه-مشورتي-لويي-جرگه-عنعنوي-عقرب-۱۳۹۰ براي دانلود متن اين مسوده به زبان فارسي و پشتو اينجا كليك كنيد ]]> اسناد Mon, 21 Nov 2011 06:37:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/16553/مسوده-قطعنامه-مشورتي-لويي-جرگه-عنعنوي-عقرب-۱۳۹۰ قطعنامه ۱۸۶۰ شورای امنیت سازمان ملل در خصوص غزه http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/5892/قطعنامه-۱۸۶۰-شورای-امنیت-سازمان-ملل-خصوص-غزه شورای امنیت سازمان ملل در نشست هشتم ژانویه ۲۰۰۹ قطعنامه ۱۸۶۰ را در خصوص حوادث غزه به تصویب رساند. متن این قطعنامه به این شرح است:شورای امنیت با یادآوری همه قطعنامه های مرتبط قبلی خود ، از جمله قطعنامه های ۲۴۲(۱۹۶۷)، ۳۳۸ (۱۹۷۳) ، ۱۳۹۷ (۲۰۰۲)، ۱۵۱۵ (۲۰۰۳) و ۱۸۵۰ (۲۰۰۸) ،ـ با تاکید بر اینکه نوار غزه بخش لاینفک سرزمین اشغال شده در سال ۱۹۶۷ است و بخشی از کشور فلسطینی خواهد بود،ـ و با تاکید بر اهمیت امنیت و رفاه همه شهروندان، با ابراز نگرانی جدی از تشدید خشونت ها و وخامت اوضاع، بویژه تلفات سنگین غیرنظامیان از زمان خودداری از تمدید دوره آرامش؛ و با تاکید بر اینکه جمعیت غیرنظامیان فلسطینی و اسرائیلی باید تحت محافظت قرار گیرند،ـ همچنین با ابراز نگرانی جدی از بدتر شدن بحران انسانی در غزه،ـ با تاکید بر لزوم تضمین انتقال مرتب و مستمر کالا و افراد از طریق گذرگاههای غزه،ـ با تصدیق نقش حیاتی انروا در رساندن کمک های بشردوستانه و اقتصادی در داخل غزه،ـ با یاد آوری اینکه فقط از راههای مسالمت آمیز می توان به راه حل پایدار کشمکش اسرائیلی ـ فلسطینی دست یافت،ـ با تائید مجدد حق همه کشورهای منطقه برای زندگی در صلح در محدوده مرزهای امن و به رسمیت شناخته شده بین المللی،۱- بر ضرورت برقراری آتش بسی فوری، پایدار و با رعایت کامل که به خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه منجر شود تاکید می کند و خواستار آن است؛ ۲- خواستار تامین و توزیع آزادانه کمک های بشردوستانه، شامل: مواد غذایی، سوخت و تجهیزات پزشکی در سرتاسر غزه است؛ ۳- از طرح هایی که هدف از آنها ایجاد و گشایش دالان های بشردوستانه است و دیگر ساز و کارها برای رساندن مستمر کمک های بشردوستانه استقبال می کند؛ ۴- از کشورهای عضو می خواهد از تلاش های بین المللی برای بهبود اوضاع انسانی و اقتصادی در غزه، از جمله از طریق رساندن کمک های مورد نیاز فوری به انروا و از طریق کمیته رابط موقت، حمایت کنند؛ ۵- همه خشونت ها و خصومت هایی را که متوجه غیرنظامیان است، و همه اقدامات تروریستی را محکوم می کند؛ ۶- از کشورهای عضو می خواهد تلاش های خود را برای فراهم کردن ترتیبات و تضمین ها در غزه به منظور برقراری یک آتش بس و آرامش پایدار،‌ از جمله برای جلوگیری از قاچاق غیر قانونی سلاح و مهمات و تضمین گشایش مستمر گذرگاهها بر اساس مواقفت نامه جابجایی و دسترسی سال ۲۰۰۵ میان تشکیلات خودگردان فلسطین و اسرائیل، تشدید کنند؛ و در این خصوص، شورا از طرح مصر و دیگر تلاش های جاری منطقه ای و بین المللی استقبال می کند؛ ۷- از گامهای ملموسی که در جهت آشتی میان گروههای فلسطینی برداشته می شود، از جمله از تلاش های میانجیگرانه مصر و کشورهای اتحادیه عرب، همانگونه که در قطعنامه ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ بیان شد، و مطابق با قطعنامه ۱۸۵۰ (۲۰۰۸) شورای امنیت و دیگر قطعنامه های مرتبط، استقبال می کند؛ ۸- خواستار تلاش های دوباره و فوری همه طرف ها و جامعه بین المللی برای دستیابی به یک صلح جامع در منطقه است که بر اساس آن، دو کشور دموکراتیک اسرائیل و فلسطین در صلح و امنیت و در محدوده مرزهای به رسمیت شناخته شده بین المللی، همانگونه که در قطعنامه ۱۸۵۰ (۲۰۰۸) نیز پیش بینی شده است ، کنار همدیگر زندگی کنند و در این راستا شورا مجددا اهمیت طرح صلح عربی را یادآوری می کند؛ ۹- از پیشنهاد قطر، بر اساس مشورت با طرفها، برای تشکیل یک نشست بین المللی در مسکو در سال ۲۰۰۹ استقبال می کند؛ ۱۰- تصمیم دارد که موضوع را همچنان پیگیری کند.   ]]> اسناد Sat, 10 Jan 2009 10:09:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/5892/قطعنامه-۱۸۶۰-شورای-امنیت-سازمان-ملل-خصوص-غزه متن کامل توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن - بخش سوم و پایانی‌ http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/4583/متن-کامل-توافقنامه-امنیتی-بغداد-واشنگتن-بخش-سوم-پایانی اشاره:‌توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن اعتراض‌های گسترده مردمی را نیز به دنبال داشته است. شهرهای مقدس کربلا و نجف در هفته‌های اخیر، کانون تظاهرات علیه توافقنامه‌ای بود که برخی محافل سیاسی و چهره‌های بلندپایه مذهبی عراق اعتمادی به آن ندارند و معتقدند که برخی مفاد آن در تضاد کامل با حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور است. از جمله این بندها که بیشترین اعتراضات و انتقادات را علیه خود برانگیخته، بند مربوط به مجازات متخلفان آمریکایی مستقر در عراق است که دقیقا قانون کاپیتولاسیون را در اذهان تداعی می‌کند. مفاد تعیین‌کننده زمان خروج نیروهای خارجی از عراق نیز زمینه‌ساز اختلافات گسترده‌ای میان مقام‌های سیاسی - نظامی آمریکا و عراق شده است. آخرین بخش توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن را در پی از نظر می‌گذرانید:‌****‌ ماده :۱۵ واردات و صادرات ‌۱‌- بر اساس توافقنامه مذکور و با هدف آموزش و ارائه‌ خدمات، نیروهای آمریکایی و شرکت‌های طرف قرارداد این کشور مجوز انجام واردات و صادرات هرگونه تجهیزات و موارد فناوری را به شرط عدم ممنوعیت این موارد در عراق، از زمان اجرای توافقنامه دارند و هیچ گونه بازرسی و یا مانع تراشی در ورود و یا خارج نمودن این مواد صورت نمی‌گیرد. ‌بر اساس این بند، هم چنین صادرات کالا‌های عراقی از سوی نیروهای آمریکایی نیز نیاز به مجوز و یا بازرسی ندارد و کمیته‌ مشترک با وزارت بازرگانی عراق تسهیلات لازم را در این خصوص بر اساس قوانین عراق ایجاد می‌کند. ‌۲‌- نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا در صورت هرگونه واردات و یا صادرات به منظور شخصی، مشمول قوانین گمرکی عراق و هم‌چنین دریافت مجوز هستند، اما چنانچه این واردات به اندازه معقول و متناسب صورت گیرد، مشمول این قوانین نمی‌شود. نیروهای آمریکایی نیز باید تدابیری اتخاذ کنند که عدم صادرات هرگونه کالا‌ و یا آثار فرهنگی و تاریخی از عراق را تضمین کند. ‌۳‌- حق واردات و استفاده از مواد اشاره شده در بند‌های قبلی با اهداف تجاری به نیروهای آمریکایی داده نمی‌شود.‌*‌ ماده :۱۶ مالیات ‌۱‌- کالا‌ها و خدماتی که نیروهای آمریکایی در راستای اجرای این توافقنامه مورد استفاده‌ رسمی قرار می‌دهند مشمول مالیات نمی‌شود. ‌۲‌- هیچ یک از نیروهای آمریکایی و نیروهای غیرنظامی این کشور، نباید مقابل خدماتی که به آنها ارائه می‌شود مالیاتی پرداخت کنند. ‌*‌ ماده :۱۷ مدارک و مجوز‌ها ‌۱‌- تمامی گواهینامه‌های رانندگی اعطا شده به نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا و یا پرسنل مربوط به شرکت‌های طرف قرارداد آمریکایی، مورد قبول دولت عراق است و نیازی به امتحان مجدد از آنها در عراق نیست. ‌۲‌- عراق با پذیرش اختیارات تمامی مدارک و مجوز‌های شغلی صادر شده در آمریکا برای نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا و پرسنل شرکت‌های طرف قرارداد آمریکا برای انجام وظایف رسمی‌شان در عراق براساس شروط توافق شده موافق است.‌*‌ ماده:۱۸ ‌ خودرو‌های رسمی و نظامی ‌۱‌- خودرو‌های رسمی شامل خودرو‌های تجاری است که برای اهداف امنیتی استفاده می‌شود و این خودرو‌ها بر اساس توافق طرفین دارای پلاک‌های رسمی عراق است و در صورت درخواست مقامات آمریکایی پلاک‌ ثبت برای این خودرو‌ها نیز صادر می‌شود. ‌۲‌- عراق با هر گونه پلاک‌های ثبت و مدارک خودرو‌های رسمی آمریکایی که توسط دولت آمریکا صادر شده، موافق است. ‌۳‌- تمامی خودرو‌های نظامی آمریکا که دارای پلاک‌هایی با اعداد مشخص و خوانا هستند نیاز به ثبت و یا صدور مجوز ندارند. ‌*‌ ماده :۱۹ خدمات رایج ‌۱- نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا و شرکت‌های طرف قرارداد با آن برای اداره‌ امور مربوط به اراضی و موسسات تحت استفاده‌شان می‌توانند دفاتر و مراکز ارائه خدمات از جمله دفاتر پستی، بانکی، فروشگاه‌های مواد غذایی، دارو و دیگر کالاها و هم‌چنین مراکز مخابرات ایجاد کرده و از آن استفاده کنند و برای ایجاد این مراکز نیز نیازی به مجوز ندارند. ‌۲‌- خدمات رادیویی، رسانه‌ای و تفریحی در این مناطق بر اساس قوانین عراق ارائه می‌شود. ‌۳‌- ارائه خدمات مذکور تنها به نیروهای نظامی و غیرنظامی آمریکا و اعضای شرکت‌های طرف قرارداد با این کشور منحصر است و مقامات آمریکایی تدابیر مناسب را جهت عدم استفاده از این خدمات توسط دیگر اشخاص به کار می‌گیرند. ‌۴‌- تمامی موسسات و مراکز خدماتی مذکور از هرگونه قانون پرداخت مالیات بر حسب توافق‌های به عمل آمده معاف هستند و فعالیت و اداره‌ این مراکز بر اساس نظام آمریکا صورت می‌گیرد. ‌۵‌- نامه‌های پستی که توسط مرکز خدمات پستی نظامی آمریکا ارسال می‌شود مورد تایید دولت آمریکا است و مقامات عراقی مجوز بازرسی و یا مصادره‌ این نامه‌ها را ندارند. ‌*‌ ماده :۲۰ پول و ارزهای خارجی ‌۱‌- نیروهای آمریکایی می‌توانند از هر گونه مبلغی که ارزش آن بر اساس مستندات مالی آمریکا تعیین شده است در راستای اجرای این توافقنامه استفاده کنند، اما استفاده از پول‌های عراق باید بر اساس قوانین عراق صورت گیرد. ‌۲‌- آمریکا باید مبالغ مالی لازم و یا اسناد مربوط به مدارک مالی مورد نیاز نیروهای نظامی و غیر نظامی‌اش و پرسنل شرکت‌های طرف قرارداد با این کشور را در اختیار آنها قرار دهد. ‌۳- نیروهای آمریکایی نمی‌توانند پول عراق را از این کشور خارج کنند و باید تدابیر لازم را جهت ممانعت از انجام این اقدام از سوی نیروها یا پرسنل وابسته به شرکت‌های طرف قرارداد به آمریکا، به کار گیرند. ‌*‌ ماده :۲۱ ادعای حق ‌۱‌- به استثنای ادعا‌های مربوط به قرارداد‌ها، طرفین از حق ادعا علیه طرف دیگر، مبنی بر پرداخت غرامت از هر یک مواردی که خسارت و یا زیانی در دارایی‌ها وارد شود و یا پرداخت غرامت برای مجروحان و یا موارد فوتی در بین نیروهای نظامی و غیر نظامی طرفین در جریان انجام وظایف رسمی‌شان در عراق چشم‌پوشی می‌کنند. ‌۲‌- نیروهای امریکایی در صورت ایجاد ضرر و زیان بر اثر اقدامی که از روی سهل انگاری نیروهای نظامی و غیر نظامی‌شان و یا در موارد غیر جنگی برای طرف سوم بوجود آید، باید غرامتی عادلانه و معقولانه پرداخت کنند. ‌۳‌- کمیته مشترک عراق و آمریکا مسئولیت بررسی حق ادعا‌های مربوط به بند ۱ و ۲ این ماده را بر اساس قوانین عراق و آمریکا بر عهده دارد. ‌*‌ ماده :۲۲ دستگیری‌ها ‌۱‌- هر گونه عملیات بازداشت بر اساس توافقنامه‌ مذکور باید با استناد به اصل احترام به قانون اساسی و دیگر قوانین عراق و در نظر گرفتن حاکمیت و منافع ملی این کشور که توسط دولت عراق و براساس قوانین بین‌المللی تنظیم شده، صورت گیرد. ‌۲‌- افرادی که توسط نیروهای آمریکایی طی عملیات‌های این نیروها بازداشت می‌شوند باید در ۲۴ساعت به مقامات عراقی تحویل داده شوند. ‌۳‌- دستور بازداشت جز از طریق تصمیم مقامات عراقی ذیربط امکان پذیر نیست و این دستور نباید با قوانین عراقی مغایرت داشته باشد. ‌۴‌- مقامات عراقی در هنگام انجام عملیات‌ها و دستگیری، می‌توانند از نیروهای آمریکایی کمک بگیرند. ‌۵‌- بازداشت افراد باید در مناطق تعیین شده توسط مقامات عراقی و تحت نظارت و کنترل آنها صورت گیرد. ‌۶‌- نیروهای آمریکایی حق جست و جوی منازل، املاک و دارایی‌های عراقی‌ها را جز با حکم قضایی ندارند و هرگونه عملیات آنها باید با هماهنگی مقامات عراقی ذیربط صورت گیرد. ‌*‌ ماده :۲۳ ایجاد توافقنامه مشابه با کشورهای دیگر ‌۱‌- دولت عراق می‌تواند با هر یک از کشورهای شرکت‌کننده در نیروهای چند ملیتی در صورت ارائه درخواست برای کمک به تحقق ثبات و امنیت در این کشور، توافقنامه امضا کنند. ‌۲‌- دولت عراق می‌تواند در خصوص هر یک از مفاد وارده در این توافقنامه با یک کشور و سازمان بین‌المللی دیگر برای کمک به تحقق امنیت در این کشور به توافق برسد. ‌*‌ ماده :۲۴ اجرای این توافقنامه و حل و فصل اختلاف نظر‌های احتمالی ناشی از تفسیر این توافقنامه ازطریق شورا‌های زیر امکان پذیر است: ‌۱‌- کمیته وزارتی مشترک برای تعامل با مسائل مهم مندرج در توافقنامه که برای اجرا نیاز به تفسیر دارد. ‌۲‌- کمیته مشترک هماهنگی عملیات‌های نظامی که کمیته‌ وزارتی مشترک بین دو طرف آن را تشکیل می‌دهد و نمایندگانی از هر طرف در آن حضور دارند. ‌۳‌- کمیته‌ مشترک متشکل از نمایندگان دو طرف که تمامی موارد مربوط به این توافقنامه را بررسی می‌کند، اما دخالتی در اختیارات مربوط به کمیته مشترک هماهنگی‌های نظامی ندارد. ‌۴‌- کمیته‌های فرعی در زمینه‌های مختلف که توسط کمیته‌ مشترک برای پیگیری مسایل مربوط به تفسیر و اجرای توافقنامه‌ تشکیل می‌شود.‌*‌ ماده :۲۵ تدابیر اجرایی ‌طرفین تدابیر اجرایی لازم را برای اجرای مفاد این توافق اتخاذ می‌کنند. ‌*‌ ماده :۲۶ جداول زمانی برای واگذاری کامل مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای عراقی و عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق ‌پیشنهاد عراق: هیات مذاکره کننده‌ عراقی پیشنهاد داده که مسئولیت‌های امنیتی به مقامات عراقی واگذار شده و نیروهای آمریکایی از این کشور عقب‌نشینی کنند. ‌پیشنهاد آمریکا: هیات آمریکایی نیز پیشنهاد داده که شاخصه‌های دولت عراق برای نوع عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از این کشور تعیین شود. ‌۱‌- عقب‌نشینی از تمامی اراضی عراقی در تاریخی که دولت عراق تعیین می‌کند، ‌۲-عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از تمامی شهرها و روستا‌های عراق براساس جدول زمانی که از تاریخ ژوئن ۲۰۰۹ تجاوز نکند، مگر این که مقامات عراقی خلاف آن را درخواست کنند. ‌پیشنهاد آمریکا: توافق طرفین در خصوص جداول زمانی مشخصی برای واگذاری مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای عراقی و عقب نشینی نیروهای آمریکایی از عراق بر اساس بند ۱ و ۲. ‌۳‌- استقرار تمامی نیروهای آمریکایی در خارج از شهرها و روستا‌ها پس از تاریخ ذکر شده در بند۲. ‌۴‌- همزمان با پایان عقب نشینی تمامی نیروهای آمریکایی بر اساس بند ۱، این نیرو‌ها می‌توانند بنا به درخواست دولت عراق و طبق هماهنگی کمیته‌ مشترک، عملیات آموزش و یا حمایت نیرو‌های عراقی را بر عهده بگیرند. ‌۵‌- دو طرف می‌توانند به شکل دوره‌ای در خصوص تاریخ‌های مشخص شده در این ماده تجدیدنظر کرده و یا بنا به درخواست طرف دیگر، مدت زمان مذکور را کاهش داده و یا تمدید کنند. ‌۶‌- امکان عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی در تاریخی پیش از تاریخ مندرج در این ماده، بنا به درخواست هر یک از طرفین وجود دارد و دو طرف حق حاکمیت دولت عراق را در ارائه پیشنهاد خروج نیروهای آمریکایی از عراق در هر زمان به رسمیت شناخته‌اند.‌ماده :۲۷ زمان اجرای این توافقنامه ‌۱‌- این توافقنامه‌ در مدت زمانی که دو طرف مشخص می‌کنند قابل اجرا است و زمان تمدید آن نیز باید با موافقت دو طرف صورت گیرد. ‌۲‌- امکان تغییر در این توافقنامه تحت موافقت کتبی دو طرف بر اساس تدابیر قانونی دو کشور وجود دارد. ‌۳‌- اجرای این توافقنامه یکسال پس از اخطار کتبی یکی از طرفین به طرف دیگر پایان می‌یابد. ‌۴‌- این توافقنامه از تاریخی که یادداشت‌های دیپلماتیک مورد تایید بین دو طرف برای تکمیل تدابیر لازم جهت اجرای این توافقنامه بر اساس تدابیر قانونی رد و بدل شود، قابل اجرا است. ‌۵‌- مبادله این یادداشت‌ها باید پیش از پایان مدت تعیین شده در قطعنامه ۱۷۹۰ شورای امنیت برای حضور نیروهای ائتلاف در عراق (۳۱ دسامبر ۲۰۰۸) انجام شود. ‌ ]]> اسناد Sat, 20 Sep 2008 03:52:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/4583/متن-کامل-توافقنامه-امنیتی-بغداد-واشنگتن-بخش-سوم-پایانی متن کامل توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن - بخش دوم http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/4582/متن-کامل-توافقنامه-امنیتی-بغداد-واشنگتن-بخش-دوم *‌ اشاره:مطلب حاضر، بخش دیگری از توافقنامه امنیتی تنظیم شده و آماده برای تائید از سوی رهبران آمریکا و عراق است. توافقنامه‌ای که تردید بسیاری را در محافل سیاسی و خبری جهان، بویژه در داخل، نسبت به پیامدهای آن برای کشور تحت اشغال عراق برانگیخته است.مراجع بلندپایه عراق و در راس آنها آیت‌الله العظمی سیستانی، طبیعتا جدی‌ترین هشدارها را به مسئولان عراقی داده و مکررا تاکید کرده‌اند که در امضای هر تفاهم‌نامه‌ای با یک کشور بیگانه، آنچه بیش از هر چیز باید مطمح نظر باشد تمامیت ارضی عراق و تامین منافع و امنیت مردم است.****‌ ماده۹ : عبور و مرور خودرو‌ها، ناو‌ها و هواپیماها ‌بر اساس این توافقنامه ۱- خودرو‌ها و کشتی‌های آمریکا تنها با هدف اجرای این توافقنامه حق ورود و یا خروج از خاک عراق را دارند و این اقدام باید با احترام کامل به اصول و قواعد سلامت ارضی عراق صورت گیرد که کمیته مشترک عراق و آمریکا اصول این عبور و مرور‌ها را تعیین کرده است. ‌۲‌- هواپیماهای نظامی و غیر نظامی آمریکا براساس قرارداد با وزارت دفاع آمریکا، حق پرواز در خطوط هوایی عراق را دارند و می‌توانند برای سوخت‌گیری و یا در راستای اجرای توافقنامه‌ در خاک عراق فرود بیایند که البته این امر نیز باید با احترام به اصول سلامت پرواز صورت گیرد و کمیته مشترک، تدابیر مناسبی را برای ایجاد تسهیلات در حرکت این هواپیماها اتخاذ می‌کند. ‌۳‌- مسئولیت نظارت و کنترل حریم هوایی عراق به محض اجرای این توافقنامه به مقامات عراقی واگذار می‌شود. ‌۴‌- عراق در صورت درخواست از نیروهای آمریکایی می‌تواند مسئولیت نظارت بر حریم هوایی‌اش را به آمریکا محول کند و باز هم به محض درخواست دولت عراق، باید این مسئولیت به عراقی‌ها واگذار شود و در صورت توافق طرفین طی دوره‌ی موقت مقامات عراقی و آمریکایی می‌توانند به طور مشترک نظارت بر عبور و مرور هواپیماهای نظامی و غیرنظامی را بر عهده بگیرند. ‌۵‌- هیچ‌گونه مالیاتی به هواپیما‌های دولت آمریکا و هواپیما‌های غیر نظامی این کشور، زمانی که بر اساس قرارداد با وزارت دفاع در عراق فعالیت می‌کنند، تعلق نمی‌گیرد و کشتی‌های آمریکایی نیز از هر گونه مالیات‌های گمرکی در بندرگاه‌های عراق معاف هستند. دیگر این که خودرو‌ها، کشتی‌ها و هواپیما‌های آمریکایی در عراق مورد بازرسی قرار نمی‌گیرند. ‌۶‌- نیروهای آمریکایی مقابل خدماتی که نیاز داشته باشند باید مبالغی پرداخت کنند. ‌۷- هریک از طرفین، نقشه‌ها و اطلاعات لازم را در خصوص موانع مین گذاشته شده و یا دیگر موانعی که عبور و مرور در داخل مرز خشکی و یا آبی عراق را با خطر و مانع روبرو سازد، در اختیار دیگری قرار می‌دهند. ‌*‌ ماده۱۰ : تدابیر مربوط به قرارداد ‌نیروهای آمریکایی بر اساس قوانین آمریکا مجوز عقد قرارداد‌ برای خرید مواد و دریافت خدمات لازم در عراق را دارند و در صورت نیاز به هر گونه مواد لازم، می‌توانند آن را از هر منبعی که می‌خواهند تهیه کنند. اما باید این اقدام با احترام به قوانین عراق به هنگام عقد قرارداد‌ها انجام شود و نیروهای آمریکایی باید اطلاعات مربوط به اسامی شرکت‌های واردکننده و طرف قرارداد‌های عراقی و مبالغ این قرارداد‌ها را در اختیار مقامات عراقی قرار دهند. ‌*‌ ماده۱۱ : خدمات و ارتباطات ‌۱‌- نیروهای آمریکایی هر گونه تولید و یا اقدام برای افزایش استفاده از آب و برق و دیگر خدمات در موسسات و اراضی تحت استفاده‌شان را باید ضمن هماهنگی با دولت عراق از طریق کمیته‌ مشترک انجام دهند. ‌۲‌- کنترل تمامی رفت و آمد‌ها بر اساس هماهنگی طرفین در کمیته‌ مشترک عراق و‌آمریکا بر عهده دولت عراق است. ‌۳‌- نیروهای آمریکایی مسئولیت فعال ساختن شبکه‌ مخابرات را بر اساس قوانین مندرج در اتحادیه بین‌المللی مخابرات دارند که بر اساس آن می‌توانند از ابزارها و خدمات ویژه جهت تامین نیازهایشان برای فعال سازی سیستم‌های مخابراتی استفاده کنند. ‌۴‌- براساس این توافقنامه نیروهای آمریکایی از هرگونه مالیات‌ برای استفاده از این سیستم‌های ارتباطی معاف می‌باشند. ‌۵‌- اقدام نیروهای آمریکایی مبنی بر ایجاد هر گونه طرح‌هایی در خصوص ساختارهای زیر بنایی ارتباطات در خارج از سازمان‌ها و اراضی توافق شده باید با هماهنگی دولت عراق صورت گیرد.‌*‌ ماده۱۲: ‌ مسئولیت حقوقی ‌۱‌- مسئولیت حقوقی مربوط به تمامی نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا در داخل و خارج از موسسات و اراضی توافق شده بر عهده دولت آمریکا است. ‌پیشنهاد عراق: هیات مذاکره‌کننده عراق پیشنهاد داده که این مسئولیت به دولت آمریکا زمانی داده شود که نیروهای نظامی و یا غیر نظامی این کشور در داخل و خارج موسسات و اراضی ذکر شده در حال انجام وظیفه باشند و در صورت اقدامات عمدی و اقدامات جنایتکارانه، مسئولیت حقوقی این امر از آمریکا سلب شود. ‌پیشنهاد هیات آمریکایی: بر اساس احکام موقت و تا زمان تکمیل طرح عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق، مسئولیت حقوقی نیروهای نظامی و غیرنظامی بر عهده آمریکا باشد. ‌۲‌- در صورت هرگونه درخواست عراق مبنی برواگذاری مسئولیت حقوقی پرونده‌هایی که در آن نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا مرتکب جنایات عمدی شده باشند این درخواست به کمیته فرعی مشترک مربوط به مسئولیت‌های قضایی ارجاع می‌شود که براساس قوانین متقابل در خصوص آن تصمیم‌گیری شود. ‌پیشنهاد‌ هیات عراقی: مسئولیت قضایی پرونده نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا که به طور عمدی مرتکب جنایت در عراق شده و یا قوانین این کشور را نقض کرده‌اند به کمیته‌ فرعی مشترک مربوط به مسئولیت‌های قضایی واگذار شود و براساس توافق متقابل در این خصوص تصمیم‌گیری شود. ‌۳‌- عراق مسئولیت حقوقی مربوط به شرکت‌ها و اعضای طرف قرارداد با آمریکا و نیروهای آنها را در صورت مخالفت آنها با قانون عراق، بر عهده بگیرد. ‌۴‌- نیروهای آمریکایی در صورت آغاز تحقیقات جنایی در خصوص نیروهایشان، مقامات عراقی را در جریان قرار دهند. ‌۵‌- بنا به درخواست هر یک از طرفین، کمک‌های لازم در زمینه تحقیقات، جمع‌آوری ادله و اطلاعات برای تضمین روند عادلانه‌ محاکمات از سوی دوطرف ارائه شود. ‌۶‌- در صورت بازداشت نیروهای نظامی و یا غیرنظامی آمریکا توسط مقامات عراقی، این نیروها فورا به مقامات آمریکایی تحویل داده شوند. ‌پیشنهاد عراق: دولت عراق می‌تواند تحویل نیروهای نظامی و غیرنظامی را که توسط مقامات عراقی بازداشت می‌شوند، طی ۲۴ ساعت انجام دهد. ‌* ماده۱۳ : حمل سلاح و پوشیدن یونیفورم‌های رسمی ‌نیروهای نظامی و عناصر غیر نظامی آمریکا در دوره‌ حضور در عراق، مجوز حمل سلاح را به حسب نیاز‌ها و ماموریت‌هایشان دارند و نیروهای مسلح نیز به هنگام انجام وظیفه در عراق می‌توانند یونیفورم‌ به تن داشته باشند. ‌*‌ ماده۱۴ : ورود و یا خروج از عراق ‌۱‌- این توافقنامه‌ به نیروهای نظامی و غیر نظامی آمریکا مجوز ورود و یا خروج از گذرگاه‌های رسمی این کشور را بر اساس پاسپورت‌های آمریکایی‌شان می‌دهد و کمیته‌ مشترک چارچوب نظارت و دقت‌نظر بر این موضوع را تعیین می‌کند. ‌۲‌- به منظور دقت هرچه بیشتر در این رفت و آمد‌ها نیروهای آمریکا فهرست اسامی نیروهای نظامی و غیرنظامی‌شان را که قصد ورود و یا خروج از عراق را دارند به مقامات عراقی ارائه می‌دهند. ‌۳‌- قوانین ورود و خروج افراد به عراق برای دیگران (به جز نیروهای آمریکایی) اجرا می‌شود. ]]> اسناد Fri, 19 Sep 2008 03:43:00 GMT http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/4582/متن-کامل-توافقنامه-امنیتی-بغداد-واشنگتن-بخش-دوم