پایگاه خبری پیام آفتاب 6 دلو 1400 ساعت 16:28 http://www.payam-aftab.com/fa/article/98895/قانون-اساسی-تهداب-شالوده-نظام-های-سیاسی -------------------------------------------------- عنوان : قانون اساسی تهداب و شالوده اساسی نظام‌های سیاسی -------------------------------------------------- قانون اساسی تهداب و به منزله ستون فقرات و شالوده اصلی یک نظام سیاسی است و بدون قانون اساسی یک نظام نمی‌تواند شکل بگیرد. متن : پس از تأسیس کشوری به نام افغانستان در سال 1747 میلادی این کشور تا اوایل قرن 14 شمسی با فرمان اداره می شد. اما پس از به قدرت رسیدن امان الله خان در افغانستان از اوایل قرن 14 افغانستان نیز دارای قانون اساسی گردید و اولین قانون اساسی افغانستان با عنوان "نظامنامه اساسي دولت علّية افغانستان" در ۲۰ حمل/فروردین ۱۳۰۲ش، در لویه جرگه ای که با حضور ۸۰۰ نفر از مأموران دولتی و سران اقوام در شهر جلال آباد تشکیل گردیده بود در ۷۳ ماده به تصویب رسید و افغانستان برای اولین بار صاحب قانون اساسی شد. افغانستان در صدسال اخیر تاکنون 9 قانون اساسی داشته است و رژیم های مختلف برای تدوین قانون اساسی اقدام کرده و با تشکیل لویه جرگه قوانین اساسی را به تصویب رسانده اند که به آنها اشاره می شود. اصول اساسي دولت علّية افغانستان (دوره محمد نادر شاه 8 عقرب/آبان 1310) قانون اساسي افغانستان (دوره محمد ظاهر شاه 9 ميزان/مهر 1343) قانون اساسي جمهوري افغانستان (دوره محمد داود خان 5 حوت/اسفند 1355) اصول اساسي جمهوري دموکراتيک افغانستان (دوره ببرک کارمل 25 حمل/فروردین 1359) قانون اساسي جمهوري افغانستان (دوره دکتور نجيب الله 9 قوس/آذر 1366) قانون اساسي جمهوري افغانستان (دوره دکتور نجيب الله 8 جوزا/خرداد 1369) آخرین و جدیدترین قانون اساسی افغانستان، قانونی است که توسط لویه جرگه تاریخی ۲۲ قوس/آذر الی ۱۴ جدی/دی ۱۳۸۲ش، که با حضور ۵۰۳ نفر متشکل از ۴۵۰ نماینده انتخابی و ۵۳ نماینده انتصابی که ۱۰۰ نفر از آنها را زنان تشکیل می داد در شهر کابل دایر گردیده بود در ۱۲ فصل و ۱۶۲ ماده به اتفاق آرأ تصویب گردید، و در تاریخ ۶ دلو/بهمن ۱۳۸۲ش، از طرف حامد کرزی رئیس دولت انتقالی افغانستان توشیح و تنفیذ گردید. اما متأسفانه با سقوط نظام جمهوری و به قدرت رسیدن طالبان باردیگر قانون اساسی ملغی اعلام گردید و کشور در خلأ قأنون و بی قانونی به سر برده و اداره می شود. نظام جمهوری اسلامی افغانستان علیرغم همه بدیها، فسادهای گسترده، تقلب و قانون شکنی و قانون گریزی نقاط قوت زیادی هم داشت که مهمترین آن داشتن قانون اساسی، نظام مدون و مجلس قانون گذاری داشت. اما با سقوط نظام جمهوری افغانستان قرن ها به عقب برگشت و در خلأ قانون مردم و کشور در بلا تکلیفی به سر می برند و از آینده نا معلوم هراس دارند. از این رو برای آوردن ثبات و برقراری صلح دایمی و استقرار امنیت و آینده روشن در ضمن تلاش برای به ثمر رسیدن گفتگوهای صلح و تشکیل دولت فراگیر باید برای تدوین قانون اساسی نیز اقدام صورت گیرد تا کشور از خلأ قانونی رهایی یابد. قانون اساسی تهداب و به منزله ستون فقرات و شالوده اصلی یک نظام سیاسی است و بدون قانون اساسی یک نظام نمی تواند شکل بگیرد. هر نظامی با هر عنوانی با تدوین و تصویب قانون اساسی وجود و معنا پیدا می کند و بدون قانون نظام معنا ندارد. برای برقراری صلح و استقرار امنیت و پیشرفت کشور نیز وجود قانون اساسی و سایر قوانین مورد نیاز برای اداره کشور مهم و ضروری است.