پایگاه خبری پیام آفتاب 2 دلو 1399 ساعت 10:42 http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/95329/اسرار-یکدیگر-برملا-نکنیم -------------------------------------------------- ​نبایدهای روابط همسران عنوان : اسرار یکدیگر را برملا نکنیم محمدمهدی رشادتی -------------------------------------------------- با توجّه به حجم بالایی از اطلاعات که معمولاً همسران محترم از آنها آگاهی دارند، بسیار ضروری است که از فاش ساختن آنها، جدّاً خودداری کنند. به عبارت عامیانه «سفره دل» خود را پیش دیگران نگشایند. متن : در زندگی مشترک خانواده ها، انواعی از مشکلات و اختلافات و کمبودها، از سویی دیگر، موارد متعدّدی از موفقیّت ها و دارایی ها و کم و بیش، وجود دارد. زن و مرد، علاوه بر آگاهی از زوایای مثبت و منفی زندگی، هرکدام از دیگری اطّلاعات بسیاری را بدست آورده اند. به عبارت دیگر، به اسرار و امور پنهان هم مطّلع هستند. آنچه اهمیّت دارد، چگونگی مدیریّت اطلاعات و مراقبت هوشیارانه و دائم از آسیب های احتمالی آن است. از باب نمونه توجّه خوانندگان ارجمند را به موارد زیر جلب می کنم: در امور اقتصادی مانند، منبع درآمد، میزان درآمد، میزان پس انداز، نحوه هزینه کرد و در امور اجتماعی مانند، فعّالیّت های اجتماعی، اقسام دوستان و چگونگی روابط میان آنها و در امور اخلاقی و شخصی مانند، خصوصیّات مثبت و منفی یکدیگر، عادت ها، سابقه بد یا خوب، شکست ها و موفّقیّت ها و در امور دینی مانند، اعمال مستحبّی، زیارت ها، انفاق ها و دستگیری ها و در امور اداری مانند، مسئولیّت ها، مقامات، ارتباطات و پاداش ها و در این مقاله ابتدا به اقسام رازها و آفت های آن اشاره می گردد و در ادامه، نحوه مدیریّت رازها و راهکارهای عملی آن را مورد بررسی قرار می دهد. اقسام رازها و آسیب شناسی آنها به طور کلی رازها به دو نوع کلّی تقسیم می شوند: ۱- رازهای مربوط به دیگران: پیامبر اکرم (ص) فرمود: سخنی که میان دو نفر ردّ و بدل می شود، در واقع میان آن دو امانت است و فاش نمودن آن - خیانت در امانت- محسوب می شود. قطعاً فاش ساختن اسرار مردم بدون رضایت آنان خیانت در امانت و از سویی دیگر غیبت به شمار می رود که هر دو آنها از گناهان بزرگ می باشد. (معراج السعادهً، ص ۴۵۱ و ۴۵۳) ۲- رازهای مربوط به خود و خانواده: این قسم رازها نیز، دو گونه به نظر می رسد: الف) رازهایی که به موفّـقیّت و دارایی و کمالات مادی و معنوی مربوط می شود، که افشاء این ها چه بسا پیامدها و آسیب های زیر را موجب گردد. - در معرض حسادت و کینه و دشمنی بدخواهان قرار می گیرد. - سلب آرامش روانی و عاطفی از اعضای خانواده. به طور معمول در بعضی از دوستان، توقّعات و انتظاراتی ایجاد می شود و ممکن است به منظور برآورده شدن درخواست های خود، گاه و بیگاه مزاحمت های بی مورد ایجاد کنند. - موجب سلب اعتماد همسران از یکدیگر. ب) رازهایی که به گرفتاری ها و ناکامی ها و مشکلات زندگی مربوط می شود. افشاء اینها نیز چه بسا پیامدها و آسیب های زیر را باعث شود. - شماتت و سرزنش بدخواهان. - سرخوردگی و تحقیر نزد مردم. - اندوه و ناراحتی دوستان و آشنایان. به طور خلاصه، وقتی که امور نهانی شما برای دیگران آشکار شود، به یقین آرامش و امنیّت خاطر را از دست می دهید و پیوسته از فاش شدن بیشتر آن و نیز سایر مسائل، احساس نگرانی و اضطراب می کنید. وقتی که یک نکته پنهانی توسط مرد یا زن به بیرون درز کرد اعتماد را از همسر خود سلب نموده است. همسرمان از این هراس دارد که نکند امور دیگر را نیز بر ملا کند. وقتی که دیگران از اسرار داخلی شما مطلع گشتند، آن گاه دخالت ها در زندگی شروع می شود. نزدیکان و دوستان به خاطر خیرخواهی و دشمنان به خاطر بدخواهی، هر کدام به نحوی در زندگی تان ورود می کنند. امام صادق (ع) فرمود: فاش کردن راز، موجب سقوط انسان است. امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: راز تو در بند و اسیر خودت است. اگر آن را فاش ساختی، در واقع از این به بعد، تو اسیر آن خواهی بود. فردی که در نگه داشتن اسرار خود ناتوان باشد، قدر مسلّم نمی تواند راز دیگران را نیز حفظ نماید. راز شما گویی جزئی از خون شماست، پس نباید که در رگ های دیگران جریان پیدا کند. (میزان الحکمهً، ج ۱ ص ۴۸۶ و ۴۸۷) رازداری و برازندگی با توجّه به حجم بالایی از اطلاعات که معمولاً همسران محترم از آنها آگاهی دارند، بسیار ضروری است که از فاش ساختن آنها، جدّاً خودداری کنند. به عبارت عامیانه سفره دل خود را پیش دیگران نگشایند. اگر بخواهیم برای خانم ها و آقایان، صفات برجسته ای را نشان کنیم، به یقین رازداری یکی از قشنگ ترین و ممتازترین آنهاست. همسران گرامی، شایسته است که این ویژگی زیبا را تا می توانند در گفتار و رفتار خود جلوه گر نمایند و مطمئن باشند که از نتایج آن بی نهایت خرسند خواهند شد. چه باید کرد؟ برای دست یابی به صفت زیبای رازداری و مستحکم کردن آن در وجودمان، راه کارهای زیر پیشنهاد می گردد. ۱- تفکّر و اندیشه دربارهٔ عواقب و آسیب های دنیایی و آخرتی کشف اسرار. اگر بدانیم که فاش کردن اسرار خانواده یا اسرار مردم، چه پیامدهای خطرناک و سنگینی را در زندگی خواهد داشت، یقیناً از این رفتار ناپسند، خودداری خواهیم کرد یا اگر بدانیم که برملا کردن رازهای خانواده یا رازهای دیگران، در قیامت چه عواقب سویی دربردارد، قطعاً در عملکرد خود تجدیدنظر می کنیم. امام علی (ع) فرمود: خوبی های دنیا و آخرت در دو نکته است، راز نگه داری و دوستی با خوبان و همه بدی ها نیز در دو نکته جمع شده است، فاش کردن اسرار و دوستی با انسان های بد. (بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۱۷۸) پیامبر اعظم (ص) فرمود: هر کسی که در دنیا برای دیگری رازپوشی کند، روز قیامت، خدا رازپوش او می شود. (نهج الفصاحه، ص ۳۱۲) امام علی (ع) فرمود: آنچه نمی دانی مگو. بلکه همه آنچه را هم که می دانی نگو. زیرا خداوند بر اعضای بدنت، تکالیفی را واجب کرده است که از آنها روز قیامت بر علیه تو حجّت می آورد. (نهج البلاغه، حکمت ۳۸۲) ۲- در آیه ۱۸۷ سوره بقره، از روابط میان همسران، تعبیر بسیار زیبا و ظریفی نموده است. قرآن می فرماید: زنان برای شما مردان هم چون- لباس- هستند و شما مردان نیز برای زنان خود مانند -لباس- می باشید. در این تشبیه لطیف، نکات تربیتی و اخلاقی دقیقی مطرح شده است که به برخی از آنها اشاره می گردد. - لباس مانع آسیب است. همسر نیز موجب صیانت از ارتکاب گناهان و نگاه های آلوده است. - لباس عیوب انسان را می پوشاند و آبرو را حفظ می کند. زن و شوهر نیز باید عیب های هم را بپوشانند و آبروی اجتماعی یکدیگر را حفظ کنند. - لباس، انسان را از گرما و سرما و حفظ می کند. همسران نیز باید در حوادث تلخ و شیرین و گرم و سرد زندگی، موجبات دلگرمی هم را فراهم سازند. - میان لباس و صاحب آن، رابطه تنگاتنگ و صمیمی بر قرار است به طوری که بیگانه میان آن دو راه ندارد. رابطه همسران نیز باید چنین باشد تا بیگانه ای به درون زندگی آنان راه نیابد که به اسرار زندگی آنها پی برده و احیاناً فتنه انگیزی کند. - لباس مایه آرامش انسان است. زن و شوهر نیز موجب آرامش یکدیگرند. (تفسیر تسنیم، ج ۹، ص ۴۶۰) نکته بسیار دقیق، اینجاست که زن و مرد به طور طبیعی از همه رازهای مربوط به خانواده باخبرند و این مسئله فی نفسه اشکالی ندارد. در عین حال، زن و شوهر جایز نیست که در حریم خصوصی یکدیگر تجسّس و وارسی کنند. وقتی زندگی خودمان را بر اساس اعتماد متقابل بنا کردیم، چه لزومی دارد که در وسایل شخصی همسرمان سرک بکشیم. گوشی تلفن همراه، لب تاب، کتابخانه شخصی، پرونده های اداری، جیب لباس ها و کیف و کمد و در واقع حریم خصوصی همسر محسوب می شود. بدیهی است که وارسی و تجسّس در آنها اخلاقاً و شرعاً صحیح نیست. ادامه این وضعیّت به طور طبیعی، علاوه بر ایجاد و تقویت بدبینی و شکّاکیّت، اعتماد را نیز از همسر سلب می نماید. ۳- چنانچه زن یا شوهر، ناخواسته مسئله ای را فاش کرد، سریعاً بدون بهانه تراشی و توجیهات ناروا، عذرخواهی کند و به نحوی دل همسر خود را به دست بیاورد تا کدورتی باقی نماند. یک روز پیامبر اکرم (ص) به خاطر دلجویی و رضایت یکی از همسران خود (حفصه)، خویش را از خوردن عسل محروم ساخت و از او خواست تا این تحریم شخصی را که مخصوص خودش بود، به کسی نگوید. اما حفصه این راز را برای همسر دیگر پیامبر (ص) (عایشه) فاش کرد. خداوند نیز از طریق وحی، رسول گرامی (ص) را از این واقعه مطّلع ساخت و حضرت بسیار ناراحت شدند. صرف نظر از جزئیات داستان و اشکالات اساسی که به رفتار آن دو زن وارد است، قرآن می فرماید: اگر آن دو زن (حفصه و عایشه) از کار خود به عنوان فاش کننده خبر و شنونده آن، پشیمان شوند و توبه و عذرخواهی نمایند، به طور قطع به نفع آنان است. (تحریم آیات ۱ تا ۴- منهج الصادقین، ج ۹، ص۳۳۰) همان طور که ملاحظه می فرمایید، آن دو زن، پیغمبر خدا را با فاش کردن راز خود ناراحت و غمگین کردند، خداوند برای اصلاح رفتار آنها و نیز به منظور پیشگیری از رخ دادن این گونه رفتار و اتفاقات ناخوشایند آینده مانند طلاق و جدایی، فرد خطاکار را به توبه و عذرخواهی، دعوت می کند؛ و این شیوه مدبرانه و دلسوزانه برای تمام خانواده ها، بسیار آموزنده و راهگشاست. اسرار حق یکی از همراهان شیخ ابوسعید ابوالخیر (۴۴۰ ق) به او گفت: دوست دارم چیزی از اسرار حق) را به من آموزش دهید. شیخ گفت: برو فردا بیا. فردا که آمد، شیخ موشی را در قوطی کوچکی که در آن جواهر می گذاشتند، قرار داد و درب آن را هم محکم بست. سپس قوطی را به همراه خود داد و گفت: این را ببر ولی درب آن را باز نکن. مرد قوطی را برد، اما وسوسه نگذاشت که او از باز کردن آن منصرف شود؛ لذا تا درب قوطی را برداشت، موش فرار کرد. روز بعد که نزد شیخ آمد، بلافاصله اعتراض کرد که من از شما اسراری از خدا را درخواست نمودم، ولی شما موشی را درون قوطی به من دادید؟ شیخ گفت: می خواستم تو را آزمایش کنم. تو نتوانستی موش را پنهان کنی، چگونه سرّ الهی را به تو بدهم که آن را نگهداری نمایی. (داستان های روایی، ص ۴۱۳) خیانت در منزل دو پیامبر قرآن دربارهٔ دو زنی که اسرار درون خانه خود را افشاء می کردند، می فرماید: همسر نوح پیامبر (ع) و همسر لوط پیامبر (ع) که تحت سرپرستی دو بنده صالح ما بودند و چون به آنها خیانت کردند، همسری و پیوند زناشویی آن دو با همسران خود، سودی برایشان نداشت. (تحریم ۱۰) البته همه مفسران بر این عقیده اند که: خیانت آن دو زن، هرگز انحراف از جاده عفت نبوده است، بلکه زن حضرت نوح (ع) اسرار او را فاش می کرد و او را تحقیر می نمود و می گفت: او دیوانه است. زن حضرت لوط (ع) نیز تمام اسرار او و مهمانان خانه ایشان را به دشمنان خبر می داد. (تفسیر نمونه، ج ۲۴، ص ۳۰۱) طَبَق سر پوشیده راز به اقتضای حرمتش باید پنهان بماند و گرنه راز نمی شد. نقل می کنند: غلامی طبق سر پوشیده ای بر سر داشت و آرام در راهی می رفت. یکی از افراد، در راه به او رسید و پرسید: در این طبق چیست؟ غلام چیزی نگفت. آن شخص اصرار کرد که بداند زیر آن سرپوش طبق چیست؟ غلام گفت: فلانی، اگر قرار بود که همه افراد بدانند در طبق چه چیزی است، دیگر سرپوش روی آن نمی گذاشتند. رازهای درونی اشخاص نیز همین گونه است. اگر آنها را به این و آن بگویند، از راز بودن می افتد. (پایگاه اطلاع رسانی حوزه) جمع بندی به طور یقین یکی از عوامل مهم ایجاد آرامش روانی و حفظ آن در محیط خانواده، پنهان ساختن اخبار و اطلاعات درونی آنهاست. اطرافیان، به ویژه پدران و مادران و فامیل و دوستان نزدیک، نباید از مشکلات و مسائل داخلی، مطلع شوند. زیرا این گروه اجتماعی به خاطر دلسوزی و محبتی که دارند، برای کمک یا حل برخی مشکلات شما، خواه ناخواه دخالت می کنند و استمرار پیگیری و ورودشان به حاشیه های زندگی، قطعاً آرامش روحی و آسایش جسمی اعضاء خانواده را به چالش خواهند کشید. البتّه در این میان، بانوان محترم به خاطر احساسات و عواطف سرشار خدادادی، بیش از آقایان در معرض آسیب قرار دارند و چه بسا با کمترین بهانه، ممکن است سفره دل خود را پیش نزدیکان بگشایند. قرآن کریم، زنان سعادتمند و شایسته را زنانی معرفی می کند که: اوّلاً، در امر زناشویی کاملاً هماهنگ و همسو و در راستای رضایتمندی با همسرش گام برمی دارد. ثانیاً، در حفظ و حراست از همه ابعاد و شئون زندگی مشترک از جمله، حفظ اسرار و آبرو و اموال همسر و مراقبت از ناموس و نهایت کوشش خود را به عمل می آورند. (نساء ۳۴، المیزان، ج ۴، ص ۵۴۴) بنابر این، همسران ارجمند شایسته است بسیار هوشیار باشند تا از حریم خصوصی خود کاملاً محافظت نمایند و از درز پیدا کردن اخبار درون زندگی به بیرون، مراقبت کنند، مگر در موارد خاصّی که در مقاله با هم مشورت کنیم در بخش بایدها بدان اشاره گردید. بدیهی است که این گونه مراقبت و حفظ اسرار خانواده، در تداوم آرامش پایدار بسیار مؤثر می باشد.