پایگاه خبری پیام آفتاب 22 اسد 1399 ساعت 10:51 http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/93727/مهندسی-سیاسی-ویرانه-های-انفجار-بیروت -------------------------------------------------- عنوان : مهندسی سیاسی بر ویرانه‌های انفجار بیروت ​سید رحیم نعمتی -------------------------------------------------- نشانه‌های فروپاشی دولت دیاب با استعفای وزیر اطلاع‌رسانی منال عبدالصمد شروع شد که استعفای وزرای دادگستری، محیط‌زیست و دارایی را به دنبال داشت. با این حال، کنارگیری وزرای مستعفی نمی‌توانست به خودی خود باعث سقوط دولت دیاب بشود، چنان‌که او در این حدود هشت ماه نخست‌وزیری کمتر روزی را بدون دردسر پشت سر گذاشته و توانسته بود با تمام مشکلات ایستادگی کند. متن : از اول هم انتظار می رفت که انفجار شامگاه سه شنبه چهارم آگوست در انبار شماره ۱۲ بندر بیروت پیامد قابل توجهی را به دنبال داشته باشد. گفته می شود که ۲ هزار و ۷۵۰ تن نیترات آمونیوم عامل این انفجار بوده است که در نتیجه آن بیش از ۱۷۰ نفر کشته و ۵ هزار نفر نیز زخمی شدند. جدای از ده ها نفر مفقودی که هنوز اثری از آن ها به دست نیامده بود. این انفجار ناگهان توجه جهانی را به خود جلب کرد و زودتر از همه این امانوئل ماکرون بود که با سفر به بیروت خود را وسط ماجرا پرت کرد و کشورهای دیگر نیز بعد از فرانسه درگیر موضوع شدند تا آنجا که کنفرانس بین المللی حمایت از لبنان پنج روز بعد از انفجار به صورت مجازی برگزار شد. این میزان از سرعت تحولات با استعفای دولت حسن دیاب به اوج خود رسیده و به نظر می رسد که حالا لبنان بعد از انفجار بندر، دچار انفجاری بزرگ تر از آن در عرصه سیاسی شده است. نشانه های فروپاشی دولت دیاب با استعفای وزیر اطلاع رسانی منال عبدالصمد شروع شد که استعفای وزرای دادگستری، محیط زیست و دارایی را به دنبال داشت. با این حال، کنارگیری وزرای مستعفی نمی توانست به خودی خود باعث سقوط دولت دیاب بشود، چنان که او در این حدود هشت ماه نخست وزیری کمتر روزی را بدون دردسر پشت سر گذاشته و توانسته بود با تمام مشکلات ایستادگی کند. مشکل اصلی او تنها کنارگیری چهار وزیر یا تعدادی از نمایندگان پارلمان وابسته به جناح الکتائب نبود که از روز اول هم چندان روی خوشی به دولت او نشان ندادند، بلکه مشکل او طرحی بود که مطرح کرد و ناگهان خود را در مقابل واکنش تند نمایندگان پارلمان دید. طرح او برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمان بود که در روز شنبه ۱۸ مرداد مطرح کرد و گفت که تنها راه حل برون رفت از بحران کنونی، برگزاری انتخابات زودهنگام است. این طرح می توانست پاسخی به اعتراضات خیابانی باشد که دوباره و با شدت در خیابان های لبنان به راه افتاده بود و در همان روز هم باعث اشغال وزارت خارجه لبنان و چند ساختمان مهم دولتی به دست معترضین شده بود. با این حال، طبیعی بود که نمایندگان پارلمان موقعیت خود را در خطر ببینند و با اعتراض شان ناگهان مسئله استیضاح خود دیاب به صورت جدی مطرح شد و به نظر می رسید که بخش قابل توجهی نیز از استیضاح او حمایت می کنند. بنابر این، دیاب خود را در آستانه سقوط و عدم رأی اعتماد پارلمان می دید و گزینه بهتر به نظرش این بود که تا دیر نشده از استعفای وزرای چهارگانه بهره برداری کند و عطای نخست وزیری را به لقایش ببخشد. شکی نیست که سقوط دولت دیاب، وضعیت سیاسی لبنان را بحرانی تر از قبل می کند، هر چند که این استعفا نشان داد خبری از انتخابات زودهنگام دست کم در کوتاه مدت نخواهدبود و دولت آینده باید با آرای همین ترکیب از نمایندگان پارلمان کار خود را شروع کند. در این صورت، فرایند تعیین نخست وزیر مکلف و تشکیل کابینه مطرح است که تجربه پیشین و از جمله همین دولت دیاب نشان داد فرایندی طاقت فرسا و پیچیده است و می تواند ماه ها طول بکشد. در این بین، باید به مداخله قدرت های خارجی نیز توجه کرد که شدیدتر از گذشته شده و انفجار سه شنبه این بهانه را به آن ها داده تا بی پرده و حتی بدون رعایت ظواهر سیاسی در امور داخلی لبنان مداخله کنند. مداخله آمریکا قبل از این و توسط سفیر خود دورثی شیا شروع شده بود و شدت این مداخله در برخی مواقع آن قدر بی پرده و عیان بود که مقامات سیاسی و شخصیت های لبنانی مجبور به واکنش به آن می شدند و در جریان شورش های چند روز گذشته هم سفارت آمریکا در بیروت با صدور بیانیه از این شورش ها حمایت کرد تا به افزایش بحران در این کشور دامن بزند. در این میان، ماکرون و جناح فرانسوی برای عقب نماندن از آمریکا میزان مداخله خود را افزایش دادند، چنان که شورش های اخیر درست بعد از سفر ماکرون شورع شد و طومار ۵۰ هزار نفری از احیای قیمومت فرانسه بر لبنان شروع شد. به نظر می رسد که نوعی رقابت بین آمریکا و فرانسه برای مداخله جویی در لبنان ایجاد شده و کنار رفتن دولت دیاب نیز می تواند انگیزه بیشتری به این دو کشور بدهد تا با همراهی برخی از گروه های سیاسی بیش از گذشته در جریان تشکیل دولت لبنان دخالت کنند، چنان که از سخنان ماکرون در بیروت نیز چنین چیزی برداشت می شد و موضوع تحقیقات بین المللی در خصوص انفجار بندر بیروت نیز در همین راستا مطرح شده است. در هر صورت، سقوط دولت دیاب انفجار سیاسی را در پی داشته که باعث می شود شرایط نسبت به قبل از تشکیل دولت دیاب بسیار پیچیده تر شود.