پایگاه خبری پیام آفتاب 28 جدی 1400 ساعت 16:41 http://www.payam-aftab.com/fa/article/98793/نگاهی-قیام-حبیب-الله-کلکانی-علیه-حکومت-امان-خان -------------------------------------------------- به مناسبت 28 جدی سالروز برتخت نشستن حبیب الله کلکانی عنوان : نگاهی به قیام حبیب الله کلکانی علیه حکومت امان الله خان -------------------------------------------------- قیام حبیب الله کلکانی بر ضد حکومت امان الله خان رنگ قومی نداشت و جنبه مذهبی داشت زیرا که اصلاحات پرشتاب امان الله خان برای جامعه سنتی و مذهبی افغانستان بسیار زودتر از موقع بود از این رو بر مذاق جامعه و ملاها خوش نیامد. متن : کشور افغانستان از بدو تأسیس در سال 1947 میلادی همراه با تبعیض و انحصار بوده است و حاکمان خانوادگی با زور شمشیر و با توسل به خشونت و سرکوب و یا با حمایت قدرتهای بیرونی بر این سرزمین حکومت کرده اند که نمونه بارز آن عبدالرحمن خان است که برای تثبیت حکومتش صدها هزار نفر را به قتل رسانده و صدها هزار نفر دیگر را آواره ساخت و هزاران نفر دیگر را به بردگی گرفت. حاکمیت انحصاری تا سال 1929 میلادی ادامه داشت و از نسلی به نسل دیگر انتقال می یافت تا اینکه در سال 1929 عیاری از سرزمین خراسان به نام حبیب الله کلکانی معروف به بچه سقاء از روستایی در شمال کابل دست به قیام زد و به حکومت انحصاری قومی در افغانستان پایان داد و در تاریخ 28/جدی/دی 1307 برابر با 18 جنوری 1929 با تصرف کابل بر تخت حکومت تکیه زد. قیام حبیب الله کلکانی بر ضد حکومت امان الله خان رنگ قومی نداشت و جنبه مذهبی داشت زیرا که اصلاحات پرشتاب امان الله خان برای جامعه سنتی و مذهبی افغانستان بسیار زودتر از موقع بود از این رو بر مذاق جامعه و ملاها خوش نیامد و با تحریک جاسوسان انگلیسی مردم را برضد حکومت شاه امان الله تشویق و ترغیب کرده و علیه او اعلام جهاد نموده و سر انجام حکومت وی را سرنگون ساختند. امیر حببیب الله کلکانی اولین حاکم تاجیک تبار و فارسی زبان افغانستان پس از تأسیس کشوری به نام افغانستان بود. اما شورش علیه حکومت امیر حبیب الله کاملا رنگ و بوی قومی داشت و برای به دست گرفتن مجدد حاکمیت انحصاری انجام گردید. برتخت نشستن امیر حبیب الله خادم دین رسول الله در کابل به مذاق انحصارگرایان قدرت و تمامیت خواهان خوش نیامد زیرا که آنها حاکمیت افغانستان را حق انحصاری خود میدانستند و می دانند لذا برضد حکومت امیر حبیب الله دست به شورش زدند و سردسته شورشیان محمدنادرخان سپه سالار حکومت امانی بود و او با خدعه و نیرنگ توانست کابل را تصرف نموده و با دادن امان نامه و نوشتن آن در پشت قرآن مجید به امیر حبیب الله امان داده و قول داد که در صورت تسلیم شدن جان او، یاران و خانواده وی در امان است و او هم به قول محمد نادرخان که در پشت قرآن مهر و امضا گردیده بود اعتماد کرده و تسلیم شد و پس از تسلمی همراه با 24 نفر از همرزمانش اعدام گردید و به حکومت وی پایان داده شد. حکومت امیرحبیب الله کلکانی زیاد دوام نیاورد در ماه میزان 1308 پس از 9 ماه به دست تبارگرایان و تمامیت خواهان سرنگون گردید و بازهم تبعیض و انحصار به شکل و شمایل دیگر ادامه یافته و تشدید گردید. پس از سرنگونی حکومت امیرحبیب الله کلکانی ضدیت با زبان فارسی نیز رواج و گسترش یافت تا جاییکه نوشته ها و متن های افغانی پول ملی افغانستان از فارسی به پشتو تغییر کرده و تمامی اسناد دولتی مثل تذکره و برخی کتابهای مرجع اسناد دولتی نیز به پشتو تبدیل گردید و یادگرفتن زبان پشتو اجباری گردید. پس از سرنگونی حکومت حبیب الله کلکانی حکومت انحصاری تداوم یافت و تا سال 1371 شمسی تداوم یافت تا اینکه با سقوط حکومت دکتر نجیب الله در 6 ثور/اردیبهشت 1371 باردیگر یک تاجیک فارسی زبان یعنی استاد برهان الدین ربانی از سوی احزاب جهادی افغانستان به مقام ریاست جمهوری افغانستان انتخاب گردیده و به قدرت رسید. با پیروزی جهاد و به قدرت رسیدن مجاهدین تصور می رفت که قوم رنگ باخته و رئیس حکومت با رأی مردم و بر اساس شایستگی انتخاب گردد و به حکومت تک قومی پایان داده شود اما متأسفانه بازهم انحصارگرایان و تمامیت خواهان تشنه قدرت با حمایت برخی کشورهای همسایه که همیشه در امور افغانستان به طور آشکار و نهان دخالت کرده است برای به دست گرفتن قدرت و حفظ سیطره قومی دست به شورش زد و جنگهای داخلی و میان گروهی را در افغانستان شعله ور ساخت و حکومت مجاهدین را ناکام گذاشت. با اینکه تحکیم و تقویت حکومت استاد ربانی می توانست بر حکومت انحصاری و تک قومی پایان دهد و تبعیض و انحصار قومی و زبانی را از بین ببرد اما متأسفانه برخی از رهبران جهادی که از ملیت های محروم و تحت ستم بودند به دلیل لجاجت و شهرت طلبی با فاشیست ها همراه شده و در نقش سرباز قبیله علیه حکومت استاد ربانی جنگید و فرصت طلایی برای رهایی از ستم ملی و انحصار قدرت را با لجاجت، خودمحوری و سرتمبگی برباد داد.