پایگاه خبری پیام آفتاب 25 جدی 1400 ساعت 16:01 http://www.payam-aftab.com/fa/article/98747/انحصار-قومی-عامل-تنش-تداوم-بحران-افغانستان -------------------------------------------------- عنوان : انحصار قومی عامل تنش و تداوم بحران افغانستان -------------------------------------------------- در طول 4 دهه گذشته نظام‌ها و حکومت‌های مختلف با عناوین متفاوت و متضاد در افغانستان حکومت و قدرت را به دست گرفته اند اما نتوانسته اند که به بحران بی‌ثباتی افغانستان پایان دهند زیرا که به ریشه بحران و علل اصلی بحران توجه نکرده اند. متن : افغانستان از نیمه دوم قرن 14 هجری شمسی وارد بحران بی ثباتی گردید و اکنون نزدیک به نیم قرن از این بحران می گذرد و از شواهد چنین بر می آید که هنوز نقطه پایانی برای آن متصور نیست و به احتمال زیاد این بحران وارد قرن پانزدهم خواهد گردید و با آغاز قرن 15 این بحران تشدید خواهد گردید و افغانستان وارد منازعات شدید قومی قبیله ای خواهد گردید که حتی ممکن است به تجزیه کشور منجر گردد. اما سوال اصلی که در ذهن بسیاری از افغانستانی ها وجود دارد این است که ریشه این بحران چیست و چرا این بحران پایان نمی یابد و راه حل مناسب برای پایان آن چیست؟ در پاسخ باید گفت که از طرفی افغانستان یک کشور چند قومی و چند زبانی است و هیچ قومی در این کشور اکثریت مطلق ندارد تا هویت ملی براساس آن شکل بگیرد و از طرف دیگر گروهی انحصار طلب در طول صدسال گذشته تلاش نموده تا هویت و زبان یک قوم را بر همه مردم و ساکنان افغانستان تحمیل نماید. این گروه معتقداست که تنها راه ثبات افغانستان یک حکومت متمرکز مرکزی و تمرکز قدرت در دست یک قوم است و برای رسیدن به این منظور تمام مردم افغانستان باید هویت افغان را پذیرفته و زبان پشتو را هم به عنوان تنها زبان رسمی و ملی افغانستان بپذیرند. همچنین این گروه معتقد است که حکومت در افغانستان حق انحصاری پشتون ها است و اقوام دیگر مهاجر اند و از آنسوی آمودریا به افغانستان مهاجرت کرده اند و باید تابع باشند و از دعوای حکومت و ریاست بر افغانستان و حتی مشارکت در قدرت دست بردارند و تنها می توانند به عنوان اتباع افغانستان زندگی کنند. عده ای پارا فراتر گذاشته اند و هربار که مسأله شراکت در قدرت و حقوق شهروندی برابر به میان آمده گفته اند که تاجیک ها به تاجیکستان، ازبک ها به ازبکستان و هزاره ها به مغولستان بروند! و در طرف مقابل اقوام دیگر است که می گویند ما دیگر ظلم، تبعیض و انحصار قدرت را نمی پذیریم و افغانستان خانه مشترک همه اقوام افغانستان است و باید همه از حقوق شهروندی برابر برخوردار باشند و تبعیض و انحصار قدرت را عامل بی ثباتی و بحران افغانستان می دانند. این عده معتقداست که تا تبعیض و انحصار وجود داشته باشد بحران افغانستان تداوم پیدا خواهد کرد و پایان نخوهد یافت زیرا که ریشه بحران افغانستان تبعیض و انحصار قومی است و برای پایان یافتن بحران باید ریشه و علل اصلی بحران یایان از بین برود تا این بحران خاتمه پیدا کند. همانگونه که می دانیم در طول 4 دهه گذشته نظام ها و حکومت های مختلف با عناوین متفاوت و متضاد در افغانستان حکومت و قدرت را به دست گرفته اند اما نتوانسته اند که به بحران بی ثباتی افغانستان پایان دهند زیرا که به ریشه بحران و علل اصلی بحران توجه نکرده اند. گروه طالبان که با شعار اسلام و شریعت اعلام وجود کرده و رهبران این گروه بارها گفته اند که در این گروه مسأله قوم و زبان مطرح نیست اما در عمل به شدت تحت تأثیر القائات فاشیست های قومی و افغان ملتی ها قرار گرفته پا جای پای اشرف غنی گذاشته و سیاست های قوم محور او را با شدت بیشتری اعمال می کند. حکومت طالبان علیرغم فشار جامعه جهانی، سازمان کنفرانس اسلامی و کشورهای همسایه انحصاری و تک قومی است و حتی در هفته های اخیر تلاش نموده اند تا فرماندهان قدرت مند ازبک و تاجیک در صفوف این گروه را نیز خلع سلاح نموده و آن ها را از قدرت خلع و بازداشت نمایند که نمونه بارز آن دستگیری مخدوم عالم فرمانده قدرتمند ازبک تبار بود که با واکنش شدید طالبان ازبک مواجه شده و موجب درگیری میان طالبان پشتون و طالبان ازبک در شهر میمنه شد که به کشته و زخمی شدن چند نفر انجامید. گزارش های دیگری نیز خبر از بازداشت چندین فرمانده تاجیک تبار و ازبک تبار طالبان حکایت دارد و گفته شده که مولوی نجیب الله از قدرمند ترین فرماندهان طالبان دربدخشان مدت ها می شود که نزد طالبان در کابل نظربند است. قاری صلاح الدین ایوبی مسئول کمیسیون حلقه مرکزی طالبان ویکی از فرماندهان برجسته طالبان اوزبک تبار، در هفته گذشته زمانیکه میخواست از کابل به بلخ برود در مسیرشاهراه کابل ـ بلخ مورد سوء قصد قرار گرفت که در نتیجه آن یک محافظ قاری صلاح الدین ایوبی جان باخت و خودش جان سالم به در برده و خود را به مزارشریف رساند. همچنین گزارش ها حاکی است که قاري وكيل مهم ترين فرمانده تاجيك تبار در صف طالبان در فارياب و داملا شیر محمد فرمانده دیگر تاجیک تبار در ولایت سرپل نیز دستگيرشده اند. از بادغیس نیز خبر می رسد که نورآقا فرمانده تاجیک تبار طالبان در ولسوالی آب کمری و صالح محمد پردل فرمانده تاجیک تبار در ولسوالی قادس نیز گفته اند از ظلم و تبعیض به تنگ آمده و دیگر از دستور رهبری این گروه اطاعت نخواهند کرد. روزنامه اطلاعات روز از دایکندی خبر داده اند که مسئولان دولتی به خبرنگاران گفته اند که باید زبان پشتو بیاموزند. رفتار قومی و تبعیض آمیز حتی با اعضای مهم طالبان باعث شده که آنها طغیان نموده و دست به شورش بزنند و بار دیگر مسأله تبعیض قومی و زبانی در افغانسان داغ شود مسأله ای که حد اقل به سقوط دو حکومت نجیب الله احمدزی و اشرف غنی احمدزی انجامید و حالا طالبان پا جای پای آنها گذاشته و مسیر آنها را دنبال می کند. رهبران طالبان و همه کسانی که خواستار برقرای صلح و ثبات در افغانستان اند باید واقعیت چند قومی افغانستان را به رسمیت بشناسند و اشتباه گذشته را تکرار نکنند که در غیر این صورت افغانستان به سوی آینده بسیار خطرناک پیش خواهد رفت و با گرم شدن هوا تنور جنگ نیز داغ خواهد شد که این مسأله به نفع هیچ کسی نیست.