پایگاه خبری پیام آفتاب 29 جدی 1400 ساعت 12:07 http://www.payam-aftab.com/fa/news/98809/خیزش-مجدد-قیمت-نفت -------------------------------------------------- ​قیمت نفت برنت با رسیدن به ۸۸ دلار در هر بشکه به بالاترین سطح ۷ سال گذشته رسید عنوان : خیزش مجدد قیمت نفت علیرضا فرید -------------------------------------------------- روز گذشته قیمت نفت خام برنت برای ساعاتی به بیش از ۸۸ دلار در هر بشکه صعود کرد و رکورد ۷ ساله قیمت را شکست. محدود ماندن عرضه و کاهش نگرانی‌ها از سویه اُمیکرون از اصلی‌ترین دلایل افزایش قیمت نفت است. علاوه بر اینها حمله بی‌سابقه ارتش یمن علیه اهدافی در امارات عربی متحده از جمله پالایشگاه نفت المصفح ابوظبی و افزایش تنش‌ها میان روسیه و غرب بر سر اوکراین، عوامل مؤثر دیگر بر افزایش قیمت نفت بوده‌اند. به نظر می‌رسد حتی اگر کشورهای نفتی توانایی افزایش ظرفیت را داشته باشند و اختلالی در عرضه به وجود نیاید، تنش‌های موجود در عرصه بین‌المللی بویژه تنش بر سر اوکراین می‌تواند به‌طور بالقوه نفت را به ۱۰۰ دلار در هر بشکه برساند. در حال حاضر کلید کاهش قیمت نفت در دست کشورهایی از جمله عربستان است که ظرفیت مازاد داشته و می‌توانند تولید نفت خود را افزایش دهند. با فروکش کردن اُمیکرون و افزایش تقاضا برای نفت، بعید نیست افزایش قیمت نفت در ماه‌های آتی نیز ادامه‌دار باشد. متن : نفت خام برنت در ۲ هفته اول سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۸۸ دلار در هر بشکه رسیده است. از سال ۲۰۱۴ که نفت به بالای ۱۱۵ دلار رسید، دیگر به سطوح قیمتی کنونی نرسیده بود. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) از ابتدای سال تاکنون بیش از ۱۲ درصد افزایش یافته و به ۲۹/۸۵ دلار رسیده است. برخی تحلیلگران پیش بینی می کنند اگر افزایش قابل توجهی در عرضه رخ ندهد، قیمت نفت خام در سال جاری به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه خواهد رسید. همچنین بر اساس گزارش ماه ژانویه اوپک، قیمت نفت خام سنگین کشورمان در ماه دسامبر نسبت به نوامبر ۸۲/۵ دلار کاهش یافت و به ۷۴ دلار و ۶۸ سنت رسید. افزایش تورم و قیمت انرژی، بلای جان بایدن هفته گذشته بود که آمارها نشان داد هزینه های پرداختی مصرف کنندگان آمریکایی در دسامبر گذشته (۲۰۲۱) نسبت به دوره مشابه سال پیش از آن (۲۰۲۰) جهش ۷ درصدی داشته که بالاترین میزان تورم از سال ۱۹۸۲ و تازه ترین نشانه افزایش لجام گسیخته بهای هزینه ها و وارد شدن فشارهای مالی بر خانوارهای این کشور به شمار می رود. نرخ تورم در دوره بیرون آمدن اقتصاد ایالات متحده از رکود ناشی از همه گیری، همزمان با بالا رفتن هزینه های شهروندان این کشور برای تهیه کالاهایی مانند مواد غذایی، بنزین، اجاره خانه و دیگر نیازهای ضروری و همچنین خرید خودرو، اثاثیه خانه و دستگاه های خانگی، جهش یافته است. بخشی از افزایش بهای بنزین به استفاده بیشتر آمریکاییان از خودرو در ماه های اخیر- پس از وادار شدن به کاهش ترددهای شغلی و رو آوردن به دورکاری در ماه های نخست همه گیری- نسبت داده می شود. روند افزایشی قیمت ها موجب از بین رفتن آثار افزایش دستمزدهای بسیاری از شهروندان آمریکا و دشوارتر شدن تأمین هزینه های اساسی برای خانوارها بویژه خانواده های با درآمد پایین شده است. بانک جهانی در جدیدترین گزارش خود پیش بینی کرد رشد اقتصاد جهانی در سال های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ شاهد کاهش شدید خواهد بود و از ۵/۵ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۱/۴ درصد در سال جاری و ۲/۳ درصد در سال آینده خواهد رسید. افزایش قیمت نفت رابطه مستقیمی با افزایش هزینه ها در آمریکا بویژه قیمت سوخت دارد. قیمت بنزین در حال افزایش است و بر فشارهای تورمی افزوده و مشکلات جو بایدن را که در تلاش بود با آزادسازی نفت خام از ذخایر استراتژیک از فشار افزایش قیمت ها بکاهد، پیچیده تر کرده است. بر اساس آمار، میانگین قیمت بنزین در آمریکا به ۳۱۴/۳ دلار در هر گالن رسیده است که نسبت به ۳۸۶/۲ دلار سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، تقاضا برای بنزین بر اساس میانگین ۴ هفته ای در هفته منتهی به ۳۱ دسامبر، در بالاترین میزان ۵ سال اخیر قرار داشت و به ۲۹/۹ میلیون بشکه در روز رسید. این افزایش احتمالاً نتیجه ذخیره سازی توسط فروشندگان و شرایط جوی نامساعد در بعضی مناطق آمریکا بود که سفر را محدود کرد. بر اساس گزارش بلومبرگ، ذخایر بنزین آمریکا در پایین ترین حد ۵ سال اخیر مانده است و تحت تأثیر اختلالات ناخواسته و فصل تعمیرات، کاهش بیشتری می یابد. در همین راستا کاخ سفید از تولیدکنندگان پیشرو نفت در جهان خواست تولید خود را سریع تر افزایش دهند تا به کنترل تورم کمک کنند اما اوپک و متحدانش به طرحی پایبند هستند که در ماه جولای برای جایگزینی تدریجی کاهش تولید در ابتدای همه گیری، تنها با افزایش۴۰۰ هزار بشکه ای در هر ماه، توافق کردند. این استراتژی به افزایش قیمت نفت از ماه آگوست کمک کرده است. همچنین با افزایش قیمت نفت، کمبود گاز طبیعی در خارج از ایالات متحده بویژه اروپا، تقاضا برای نفت کوره را افزایش داده است. تحلیلگران گروه گلدمن ساکس معتقدند تعویض گاز به نفت در نیروگاه های اروپا و آسیا باعث افزایش نیم میلیون بشکه ای در تقاضای روزانه نفت در ماه دسامبر شده است. آنها پیش بینی کردند هر روز ۳۰۰ هزار بشکه افزایش بیشتری در تقاضای ژانویه و فوریه رخ دهد و تقاضا برای نفت خام در سال جاری و آینده میلادی به بالاترین حد خود برسد. در اروپا - جایی که به دلیل تقاضای بالا، ذخیره سازی کم و کاهش عرضه از سوی روسیه- گاز طبیعی در بالاترین سطوح تاریخی معامله می شود، ترس از درگیری احتمالی در اوکراین بر عدم اطمینان در بازارهای انرژی افزوده است. اروپا بشدت به ترانزیت گاز روسیه از طریق اوکراین متکی است، بویژه با توجه به اینکه سال ۲۰۲۲ با کاهش کم سابقه ذخایر گاز اروپا آغاز شده است. درگیری احتمالی در شرق اروپا می تواند ارسال گاز از طریق خط لوله نورد استریم۲ را که اخیراً تکمیل شده و قرار است گاز طبیعی بیشتری را مستقیماً و با دور زدن اوکراین به آلمان برساند، منتفی کند. این احتمال نیز باعث شده بازار جهانی انرژی روزهای ملتهبی را سپری کند. کمبود عرضه، عامل جهش قیمت نفت قیمت نفت در هفته گذشته و در بحبوحه نشانه هایی حاکی از بالا ماندن سطح تقاضا و مصرف نفت به رغم همه گیری نوع جدید کرونا، چهارمین افزایش پیاپی خود را تجربه کرد. در همین حین، ظرفیت مازاد نفت در شرایطی که تولیدکنندگان بزرگ تلاش برای افزایش تولید دارند، رو به کاهش است. مایک مولر، رئیس گروه ویتول در آسیا گفت: در حالی که قیمت گاز طبیعی آنقدر بالا رفته که برخی مصرف کنندگان صنعتی مانند پاکستان و اروپا را مجبور به کاهش مصرف کرده اما بازار نفت هنوز به این نقطه نرسیده است. وی تأکید کرد: اتفاقی که برای گاز افتاده نشان می دهد مردم در یک برهه زمانی دیگر انرژی گرانقیمت را نمی خرند اما سؤال اینجاست که این شرایط چه زمانی بازار نفت را تحت تأثیر قرار می دهد. مولر با اشاره به اینکه کاخ سفید علاوه بر ۵۰ میلیون بشکه اعلام شده در ماه نوامبر، باز هم از ذخایر استراتژیک نفتی برداشت خواهد کرد، گفت: رئیس جمهور آمریکا این اقدام را برای پایین آوردن قیمت سوخت که به بالاترین رقم طی ۷ سال گذشته رسیده انجام داده است. روسیه می تواند افزایش قیمت را جبران کند؟ روسیه احتمالاً قادر خواهد بود فقط نیمی از افزایش تولید برنامه ریزی شده نفت خام را در ۶ ماه آینده محقق کند و به کشورهای دیگر اوپک پلاس ملحق شود که قادر نیستند تولیدشان را به میزان بیشتری افزایش دهند. در حالی که نفت برنت اکنون در بازار لندن ۸۸ دلار در هر بشکه معامله می شود، دورنمای تولید روسیه نشان می دهد بازار جهانی نفت با کمبود عرضه بیش از حد انتظار قبلی روبه رو خواهد شد و ریسک های قیمت انرژی تشدید شده و به رشد تورم که به بالاترین سطح چند دهه گذشته صعود کرده است، دامن می زند. این عضو اوپک پلاس قرار است هر ماه ۱۰۰ هزار بشکه در روز به تولیدش اضافه کند تا محدودیت عرضه را به طور کامل خاتمه دهد. به دلیل افت فعالیت حفاری در سال میلادی گذشته، اکثر تحلیلگران در نظرسنجی بلومبرگ پیش بینی کردند افزایش تولید ماهانه روسیه در نیمه اول سال ۲۰۲۲ نمی تواند از ۶۰ هزار بشکه در روز بالاتر برود. تحلیلگران بانک آمریکا اظهار کردند: ما توانایی روسیه برای ادامه افزایش تولید ماهانه به میزان ۱۰۰ هزار بشکه در روز در ۶ ماه آینده را دشوار می بینیم. اوپک و متحدانش در حال احیای محدودیت عرضه ای هستند که در اوج بحران پاندمی به اجرا گذاشتند. این ائتلاف قرار است هر ماه ۴۰۰ هزار بشکه در روز به تولیدش اضافه کند، با این حال افزایش تولید واقعی به دلیل عوامل مختلف مانند ناآرامی های داخلی و سرمایه گذاری های ناکافی در بلندمدت، کمتر از سطح تصویب شده بوده است. اوپک ماه میلادی گذشته تولیدش را تنها ۹۰ هزار بشکه در روز افزایش داد. طبق برآورد بلومبرگ که بر مبنای آمار وزارت انرژی روسیه بوده است، تولید روسیه در نوامبر ثابت بود و در دسامبر به کمتر از سهمیه اوپک پلاس کاهش پیدا کرد. در نخستین روزهای ژانویه تولید نفت این کشور کمتر از یک درصد افزایش یافت که شامل تولید نفت خام و میعانات بود. الکساندر نواک، معاون نخست وزیر روسیه اظهار کرده است این کشور همچنان به اهداف تولیدش نایل می شود. وی هفته گذشته به خبرگزاری تاس گفت: تولید نفت ماه جاری ۱/۱۰ میلیون بشکه در روز رشد می کند. این نرخ تولید مطابق با سهمیه اوپک پلاس و افزایش تولید به میزان ۱۰۰ هزار بشکه در روز از دسامبر خواهد بود. اگر اوپک پلاس برای تحقق اهداف تولید خود همچنان مشکل داشته باشد، ممکن است تبعات اقتصادی گسترده ای پیش بیاید. روند احیای تقاضا برای نفت قوی مانده و از شیوع واریانت اُمیکرون تأثیر چندانی نپذیرفته است. گروه ویتول اعلام کرده است بهای معاملات نفت برنت از ابتدای سال بیش از ۱۰ درصد رشد کرده و ممکن است افزایش بیشتری هم پیدا کند. قیمت های بالای انرژی عامل مؤثری در رشد تورم است و کاخ سفید بر همین اساس اوپک پلاس را برای افزایش عرضه و محدود کردن هزینه های سوخت تحت فشار قرار داده است. اگر چه روسیه در طول سال ۲۰۲۱ به شکل مستمر هر ماه تولیدش را افزایش داده است اما تا نوامبر احیای تولید این کشور ضعیف شد. وضعیت چاه های فعال، غیرفعال و تعطیل نشان می دهد که صنعت نفت روسیه ظرفیت مازاد تولید خود را به طور کامل استفاده کرده است. این موضوع بعداً با بیانیه های بزرگ ترین تولیدکنندگان نفت این کشور شامل روس نفت، لوک اویل و گازپروم نفت تأیید شد. غول های نفتی روسیه سال گذشته هیچ شتابی برای افزایش حفاری تولید نفت نداشتند. چنین اقدامی کمک می کرد ظرفیت جدید در اواخر سال ۲۰۲۱ و سال ۲۰۲۲ اضافه شود. طبق آمار خبرگزاری اینترفکس، تا پایان نوامبر نرخ حفاری در روسیه بر مبنای سالانه ۵/۴ درصد کاهش داشت. صنعت نفت روسیه به دلیل ابهام پیرامون تأثیر ویروس کرونا بر تقاضا در وضعیت صبر و مشاهده قرار دارد. چندین شرکت تولیدشان را سال گذشته پس از اینکه پروژه های شان تخفیف های مالیاتی را از دست دادند، محدود کردند. این تولیدکنندگان تمایلی ندارند در این پروژه ها سرمایه گذاری کنند مگر اینکه وزارت دارایی روسیه بخشی از این مشوق ها را برگرداند. امسال اکثر تولیدکنندگان بزرگ روسیه قصد دارند هزینه سرمایه را افزایش دهند که از افزایش ۱۰ درصدی در گازپروم نفت تا حدود ۲۰ درصدی در روس نفت متغیر است. شرکت تات نفت انتظار دارد سرمایه گذاری های بالادستی این شرکت در سال ۲۰۲۲ در مقایسه با سال میلادی گذشته رشد ۳ تا ۴ برابری داشته باشد. بر اساس گزارش بلومبرگ، به گفته تحلیلگران شرکت های ریستاد انرژی و رنسانس کپیتال، افزایش حفاری احتمالاً به تولید بالاتر منجر می شود اما عمده این رشد تولید پس از سال ۲۰۲۲ اتفاق می افتد. چاه های جدید امسال تنها رشد تولید ملایمی را به همراه خواهند داشت.