پایگاه خبری پیام آفتاب 30 جدی 1399 ساعت 10:12 http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/95307/آنچه-باید-درباره-فرایند-کشف-آزمایش-تأیید-واکسن-کرونا-بدانیم -------------------------------------------------- داستان واکسن عنوان : آنچه باید دربارهٔ فرایند کشف، آزمایش و تأیید واکسن کرونا بدانیم -------------------------------------------------- اکنون جهان در مرحله‌ای از مبارزه با ویروس «کووید-۱۹» قرار گرفته که شرکت‌های مختلف با تولید واکسن کرونا ادعای پایان اپیدمی کرونا با تزریق واکسن را کرده و برخی کشورها با خرید این واکسن‌ها، واکسیناسیون گسترده را آغاز کرده‌اند. اما این ادعا تا چه حد صحت دارد و تا چه میزان می‌توان به واکسن‌های ساخته شده و مورد استفاده قرار گرفته کنونی اعتماد کرد؟ متن : از زمان آغاز شیوع بیماری کرونا در دسامبر سال ۲۰۱۹ تاکنون بیش از ۹۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا شده و از این تعداد ۲ میلیون نفر در کشورهای مختلف دنیا جان خود را از دست داده اند. اکنون جهان در مرحله ای از مبارزه با ویروس کووید-۱۹ قرار گرفته که شرکت های مختلف با تولید واکسن کرونا ادعای پایان اپیدمی کرونا با تزریق واکسن را کرده و برخی کشورها با خرید این واکسن ها، واکسیناسیون گسترده را آغاز کرده اند. اما این ادعا تا چه حد صحت دارد و تا چه میزان می توان به واکسن های ساخته شده و مورد استفاده قرار گرفته کنونی اعتماد کرد؟ واکسن ها معمولاً برای اینکه به مرحله کلینیکی یا تزریق به بیماران برسند، باید سال ها آزمایش و تحقیق را پشت سر بگذارند اما شیوع بسیار سریع کرونا در جهان و مشکلات اقتصادی و اجتماعی به وجود آمده، شرکت های ساخت واکسن را به مسابقه ای کشانده که هر کدام سعی دارند زودتر از بقیه به نتیجه مورد نظرشان برسند. در این میان شاید رسانه ها بیشتر از همه از ۲ واکسن شرکت های فایزر و مدرنا نام برده باشند اما گزارش سازمان جهانی بهداشت و نیویورک تایمز می گوید در حال حاضر ۶۴ واکسن در مرحله تست انسانی در سراسر دنیا قرار دارند و در حدود ۲۰ واکسن نیز به مرحله نهایی تأیید رسیده اند. این در حالی است که ۸۵ واکسن نیز در مرحله تست روی حیوانات قرار دارند و هنوز به مرحله تست انسانی نرسیده اند. مراحل رسیدن به واکسن مراحل رسیدن به واکسن در بیماری هایی مانند کووید-۱۹ اگر بخواهد به صورت معمول و بدون تعجیل شدید در فرآیندهای آزمایشگاهی انجام شود، معمولاً بین ۳ تا ۷ سال طول می کشد. این بازه زمانی گسترده، دانشمندان را به واکسنی می رساند که می توانند اطمینان حاصل کنند بدون هیچ تبعات و عارضه جانبی می تواند توسط عموم مردم مورد استفاده قرار گیرد. اما همین پروسه نیز دارای مراحل مختلفی است که در ادامه به آنها اشاره می شود. آزمایش های بالینی بدین معنی که دانشمندان واکسن جدید را بر روی سلول های آزمایشگاهی آزمایش کرده یا آن را به حیوانات آزمایشگاهی مانند موش ها تزریق می کنند تا نتایج آن را مشاهده کنند. فاز اول- آزمایش های ایمنی: در مرحله اول دانشمندان واکسن را به نمونه کوچکی از افراد تزریق می کنند تا هم دربارهٔ ایمن بودن آن و میزان دوزی که باید تزریق شود و هم دربارهٔ میزان اثرگذاری آن روی انسان ها آزمایش انجام دهند. فاز دوم- آزمایش گسترده: در این مرحله به صدها نفر از افراد واکسن تزریق می شود تا تأثیرات آن روی انواع مختلف انسان ها با سنین مختلف آزمایش شود. در این مرحله هم مسن ترها و هم کودکان در لیست آزمایش قرار می گیرند. فاز سوم- آزمایش تأثیرگذاری: در این مرحله تعداد افراد به هزاران نفر می رسد و بررسی می شود که این افراد چطور تحت تأثیر واکسن قرار می گیرند. در این مرحله است که تازه می توان به این نتیجه رسید که آیا واکسن می تواند روی ویروس کرونا مؤثر باشد یا نه و نرخ تأثیرگذاری واکسن در این مرحله سنجیده می شود. در این مرحله همچنین عوارض جانبی واکسن نیز مشخص می شود. انواع تأییدیه واکسن برای تأیید واکسن یک بیماری نیز مانند مراحل تولید آن، مراحل مختلفی وجود دارد. هر واکسن بنابه مراحلی که طی کرده باشد تا به دست مصرف کنندگان برسد، میزان اثرگذاری و ایمنی خاص خود را دارد و می توان با اعتماد و اطمینان بیشتری از آن استفاده کرد. این مراحل به شرح زیر است: تأیید اولیه یا محدود: انگلستان و سایر کشورهایی که تاکنون به واکسن رسیده اند، فعلاً در این مرحله قرار دارند و دستوری فوری برای استفاده از واکسن داده اند تا ببینند می تواند مفید واقع شود یا نه. چین و روسیه البته فاز سوم را انجام ندادند و یکراست به فاز تأیید رفتند، زیرا عجله داشتند به کادر درمان و افراد در معرض خطر کمک بیشتری کنند تا میزان مرگ و میر پایین بیاید. تأیید کامل: این نوع تأیید همان طور که گفته شد بعد از فاز سوم انجام و به کارخانه ها دستور ساخت و تولید آن در ابعاد گسترده داده می شود. فازهای اجماع شده: برخی واکسن ها برخی فازها مانند فاز یک و دو را با هم مخلوط می کنند تا سریع تر به نتیجه نهایی برسند. فاز تعلیق یا رها شده هم برای واکسن هایی است که تزریق واکسن به گروه های اولیه نشان داده با تبعات منفی بسیاری همراه است و این نوع آزمایشات مختومه شده است. انواع واکسن کرونا از نظر مراحل طی شده در تأیید نهایی ۱و ۲ حالا که مراحل مختلف تولید و تأیید واکسن مورد بررسی قرار گرفت، می توان با وضوح و دقت بیشتری به بررسی ایمن بودن، تأثیرگذار بودن یا خطرناک بودن واکسن های فعلی کرونا در سراسر جهان پرداخت. بدین ترتیب بر اساس گزارش های مختلف سازمان جهانی بهداشت، رسانه ها و همچنین وزارت های بهداشت و کارخانه های تولید واکسن در سراسر جهان، می توان پروسه هر کدام از واکسن هایی را که هم اکنون در دنیا وجود دارند مورد بررسی قرار داد و به بررسی این مسئله پرداخت که کدام یک از آنها مطمئن بوده و کدام یک هنوز هم به صورت آزمایشی و به همراه ایجاد خطرات متفاوت در برخی کشورها مورد استفاده قرار گرفته است. فاز ۲ و ۳ در واکسن فایزر با هم انجام شده و به صورت دستور فوری و اورژانسی در آمریکا و سایر کشورهای دنیا در حال مصرف است و این بدین معنی است که تاییدیه کامل نگرفته است. تمام کشورهای اتحادیه اروپا، کویت، مکزیک، پاناما، آرژانتین و شیلی و اکوادور هم به صورت اورژانسی نتایج این واکسن را پذیرفته اند. تنها کشورهایی که به این واکسن تاییدیه کامل داده اند عربستان سعودی، کانادا، بحرین و سوییس هستند. واکسن مدرنا که یکراست از فاز اول سراغ فاز ۳ رفته در اسرائیل، آمریکا و اتحادیه اروپا به صورت اورژانسی تاییدیه گرفته و در کانادا تاییدیه کامل گرفته است. واکسن اسپوتنیک نیز از فاز ۱، یکراست سراغ فاز ۳ رفته و به صورت سریع توسط روسیه و سایر مکان هایی که این کشور صادرات را انجام داده، مورد استفاده قرار گرفته است. بلاروس، امارات عربی متحده و ونزوئلا این واکسن را مورد استفاده قرار دادند. آسترازنکا دانشگاه آکسفورد فاز ۲ و ۳ را با هم ترکیب کرده است و تنها به صورت اورژانسی در بریتانیا استفاده می شود. این واکسن در بریتانیا تست شد و یک نفر دچار عوارض جانبی شد و جان خود را از دست داد. در همان جا تحقیقات خاتمه یافت اما همین واکسن در سایر کشورها غیر از آمریکا دوباره مورد بررسی قرار گرفت و در برزیل نیز یک نفر جان خود را از دست داد و در نهایت بعد از مدتی در آمریکا نیز آزمایش روی انسان ها دوباره شروع شد و در نهایت با این شرایط تاییدیه گرفت که هر دوز این واکسن معادل نصف دوز از واکسن های دیگر است و باید حتماً ۲ دوز مورد استفاده قرار گیرد. هنوز هم سوالات زیادی دربارهٔ عملکرد این واکسن وجود دارد و در نهایت تنها انگلستان و آرژانتین استفاده اورژانسی از آن را تأیید کردند. واکسن کان سینوی چین که فعلاً در مرحله سوم قرار دارد و همه مراحل را تا به این جا طی کرده، به ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر تزریق شده است و محققان گفته اند نتیجه مشخص و بارزی داشته است و فاز سوم همچنان روی شهروندان کشورهای مختلف از جمله پاکستان، روسیه، مکزیک و شیلی در حال آزمایش است. مشکل واکسن های فعلی کرونا چیست؟ با گذشت زمان، متناسب با جهش های ویروس کرونا، هر روز اطلاعات تازه تری دربارهٔ میزان اثرگذاری یا خطرناک بودن واکسن های مختلف که در سراسر دنیا در حال طی دوران آزمایشی خود هستند، منتشر می شود. بسیاری از کشورها به دلیل مسائل سیاسی یا نشان دادن قدرت خود در تولید واکسن، آزمایش این واکسن ها را روی گروه های مختلف مردم آغاز کرده اند و حالا اثرات واکسن بیشتر از قبل پدیدار شده و هر روز دانشمندان را با چالش نوینی روبه رو می کند. اولین مسئله که بیشتر از سایر مشکلات، خطرات واکسن فایزر را برای گروه های مختلف مردم از جمله سالمندان بالای ۸۰ سال یا افراد با سابقه داشتن بیماری های آلرژیک آشکار می کند، عوارض این واکسن روی انسان هاست. خبرها نشان می دهد ۱۰ کشور پیشرو در ارائه واکسن به گروه های خاص درمانی عبارتند از: رژیم صهیونیستی، امارات، بحرین، کانادا، آمریکا، بریتانیا، دانمارک، چین، روسیه و هندوستان هستند. آمار ارائه شده از میزان سلامتی افرادی که واکسن را دریافت کرده اند نشان می دهد علاوه بر کرونا، برخی واکسن های موجود نیز به قربانی گرفتن از بین مردم پرداخته اند. بر اساس گزارش هایی که در سامانه فدرال گزارش عوارض جانبی واکسن در آمریکا ثبت شده، ۵۵ نفر در این کشور بعد از دریافت یکی از واکسن های فایزر یا مدرنا جان باخته اند و صدها نفر دچار عوارض بعضاً تهدیدکننده حیات شده اند. پیش تر رسانه های اروپایی اعلام کردند ۲۳ نفر در نروژ پس از دریافت واکسن آمریکایی فایزر جان باخته اند. بر اساس گزارش روزنامه آیسبورگر آلگماینه سایتونگ، انستیتو پاول اهرلیش در آلمان که مسؤول تأیید ایمنی واکسن ها در این کشور است، در حال حاضر مشغول بررسی علل ۱۰ مورد مرگ بعد از تزریق واکسن کرونای شرکت فایزر- بیون تک است. در بین افراد فوت شده بعد از تزریق این واکسن یک زن ۹۰ ساله هم وجود داشته است. بر اساس اطلاعات نهادهای بهداشتی تا به حال بیش از ۸۰۰ هزار نفر در آلمان واکسن کرونا را دریافت کرده اند. تا روز یکشنبه گذشته ۳۲۵ مورد مشکوک با ۹۱۳ عوارض جانبی توسط انستیتو پاول اهرلیش کشف شده که ۵۱ مورد آن عوارض جدی تزریق واکسن را نشان داده است. در حال حاضر شایع ترین عوارض جانبی گزارش شده سردرد، درد در محل تزریق، خستگی و بدن درد بوده است. دلایلی برای نخریدن واکسن های آمریکایی و انگلیسی دلایل مختلفی وجود دارد که کشورهای مختلف ترجیح می دهند از یک واکسن استفاده کرده یا ترجیح می دهند واکسن را خودشان تهیه کنند. به همین دلیل است که تاکنون ۶۴ شرکت تولید واکسن در سراسر جهان به دنبال ساخت واکسن های خود بوده اند. در زیر به چندین مورد از دلایلی که باعث می شود شماری از کشورها به آسانی به واکسن کشورهای دیگر بویژه آمریکا و انگلستان اعتماد نکند، اشاره شده است: ۱- این کشورها نمی خواهند موش آزمایشگاهی برای واکسن کشورهای غربی باشد. کشورهای دیگری که با تاییدهای اورژانسی یا ترکیب فازهای مختلف این واکسن را مورد استفاده قرار می دهند، در واقع آزمایشگاهی برای مطالعات فاز سوم کارخانه های تولید واکسن هستند. ۲- اعتماد نداشتن به بی خطر بودن واکسن ها: در آمریکا این مسئله مطرح است که آیا سیستم بهداشتی ای که شما را واکسینه می کند، امکانات لازم را برای مراقبت از شما بعد از تزریق واکسن و نشان دادن علائم حساسیت به واکسن که می تواند جان تان را در خطر قرار دهد، در دسترس دارد؟ مسؤولان بهداشتی باید با علائم هشداردهنده در این مورد آشنا باشند و اگر کار در جایی بد پیش رفت، آمادگی مقابله با آن را داشته باشند. کلینیک ها باید داروهای التیام بخش، ضدحساسیت و ضدآلرژی داشته باشند تا بموقع بتوانند به بیماران تزریق کنند و جان آنها را در مقابل عوارض واکسن نجات دهند. بویژه کودکان و کسانی که مسن هستند بعد از تزریق واکسن باید در جایی قرار داشته باشند که ظرف ۵ تا ۱۰ دقیقه به بیمارستان برسند. در این گزارش گفته شده از جمعیت ۳۷۰ میلیونی آمریکا در حدود ۵۰ میلیون نفر از قبل دچار آلرژی های مختلف بوده اند و زدن واکسن برای آنها با ریسک همراه است. ۳- مسائل حاشیه ای که درصد خطای این واکسن ها را زیر سؤال می برد: رژیم صهیونیستی در حالی به اولین دولت تبدیل شده که بالاترین میزان واکسیناسیون در دنیا را دارد که در عین حال برای پایین آوردن میزان مرگ ومیر دست به اعمال دستورالعمل های شدید برای قرنطینه مردم زده است. این قرنطینه ها به صورت ۲ هفته - ۲ هفته تمدید می شود و همین مسئله باعث شده است مشخص نباشد آیا واکسن کارآمد بوده یا اینکه قوانین قرنطینه ای باعث کاهش میزان مبتلایان شده است. در عین حال در آمریکا نیز که تعداد واکسینه شده ها بالاست، وجود نداشتن قوانین قرنطینه باعث شده است هنوز هم آمار مرگ ومیر و مبتلایان به بیماری کووید-۱۹ بالا باشد. ۴- مسائل سیاسی مرتبط با تحریم ها و اعتماد نداشتن به اهداف غرب در ارائه واکسن به کشورهای تحریم شده: دربارهٔ واکسیناسیون گسترده در سرزمین های اشغالی که هم اکنون گفته می شود می تواند مدلی برای سایر کشورها باشد، این واکسیناسیون در شرایطی است که هیچ اقدام بهداشتی و درمانی برای مردم فلسطین یا کرانه باختری از سوی صهیونیست ها مدنظر قرار نگرفته است. اگر نیت خوب پشت فروش واکسن به کشورهای حوزه غرب آسیا وجود داشت، اسرائیل باید مسؤول خرید و واکسیناسیون جمعی در فلسطین اشغالی نیز می شد اما از ارائه تمام کمک های بهداشتی و درمانی امتناع کرده است. (۳) در عین حل تجربیات شماری از کشورها همچون ایران بویژه در مسئله فروش خون های آلوده فرانسوی به این کشور، این نگاه بدبینانه به غرب را تقویت می کند. ۵- میزان دوز واکسن های مورد نیاز نیز باید در دسترس باشد: در شرایط فعلی کشورهایی که به سرعت به دنبال واکسیناسیون هستند، اعلام کرده اند تا همین فاز نیز مطمئن نیستند که برای فاز دوم واکسن که باید ۳ الی ۴ هفته بعد-بنا به واکسن تولیدی هر کارخانه- دوباره انجام شود، واکسن مورد نیاز در دسترس شان قرار داشته باشد. کشورها سرعت واکسیناسیون را در شرایط فعلی پایین آورده و منتظرند کارخانه های تولید دارو دوز بیشتری تولید کنند تا حداقل مرحله اول تعداد محدود افراد در گروه های اولیه بتوانند از این واکسن ها به صورت کامل استفاده کرده و نتیجه مناسب را از خود به نمایش بگذارند. (۴) ۶- جهش یافتن های مکرر ویروس کرونا: جهش یافتن های مکرر واکسن سازان را به این نتیجه رسانده است که در بسیاری از موارد باید دوباره میزان تأثیرگذاری واکسن های خود را بسنجند و این واکسن ها به همین دلیل همیشه در مرحله تست قرار دارند. نوع جهش ویروس در کشورهای مختلف نیز متفاوت است و به همین دلیل گمان می رود در نهایت هر کشوری یا هر منطقه ای باید واکسن با مدل خاص تولیدی و فرمولی خود را داشته باشد. سایت فایننشال تایمز از این مدل واکسن سازی به عنوان مدل بازی موش و گربه یاد کرده که هیچ گاه واکسن نمی تواند نتیجه نهایی و مطلوب موردنظر را داشته باشد. (۵) ۷- عدم اعتماد کادر درمان و مردم آمریکا به واکسن های آمریکایی: در آمریکا نه تنها مردم این کشور، بلکه حدود ۶۰ درصد از کادر درمان نیز اعلام کرده اند به واکسن های کرونای تولید آمریکا اعتمادی ندارند و از آنها استفاده نمی کنند. (۶) در عین حال طبق گزارشی در ماه دسامبر، مارک میدوز رئیس کارکنان کاخ سفید در یک تماس تلفنی به رئیس سازمان غذا و دارو گفته واکسن فایزر را تأیید کند یا آماده استعفا شود. این امر پس از آن اتفاق افتاده بود که دونالد ترامپ در توئیتی سازمان غذا و دارو را یک لاک پشت بزرگ، پیر و کند نامید و به استفان هان گفته بود: واکسن لعنتی را الان توزیع کنید. به نوشته واشینگتن پست، هشدار میدوز سبب شد سازمان غذا و داروی آمریکا زمانبندی تأیید واکسن فایزر را زودتر اعلام کند به همین دلیل هنوز هم نمی توان روی کارآمدی این واکسن یا خطرناک نبودن آن اظهار نظر جامعی کرد. (۷) در همین حال جدول منتشر شده از سوی سی دی سی بیانگر آن است که دست کم ۳ هزار و ۱۵۰ نفر از افرادی که واکسن فایزر را دریافت کردند، دچار عدم توانایی انجام فعالیت های عادی روزمره و توانایی کار شده اند و نیاز به مراقبت های بهداشتی پیدا کرده اند. (۸) ۸- محکومیت های قبلی شرکت های تولیدکننده واکسن: فایزر سال ۲۰۰۹ توسط دادگستری آمریکا به پرداخت ۳/۱ میلیارد دلار بابت جرم کیفری محکوم شد که این بزرگ ترین جریمه کیفری اعمال شده برای تخلفات پزشکی در آمریکاست! علاوه بر آن یک میلیارد دلار بابت ادعاهای دروغین مبنی بر تبلیغ غیرقانونی ۴ دارو توسط این شرکت که از نظر پزشکی مورد تأیید نبودند و جان انسان ها را در خطر قرار داده بودند، جریمه شد. با توجه به محکومیت پرداخت ۳/۲ میلیارد دلار توسط شرکت فایزر، این محکومیت، بزرگ ترین جریمه برای یک شرکت دارویی در تاریخ ایالات متحده است. (۹) ۹- شرکت فایزر همچنین متهم است در سال ۱۹۹۶ داروهای آنتی بیوتیک جدید خود را روی کودکان نیجریه ای مبتلا به مننژیت آزمایش کرده و سبب مرگ ۱۱ کودک و فلج شدن ۱۸۱ کودک دیگر شده است. (۱۰) پی نوشت ها 1- https://www.nytimes.com/interactive/2020/science/coronavirus-vaccine-tracker. html 2- https://www.bloomberg.com/graphics/covid-vaccine-tracker-global-distribution/ 3- https://news.sky.com/story/covid-19-israel-urges-world-to-follow-its-rapid-vaccine-rollout-but-palestinians-are-left-waiting-12184489 4- https://www.washingtonpost.com/gdpr-consent/?next_url=https%3a%2f%2fwww. washingtonpost. com%2fopinions%2f2021%2f01%2f03%2fits-time-consider-delaying-second-dose-coronavirus-vaccine%2f 5- https://www.ft.com/content/a67d1c2e-9963-4fd0-9ba6-dc677f68a216 6- https://www.dailymail.co.uk/health/article-9104845/Up-60-health-workers-refusing-COVID-19-vaccines. html 7- https://www.theguardian.com/world/2020/dec/11/pfizer-vaccine-fda-emergency-use-authorization-covid 8- https://www.cdc.gov/vaccines/acip/meetings/downloads/slides-2020-12/slides-12-19/05-COVID-CLARK. pdf 9- https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/10/20/2429006/ 10- https://www.tabnak.ir/fa/news/1026661/