تاریخ انتشار :سه شنبه ۲۸ جدی ۱۴۰۰ ساعت ۱۰:۵۷
کد مطلب : 98777
شرایط این روزهای اقتصاد ترکیه به هم ریخته و افزایش تورم به همراه کاهش ارزش «لیره» پول این کشور در مقابل ارزهای خارجی، موجب شده تا بارها مردم این کشور در اعتراض به اقدامات دولت «رجب طیب اردوغان» به خیابان‌ها بیایند.
امید اردوغان به امارات و عربستان برای نجات اقتصاد ترکیه
شرایط این روزهای اقتصاد ترکیه به هم ریخته و افزایش تورم به همراه کاهش ارزش «لیره» پول این کشور در مقابل ارزهای خارجی، موجب شده تا بارها مردم این کشور در اعتراض به اقدامات دولت «رجب طیب اردوغان» به خیابان‌ها بیایند.
لیره ترکیه در سال ۲۰۲۱ میلادی بدترین عملکرد از زمان روی کار آمدن اردوغان رئیس‌جمهوری این کشور در دو دهه پیش را به ثبت رساند، به حدی که در مقابل دلار بیش از ۸۰ درصد ارزش خود را از دست داده‌است.
بحران ارزی ترکیه در ماه‌های اخیر سرعت گرفته و اقتصاد ۷۲۰ میلیارد دلاری این کشور را تحت تأثیر قرار داده که بیشتر به دلیل «برنامه جدید اقتصادی اردوغان» با تمرکز بر صادرات و سپرده‌های اعتباری با وجود سقوط ارزش لیره و افزایش تورم بیش از ۲۱ درصدی بوده‌است.
اردوغان به منظور کاهش بحران، حدود دو هفته پیش از طرحی رونمایی کرد که در آن دولت آنکارا از زیان سپرده‌های محلی تبدیل شده در برابر ارزهای قوی محافظت می‌کند که این اقدام جرقه افزایش شدید ۵۰ درصدی لیره با حمایت بانک مرکزی این کشور را به دنبال داشت.
اردوغان چندی پیش همچنین از مردم ترکیه خواست تا تمام پس‌اندازهای خود را به لیره انجام دهند و پس‌اندازهای طلا را وارد سامانه بانکی کنند، چرا که نوسانات بازار تا حد زیادی تحت کنترل درآمده است.
در واکنش به سخنان اردوغان، ارزش پول این کشور که حدود رقم ۱۸ لیره در برابر یک دلار را تجربه کرده بود، با دخالت بانک مرکزی هر لیره تا ۱۳٫۱۸ در برابر یک دلار تقویت شد.
بحران ارزش پول ترکیه از ماه سپتامبر پس از اینکه بانک مرکزی این کشور با فشار اردوغان نرخ بهره بانکی را به ۱۴ درصد کاهش داد، آغاز شد. اقتصاددانان و روسای سابق بانک مرکزی ترکیه پیش‌بینی کرده‌اند که به علت سقوط ارزش لیره در مقابل ارزهای خارجی، نرخ تورم در دسامبر به ۳۰ درصد افزایش یابد، کاهشی که آن را بی‌پروا خوانده‌اند؛ بانک «گلدمن ساکس» نیز پیش‌بینی کرده که نرخ تورم ترکیه تا اواسط سال ۲۰۲۲ (سالجاری) به ۴۰ درصد برسد.
بسیاری از اقتصاددانان ترک و غیرترک هشدار داده‌اند که اگر کاهش ارزش لیره ادامه یابد، این طرح می‌تواند باعث افزایش بیشتر نرخ تورم در این کشور شود و بر بار مالی دولت اردوغان بیفزاید.
شرایط نابسامان اقتصادی دولت ترکیه موجب افزایش اعتراض‌ها به این اوضاع شده‌است؛ براساس نتایج یک نظرسنجی مرکز تحقیقاتی در ترکیه، ۶۰ درصد شهروندان این کشور از جمله جوانان بر این باورند که سامانه ریاست جمهوری در ترکیه ناموفق است.
با ادامه اعتراض‌ها به اقدامات مالی دولت اردوغان، وی به جای پاسخ قانع‌کننده به معترضان و دلجویی از آنها، تهدید کرد که در صورتی‌که مخالفان دولت برای اعتراض به خیابان‌ها بیایند، حامیان او درس بزرگی به آن‌ها خواهند داد. رئیس‌جمهوری ترکیه در نشست حزب حاکم «عدالت و توسعه» (AKP) گفت که حامیان او با مخالفان همان برخوردی را خواهند داشت که با کودتاچیان ۱۵ جولای سال ۲۰۱۶ (۹۵ش) داشتند.

کشورهای عربی نقطه تمرکز اردوغان برای نجات اقتصاد ترکیه
شرایط و اوضاع اقتصادی ترکیه و مشکلات این کشور با غرب موجب شده تا آنکارا رویکرد خود را از سمت غرب به همگرایی بیشتر و جذب سرمایه عربی و منطقه‌ای تغییر دهد تا بتواند مشکلات حاد اقتصادی ترکیه را حل کند، حتی کشورهایی همچون عربستان و امارات که در طول چند سال گذشته، اردوغان با آنها مشکلات اساسی داشته‌است.
افزایش نرخ برابری لیره با دلار و به دنبال آن مشکلات اقتصادی ترکیه موجب شده تا اردوغان با وساطت در مسیر بهبود رابطه با عربستان و امارات اقدام کند تا از این طریق با جذب سرمایه‌های کشورهای عربی، اقتصاد آشفته ترکیه را سر و سامان دهد.
در اجرای همین مسیر اردوغان چندی پیش در راس هیاتی عالی‌رتبه به دوحه سفر کرد، سفری که همزمان با سفر منطقه‌ای «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی به عمان، امارات، بحرین، کویت و قطر همراه شد. همزمانی این دو سفر موجب دیدار بن سلمان و اردوغان نشد، چرا که یک روز قبل رئیس‌جمهوری ترکیه، قطر را ترک کرده بود.
شرایط و مشکلات اقتصادی ترکیه موجب شده تا رویکرد اردوغان نسبت به عربستان نیز تغییر کند و آنکارا روند آشتی با ریاض را در پیش بگیرد، هر چند دو کشور در چند پرونده از جمله قتل فجیع «جمال قاشقچی» خبرنگار منتقد آل‌سعود که در شهریور ماه سال ۱۳۹۷ در کنسولگری عربستان در اسلامبول به قتل رسید و همچنین دخالت‌های ترکیه در موضوع لیبی و شماری دیگر از کشورهای عربی که در سال ۱۳۸۹ درگیر انقلاب شدند، با هم اختلاف اساسی دارند.

نگاه اردوغان به دلارهای عربستان، قطر و امارات
حجم سرمایه‌گذاری‌های عربستان در ترکیه به ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ (۹۵ش) رسیده بود که با اتفاقات سال‌های اخیر، این رقم تا حد زیادی کاهش یافت. همچنانکه به دنبال متشنج شدن روابط دو دولت، گردشگران سعودی در سال‌های اخیر در ترکیه نیز به شدت کاهش داشته‌است.
به نظر می‌رسد اردوغان برای فایق آمدن بر چالش‌های اقتصادی ترکیه در صدد بهبود روابط با کشورهای حاشیه خلیج فارس باشد و در ماه‌های اخیر نشانه‌هایی از این بهبود روابط پدیدار شده که مهمترین آن‌ها اعلام رئیس‌جمهوری ترکیه در مورد سفر به عربستان در فوریه آینده (بهمن ماه) و همزمان با سفرش به امارات است. هرچند اقدامات مقدماتی برای رفع اختلافات میان آنکارا و ریاض در چند ماه گذشته آغاز شده، اما این سفر شروع واقعی تصحیح روابط ترکیه با کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس محسوب می‌شود.
در خصوص اهمیت سفر اردوغان به ریاض و اینکه آیا می‌تواند طناب روابط سعودی-ترکی را محکم کند، «عامر السبایله» کارشناس مسائل استراتژیک گفت: سفر اردوغان مهمترین اتفاق در چارچوب تحرکات آنکارا برای حل اختلافات در زمینه سیاست خارجی است که در جریان آن، همکاری‌های جدید سیاسی و اقتصادی میان طرفین شکل می‌گیرد.
«حسن عبدالله الدعجه» رئیس بخش مطالعات استراتژیک دانشگاه «الحین بن طلال» اردن نیز معتقد است که سفر اردوغان به عربستان، تأثیر زیادی بر روند روابط سیاسی و اقتصادی، گردشگری و اجتماعی بین دو کشور خواهد داشت.
الدعجه افزود: عربستان متغیرهای منطقه‌ای و بین‌المللی را در نظر دارد و می‌داند که ایالات متحده از منطقه خارج می‌شود و دوستان خود را تنها می‌گذارد، بدون اینکه توجهی به منافع سیاسی، نظامی و امنیتی آن‌ها داشته باشد، از این رو مقامات ریاض، تماس‌ها و سفرهایی را انجام می‌دهند تا روابط منطقه‌ای خود را بهبود بخشند.
به عقیده وی، سفر اردوغان به ریاض، احتمالاً پرونده‌های امنیتی قدیمی بویژه پرونده جمال قاشقچی را در هم می‌پیچد، تا عربستان و ترکیه فواید سیاسی و اقتصادی این مهم را شاهد باشند. در واقع، با توجه به اینکه ترکیه درگیر یک بحران اقتصادی بزرگ است، سعی دارد سرمایه‌گذاری‌های خارجی را جلب کند. همان‌طور که سفر اخیر اردوغان به قطر و سفر «محمد بن زاید آل نهیان» به آنکارا، تأثیر مثبتی بر ترکیه دارد، به نحوی که باعث سرازیر شدن میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری عربی به آنکارا شده‌است.
تقویت روابط میان ترکیه و امارات و دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس همانگونه که برای آنکارا از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و می‌تواند نجات بخش اقتصاد ترکیه در شرایط بغرنج فعلی باشد، همچنین می‌تواند ابوظبی و ریاض را در دستیابی به هژمونی عربی یاری کند، اقدامی که مقامات عربستان و امارات برای دستیابی به آن حاضر هستند از طناب پوسیده رژیم صهیونیستی نیز آویزان شوند.
به اعتقاد کارشناسان مسائل منطقه، نکته مهم در سیاست خارجی آنکارا این است که مقامات این کشور حاضر هستند برای کسب منافع مادی به راحتی پا روی اعتقادات خود بگذارند، همچنان که در موضوع فلسطین، ترکیه رابطه با رژیم صهیونیستی و انعقاد ده‌ها قرارداد اقتصادی را به سرانجام رساند و هم‌اکنون نیز قرار است با ریاض و ابوظبی همین مسیر را ادامه دهد.
http://payam-aftab.com/vdchqqnw.23n6qdftt2.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما