زندگینامه
« نلسون رولیهلاهلا ماندلا»،مبارز ضد نژاد پرستی افریقایی و نخستین رئیس جمهور منتخب افریقای جنوبی، ۱۸ جولای سال ۱۹۱۸ میلادی در یک خانواده «تمبو»، در روستای کوچک «موزو» در ناحیه «متاتا»، مرکزمناطق «ترانسکی» از ولایت «کیپ» در کشور افریقای جنوبی به دنیا آمد.
پدرماندلا، عضو شورای سلطنتی مردم تمبو بود و او از زمان تولد این مقام را به ارث برده بود و ماندلا نیز قرار بود چنین مقامی را به ارث ببرد.
پدرماندلا نقشی اساسی در به سلطنت رسیدن «جونگینتابا دالیندیبو» در تمبو داشت. پدر ماندلا چهارهمسر و در مجموع ۱۳ فرزند داشت.
ماندلا در۷ سالگی، نخستین عضو خانواده خود بود که به مدرسه پا گذاشت، وی در مدرسه توسط یک معلم متدیست، با تبعیت از نام «هوراسیونلسون» دریاسالار(امیرالبحر) انگلیسی «نلسون» نامیده شد.
ماندلا وقتی ۹ ساله بود پدرش از بیماری سل درگذشت و جونگینتابا، نایب السلطنه سرپرستی وی را بر عهده گرفت.
وی در یک مدرسه تبلیغی «وسلی» درهمسایگی محل زندگی نایب السلطنه مشغول به تحصیل شد. بر اساس رسوم تمبو، او در ۱۶ سالگی تشریف، و در موسسه شبانه روزی «کلارک بری»، مشغول به تحصیل فرهنگ غرب شد. او به جای ۳ سال، در ۲ سال مدرک مقدماتی خود را اخذ کرد.
ماندلا در ۱۹ سالگی، در سال ۱۹۳۷، به هلدتون، دانشکده وسلی در «فورت بیوفورت» رفت و به ورزشهای بوکس و دو و میدانی علاقمند شد.
پس از شرکت در کانکور، او شروع به تحصیل در مقطع کارشناسی در دانشگاه «فورت هار» کرد.
ماندلا در پایان سال اول تحصیلات خود، در تحریم شورای نمایندگی دانشجویان که در اعتراض به سیاستهای دانشگاه انجام گرفت شرکت کرد، و پس از آن از فورت هار اخراج شد.
ماندلا به محض ورود به ژوهانسبورگ - پایتخت افریقای جنوبی- به عنوان نگهبان معدن شروع به کار کرد. وی در حین کار، تحصیلات خویش را به صورت مکاتبهای در دانشگاه آفریقای جنوبی (UNISA) به اتمام رساند و پس از آن شروع به تحصیل در رشته حقوق در دانشگاه «ویتواترسرند»، کرد.
پس از آنکه حزب ملیگرا که اکثریت اعضای آن را آفریکانسهای طرفدار سیاست جدایی نژادی آپارتاید تشکیل میدادند درانتخابات ۱۹۴۸ پیروز شد، ماندلا در مخالفت کنگره ملی آفریقا در سال ۱۹۵۲ و مبارزات کنگره خلق در سال ۱۹۵۵، که اتخاذ منشورآزادی توسط آن برنامه بنیادین آرمان ضد آپارتاید را فراهم میکرد نقشی اساسی داشت.
در این زمان، ماندلا و همکارش «اولیورتامبو»، شرکت حقوقی ماندلا و تامبو را مدیریت میکردند، و خدمات حقوقی رایگان یا ارزان قیمت در اختیار آن دسته از سیاهانی که قادر به برخورداری از نمایندگی قانونی نبودند قرار میدادند.
ماندلا که درآغاز طرفدار مبارزه عمومی غیر خشونت آمیز بود، در ۵ دسامبر۱۹۵۶ به همراه ۱۵۰ تن دیگر دستگیرومتهم به خیانت شد و دوره زندان آن ها تا سال ۱۹۶۱ ادامه یافت. از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۹ با روی کار آمدن طبقه جدیدی از فعالان سیاهپوست (آفریکانیست) در شهرکها که خواستاراتخاذ تدابیر جدیتری علیه رژیم حزب ملیگرا بود، فعالیت کنگره ملی آفریقا با اختلالات زیادی همراه بود.
آفریکانیستها «کنفرانس منشور آزادی» را که در سال ۱۹۵۵ در «کلیپتون» برگزار شد به باد تمسخر گرفتند.
در سال ۱۹۵۹، پس از آنکه بیشتر آفریکانیستها، با حمایت مالی ازغنا و پشتیبانی چشمگیر سیاسی از جانب «باسوتو» مستقر در« ترنسوال» از این کنگره جدا شده و تحت رهبری «رابرت سوبوکوه» و «پوتالکو لبالو»، کنگره پان آفریکانیست را تشکیل دادند، کنگره ملی آفریقا بیشتر حمایت نظامی خود را ازدست داد.
پس از قتل عام حامیان کنگره پان آفریکانیست، در مارچ ۱۹۶۰ و تحریم کنگره پان آفریکانیست و کنگره ملی آفریقا، کنگره ملی آفریقا و حزب کمونیست آفریقای جنوبی به متابعت از جنبش مقاومت آفریقا (شورشیان لیبرال) و کنگره پان آفریکانیست پرداختند.
«وتولی»، که متهم به بیاعتنایی شده بود، به حاشیه کشانده شد، و کنگره ملی آفریقا و حزب کمونیست آفریقای جنوبی به کنفرانس فراگیرآفریقا در سال ۱۹۶۱، که تمامی احزاب درآن گرد آمدند تا به راهبرد مشترکی دست یابند متوسل شدند و دراین کنفرانس ماندلا با اعلام تشکیل «اومخونتووه سیزوه»، که براساس «ایرگو» - نهضت چریکی یهودیان- تشکیل شده و رهبری آن را ماندلا و«دنیس گلدبرگ»، لیونل «راستی» برنشتاین و «هارولد ولپه» فعالان یهودی حزب کمونیست آفریقای جنوبی برعهده داشتند دعوت به مبارزه نظامی کرد.
در سال ۱۹۶۱، ماندلا رهبری اومخونتو وسیزوه را که خود یکی از بنیانگذاران آن بود بر عهده گرفت.
او مبارزات خرابکاری علیه اهداف نظامی و دولتی را رهبری میکرد و چند دهه بعد، خصوصا در دهه ۱۹۸۰، اومخونتو وسیزوه تبدیل به جنگ چریکی علیه رژیم حاکم شد. ماندلا همچنین در خارج از کشور مبادرت به جمعآوری کمکهای مالی برای MK کرد و در دیدار با برخی از دولتهای آفریقا ترتیباتی برای آموزش شبه نظامی داد.
وی در ۵ اگست ۱۹۶۲، پس از ۱۷ ماه گریز دستگیر شد و در دژ ژوهانسبورگ زندانی شد. در ۲۵ اکتبر ۱۹۶۲، ماندلا به ۵ سال زندان محکوم شد. ۲ سال بعد در ۱۱ ژوئن ۱۹۶۴، به اتهام شرکت ماندلا در کنگره ملی آفریقا (ANC) برای وی حکم دیگری صادر شد.
ماندلا در جزیره « روبن» زندانی شد و از ۲۷ سال زندان متعاقب آن ۱۸ سال را در این زندان به سر برد. در این زندان بود که ماندلا زندگینامه خود را، تحت عنوان «راه طولانی آزادی» نوشت. اما، ماندلا هیچ چیزی در مورد همدستی «فردریک دکلرک» در خشونتهای دهههای هشتاد و نود، یا نقش همسر سابق خود «وینی ماندلا» درآن قتلعام افشا نکرد. اما، او بعدها در همکاری با دوست روزنامهنگار خود «آنتونی سمپسون» به بررسی این مسائل پرداخت.
نخستین انخابات دموکراتیک آفریقای جنوبی که در آن همه افراد میتوانستند شرکت کنند در تاریخ ۲۷ اپریل ۱۹۹۴ برگزار شد. کنگره ملی آفریقا اکثریت را درانتخابات به خود اختصاص داد، و ماندلا، به عنوان رهبر کنگره ملی آفریقا، به عنوان نخستین رئیس جمهورسیاه پوست کشور برگزیده شد و در دولت اتحاد ملی دکلرک از حزب ملیگرا به عنوان معاون رئیسجمهور برگزیده شد.
ماندلا به عنوان رئیسجمهور ازماه می۱۹۹۴ تا جولای ۱۹۹۹، رهبری انتقال از فرمانروایی اقلیت و آپارتاید را بر عهده داشت، و به خاطر حمایت از صلح ملی و بینالمللی، تحسین بینالمللی را به دست آورد.
وی نخستین رئیس جمهورافریقای جنوبی است که در انتخابات دموکراتیک عمومی برگزیده شد و پیش از ریاست جمهوری از فعالان برجستهٔ مخالف آپارتاید در آفریقای جنوبی و رهبرکنگره ملی آفریقا بود.
ماندلا پس از آزادی از زندان در سال ۱۹۹۰، سیاست صلحطلبی را در پیش گرفت و این امرمنجر به تسهیل انتقال افریقای جنوبی به سمت دموکراسیای شد که نماینده تمامی اقشار مردم باشد.
جوایز و افتخارات نلسون ماندلا:
عفو بینالملل سفیر جایزه وجدان (۲۰۰۶)
جایزه صلح نوبل (۱۹۹۳)
عضو افتخاری حکم افتخاری کانادا
حکم افتخاری سنت جورج
مدال آزادی ریاستجمهوری
جایزه صلح لنین (۱۹۹۰)
بهارات رانتا (۱۹۹۰)
حکم لیاقت (۱۹۹۵)
آزادی شهر از ژوهانسوبرگ (۲۰۰۴)
-----------------------------
منبع: همشهری
گرامی باد سالروز ۸ ثور