موافقت نامۀ همکاری استراتژیک میان جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری هند
جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری هند که بعد از این طرفین نامیده میشوند:
* بادرک روابط دوستانه میان دو کشور که ریشه های تاریخی و فرهنگی داشته و از آزمون زمان موفق بدر آمده است؛
* با تأکید بر اهمیت اساسی و ماندگار معاهده دوستی منعقده در تاریخ 14 جدی 1328 شمسی (مطابق با 4 جنوری 1950 میلادی) میان حکومت وقت هند و حکومت شاهی افغانستان و توافقات و اعلامیههای مشترک بعدی؛
* با اعتنا به خواست مشترک جهت تحکیم روابط تاریخی میان دو کشور به هدف حفظ منافع متقابل؛
* با تکیه بر سابقه ارزشمند و پربار همکاری شان در عرصه های مختلف از بدو تاسیس روابط دیپلوماتیک میان دو کشور ؛
* با اعتقاد به اینکه توسعۀ جامع این روابط دوجانبه، پیشرفت و موفقیت هر دو کشور و منطقه را به صورت کامل ارتقا خواهد بخشید؛
* با درک توسعۀ ملموس روابط دوجانبه میان دو کشور و با ستایش از کمک های صادقانه و سخاوتمندانهای که جمهوری هند در این زمینه در ده سال گذشته به جمهوری اسلامی افغانستان نموده است؛
* برای نیل به تعهد درازمدت در روابط دو جانبه و چند وجهی و همچنین برای انکشاف فعالانه در عرصه های سیاسی، انکشافی، اقتصادی، تجاری، علمی، تکنالوجیک، فرهنگی و سایر بخش ها در سال های پیش رو؛
* با تأکید بر پیروی شان از آرمان های مشترک صلح، دموکراسی، حاکمیت قانون، عدم خشونت، رعایت حقوق بشر و آزادی های اساسی؛
* با تاکید مجدد بر رعایت تعهدات دو کشور به موازین و قوانین بین المللی به شمول اهداف و اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد؛
به موجب این سند، تأسیس همکاری استراتژیک را که جزییات آن به قرار ذیل می باشد، اعلام مینمایند:
اصول عمومی
1. این موافقت نامه، روابط چند وجهی میان دو کشور را، بر مبنای تفاهم و اعتماد بلند مدت متقابل میان طرفین، هم در حیطۀ دوجانبه و هم در عرصۀ بین المللی، به سطوح عالیتر ارتقاء می دهد.
2. همکاری استراتژیک میان طرفین بر اصول حاکمیت، برابری، تمامیت ارضی دول، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر، احترام و منافع متقابل بنیان گذاشته شده است.
3. همکاری استراتژیک میان طرفین، علیه هیچ دولت دیگر و یا گروهی از دولت ها نیست.
همکاری های سیاسی و امنیتی
1. طرفین در رابطه به تعامل در همکاری های نزدیک سیاسی، و در این ارتباط، ایجاد میکانیزم برای مشورت های منظم دو جانبه در عرصه های سیاسی و روابط خارجی موافقت می نمایند. مشورت های سیاسی را وزارت های امور خارجه دو کشور رهبری کرده و حداقل سال یک بار شامل مذاکرات در سطح رهبری می گردد.
2. طرفین موافقت مینمایند تا در سازمان ملل متحد و سایر مجامع بین المللی، منطقهای و چند جانبه با یکدیگر مشوره و همکاری کنند. این همکاری ها به هدف تاثیر گذاری بر اتخاذ تصامیم در این مجامع در راستای منافع دو کشور خواهد بود. همکاری در سازمان ملل متحد و مجامع چند جانبه موارد ذیل را شامل میگردد:
ب) ابتکارات مشترک در مورد مسایل کلیدی منطقهاي و بین المللی؛
ج) حمایت از اصلاحات و گسترده شدن شورای امنیت ملل متحد، به شمول کسب کرسی دایم برای هند در شورای امنیت.
3- طرفین موافقت می نمایند تا گفتگوهای استراتژیک را به منظور ایجاد یک چارچوب برای همکاری در عرصۀ امنیت ملی به راه اندازند. این گفتگوها توسط مشاوران امنیت ملی دو کشور رهبری میگردد و شامل مشورتهای منظم و تشریک مساعی به هدف تقویت صلح و امنیت منطقهای می شود.
4. همکاریهای امنیتی بین طرفین به هدف تقویت تلاشهای مشترک و جداگانه در مبارزه علیه تروریزم بینالمللی، جرایم سازمان یافته، قاچاق مواد مخدر، پول شویی و دیگر جرایم صورت میگیرد.
5. هند بر اساس تفاهم متقابل، موافق به همکاری در زمینه های آموزشی، تجهیزی و برنامههای ارتقای ظرفیت نیروهای ملی امنیت افغانستان میباشد.
همکاری های اقتصادی و تجارتی
1- طرفین به تقویت و توسعه همکاری در بخشهای تجارتی، اقتصادی، علمی و تکنالوجیک[تكنولوژيك] متعهد بوده و هم چنین با نگاه به تجارت و اقتصاد در حال گسترش، به تقویت همکاری میان سایر ارگان های که از بخش های تجارتی و صنعتی نمایندگی میکنند، متعهد میباشند.
2- طرفین به منظور انکشاف پایدار افغانستان و گسترش وابستگی های متقابل اقتصادی میان دو کشور، تعهد مینمایند تا در تعمیق و تنوع بخشیدن به همکاری های خود در ساحاتی چون زراعت، انکشاف دهات، استخراج معادن، صنعت، انرژی، تکنالوجی معلوماتی، ارتباطات، ترانسپورت، به شمول هوا نوردی ملکی و سایر عرصههایی که ممکن است طرفین روی آن توافق داشته باشند، اقدام نمایند.
3- طرفین موافقت مینمایند تا گام های مؤثری را برای ایجاد فضای مساعد جهت ارتقای تجارت و سرمایه گذاری ایجاد نمایند. این گام ها میتواند شامل موارد ذیل باشند:
الف) افزایش حمایت از سرمایه گذاری؛
ب) ساده سازی امور گمرگات و سایر طرزالعمل های مربوطه، افزایش تلاش در رفع موانع غیر تعرفهای، و کاهش تدریجی موانع تعرفهای؛
ج) همکاری در جهت ایجاد خدمات حمل و نقل هوایی به منظور تشویق روابط تجارتی؛
ج) همکاری در عرصه های بانکداری و مالی و بهبود تسهیلات بیمه و قروض؛
د) افزایش همکاری و هماهنگی در نهاد های بین المللی تجارتی، اقتصادی و مالی.
4- طرفین در یک چشم انداز بلند مدت، میکانیزم های مؤثری را برای دستیابی به توسعۀ پایدار تجارت و روابط اقتصادی دوجانبه ایجاد خواهند نمود تا تعامل میان نهادهای افغانی و هندی تأمین شود. اقدامات مشخص شامل موارد ذیل خواهد بود:
الف) تشویق تماس های منطقوی/ ولایتی در دو کشور به منظور گسترش تجارت، اقتصاد و همکاریهای فرهنگی؛
ب) تفویض صلاحیت به نهادهای ذیربط دو کشور به منظور تلاش مشترک برای یافتن امکانات جهت نظم دهی به تجارت منطقوی در همکاری با دول ثالث؛
ج) ارتقای بیشتر کیفیت امتعه و توان رقابت بین المللی کالاهای دو کشور به وسیلۀ افزایش همکاری میان مؤسسات تضمین کیفیت و استندرد سازی، و استفاده از تکنالوجی[تكنولوژي] های معاصر؛
د) تشویق همکارهای وسیع تر میان اتاق های تجارت و صنایع دو کشور.
5- طرفین با درک اینکه همکاریهای اقتصادی منطقهای یک امر حیاتی در تامین رفاه اقتصادی آینده هر ملت محسوب میشود، موافقت مینمایند تا هم به صورت دو جانبه و هم از طریق سازمانهای منطقهای به منظور ارتقای همکاریهای اقتصادی منطقهای با یکدیگر هم یاری نمایند. همکاری های اقتصادی منطقهای باید:
الف) به ظهور افغانستان به مثابۀ محراق تجارت، ترانسپورت، و انتقال انرژی که وصل کنندۀ آسیای مرکزی و جنوبی است و روابط آزاد و نامحدود ترانسپورتی و ترانزیتی را میسر میسازد، منتج شود؛
ب) بر انکشاف پروژههای زیربنایی منطقهی تمرکز نماید؛
ج) تامین پیوند و ادغام اقتصاد افغانستان را با اقتصاد جنوب آسیا و اقتصاد جهانی از طریق گشایش بازار ها برای امتعۀ تولیدی افغانستان و هند، با توجه به منافع متقابل، تسهیل نماید؛
د) همکاریهای منطقهای را در چارچوب سازمان سارک که هردو کشور عضویت آنرا دارند، تقویت ببخشد.
آموزش و ظرفیت سازی
1- کشور هند به منظور تأمین انکشاف دراز مدت و پایدار افغانستان، و بر حسب کمکهای سخاوتمندانة موجوده، خود را متعهد میداند تا کمکهای خود را در انکشاف و ظرفیت سازی در افغانستان ادامه دهد.
الف) این کمکها بر علاوه سایر عرصهها، و با انعکاس اولوویتهای افغانستان، در ساحات زراعتی، معادن و صحت متمرکز خواهد بود؛
ب) کشور هند همچنین خود را در توسعه بیشتر پروژههای انکشافی کوچک در ساحات دور افتاده و ساحات روستايی متعهد میداند.
2- طرفین موافقت نمودند تا روابط نهادین میان حکومتهای شان را از طریق تشویق همکاری میان وزارتها/ارگانهای طرفین ایجاد نمایند. جانب هند تجارب سیستم های نهادی، اداری، سیاسی و اقتصادی خویش را به مثابه مرجع که افغانستان میتواند مطالعه کرده و از آن در روشنی نیازها و واقعیتهای خویش بهره بگیرد، ارائه خواهد کرد.
3- جانب هند در چارچوب برنامه بورسیه های سالانه برای افغانستان که خیلی موفقانه پیش رفته و برمبنای استراتژی وسیع حمایت از تحصیلات عالی در افغانستان استوار است، گسترش تعلیمات و فرصتهای آموزشی در هند را از طریق بورس های ICCR و ITEC و برنامه های هزینه شده چند جانبه، تداوم خواهد بخشید.
الف) به منظور رفع نیازمندیهای افغانستان، هندوستان راههای ممکن را جهت توسعه برنامههای تحصیلی در موسسات تحصیلات عالی آن کشور در بخش های طبابت، انجنیری[مهندسي] و اداره، جستجو خواهد نمود؛
ب) طرفین همچنان برنامه های مبادله سالانه محصلین در مکاتب و پوهنتون[دانشگاه]ها را تشویق و تسهیل خواهند نمود.
4- هند در چارچوب حمایت از ظرفیت سازی در حکومت افغانستان، به فراهم سازی برنامه های آموزشی، تخنیکی[فني] و سایر حمایتهای ظرفیت سازی در بخشهای مختلف حکومت، به شمول قوای اجرائیه، قضائیه و مقننه، ادامه خواهد داد.
5- هند در پاسخ به نیاز افغانستان به تقویت حکومت و اداره در سطوح ملی و فروملی، تجارب خویش را در عرصه حکومتداری در سطح ملی، ایالتی، ولسوالی[فرمانداري] و ادارات محلی، و همچنین کمک تخنیکی[فني] برای ایجاد سیستم دایمی و مسلکی خدمات ملکی که با واقعیت های افغانستان باشد، ارائه می نماید.
عرصه های اجتماعی، فرهنگی، جامعه مدنی و ارتباطات مردم با مردم
1- به ادامۀ تلاشها در راستای گسترش بیشتر روابط موجود میان مردمان دوکشور، طرفین در نظردارند تا تعامل و تبادله میان پارلمانها، رسانهها، زنان، جوانان،ساحات ورزشی، علمی، فرهنگی، و شخصیت های فکری و دینی را بیشتر توسعه دهند.
2- طرفین ازطریق بنیاد هند- افغانستان، با تمرکز بیشتر روی هنر، ادبیات، شعر و غیره، رشد روابط اجتماعی و فرهنگی راجستجو نموده و شناسايی دستاوردها و میراث فرهنگی میان جانبین را گسترش میدهند.
3- طرفین مبادلۀ بیشتر میان سازمانهای رسانهای را در چوکات فعالیت رسانهای آزاد و مستقل، در کشورهای خویش تشویق و ارتقا می بخشند.
4- طرفین برای اعتلای جایگاه زنان و حقوق و تعلیمات آن ها، و هم چنین برای بهبود وضعیت اقشار فقیر و ضعیف تر در جوامع شان، فعالیت خواهند کرد.
5- طرفین برای تشویق و گسترش تعامل و آمد و شد قانونی میان مردمان دو کشور، موافقت می نمایند تا قواعد و مقررات سفر برای اتباع دوکشور را آسان نمایند. طرفین قصد دارند تا:
الف) مبادلات توریستی و همکاری میان سازمانهای توریستی در دو کشور را ارتقا دهند؛
ب) موافقتنامههای خواهر خواندگی میان شهرها/ولایات/ایالات دو کشور را تشویق نمایند.
6- طرفین برای تسهیل قضایای حقوقی که اتباع یک کشور در کشور دیگر در آن درگیر می باشند، تلاش خواهند کرد تا به توافقاتی مبنی بر همکاری حقوقی متقابل در موضوعات مدنی و جزایی دست یابند.
7- جهت رشد روابط میان جوامع مدنی به ویژه فراهم آوری زمینۀ تبادلات فکری بین دوکشور، طرفین قصد تأسیس "میز مدور افغانستان- هند" که مرکب از شخصیت های برجسته به نمایندگی از عرصه های مختلف باشند، را دارند.
8- طرفین موافقت می نمایند تا همکاری و مبادله در ساحۀ ورزش را ارتقا دهند.
9- طرفین موافقت می کنند تا از تجارب یکدیگر در خصوص ارزش ها و نهادهای دموکراسی، که در بردارندۀ مشارکت، توزیع و تفویض قدرت، روابط میان مرکز و ولایات/ایالات، اصلاحات سیستم های انتخاباتی و غیره می باشد،بیاموزند و این تجارب را میان یکدیگر به اشتراک بگذارند.
10 - طرفین موافقت می نمایند تا مبادلات میان پارلمانی بین دو کشور را از طریق سازماندهی دیدارهای هیأت های پارلمانی و برقراری گروه های دوستی پارلمانی در دو کشور ایجاد نمایند.
چگونگی اجرای موافقت نامه
1- اين همکاری استراتژيک در چارچوب یک شورای همکاری که توسط وزرای خارجۀ دو کشور رهبری میشود، تطبیق و اجرا خواهد شد. این شورا سالانه تشکیل جلسه خواهد داد.
2- اين شورا مرکب از گروههای کاری مشترک جداگانه در خصوص مشورتهای سیاسی و امنيتی، همکاری های تجاری و اقتصادی، آموزش و ارتقای ظرفیت، و مسایل اجتماعی، فرهنگی و جامعه مدنی است که شامل نمایندگان عالیرتبۀ مقامات/وزارت های مربوط می شود.
3- به محض ایجاد، میکانیزم های موجود گفتگو ميان طرفین در شورای مذکور مدغم خواهند شد.
نتيجه
جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری هند، با تأکید مجدد بر يکی از مواد اساسی و ماندگار معاهدۀ دوستی ميان حکومت هند و حکومت شاهی وقت افغانستان مؤرخ 14 جدی 1328 (4 جنوری سال 1950) که چنين مشعر است: "صلح و دوستی جاوید ميان دو حکومت که برای حفظ و بسط روابط قلبی موجود میان مردمان کشورشان خواهند کوشید، می بایست تحقق یابد."، در راستای این مشارکت به پیش می روند.
اين تفاهم نامه به تاريخ 12 میزان 1390 (برابر با 4 اکتوبر سال 2011 ) در دو نسخه اصلی که هر یک به زبانهای هندی، پشتو، دری و انگليسی میباشد در دهلی جديد به امضا رسید.
رئیس جمهوری اسلامی افغانستان نخست وزیر جمهوری هند
حامد کرزی من موهن سنگ
گرامی باد سالروز ۸ ثور