تروری که فاتحه صلح را خواند

ترور برهان الدین ربانی به معنای پایان یافتن امیدهای مصالحه با طالبان بود
کابل 72 ساعت پیش برای دومین بار در ده روز گذشته لرزید. این بار قربانی رئیس شورای صلح افغانستان بود که ریاست طرح مصالحه با طالبان را هم بر عهده داشت. ترور برهان الدین ربانی به معنای خط بطلانی بر آرزوها و امیدها برای فرصت مذاکره با طالبان بود. اکنون همگان احتمال به ثمر نشستن این مذاکرات را بسیار اندک می دانند. افغان ها 72 ساعت پیش هم همان احساسی را داشتند که در سیزدهمین روز از ماه سپتامبر به سراغ آنها آمده بود. همان تاریخی که شبه نظامیان به سفارت امریکا در كابل و مقر ناتو در پایتخت حمله کردند. پس از این حادثه بود که بر تعداد نیروهای امنیتی در منطقه سرخ کابل اضافه شد و البته ترور برهان الدین ربانی در همین منطقه درست چند روز پس از حادثه نخستین نشان داد که این افزایش نیرو چندان هم تاثیر گذار نبوده است.
شمال افغانستان 24 ساعت گذشته را در تب و تاب و البته سیاه پوشی گذراند. رهبر مجاهدین شمال افغانستان در سالهای اشغال این کشور توسط اتحاد جماهیر شوروی سابق به طایفه تاجیک ها تعلق داشت. مردی که در سالهای خون و خونریزی در افغانستان آخرین رئیس جمهوری این کشور هم بود. بسیاری این ترور را هشداری به اتحاد شمال تلقی کردند که با زبان بی زبانی می گفت: باز هم ناآرامی در راه است بهتر است به پا خیزید و تصمیم عاقلانه را اتخاذ کنید. یک جوان افغان در مقام انتقاد از سیاست های سیاستمداران طیف ائتلاف شمال بر روی صفه فیس بوک خود نوشت: شما را به راحتی از بازی بیرون انداختند و با این همه ایستاده اید و نگاه می کنید.
یک جوان دیگر هم با حفظ همین لحن انتقادی در صفحه خود نوشته است: نمی دانم سیاستمداران ما منتظر چه چیزی هستند؟ روی سخن هم با هیچ گروه و طایقه خاصی نیست. باید یک بار برای همیشه از شر کسانی که چشم دیدن موفقیت ما را ندارند آسوده خاطر شویم.
این قبیل نوشته ها نشان می دهد که نه تنها بیم از اختلاف های طایفه ای مانند زخمی ست که دوباره در افغانستان سرباز کرده بلکه همگان نگران طرح مصالحه با طالبان هم هستند که هر روز ضعیف تر و کمرنگ تر از گذشته می شود.
وحید مژده از فرماندهان سابق طالبان در گفتگویی با تایم می گوید: این حملات نشان داد که طالبان خواهان آشتی نيستند.
وی با هشدار خواندن این حمله و ترور افزود: این ترور صرفا یک پیام برای سیاستمداران داشت و آن هم این بود که اگر فاصله خود را با دولتمردان زیاد نکنید هراندازه هم که قابل احترام و ریش سفید باشید از انتقام ما در امان نخواهید بود. طالبان به راحتی می تواند تا رسیدن ضرب الاجل امریکایی ها برای خروج از افغانستان منتشر بماند و سپس به راحتی به کار خود ادامه دهد.
یکی از نمایندگان مجلس افغانستان نیز که ساعتی پس از حمله در مجل حادثه حاضر شد در مقابل دوربین خبرنگاران این ترور را ضربه ای به پروسه برقراری صلح خواند.
برای بسیاری در افغانستان ترور ربانی نتیجه‌ای بود که از مدت‌ها پیش همگان انتظار تحقق آن را داشتند. ربانی در سال های تکیه زدن بر مسند ریاست جمهوری از 1992 تا 96 شاهد جنگ و خشونت داخلی میان جنگ افروزان افغان بود. خشونتی که به ظهور طالبان در منطقه جنوبی و پشتون نشین افغانستان منتهی شد. انتصاب برهان الدین ربانی به عنوان رئیس شورای صلح از سوی حامد کرزی در حقیقت تلاشی بود برای به میدان کشیدن ائتلافی های شمال که سابقه تاریخی خصومت با این گروه شبه نظامی را در پرونده داشتند. تقلایی برای شرکت دادن مخالفان طالبان در این بازی. البته ربانی این پیشنهاد را فرصتی مغتنم دانست برای بازگشت به دنیای سیاست پس از سالها دوری و البته احیای قدرت از دست رفته. همین چن هفته پیش بود که ربانی در سخنانی آب پاکی را بر دستان همگان ریخت و تاکید کرد که به باور وی مصالحه با طالبان غیرممکن است.
نحوه ترور ربانی با فرستادن دو پیک برای مصالحه با وی که لباسی از بمب هم بر تن داشتند نشان داد که طالبان علاقه ای به مصالحه حداقل تا زمانی که نیروهای بیگانه در افغانستان هستند، ندارد. بر همین اساس است که بسیاری از تحلیل گران موجی از خشونت و به راه افتادن حمام خون در افغانستان پس از خروج امریکایی ها را پیش بینی می کنند.
یکی از مشاوران احمد شاه مسعود که ریاست ائتلاف شمال را بر عهده داشت در این خصوص می گوید: ترور ربانی توجه مردم را به چهره های مخالف مصالحه با طالبان جلب خواهد کرد. اکنون که مردم به این قطعیت رسیده اند که دولت از عهده تامین امنیت آنها برنمی آید بی شک خود دست به کار خواهند شد. گروه های نظامی کوچک تری متولد خواهند شد که می توانند خالف چالش های بیشتر برای دولت در تامین امنیت به خودی خود باشند. ترو ربانی ائتلاف شمالی ها را به اتخاذ استراتژی جدیدی وادار خواهد کرد که باید منتظر تعیین هویت این استراتژی جدید ماند.

تایم 21 سپتامبر
ترجمه: سارا معصومی