متن سخنرانی رییس جمهوری اسلامی افغانستان در نشست افتتاحیه شورای ملی
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العلمین والصلوة والسلام علی خاتم النبین
عزت مآب د ولسي جرګې موقت مشر؛
عزت مآب د مشرانو جرگې مشر؛
د جمهوري رياست محترمو مرستيالانو؛
فضيلت مآب قاضي القضات صاحب او د سترې محكمې محترمو غړو؛
زموږ د جهاد ډېرو درنو معززو مشرانو؛
د افغانستان د ملي شورى درنو غړو؛
د كابينې محترمو وزيرانو؛
په كابل كې ددوستو هيوادونودرنو نماينده گانو؛
د رسنيو محترمو استازو؛
خويندو، وروڼو، ميرمنو او ښاغليو!
السلام عليكم و رحمه الله و بركاته،
خوش كيلدنگ
پنځه كاله د مخه مې د افغانستان د اسلامي جمهوريت لومړنۍ ملي شورى د څښتن تعالى په اراده او استعانت افتتاح كړه.
د افغانستان د اسلامي جمهوريت د لومړنۍ ملي شورى افتتاح زموږ دخلكو د نيكمرغۍ، سوكالۍ او د سولې او ثبات د تامين له ډيرو سترو اميدونو او اّرمانونو سره مله وه چې موږ يې لا د تحقق لپاره کوښښ كوو. په واقعيت كې تير پنځه كلونه د اّرمانونو او هيلو د پوره كيدو او ورسره له ستونزو، مصيبتونو او مشكلاتو ډك كلونه وو، خو هغه څه چې زموږ د هيلو او اميدونو د تداوم او پياوړتيا باعث كيږي، په الهي الطافو او د افغانستان د خلكو په نه ماتيدونکې اراده زموږ ټینګ باور دى. زموږ ولس دخپلې آّزادۍ او استقلال د ساتنې لپاره هره ورځې قربانى وركوي ؛ دا قربانۍ د تل پاتې افغانستان د بقا لپاره يو ستر دليل او معتبر سند دى.
دلته غواړم د افغانستان د اسلامي جمهوريت د ولسي جرګې د دوييمې دورې د انتخاباتو له امله د افغانستان پياوړي ملت ته مباركي وركړم. د افغانستان له امنيتي ارگانونو او نړيوالو قواوو مننه کوم چې يې د انتخاباتو د امنيت د تامين لپاره زيار گاللى دى.
د افغانستان خلكو ته د خدمت په لاره كې ستاسو محترمو وكيلانو برى غواړم او هيله لرم چې د اساسي قانون د احكامو په رڼا كې، د افغانستان د دولت درې گونې قواوې د خپلو خلكو اړتياوو او هيلو ته په پاملرنه په بشپړه همآّهنگۍ د يو با ثباته او قانونمند افغانستان د لاپياوړي كيدو لپاره ګډې هڅې او هلې ځلې وكړي.
نماينده گان محترم مردم !
ده سال پيش زمانيكه ما اين سفر دشوار و پُر از خطر را آغاز كرديم، يك كشور ويران را به ميراث گرفتيم. نهادهاى دولتى، اقتصاد ملى، نهادهاى تعليمى و تربيتى ما كاملاً ويران بودند. اردوى نيرومند كشور ما به فرمان بيگانه گان و به دست وابسته گان آنها كاملاً نابود شده بود، صد ها هزار تن ازمردم شهيد و مليونهاى ديگر آوارهی خانهی خود و يا سرزمين هاى بيگانه بودند. بيشتر افراد تحصيل كرده كشور يا كشته شده و يا اينكه از ديار رانده شده بودند.عرصهی وطن ما، ميدان تاخت و تاز دشمنان و پهنهی افغانستان ما، يك ماتمسرا بود.
در چنين شرايطى و در چنين كشورى، مردم افغانستان تلاش كردند تا سرنوشت شان را خود به دست بگيرند و نهادهاى دولتى و قانونى كشور را از نو طرح كنند. تصويب قانون اساسى، دوبار برگزارى انتخابات رياست جمهورى و شوراى ملى در كشورى كه بيشتر از سى سال ميدان جنگ هاى خونين است، كار آسانى نيست. ما مى دانيم تا رسيدن به يك مردم سالارى شايسته، راه درازى در پيش است. ما در خصوص برگزارى انتخابات، حراست از آراى مردم، جلوگيرى از سؤاستفاده و جلوگيرى از مداخلات بيگانه گان، دچار مشكلات جدى بوده ايم. كوشش صورت گرفت تا انتخابات رياست جمهورى گذشته كشور نا مشروع جلوه داده شود، از همين رو، مرحلهی دوم انتخابات برگزار نگرديد. انتخابات اخير ولسى جرگه ما همراه شد با بحرانهاى مشروعيت و ناروشنى ها و مداخلات. پرسش اصلى اين است كه كدام نيروها خواهان آن اند، تا نظام جوان ما را دچار بحران مشروعيت نموده و قواى سه گانه كشور ما را در تقابل با يكديگر قرار دهند.
ما بايد با حساسيت بى مانندى به اين مسايل برخورد نمائيم و نگذاريم خواب هاى وحشتناكى را كه براى ما ديده اند به واقعيت مبدل شود. گرفتن مسؤوليت و برخورد همراه با حساسيت وطن دوستانه بايد پاسخ به دشمنان اين آب و خاك باشد. از اين رو، از اين به بعد بايد همه روند هاى دولت دارى و از جمله انتخابات را افغانى نمايم. بدون شك برگزارى انتخابات افغانستان، توسط افغان ها، شفافتر و كم مصرف تر و به سود قِوام مردم سالارى در كشور ما خواهد بود. در انتخابات گذشته پارلمانى به قول سازمان ملل متحد، 140 مليون دالر مصرف گرديده است. بر اين اساس يكى از غريب ترين كشورهاى دنيا، گران ترين انتخابات دنيا را داشته است. در اين مورد سوال هاى زيادى است كه ما بايد پاسخ بگوئيم و به مداخله خارجى و ناروشنى ها پايان بدهيم.
نهادينه ساختن دموكراسى و ارتقاى آن به فرهنگ و باور سياسى، بدون شك كه تلاش هاى زياد و شكيبايى از ما مى طلبد. بسيارى از كشورهاى جهان كه امروز به يك مردم سالارى پايدار رسيده اند مراحل بسيار بحرانى را از سر گذشتانده اند. افغانستان نيز در اين راه بايد تجربه خود را بياندوزد، بياموزد و مردم سالارى را بر واقعيت كشور ما تطبيق كند. بايد با حساسيت به آرزوهاى مردم توجه داشت. مردم افغانستان نشان دادند كه خواهان مردم سالارى اند به همين دليل هم زنان و مردان زيادى، على رغم تهديدها و خطرات جدى، در رأي گيرى شركت کرده و از مردم سالارى حمايت كردند. ما بايد به قربانى هاى مردم ارج بگذاريم و از آراى مردم حراست نموده، در جهت تحقق آرزوهاى آنها مجدانه تلاش نمائيم.
نماينده گان محترم مردم !
افغانستان ده سال پس از سقوط طالبان هنوز هم در آتش جنگ مى سوزد. تنها در سال گذشتهی ميلادى در حدود ده هزار نفر در اين كشور كشته شده اند. زنان، مردان، علما، بزرگان قومى، روشنفكران، افراد ملكى، سربازان و افسران قواى امنيتى كشور، و بسيارى ديگر در راه تأمين امنيت جان باخته اند. در اينجا به بارگاه خداوند متعال (ج) دعا مى كنيم تا بهشت برين را بر شهداى ملت ما ارزانى فرموده، به معلولان و مجروحان شفاى عاجل عنايت فرمايد. براى خانواده هاى شهداء صبر جميل آرزو دارم.
آقاى رئيس، سناتوران و نماينده گان محترم مردم!
من بر اين باورم كه ما امروز به يك نقطه عطف در رابطه با تحولات ده سال اخير رسيده ايم. توافق افغانستان با جامعه جهانى در كنفرانس كابل و ليزبن، درمورد انتقال مسؤوليت عام و تام به افغان ها، فرصت تاريخى است كه ما با اجراى آن به تحقق عام و تام حاكميت ملى افغانستان خواهيم پرداخت. تا چهار سال ديگر بايد، تأمين امنيت كشور خود را بر عهده بگيريم و روند پايان دادن به موجوديت ساختارهاى موازى را سرعت بخشيم. تأمين امنيت عامه در افغانستان هميشه كار دولت ها بوده است. افغانستان به خصوصى سازى امنيت و موجوديت شركت هاى امنيتى با قاطعيت پايان خواهد داد. موجوديت پى آر تى ها و برخى دفترهاى غيرلازم نهادهاى بين المللى در كشور ما، مانع جدى در راه روند دولت سازى مى باشند. ما بايد قدم به قدم ولى مصمم به اين ساختارهاى موازى پايان دهيم. همه چيز بايد زير رهبرى افغانها قرار بگيرد و زنده گى سياسى و اجتماعى ما در پرتو قانون به حالت نورمال برگردد. افغانستان بايد صاحب حاكميت ملى بدون قيد و شرط شود.
تحقق حاكميت ملى وقتى معنى دار مى شود كه ما خود از تماميت ارضى سرزمين خود دفاع نموده با تهديدات تروريستى مقابله كنيم و با توسل به قانون و نيروهاى قانونى كشور، دولت قانون را در سراسر كشور عملى كنيم. ما بايد مسؤوليت تأمين امنيت، دولت دارى و تحقق پروژه هاى توسعه اى را تا چار سال آينده خود بر عهده بگيريم و با جديت تمام به اين كار توجه داشته باشيم و در اين راستا هيچ فروگذاشتى قابل توجيه به مردم افغانستان نمى باشد.
د ولسي جرگې او مشرانو جرگې درنو غړيو!
اقتصادي او اجتماعي پرمختيا او د يو ولسواك او عادلانه نظام تحقق د سولې له تامينه پرته امكان نه لري او سولې ته رسيدنگ هم يوازې د جنگ له لارې نه كيږي.
د هيواد د ملي شخصيت جناب حضرت صاحب تر مشرۍ لاندې (د سولې د تحكيم كميسيون) د مخالفانو د جذب او پخلاينې په لاره كې ډيرې مثمرې برياوې درلودې. د سولې د تامين او د پخلاينې د بهير په چټكتيا د جناب حضرت صاحب مخلصانه هلې ځلې د ډیرې ستاينې او مننې وړ دي، او د افغانستان ولس یې احترام کوي.
د سولې مشورتي جرگې موږ ته توصيه وكړه چې له طالبانو او نورو ټولو مخالفينو سره د خبرو او روغې جوړې له لارې يو تفاهم ته سره ورسيږو او په هره ممكنه وسيله چې كيږي روانو بدبختيو او جنگ ته خاتمه وركړو. د هيواد د فاضل او خيرخواه شخصيت استاد برهان الدين رباني په مشري د سولې عالي شورى جوړه سوه او سولې ته د رسيدو لپاره به په فعاله توگه هلې ځلې كوي.
زه يو ځل بيا له دې تالاره پر ټولو هغو افغانانو- چې وسله په لاس او د خپل هيواد په وړاندې جنگيږي- ږغ كوم او بلنه ورته وركوم چې جنگ پريږدي او د روغې جوړې له روان بهير سره ملگري سي. د افغانستان حكومت ځان مكلف بولي چې تر هر څه دمخه د سولې د تحقق لپاره خپلې هڅې منسجمې، پياوړې او ګړندۍ كړي.
موږ ځان مكلف بولو چې خپل هيواد ته سوله راولو او جنگ څومره ژر چې كيږي پاى ته ورسوو. له تروريزم سره دې هغه ځای مبارزه وسي چې يې ریښې او ځالې یې هوري دي. دا جنگ زموږ په كلو كې نه دى او نه هم دلته كاميابيداى سي.
دلته زه پر طالبانو او نورو ټولو هغو کسانو چې زموږ د وطن د بچیانو او ددې خاورې په مقابل کې ولاړ دي-ږغ کوم، چې ستاسو د اقداماتو او جنګ له وجهې د افغانستان کورونه، کلي او زراعت ورانیږي، تاسې چې یو فیر وکړﺉ او د یوې درختې شاته ودرېږﺉ نو خارجي قواوې په افغانستان کې زر درختې چپه کوي او کلي بمباروي
نو طالبانو! په اول کې ددې خرابۍ مسئولیت ستاسې دی، که نه غواړﺉ چې دا کلي خراب شي، وطن وران شي، او نه غواړﺉ چې بهرنیان زموږ ونې او باغونه پرې کړي نو تاسې جنګ او د ونو شاته پټېدنګ پرېږدﺉ او ددې خاورې سولې ته غاړه کېږدﺉ.
محترمو خويندو او وروڼو !
يوويشتمه پيړۍ موږ افغانانو ته خاصه معنى لري. په ډيرو دلايلو يو ځل بيا زموږ هيواد د معاصرې نړۍ د جيوپولتيكي كړكيچ او سياليو په يوه مركز بدل سوى دى. له يوې خوا زموږ هيواد او دسيميگ نور هيوادونه له خطرونو سره مخ دي او له بلې خوا يو ستر تاريخي فرصت لرو چې استفاده ځینې وكړو. له دې ستر تاريخي فرصت څخه استفاده، د افغانستان د خلكو د ملي ارادې له تبلور او په سيمه كې ديوه قوي او ځواكمن حضور له امكان سره مستقيمه رابطه لري. پياوړى اوځواكمن حضور د ملي حاكميت د تحقق، د هيواد له امنيت او استقلال څخه د دفاع د توان له درلودو پرته ناممكنه خبره ده.
د سيمې له هيوادونو سره نزديكت موږ ته ستراتيژيك اهميت لري. په همدې بنسټ افغانستان د سارك او ايكو په سازمانونو كې فعال حضور لري. موږ غواړو چې د شانگهاى د منطقه يى همكاريو په سازمان كې هم د ناظر په توگه حضور ولرو.
زموږ غوندې هيوادونه چې يې استقلال او امنيت له جدي گواښونو او تهديدونو سره مخامخ وي. له دوو لارو كولاى سي له خپل استقلال، زمكنۍ بشپړتيا او خپل امنيت څخه دفاع وكړي. يو داچې د خپلو ملي ظرفيتونو او امكاناتوپه وسيله خطرونه دفع كړي او بل داچې د خطرونو او تهديدونو جديت ته په پاملرنه، دخپلې دفاع لپاره له دفاعي تړونونو او اتحاديو سره يو ځاى سي.
په همدې بنا دامريكا متحده ايالات او افغانستان د يو اوږد مهالي دفاعي سياست د تدوين په لټه كې دي.
په واقع بينۍ او بشپړ استقلال، ملي ګټو ته په پاملرنه، د نړۍ او سيمې له موجودو واقعيتونو سره سم د افغانستان او امريكې د متحده ايالاتوترمنځ خبرې جاري دي. له دې لارې دواړه هيوادونه كولاى سي د ملي او منطقه يى ثبات او امنيت په تامين كې څرګنده ونډه ولري. دا ستراتيژيك روابط بايد په دفاعي، امنيتي او اقتصادي حوزو كې الزامي او اوږد مهالي وي او په دې كې د افغانستان ګټې او دفاعي قوت او ضروریات تضمين سي.
په افغانستان كې د امريكا د متحده ايالاتو او ناټو د قانونمند حضور د حدودو ټاکل زموږ له اساسي اهدافو څخه شميرل كيږي ، انشاء الله چې په دې تقنیني دوره کې به د ولسي جرګې او سنا له خوا تر سره سي.
موږ د لزبن په كنفرانس كې يو ځل بيا له ناتو سره د اوږد مهالې همكارۍ د ايجاد په برخو كې توافق ته ورسيدو. موإ غواړو چې د سوو موافقو په چوكاټ كې - هم د ټولو مسؤوليتونو د انتقال په دوران كې- او هم ترې وروسته، افغانستان له ناتو سره اوږد مهالې همكاري د افغانستان او ناټو په ګټه ولري.
له اروپایي اتحادیې سره نېک او ډېر ښه روابط لرو.د افغانستان خلک د اروپايي اتحادیې د ټولو هېوادونو مرستې ستایي او مننه یې کوي او خصوصا د هغو پخوانیو دوستو هېوادونو مرستې چې تل یې له افغانستان سره کړي او هم یې کوي- د افغانستان د خلکو د ډېرې ستاینې او مننې وړ دي.
وروڼو او خویندو!
له اسلامي نړۍ سره د افغانستان روابط د يوې كورنۍ دغړو ترمنځ د روابطو حيثيت لري. زموږ دين، فرهنگ او تمدن د اسلامي نړۍ نه بيليدونكي اجزا دي. افغانستان د اسلامي تمدن يو ستر مركز دى، اسلام افغانستان د مسلمانو خلكو مادي او معنوى هستي جوړوي او بې له شكه چې په آّينده كې به هم همداسې وي.
له سعودي عربستان سره زموږ رابطه پر يوه خاص احترام او له حرمين الشريفين سره په عارفانه تړون ولاړه ده. د خداى كور، د عالم اسلام قبله او زموږ د پيغمبر حضرت محمد(ص) مبارك حرم ټولو په دې هيواد كې دي. موږ په افغانستان كې د سولې د روانو هلو ځلو د بري په لاره كې د خادم الحرمين الشريفين د سعودي عربستان د پاچا ډيره ډيره مننه كوو او دا مو هيله ده چې د اعليحضرت دا ګټه ورې هڅې دوام ومومي.
تركيه زموږ ورور او تاريخي دوست هيواد دى. د تركيې خلكو او دولت د تاريخ په اوږدو كې تل له موږ سره همكاري كړې ده. موإ په افغانستان كې د تركيی د ملكي افرادو د پراختيايى او اقتصادي كارونواو هم يې د سرتيرو له زيار او مبارزې مننه كوو.
له تركيې سره د افغانستان د دوستۍ نوى فصل، د غازي امان الله خان او مصطفى كمال اتاترك ترمنځ د ورورولۍ له اړيكو او د دواړو هيوادونو د استقلال طلبۍ د جنگونو له پيل سره سم، شروع سوى دى. دا دوستي هره ورځ ژوريږي او پراختيا مومي. په افغانستان كې د سولې د تامين او منطقه يى نزديوالي په برخو كې د تركيې د پراخو هڅو ستاينه او مننه كوو.
درنو وكيلانو او سناتورانو!
يو كور هغه وخت امن او سولمن وي چې له خپلو گاونډيو سره نيكه رابطه ولري. د ايران اسلامي جمهوريت زموږ ورور هيواد دى، له موږ سره ديني ، فرهنگي او ژبني مشتركات لري او همدغو تاريخي او فرهنگي اړيكو موږ سره نزدې كړي يو. ايران له ديرشو كالو راهيسې له افغانانو سره ډيرې مرستې كړې دي او په تيرو لسو كلونو كې يې زموږ د هيواد په بيا رغاونه او د زيربناوو په جوړښت كې برخه اخيستې ده. له همدې امله د ايران له خلكو او دولت څخه تشكر كوو.
افغانستان په بين المللي محافلو كې د ايران د اسلامي جمهوريت له موضع ملاتړ كړى دى او ددې هيواد د ګټو دفاع يې كړې ده.
له ايران سره زموږ روابط د متقابل احترام پر سياست متكي دي، د دواړو هيوادونو سرحدات د سولې سرحدونه دي او همداسې سولمن به پاتې وي، انشاءالله. او كله به هم زموږ د دغه ګاونډي هيواد امنيت ته د افغانستان له لوري خطر متوجه نه سي.
د پاكستان اسلامي جمهوريت د جهاد له زمانې تر اوسه زموږ د مهاجرينو كوربه دى. د دواړو هيوادونو خلك مشترك دين، قومي پيوندونه، ګډه ژبه او مشترك تاريخ لري.
په دواړو هيوادونو كې د امنيت له تامين پرته پر سولې او امنيت لاس برى ناممكن دى پاكستان هم، لكه موږ له تروريزمه حگوريږي او زيانونه ګالي. د دواږو هيوادونو ترمنځ دوه جانبه او درې جانبه ناستو او كتنو زموږ د هيوادونو ترمنځ د همكارۍ روحيه پياوړې كړې ده.
د دواړو هيوادو ترمنځ د تجارت او ترانزيت د موافقتنامې لاس ليك د افغانستان او پاكستان او سيمه ييزو همكاريو په لاره كې يو سترگام دى. افغانستان باور لري چې د دواړو هيوادو له همكاريو او ګډې مبارزې پرته د تروريزم د خطر نابودي امكان نه لري او له دې همکارۍ پرته تروریزم له دې سیمې نه ورکېدای نه سي. په همدې بنا موږ د دواړو هيوادونو ترمنځ پياوړي او ژور روابط غواړو او ددغو همكاريو د لا پراخيدو لپاره به زموږ هڅې تل جاري وي.
پاكستان ته د استاد رباني په مشرۍ د افغانستان د سولې د عالي شورى د هيئت وروستى سفر او د پاكستان له دولتي او غيردولتي مشرانو سره د افغاني هيئت كتنې او خبرې په واقعيت كې د افغانستان له خوا ورور هيواد پاكستان ته يوه نوې بلنه ده چې په افغانستان كې د سولې او ملي پخلاينې له روان بهير څخه ملاتړ وكړي او پدې وسيله په دواړو هيوادو او سيمه كې د ثبات د لاټینګښت سبب سي.
افغانستان غواړي له پاكستان سره په اقتصادي، فرهنگي او سياسي برخو كې پراخې همكارۍ ولري او دا مو هيله ده چې دواړه هيوادونه په سيمه كې د اقتصادي ودې او پرمختيا له كاروانه بيرته پاتې نه سي. چې متاسفانه اوس همداسې ده او افغانستان او پاکستان دواړه د ترقۍ له دې کاروانه مخ پر شاکېدو دي. زه غواړم ورور هيواد پاكستان ته دا ډاډ وركړم چې افغانستان به كله هم د پاكستان د امنيت، ثبات او استقلال پرضد د مداخلې په ډگر بدل نسي او دا د پاكستان د ملت په وړاندي ددوى د افغان وروڼو تعهد دى. دا ژمنه زموږ د ملي ګټو سره سمه ده او له ملکي ژوندانه سره پوره او سیخ تړون لري چې په دې کې باید پاکستاني وروڼه هېڅ شک او شبهه ونه لري.
افغانستان له خپل لرغوني او تاريخي دوست هيواد هندوستان سره د دوامدارې، پايدارې او هر اړخيزې دوستۍ لاپياوړتيا ته ژمن دي. دا دوستي د دواړو هيوادونو په ګټه ده او هم د سيمه ييزې اقتصادي ودې له چټكتيا او د همكاريو له پياوړتيا سره مرسته كوي.
هركال ديارلس سوه پنځوس ځوانان د هندوستان له تحصيلي بورسونو څخه په استفادې هندوستان ځي. هندوستان زموږ د هيواد د بياجوړونې لپاره ۱،۳ مليارده ډالره ډېره سخاوتمندانه مرستې له افغانستان سره كړي دي. له هندوستان سره دوستى موږ ته فوق العاده اهميت لري او موږ يې د پراختيا او پياوړتيا غوښتونکي يو.
د چين ولسي جمهوريت، زموږ نيك گاونډى دى چې د تاريخ په اوږدو كې ورسره دوستانه روابط لرو. افغانستان له خپل دغه نيك گاونډي هيواد سره ژورې سياسي او اقتصادي همكارۍ او فرهنگي تبادلات غواړي.
موږ بې له كومې شبهې او شکه د واحد چين سياست ته ادامه وركوو او د خپل دغه ګاونډي هيواد په برياوو، کامیابیو او پرمختګ ډير خوشحاله يو.
تاجكستان، ازبكستان او تركمنستان زموږ نيك ګاونډیان دي. زموږ د هيواد شمالي سراحدات، د سولې، دوستۍ، اقتصادي همكاريو او تبادلاتو سرحدات دي. موږ د متقابل احترام او دوستۍ پر بنسټ په بيلابيلو زمينو كې له دغو هيوادونو سره همكارۍ لرو او هره ورځ مو الحمد لله د همكاريو حوزه پراخيږي.
موږ د روسيې له فدراسيون سره اوږدې او لرغونې اړيكې لرو. پدې اړيكو كې زموږ نظر راتلونكې ته متوجه دى. د دواړو هيوادونو د مشرانو وروستۍ ليدنې او خبرې په واقعيت كې د افغانستان او روسيې ترمنځ د متقابل احترام او همكاريو يو نوى باب دى.
د روسيې فدراسيون غواړي چې د انرژۍ، لارو او تعليم په حوزو كې له موږ سره همكاري او په افغانستان كې سرمايه گذاري وكړي. افغانستان هم په ډيره ليوالتيا له روسيې سره د روابطو د پراختيا غوښتونکي دي.
درنو ميرمنو او ښاغلیو!
دلته غواړم په لنډه توګه دتيرو كلونو پر بریاوو څه خبرې وکړم:
اقتصادي سياست!
په دې كې شك نسته چې په تيرو لسو كلونو كې موږ د اقتصاد په حوزه كې د پام وړ برياوې درلودې خو د هيواد وگړو ته د كار د زمينو برابرول او د فقر له منځه وړل تر اوسه لا اوږد مزل او خواري غواړي.
افغانستان د آزاد بازار اقتصاد ته متعهد دى، ځکه دا اقتصادى نظام په نړۍ كې ازمويل سوى موفق نظام دى. له دې سره په څنګ كې بايد دا خبره هم هيره نه كړو چې د آزاد بازار اقتصاد بې قاعدې او بې قانونه هم نه دى. د نړۍ په هرگوټ كې د هيوادونو د ملي ګټو او ملي امنيت له ايجاباتو سره سم د اقتصادي او اجتماعي بحرانونو د مخنيوي په منظور دولتونه له قانون سره سم په اقتصادي چارو كې مداخله كوي. افغانستان مكلف دى چې د آزاد بازار د اقتصاد د تحقق چارې د ټولنې له عامو ګټو سره همآهنګې كړي. دې ټكي ته په پاملرنه چې موږ به هم خصوصي سرمايه گذاري تقويه كوو او هم به د دولتي او خصوصي پانګې اچونې اشتراك ته ټینګه توجه كوو.
د الله تعالى په فضل اوس د افغانستان بانكي ذخاير تقریبا پنځه زره میلیون ډالرو ته رسیږي.
زمانی که ما کار خود را در سال ۲۰۰۲ شروع کردیم، خزانه افغانستان کمتر از ۲۰۰ میلیون دالر داشت، همین امروز که با شما صحبت می کنم- افغانستان در بانک مرکزی خود ۴ میلیارد و ۹۹۲ میلیون دالر دارد به این معنی که هشت میلیون باقی مانده تا به پنج میلیارد برسیم. و این برای ما یک کامیابی بزرگ است.
ده سال پیش که حکومت را گرفتیم و کارها را آغاز کردیم ، عاید سرانه افغانستان ۱۸۰ دالر بود، امروز عاید سرانه مردم افغانستان زیادتر از ۵۰۰ دالرشده است. ده سال پیش تولید ناخالص ملی ما در حدود چهار میلیارد دالر بود که امروز عاید ناخالص ملی ما در حدود ۱۷ میلیارد دالر است.
اما آیا دا کافي ده؟ باالکل نه، اما آیا د افغانستان خلک ټول کار لري؟ نه، نو ډېره اوږده او د کوښښ لاره راته پاتې ده چې افغانستان یو پیاوړی، مرفه او مسعود هېواد شي.
معارف او عالي تحصيلات !
افغانستان د معارف، اقتصادى پراختيا، د زير بناوو ايجاد، د دولتي بنسټونو د پياوړتيا، د روغتيايى خدماتو دعرضې، د آزادو رسنيو د نظام جوړيدنگ او نورو ډيرو مواردو كې د يادونې وړ برياوې درلودې. اوس د هيواد 7.7 مليونه بچيان او تنكي ځوانان په ديارلس زره اوه سوه ښوونځيو كې په زده كؤه بوخت دي. له دې پرمختيا سره بايد په تاسف سره داخبره هم ياده كړم چې اوس هم زموږ په سلو كې څلویښت د تعليم سِن ته رسيدلي كوچنيان د زده كړې نه محروم او د تعلیم شرايط نه لري. موږ دا ژمنه كوو چې انشاء الله په اّينده څلورو كلونو كې به د هيواد ۱۰،۶ ميليونه بچيان ښوونځیو ته ولاړ سي.
موږ په ټینګه اراده غواړو چې له بيسوادۍ سره مبارزه گړندۍ كړو او په راتلونكو څلورو كلونو كې زموږ د باسواده وګړو شمير له ۲۶ فيصدو څخه ۴۸ فيصدو ته ورسیږي.
د لوړو زده كړو په باره كې د يوې جدي كره كتنې ضرورت سته موږ بايد په دې برخه كې خپلې هلې ځلې گړندۍ كړو. اوس د هيواد په پوهنتونونو او د عالي تحصيلاتو په موسساتو كې ۶۷ زره ځوانان په تحصيل بوخت دي. موږ غواړو چې اوسنى شمير په اّينده څلوروكلونو كې يو سل و پنځلسو زرو تنو هلكانو او نجونو ته ورسوو.
عالي تحصيلات مو بايد د نن ورځې له ضرورياتو سره سم ارتقاء وكړي. د طب او انجنيري دتحصيلاتو د موثريت او لاپياوړي كولو لپاره د زمان له غوښتنو سره سم نوې جدي هڅې ته ضرورت سته.
هموطنان عزیز، بزرگان و نماینده گان ملت!
همین لحظه که با شما صحبت می کنم در حدود 30 هزار مردم افغانستان تنها در هندوستان برای تداوی بسر می برند. برای علاج مریضی های معمولی به آنجا رفته اند که در تمام جهان در خود کشور های شان علاج می شود. آنهایی که پولدارتر استند به کشورهای دیگری مانند ترکیه و اروپا می روند که موضوع جداگانه ای است.
ما تنها با اقدامات جدی و اساسی می توانیم کشور خود را از این مشقت ومصیبت نجات دهیم. حالا هم پول ما مصرف می شود و هم سرسفید و ریش سفید و جوان و زن و دختر این وطن در کشور های خارجی سرگردان می شوند. نجات از این حالت، تنها و تنها از طریق بلند بردن ظرفیت پوهنتون ها طبی و فاکولته های طبی ما میسر می گردد. من از شما اجازه میخواهم در این راستا به هراقدامی که ضرورت باشد، دست بزنم. با حکومت ترکیه صحبت داریم با دیگران صحبت داریم و میخواهیم که درس های طبابت ما و درس درس های انجنیزی ما به زبان هابی باشد که در آن آموزش آسان و وسیع است و باعث ارتقاء ظرفیت محصلان می شود. همچنین توجه بسیار اساسی به مسایل صحی و در بهبود و بلند بردن ظرفیت شفاخانه های ما جریان دارد. کوشش های زیادی در این راستا در جریان است که وزیر صاحب صحیه انشاالله زمانی به خدمت شما عرض خواهد کرد، ولی د اوس لپاره ویلای سم چې پخوا په افغانستان کې د پنځه کلنۍ د مخه د هرو پنځو ماشومانو څخه یو ماشوم له منځه تللو- نني ارقام دا ښیي چې په هرو شپږو ماشومانو کې له پنځه کلنۍ د مخه یو ماشوم له منځه ځي یعنې د خدای تعالی په مهربانۍ او د صحي خدماتو له لارې یو ماشوم بچیږي او پاتیږي.
دا شمېر زموږ په ګټه دی او په روغتیایي برخه کې زموږ ترقي ښیي، زموږ د هلو ځلو له امله صحي خدمات له شپېتو نه تر پنځه شپېتو فیصدو پورې لوړ تللي دي.
امور معادن !
بررسى ها درمورد سى درصد از قلمرو افغانستان نشان مى دهند كه ما داراى ذخاير زير زمينى به ارزش يك تا سه هزار ميليارد دالر تنها در ساحه هاى سروى شده مى باشيم. بناٌ با خارجی ها که نشست می داشته باشید، بسیار با غرور و افتخار بنشینید. ما کشور فقیر نیستیم، مفلس نیستیم. بسیار پولدار هستیم. پول ما در زیر زمین گور است که باید بیرونش کنیم و این ذخایر زمینهی بزرگ ترقی به افغانستان است. البته به یک شرط- که استخراجش فنی و درست صورت گیرد وعایدش به دولت و مردم افغانستان برسد و باعث سرمایه گذاری و باعث پیشرفت نهاد های اقتصادی و زیربنایی افغانستان شود. توجه بسیار اساسی در این مورد داریم. روزمره بالایش کار می کنیم. انسان های مجربی در این مورد کار می کنند، ولی همکاری شورا و مردم افغانستان در این راستا نهایت ضروری و حتمی است. ظرفیت های فنی خود را بالای می بریم. کوشش های دیگری هم داریم. این تخمین را هم کرده ایم و پلان نیز داریم که از حالا تا شش سال و از آن به بعد چه مقدار عایدش به ما میرسد و چه مقدار سرمایه گذاریی در این مورد صورت می گیرد. تفصیل آن مربوط وزیران می شود که همراه شما صحبت کنند. خبر خوش و مهم در اینجا این است که یکماه پیش در ترکمنستان که از حکومت دوست و برادر آنکشور تشکر می کنم، یک موافقت نامه نهایت مهم و حیاتی بین افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و هندوستان امضا شد که به اساس این موافقت نامه یک پایپ لاین گاز از ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند اعمار می شود. توجه زیادی به این موافقت نامه وجود دارد و انشاالله در اجرای آن کامیابی زود حاصل می شود. چون دلچسپی ممالک و شرکت های خصوصی در این مورد زیاد است. واین موافقت نامه از جمله کامیابی های مهم امسال ما بود.
زراعت و آبيارى!
افغانستان كشور زراعتى بوده كه در آن بيشتراز هفتاد در صد از مردم ما در روستاها زنده گى مى كنند و داراى اقتصاد دهقانى و شبانى مى باشند. حكومت افغانستان تقويت بخش زراعت و مالدارى را از اولويت هاى اصلى کاری خود مى داند. ستراتژى توسعهی زراعتى افغانستان، به منظور تضمين رشد اقتصاد ملى و تأمين مصؤونيت غذايى مردم ما تدوين شده است. اين ااستراتيژى سه اصل عمده، تنظيم منابع آبى، ارتقاى حاصل خيزى و احياى اقتصاد زراعتى را به مثابهی مسايل اصلى درنظر دارد، همچنين توجه به حفظ و توسعه جنگلات، توسعه زمين هاى زراعتى و چراگاه ها، اجزاى ديگر اين ستراتژى را تشكيل مى دهند. مدرن سازى بخش زراعتى كشور در هم آهنگى با نيازهاى محيط زيستى و افزايش توليدات طبيعى بدون ويران ساختن كيفيت حاصلات زراعتى و ميوه هاى افغانستان بخش ديگر اين استراتيژى را تشکیل می دهد. همه ما به یاد داریم که میوه های افغانستان لذیزترین میوه های جهان بود. هرچند به گذشته دورتر برویم به یاد میاوریم که لذت میوه های زیاد تر بودند. دلیل اینکه میوه های افغانستان به آن لذت قبلی نیستند البته که به سال های جنگ و ویرانی رابطه می گیرد، ولی استعمال کود های کیمیاوی خراب هم باعث آن شده است. بناٌ از این مرجع مهم ملی امروز بالای دهقانان و مسؤولین زراعت صدا می کنم که از استعمال کود کیمیاوی بی کیفیت خود داری کنند. چون باعث تباهی و بد مزه گی محصولات افغانستان می شود. پاروی وطنی ما بهترین کودکیمیاوی است. درکشور های مترقی کسانی که تجربه داشتند، دوباره به انداختن پارو به زمنین های خود رو آوردند. تحقیقات علمی در این مورد جریان دارد و وزارت زراعت در این مورد مصروف کار است.
در این جا میخواهم یک نکته مهم دیگر را خدمت بزرگان عرض کنم. مواد غذایی در جهان دارد، قیمت تر می شود. حالات نامطمین اقلیمی در سراسر جهان سبب این کار شده است، در جایی برف وباران زیاد می شود و زندگی را مختل می کند ودر جایی نه باریدن برف و باران سبب مختل کردن زندگی شده است. همین دلایل بازهم مانند چند سال پیش قیمت مواد غذایی را در جهان بلند کرده است. و امیدوارهستم که دهقانان و مسؤولان زراعت افغانستان به این مساله توجه اساسی داشته باشند، تاکشور ما به این مشکل دچار نشود.الحمدلله که تاحال مشکل نداریم و در جاییکه مشکل را درک کرده ایم به رفع آن اقدامات مقتضی انجام داده ایم
انرژى و برق !
تأمين انرژى برق براى مرفوع ساختن احتياجات داخلى، هم آهنگ با نيازهاى توسعهی صنعتى يكى ديگر از مسايل اساسى است كه ما در پى تحقق آن مى باشيم. افغانستان كشورى است داراى منابع غنى آب كه متأسفانه ما از مقدار ناچيزى از آن براى آبيارى و توليد انرژى استفاده مى كنيم. براى ارتقاى ظرفيت كشور در اين راستا درنظر است تا سال 1395 براى سروى، ديزاين، تأسيس، ترميم و توسعه ظرفيت بندهاى آبى و مراكز توليد برق آبى به ارزش چار مليارد و شش صد مليون دالر امريكايى سرمايه گذارى صورت گيرد.
امور راه ها و مواصلات!
توسعهی شبكه هاى راه هاى زمينى و راه آهن از شمال به جنوب و از شرق به غرب كشور ما موجب مى شوند تا كشور عملاً به موقعيت تاريخى خود به مثابه گذرگاه اجتناب ناپذير ميان منطقهی آسياى ميانه با آسياى جنوبى، موجب وصل كشورها با يكديگر گردد. از اين رو ما ميخواهيم به علاوه پروژهی راه آهن شمال به جنوب و همچنين پروژه راه آهن شرق به غرب، شبكه راه هاى زمينى افغانستان را به طول 3000 كيلومتر و به ارزش 1.792 مليارد دالر تا سال 1394 توسعه دهيم.
نماينده گان محترم مردم افغانستان !
در اينجا مي خواهم يك بار ديگر به دو موضوع داراى اهميت حياتى توجه شما را جلب کنم.
1. همانطورى كه در بالا اشاره شد، افغانستان متعهد شده است كه تا اواخر سال دوهزارو چهاردهی ميلادي مسؤوليت تأمين امنيت، اجراى دولت دارى و پياده كردن برنامه هاى توسعهی اقتصادى و اجتماعى را خود بر عهده بگيرد. نيرو های دفاعی و امنيتی ما از لحاظ كمی و كيفی الحمدلله در موقعيت بهتری قرار دارند. در چهار سال آينده بايد در جهت تقويت بيشتر نيرو های دفاعی كشور خود تلاش های بيشتری به خرج دهيم تا در عمليات دفاعی از تكيه بر ديگران كاملاً بی نياز شويم. ما در اين امر كه مسؤليت كامل دفاعی را برعهد بگيريم. مصمم می باشيم.انتقال مسؤليت به افغانها از جانبی با اراده و آرزوی مردم ما در همآهنگی کامل قرار دارد و از جانب ديگر به متحدان ما اجازه می دهد تا به سلامت وکامیابی و تشکر مردم افغانستان به خانه های شان برگردند. در اينجا می خواهم بگويم كه روند انتقال برگشت ناپذير و حتمی است و افغان ها انشاالله روند انتقال را عملی می کنند. براى تحقق اين امر، بايد مطابق به توافقات بعمل آمده، نيروهاى دفاعى و امنيتى كشور ما مطابق به نيازهاى امنيتى ما آموزش ديده، مجهز ساخته شوند. ما با قاطعيت خواهان اجراى تعهدات خود مى باشيم و از متحدان خود نيز مى خواهيم تا در تجهيز و آموزش اردوى افغانستان تعهدات شان را عملى كنند. گرفتن مسؤوليت عام و تام از ما فداكارى و تقويت روحيهی اتكا به خود را مى طلبد. در اينجا ميخواهم به سربازان و افسران دلير قواى مسلح و نيروهاي امنيتي كشور خطاب كنم كه شما فرزندان آن دليرانى ميباشيد كه هزاران سال از اين خطه دفاع كرده اند. روز گرفتن مسؤوليت عام و تام و دفاع از اين خاك مقدس هر روز است و همين روز است، فراموش نکنید که دفاع این خاک را ما در هر زمان و در هر حالتی می کنیم، دیروز و امروز و فردا ندارد. آماده باشيد تا از تماميت ارضى و استقلال وطن عزيز با فداكارى و سربازى دفاع كنيد.
درمورد مبارزه با فساد:
بدون داشتن يك حكومت مسؤول و مصمم در مبارزه با فساد نمي توان بر سرنوشت خود حاكم شد. مردم افغانستان از موجوديت فساد، بى قانونى و موجوديت اقتصاد نامشروع و قاچاق مواد مخدر شديداً ناراحت اند مبارزه با فساد و ريشه كن كردن آن يكى از وظايف و مسؤوليت هاى اصلى دولت ما مى باشد. در اين راه بايد پيگير و قاطع بود. فساد چه در دستگاه هاى دولتى ما و چه در نظام ناروشن قراردادهاى خارجى و مصرف ناروشن پول هاى داده شده به افغانستان مانع بزرگ بر سر راه دولت دارى خوب و تحقق توسعه پايدار در كشور ما مى باشد. افغانستان حاضر است تا مسؤوليت كليه پول هايى را كه دولت ما در مصرف آن ها ذيدخل بوده بر عهده گيرد و به مردم افغانستان و كشورهاى كمك دهنده حساب دهد. اما افغانستان نمى تواند و نبايد هم كسى انتظار آن را داشته باشد كه مسؤوليت مصرف پول هاى را كه نمى داند چگونه و در کجا و براى چه به مصرف شده است. برعهده گیرد. این مسؤولیت را ما برعهده گرفته نمی توانیم. حکومت و دولت افغانستان آماده است مسؤولیت پول های را که از طریق دولت افغانستان مصرف می شود، برعهده گیرد و پول به پول به مردم افغانستان و مردم کشور هایی که عرق ریختاندند و به افغانستان کمک کردند و ما از کمک شان مشکور هستیم حساب دهد. ولی پول هایی را که از دید ما پنهان و برخلاف ارادهی ما مصرف می شود جواب داده نمی توانیم و نه هم مسؤولیت آنرا ما داریم.
هموطنان عزیز، خواهران و برادران!
ما زمانى مى توانيم در همه عرصه ها روى پاى خود بايستيم كه به مثابهی ملتى يك پارچه، متحد و با غرور و سربلند از ارزش هاى ملى و سرزمين خود دفاع كنيم. بدون شك كه امروز نيز ما در يك موقعيت بى نهايت حساس از تاريخ طولانى كشور خود قرار داريم و می توانیم که از این فرصت به سود ساختن یک کشور نیرومند و زندگی مصون و مسعود استفاده کنیم.
بدون شك، اين خطهی مقدس، خانه تمام اقوامى است كه در آن زنده گى مى كنند، ما مى توانيم با يكديگر تفاوت نظر داشته باشيم، ما بايد براى پيداكردن راه هاى بهتر براى تحقق سعادت مردم با يكديگر رقابت كنيم و جدل كنيم اما جائيكه منافع ملى کشور مطرح باشد، جائيكه دفاع از استقلال و تماميت ارضى مطرح مى باشد بايد با يكديگر متحد و در اتفاق باشيم. امروز در سراسر جهان يك بار ديگر بيرق پُر افتخار سه رنگ افغانستان در اهتزاز است. از كوهپايه هاى بدخشان، تا دشتساران نيمروز، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، مردم، سربازان و پاسداران ميهن بخاطر دفاع از سر زمين ما جانبازى مى كنند و اين فداكارى و شراكت در غم و شادى، ايجاب و حدت بيشتر وكنار گذاشتن تفاوت ها را مى كند.
عزیزانم، خواهران و برادارن !
شما وکلای مردم افغانستان نماینده گان یک قوم و یا یک ولایت نیستید. شما نماینده گان تمام ملت افغانستان هستید وفردای با سعادت و کامیاب افغانستان بدست شما رقم زده می شود. در چند ماه اخیر در جریان انتخابات ریاست جمهوری و در جریان انتخابات ولسی جرگه طبیعی است که رقابت ها بود و می باشد. طبیعی است که جنجال هایی می باشد، ولی وقتی در سراسر جهان رقابت ها تمام شد، وحدت ملی شروع می شود. رقابت ها که تمام شد، همکاری شروع می شود. رقابت ها که تمام شد، خدمت گذاری شروع می شود. بناٌ امیدوارهستم با خطراتی که متوجه خاک ماست و در عین زمان به دلایل و فرصت هایی که ما برای ساختن آینده درخشان و مسعود و مرفه و نیرومند کشور خویش داریم، همه ما و شما باید دست به دست هم داده، کشور خود را به جایی برسانیم که آرزوی هر پیرو جوان و این خاک است. فاصلهی نهایت خوبی را طی کردیم، فاصلهی بسیار کم و لی دشوار و پر مشقت باقی مانده که از ما تلاش و خواری و زحمت روزمره می خواهد. به همان ترتیبی که جوانان ما هر روز در دفاع از این خاک شهید می شوند به همان ترتیبی که جوانان دیگر ما دست به کار زار استند و بیل و کلنگ به دست دارند و این خاک را دارند آباد می می کنند. پس مردم افغانستان و آنهایی که روزمره در دفاع و ترقی خاک خویش مصروف هستند از ما خدمت به این وطن را می خواهند. چیزی کمتر از آن باعث قناعت مردم ما نمی شود. در این جا به یاد سخنان نهایت زیبای کنیدی رئیس جمهور فقید امریکا می افتم که همه تان با نامش آشنا هستید. کنیدی در یکی از خطابه هایش به ملت امریکا گفت که ملت امریکا! شما نه گوید که امریکا به شما چه کرده می تواند، بلکه بگوید شما به امریکا چه کرده می توانید. امروز سوال من در اینجا این است که آیا از خود می پرسیم که افغانستان برای ما چه می کند و آیا افغانستان خاکش و زمین اش در خدمت ماست و یا ما در خدمت افغانستان هستیم؟ اگر در خدمت افغانستان خود بودیم، افغانستان ما آباد می شود و در غیرآن ملامتی اش بردوش ما مسؤولین و سیاستمداران امروز است.
وکلا و سناتوران گرامی!
در اين ده سال گذشته مردان و زنان زيادى از كشورهاى گوناگون در چارچوب نيروهاى بين المللى آیساف به ما خدمت کرده اند که ما از خدمت آنها تشکر می کنیم. صاحب منصب ها و سفیران شان اینجا همراه ما نشسته اند. از تمام کشورهای جهان که به افغانستان کمک کردند، چه یک پول بوده و چه صد پول بوده و از عساکرشان که به افغانستان آمدند و خدمت کردند و از ملکی های شان که به افغانستان آمدند و خدمت کردند، تشکر می کنیم. عرق ریزی کردند، خون خود را ریختند. پول هایی را که با عرق ریزی و کارسخت بدست آورده بودند، به ما کمک کردند. تشکر فراوان می کنیم. گاه گاهی از ما شکایت می شنوید که چرا تلفات ملکی رخ داد. چرا درخت ما را قطع کردید. چرا خانه های ما را بمباران کردید. از این شکایات ما خفه نشوید این شکایات برحق ماست، صدای مردم افغانستان را برای تان باید برسانیم. کوشش می کنیم در مبارزه علیه تروریزم به مردم افغانستان صدمه نرسد. مانند هر مردم دیگر، مردم افغانستان نیز حق زندگی در صلح و امنیت را دارند. حق خوشحالی را دارند. شما آیا ملتی را دیده اید که همیشه در غم و فاتحه باشند. در هیچ جای دنیا چنین نیست. آرزوی ما این است، با درک این حساسیت با ما بطرف آینده پیشگام و همکار شوند. تا اینها در افغانستان کامیاب شوند و این کامیابی تنها و تنها از طریق رضایت و خشنودی مردم افغانستان میسر می شود، ولی باوجود این همه ما از اینها تشکر می کنیم خانهی شان آباد که به افغانستان آمدند و کمک می کنند و بدانند که افغان ها یک کمی «جنگره» هستند و قهر می شوند ولی اینها تحمل کنند و علیه ما تبلیغات نکنند.
هموطنان عزیز! قبلا هم تذکر داده ام و بازهم خدمت شما عرض می کنم که افغانستان فقط و فقط بدستان خود ما آباد شده می تواند، کمک دوستان خارجی ما- خوش آمدند به کشور ما- خیرببینند، خانهی شان آباد، ولی این خاک، این سرزمین این کوچه و بیابان و این دهات و باع های ما تنها و تنها بدست مردم افغانستان آباد شده می تواند. فقط و فقط به خواری خود ما آباد شده می تواند. راه دیگری نیست مگر خواری خود ما- به این اساس براى شما اعضاى شوراى ملى كشور، در اجراى وظايف محوله تصريح شده در قانون اساسى كشور، از بارگاه خداوند متعال آرزوى مؤفقيت مى نمايم. به بارگاه قادر متعال دعا مى كنم، تا كشور ما را از اين همه مصيبت، كشتار و ويراني رهانيده، صلح و ترقى را بر ما ارزانى دارد. بگذار تا نام افغانستان ورد زبان همه زنان و مردان اين كشور باشد، اين نام مقدس را بايد در دل ها حك كرد، بر بلنداى كوه پايه ها نوشت، تا فرزندان ما در كوچه هاى خوشبخت فردا، تا ابد، تا بيكرانه ندا دهند، جاويد باد افغانستان!
با عرص سلام مایک سوال داریم امید است به ان جواب مختصر ارآیه فرماید جذر چیست؟ وبه جذر اعداد چه ضرورت است؟ ویک مسال ساده ان را حل فرمایید وسلام
ba tashakoor feraawaan az dast andar kaaraan eein bakhsh sokhannani hamid karzai khob ast wali dar raabeta ba eein ke che qadar ba aan janba ye amalie medehad baawar nadaaramnazar shakhsi an ast tashakoor
گرامی باد سالروز ۸ ثور