نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » مصاحبه » سیاسی و امنیتی

استاد ژورنالیزم دانشگاه کابل:

موضع پاکستان در مورد خط دیورند درست است/ حقیقت مسئله دیورند به مردم گفته نشده است

۸ حمل ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۰۵

«احمد ضیا رفعت»، استاد ژونالیزم دانشگاه کابل معتقد است: ریشه اصلی بی اعتمادی و در نهایت روابط تنش‌زای افغانستان و پاکستان در علاقه دولت‌های افغانستان به نزدیکی در برخی موارد غیر متعارف به هند می‌باشد.

پس از تشکیل دولت وحدت ملی بر اساس یک توافقنامه سیاسی سست، بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند از آنجایی که در این توافقنامه خطوط اصلی سیاست خارجی افغانستان مشخص نشده است، حکومت وحدت ملی پاشنه‌های آشیل زیادی دارد و نمی‌تواند در بحران‌های ناشی از تضاد منافع کشورهای ذی دخل در افغانستان به نفع منافع ملی کشور اقدامات مفیدی انجام دهد؛ اکنون بعد از گذشت نزدیک به دو سال از عمر دولت وحدت ملی پیش بینی این کارشناسان درست از آب در آمده است.

دولت وحدت ملی همانند دولت قبلی نتوانسته است با تدوین یک سیاست خارجی محکم، روابط خود با هند و پاکستان را طوری عیار کند تا آتش دشمنی دیرینه پاکستان و هند دامان افغانستان را نگیرد و منافع ملی افغانستان تامین شود.

«احمد ضیا رفعت»، استاد ژونالیزم دانشگاه کابل، در این مورد به خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب در کابل می گوید: ریشه اصلی بی اعتمادی و در نهایت روابط تنش‌زای افغانستان و پاکستان در علاقه دولت‌های افغانستان به نزدیکی در برخی موارد غیر متعارف به هند می‌باشد.

وی می افزاید جنجال‌های سیاسی افغانستان با پاکستان می‌توانست از طریق روابط دو طرفه حساب شده با هند به پایان برسد؛ پاکستانی‌ها همواره از کابل خواسته اند سیاست خارجی خود با هند را مرور و موضوع خط دیورند را مطرح نکنند.

این کارشناس مسائل سیاسی معتقد است دیدگاه دولت افغانستان حین تاسیس پاکستان در سال 1947 نادرست بوده است: دولت افغانستان با طرح خط دیورند شکل گیری پاکستان را نپذیرفت و این نگرش تا زمان سقوط دولت داود خان در سال 1978 ادامه یافت.  

رئیس سابق اتحادیه ژورنالیستان افغانستان و سخنگوی پیشین کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی تاکید می‌‌کند در آن زمان دولت افغانستان با وارد کردن افراد و گروه‌هایی از خارج و دادن پناهگاه به آنها به نوعی علیه پاکستان دسیسه می‌کرد.  

وی می‌افزاید آن گروه‌ها توسط هند و روسیه حمایت و علیه پاکستان در مناطقی مانند وزیرستان، بلوچستان و خیبر پشتونخوا به کار گرفته شدند؛ این سیاست دولت وقت افغانستان تخم نفرت علیه پاکستان را در بین مردم افغانستان پاشاند.

بعد از سال 1978 و ظهور مجاهدین شرایط تغییر کرد و دولت افغانستان از روسیه، پاکستان و دیگر کشورها طلب کمک نمود؛ در سال 1990 بسیاری از سیاستمداران افغان با شکل دهی دولت طالبانی در  افغانستان به کمک پاکستان مخالف بودند.

از آن زمان به بعد از آنجایی که پاکستان حامی طالبان قلمداد می شد و مردم افغانستان نیز حاضر نبودند دولت طالبان را بپذیرند، افکار عمومی افغانستانی‌ها علیه پاکستان چرخید.

با مسلط شدن طالبان بر بسیاری از ولایات افغانستان میزان خشم افغانستانی‌ها علیه پاکستان افزایش یافت: کسانی که از طالبان متنفر بودند از پاکستان نیز متنفر شدند.

استاد احمد ضیا رفعت می‌گوید دوران بعد از طالبان منحصر به خودش بود: با روی کار آمدن دولت حامد کرزی، وی یک بار دیگر خط دیورند را مطرح نمود. بسیاری از کارشناسان این اقدام کرزی را اشتباه قلمداد کردند.

این استاد ژورنالیزم دانشگاه کابل می‌گوید وی و بسیاری از  تاریخ‌دانان و تحلیل‌گران سیاسی بر این باورند که خط دیورند بخشی از خاک پاکستان است و مردم افغانستان واقعیت مالکیت بر خط دیورند را نمی‌دانند.

احمد ضیا رفعت موضع پاکستان در قبال خط دیورند را درست می داند و می‌گوید تشدید جو ضد پاکستانی در افغانستان از سوی رسانه‌ها به امری عادی تبدیل شده است.

کرزی در پروسه اعتماد سازی میان پاکستان و افغانستان یک مانع بود و حتی زمانی که رئیس جمهور اشرف غنی خواست از طریق امضای تفاهم‌نامه تبادله اطلاعات استخباراتی میان ریاست امنیت ملی افغانستان و سازمان استخبارات پاکستان (آی اس آی) راهکار‌های مشترک میان دو دولت را بررسی کند، حامد کرزی به شدت واکنش نشان داد. 

اکنون حضور برخی افراد که دیورند را مرز رسمی بین افغانستان و پاکستان نمی‌دانند در بدنه دولت سبب شده رئیس جمهور اشرف غنی در این مورد دیدگاه روشنی نداشته باشد.

افغانستان دو تضمین و پاکستان یک تضمین بدهد

احمد ضیا مسعود درادامه مصاحبه با پیام آفتاب تاکید می‌کند مشکل تروریزم و طالبان با اعتماد‌سازی میان پاکستان و افغانستان حل می‌شود و این اعتماد زمانی ایجاد می شود که افغانستان دو تضمین و پاکستان یک تضمین بدهد: افغانستان باید ابتدا روابط خود با هند را به گونه‌ای ترتیب دهد که نگرانی پاکستان رفع شود و سپس هیچ گاه موضوع خط دیورند را به میان نیاورد. پاکستان نیز باید تعهد بسپارد که از طالبان حمایت نکند. در صورتی که این اتفاقات بیفتد، زمینه مشترک برای هر دو کشور برای رفتن به سمت همزیستی مسالمت آمیز و دوستی بین دو ملت فراهم می شود.  

روابط دینی پاکستان و افغانستان

احمد ضیا رفعت به روابط دینی مردم افغانستان و پاکستان اشاره می کند و می گوید از آنجایی که تعداد زیادی از جمعیت افغانستان و پاکستان سنی و پیرو تفکرات مدارس سنی می باشند و هر دو کشور مشترکات فرهنگی، زبانی و تاریخی زیادی دارند افغانستان بیشتر با پاکستان تماس دارد تا هند.

پاکستان باید گام اول را بردارد چراکه کشمکش‌های سیاسی افغانستان را از پاکستان دور و به هند نزدیک ساخته است. اگر ما صلح داشته باشیم، به صورت طبیعی به سمت پاکستان کشیده می شویم.

رفعت بر این باور است که در جنجال‌های کنونی با پاکستان، افغانستان بازیگر واقعی نیست: افغانستان در جنگ نیابتی میان ایران، هند، روسیه و آمریکا گیر افتاده است.

افغانستان نمی‌تواند در مورد نزدیک شدن به پاکستان مستقلانه تصمیم بگیرد؛ این پاکستان است که برای پایان دادن به جنجالهای موجود میان دو کشور باید دست دوستی به سوی افغانستان دراز کند.

حفیظ الله رجبی، خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب در کابل