مصاحبه اختصاصی پیام آفتاب با رئیس اتاق تجارت و صنایع هرات(بخش دوم)/ خطیبی: صادرات ما به ایران دو تا سه برابر افزایش خواهد یافت

پیام آفتاب: «حاجی سعد خطیبی» رئیس اتاق تجارت و صنایع ولایت هرات در مصاحبه با پیام آفتاب گفت بخش عمده‌ای از دلایلی که ما نتوانستیم جذب سرمایه‌گذاری‌های خاراجی را داشته باشیم و حتی سرمایه‌گذاری‌های داخلی را بتوانیم تشویق نمایم، نبود امنیت است.
تاریخ انتشار : شنبه ۱۵ حمل ۱۳۹۴ ساعت ۱۰:۰۱
«حاجی سعد خطیبی» رئیس اتاق تجارت و صنایع ولایت هرات.
«حاجی سعد خطیبی» رئیس اتاق تجارت و صنایع ولایت هرات.
خبرگزاری پیام آفتاب مصاحبه اختصاصی را انجام داده است با «حاجی سعد خطیبی» رئیس اتاق تجارت و صنایع ولایت هرات، که در آن بر وضعیت تجارت در افغانستان، حوزه غرب و ولایت هرات، تأسیس کارخانه جات، وضع واردات و صادرات کالای تجاری و زمینه‌های مختلف تجارت در این ولایت اشاره گردیده است. بخش اول این مصاحبه پیشتر منتشر شده بود؛ اکنون بخش دوم مصاحبه را در ادامه می‌خوانید:

پیام آفتاب: مسایل امنیتی برای وضع تجارت در ولایت هرات چگونه است؟

خطیبی: یکی از ویژگی‌های یک منطقه و جامعه که بتواند سرمایه‌ها را جذب کند، مسلهٔ امنیت است، چون سرمایه در جایی می‌رود که در آنجا امنیت، آسایش و امکانات باشد.

متأسفانه بخش عمده‌ای از دلایلی که ما نتوانستیم جذب سرمایه‌گذاری‌های خاراجی را داشته باشیم و حتی سرمایه‌گذاری‌های داخلی را ما بتوانیم تشویق نمایم همین نبود امنیت است.

که متأسفانه در طول سال‌های گذشته و به خصوص در ۷-۸ سال اخیر امنیت خوبی نبوده و ما همواره شاید حوادث ناگواری بودیم، یا بچهٔ یک تاجر اختطاف شده و یا اتفاق ناگوارتری برایش افتاده، گاهی وضعیت امنیتی بهتر می‌شود، گاهی خراب تر می‌شود، دشمنان مردم افغانستان از تمام حربه برعلیه مردم ما استفاده می‌کنند.

اخیرآ حدود شاید کمتر از یک ماه می‌شود که وضعیت امنیتی هرات رو به بهبوده، با توجه به آمادگی‌ها که نیروهای مشترک امنیتی در سطح شهر دارند و شب و روز تلاشی‌هایی که در دروازه‌های ورودی شهر دارند، یک اندازه تغیرات آماده و وضعیت امنیتی الحمد الله خوبتر شده است و وضعیت بشکلی است که ما نمی‌توانم ظرف یکماه و دو ماه به مردم اطمینان بدهیم که وضعیت امنیت خوب شده و خدای نخواسته باز بدتر نشود، یک مدتی باید این روند ادامه پیدا کند و روزبروز وضعیت امنیتی بهتر شود تا ما بتوانیم قانع کنیم سرمایه گذاران خارجی را که علاقه دارند در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند و از این فرصت‌های که به واقیعت در عرصه‌های اقتصادی وجود دارد، بیآیند و استفاده کنند، یک اندازه بیشتر تر باید به آن‌ها اطمینان داده شود، که
متأسفانه بخش عمده‌ای از دلایلی که ما نتوانستیم جذب سرمایه‌گذاری‌های خاراجی را داشته باشیم و حتی سرمایه‌گذاری‌های داخلی را ما بتوانیم تشویق نمایم همین نبود امنیت است.
نسبت به اوضاع مطمئن‌تر گردند، تا آمادهٔ سرمایه گذار شوند و فضل خداوند طی همین یکماه وضعیت امنیتی نسبت به گذشته بهتر بوده است.

پیام آفتاب: در گذشته شما گفته بودید که جوازها باطل شده است، آماری وجود دارد که به چه تعداد جواز تجارتی ابطال گردیده است؟

خطیبی: این مورد را به دسته تقسیم می‌کنیم. یک تعداد کسای بودند که واقعآ نتوانسته ادامه بدهند و در نهایت آنها جوازهای خود را باطل کردند و با اداره مستوفیت تصفیه کردند، به هرعلتی که بود دست از تجارت کشیدند یا از افغانستان بیرون شدند.

و یک دسته کسانی هستند که نتوانستد همین مالیاتی را که مستوفیت ولایت هرات ازآنها وصول می‌کند، ادامه بدهند و فرصت‌های دیگری را دیدند که در دیگر ولایات اگر آنها جواز بگیرند و در هرات فعالیت داشته باشند و برای تصفیه مالیات خود به آن ولایت مراجعه کنند، خیلی به نفع شان است و جوازشان را در هرات ابطال کردند واز ولایتی دیگری جواز گرفتند و در هرات فعالیت دارند و صرف برای تصفیه مالیات شان به آن ولایت می‌روند و با مبلغ کمتری و آسانتر مالیات شان را تصفیه می‌کنند. آمار دقیقی وجود ندارد ولی احتمالآ بالای دو تا سه‌صد جواز می‌باشد.

پیام آفتاب: چقدر تجار از هرات سرمایه خود را کشیدند، آماری وجود دارد؟

خطیبی: در کل یک آماری از سال گذشته وجود دارد که تنها در مارات، در یک منطقه دبی حدودآ ۶ میلیارد دالر تجار افغانستان از سطح کشور سرمایه گذرای کرده‌اند.

در صورتیکه ما توقع داشتیم تا روز بروز زمینه مساعدتر گردد تا ما تجارخارجی را بتوانیم جذب کنیم و متقاعد بسازیم که در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند.

در واقع اگر تجارما سرمایه خود را از خارج به داخل افغانستان بیاورند و حکومت زمینه را مساعد بسازد تا سرمایه گذاران خارجی را جذب نمایم که در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند، می‌توانیم ما یک تحول اقتصادی را درکشوربیآوریم.

ما باید دنبال علت بگردیم، جستجو کنیم که چرا نتوانستیم سرمایه‌گذار خارجی ار به افغانستان جذب کنیم و چرا سرمایه گذارداخلی ما سرمایه خود را ازافغانستان کشید و بیرون شد.

یکی از دلایل مسایل امنیتی است که امیدواریم تا وضعیت امنیتی خوبتر شود.

مورد دیگر اینکه یکی هم تبلیغات خیلی از کشورهای دنیا حتی در رسانه‌های داخلی افغانستان نشر و پخش می‌گردد که امتیازهای که کشورهای پیشرفتهٔ دنیا حتی کشور آمریکا برای یک سرمایه گذار می‌دهد، مثلآ اگر تاجر به آمریکا ۵ صد هزار دالر سرمایه گذاری کند، برای خود و خانواده‌اش گرین کارت می‌دهد و اقامت می‌دهد تا از تمام مزایای که در آن کشورهاست بتوانند استفاده کنند.

به ایران ۳ صد هزار دالر سرمایه گذاری کند، برایشان اقامت می‌دهد و می‌توانند از همه مزایا استفاده کنند.

به ترکیه یا امارات اگر یک خانهٔ بخرد، برایش اقامت می‌دهد.

ما به افغانستان باید چه جازبه‌ها را داشته باشیم، چه تعریفی از سرمایه‌گذار
در ولایت هرات به مراتب فساد نسبت به دیگر ولایات کشور کمتر است، حتی در کابل که مرکز کشور است که در آنجا وزارت خانه هاست، رئیس جمهور است در همهٔ زمینه‌ها فساد بی‌داد می‌کند.
داشته باشیم، چه حرمت‌های برای یک سرمایه گذار بگذاریم و چه امکاناتی را برایش فراهم نمایم تا به افغانستان سرمایه‌گذاری کند.

متأسفانه هنوز نمایندگی‌های سیاسی ما در خارج از افغانستان تسهیلات ویزا را برای تجار خارجی فراهم نکردند.

و تاجر خارجی وقتی مراجعه می‌کند حتی برخورد مناسبی با او صورت نمی‌گیرد، موارد زیادی داشتیم در گذشته که تاجر خارجی رفته و قصد داشته است که به افغانستان سفر نماید، با او برخورد مناسبی نشده است.

در واقع همان نمایندگی سیاسی دروازه ورودی افغانستان شمرده می‌شود و باید برخوردهای نیک و مناسب از همانجا شروع شود.

و در داخل افغانستان ما یک تعریف دیگری باید می‌داشتیم که اگر یک سرمایه‌گذارخارجی در اینجا بیآید و سرمایه‌گذاری کنید، ما حق استفاده از چه مزایای را به او می‌دهیم، در خارج از افغانستان و درخیلی از کشورهای دنیا امتیازات زیادی دارند مثلآ معافیت‌های طولانی حتی ده ساله را برای سرمایه گذارانی دارند که دریک منطقه محروم سرمایه‌گذاری می‌کند و برای مردم ایجاد اشتغال می‌کند، تا ده سال معافیت مالیاتی دارد.

متأسفانه در افغانستان از همان روزی که تاجر اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کند، برایش مالیه وضع می‌شود که باید از فردا مالیه تحویل کند.

ما باید جاذبه‌های سرمایه‌گذاری را تعریف کنیم و سرمایه گذارخارجی را به همان شکل تشویق نمایم.

از خیلی از کشورهای دنیال سرمایه‌گذارها فرار می‌کنند و می‌روند در مناطق آزاد که مالیات پرداخت نکنند، سرمایه‌گذاری می‌کنند.

باید همین جاذبه‌ها در افغانستان و بخصوص در هرات که ظرفیت آن را دارد که یک منطقه تجارتی باشد.

در اینجا کارخانه ایجاد گردد، تجارت رشد داده شود و سرمایه‌گذاری شود، تبادلهٔ کالاهای خارجی صورت پذیرد تا سرمایه گذاران در این منطقه جذب شوند که هم امنیت‌شان تأمین گردد و هم امکانات برایشان فراهم گردد و این مورد را که در خیلی از ولایات افغانستان می‌توان انجام داد، بسیار به نفع افغانستان می‌باشد.

ولی حکومت ما در این قسمت نهایت بی توجه بوده است، فقط خواسته دولت این است که وصول پول گمرکی، اخذ مالیات و سر این موضوع پافشاری دارد تا درآمد دولت بالا رود.

ابتدا زمینهٔ سرمایه‌گذاری را مساعد نماید برای تجار، تا سرمایه‌گذاری صورت بگیرد. قطعآ درآمد دولت بالا می‌رود.

یکی از دلایل عمده این است که ما نتوانستیم قانون سرمایه‌گذاری را در افغانستان به همان شکلی که باید تدوین شود وبرای سرمایه‌گذارها تعریف شود، سیمینارها و همایش‌های برگذار گردد و دعوت کنیم از تجار و سرمایه گذاران خارجی از هر گوشه کنار دنیا که بیآیند به افغانستان و در این سمینارها و همایش‌ها برایشان، جاذبه‌های اقتصادی افغانستان تعریف شود و بستری که برای سرمایه‌گذاری فراهم است مثلآ تنها در ولایت هرات این پتانسیل وجود دارد تا برای دو
اقلام صادارتی ما بخشی به کشور ایران صادر می‌گردد، و در آنجا بازار خوبی هم دارد و نیازمندی‌های مردم ایران هم است که از این کالاهای افغانستان استفاده کنند.
میلیون کارگر ایجاد اشتغال شود.

چه در صنعت، زراعت و چه درمعادن، متأسفانه کارنشده و ما هرروز بتعداد بیکاران افزوده می‌شود.

اگر قانون سرمایه‌گذاری‌ها اصلاح شود، یک ادارهٔ که واقعآ تعریفی برای حمایت از سرمایه‌گذاری‌ها در افغانستان داشته باشد، ساخته شود. طبیعی است که افغانستان یک کشور غنی است و همان جاذبه‌های را دارد که سرمایه‌گذار در این منطقه جذب شده و سرمایه گذاری نماید.

پیام آفتاب: گاهی تجار شکایاتی دارند از وضعیت رشوه ستانی ادارات، چقدر نگران این وضعیت هستید؟

خطیبی: خیلی از ادارات و نهادهای هستند که می‌توانند به شکلی ممد باشند به روند تجارت وبهبود وضعیت ونظارات از سرمایه‌گذاری، متأسفانه اینها در کل به وظایف خود عمل نمی‌کنند. ازجمله ادارهٔ نرم و استندرد مثلآ وقت کالای بی کیفیت وارد افغانستان می‌شود، این مسئولیت کی است.

وقتی این اداره بنام ادارهٔ ملی نرم و استندرد افغانستان تأسیس شده است این اداره در بنادر باید امکانات داشته باشد. تجهیزاتی که به منظور تست و آزمایش کالاهای که وارد افغانستان می‌شود، متأسفانه فاقد امکانات بودن و فقط آمدند در بنادر برای آنالیز واردات مواد نفتی آزمایشگاهی راه‌اندازی کردند که بدبختانه در آن هم قطعآ فساد است.

در کنار تیل‌های باکیفیت، همچنان مواد نفتی بی‌کیفیت وارد می‌گردد که این یک ضربه بزرگی بر کار و بار تجار می‌باشد و این وظیفهٔ نرم و استندرد است که در بنارد نظارت داشته و مواد را تست و آزمایش نماید تا از ورود کالای بی کیفیت به داخل کشور جلوگیری نماید.

در کنار این ادارات دیگری هم هستند که مسئولیت خود را بصورت درست آن انجام نمی‌دهند.

اما این شکایت تجار از ولایات دیگر بیشتر است. اگر در هرات برخی ادارات مسئولیت خود را صحی انجام نداده ولی در ولایات دیگر کلآ سیستم با واردات بی‌رویه کالاهای بی‌کیفیت و یا ندادن محصول گمرکی و یا مالیات همکاری می‌کند.

با این همه در ولایت هرات به مراتب فساد نسبت به دیگر ولایات کشور کمتر است، حتی در کابل که مرکز کشور است که در آنجا وزارت خانه هاست، رئیس جمهور است در همهٔ زمینه‌ها فساد بی‌داد می‌کند.

ولی ما خواهان برچیدن فساد هستیم، ما خواهان مبارزهٔ جدی عام مردم علیه فساد هستیم، از کل مردم و از کل تجار می‌خواهیم و بارها من مردم را خواستم و ازآنها خواهش کردم که بخاطر خدا رشوت ندهند.

این ما هستیم که طرف را به فساد عادت می‌دهیم، در واقع کسی که در یک اداره کار می‌کند، مسئولیت دارد که کار قانونی مردم را انجام دهد.

من از تجار هم می‌خواهم که رشوت ندهند از مامورین ادارات هم می‌خواهم که رشوت نگیرند و از دولت هم می‌خواهم که رشوت دهنده و رشوت گیرنده هر دو مورد پیگرد قرار بگیرند و محول ارگان‌های عدلی و قضایی سپرده شود تا بساط فساد برچیده
اگر محدویت‌ها از بین برود، در سال‌های آینده صادرات ما به ایران حداقل دو تا سه برابرافزایش خواهد یافت.
شود.

پیام آفتاب: گفته می‌شود شما به تازگی در یک سیمینار تجاری در خارج از افغانستان شرکت کرده بودید، بفرمائید که این سمینار به چه منظوری بود؟

خطیبی: ما در یک سمینار در شهر مشهد کشور جمهوری اسلامی ایران شرکت کرده بودیم که تعداد زیادی از تجار و صادرکننده‌های داخلی، تجار و سرمایه گذاران افغانستان که در ایران زندگی می‌کنند، سرکنسول و وکیل تجار افغانستان نیز در آن شرکت داشتند.

اقلام صادارتی ما بخشی به کشور ایران صادر می‌گردد، و در آنجا بازار خوبی هم دارد و نیازمندی‌های مردم ایران هم است که از این کالاهای افغانستان استفاده کنند.

متأسفانه محدودیت برای بعضی از کالاهای افغانستان است که جانب مقابل دلایل دارند که این کالاها بصورت درست پروسس و بسته بندی نمی‌شود و آمادهٔ صادرات به آن کشور نمی باشد.

ما چندین بار مکاتبه کردیم به بخش اقتصادی سر کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در هرات و همچنان به اتاق بازرگانی خراسان رضوی مکاتبه نمودیم که ما اقلام صادراتی داریم که در کشورایران بازار فروش دارد و ما هیچ محدودیتی به واردات کشور ایران به افغانستان نداریم ولی برای ما این محدودیت‌ها است، برای بعضی از کالاها ما تعرفه‌های فصلی صورت می‌گیرد که در فصل برداشت مثلآ محصول کنجد که از افغانستان به ایران صادر می‌گردد، تعرفه‌های فصلی بیش از سه برابر می‌شود، مثلآ اگر در یک کیلو کنجد ۴۰۰ تومان در شرایط عادی پرداخت می‌شود، از برج ۷ تا ۹ این محصول را ۱۴۰۰ تومان پرداخت می‌کنند. این شکایت را ما کردیم.

اتاق مشترک ایران، افغانستان شعبهٔ مشهد و سازمان صنعت و معدن ایران با همکاری اتاق بازرگانی استان خراسان یک سیمینار برگذار کردند و مسئولین ادارات ذیدخل را دعوت کرده بودند که صادرکننده‌های افغانستان رودرور صحبت کنند و مشکلات شان را مطرح نمایند تا اقداماتی صورت بگیرد.

در این سمینار صحبت کردیم و مشکلات خود را ما گفتیم و مسئولین وعده کردند که این موارد را پیگیری می‌کنند و به تجار و صادرکننده‌های افغانستان وعدی قطعی کردند که تعرفه فصلی کنجد را در سال آینده نخواهیم داشت.

موضوع دیگر این بود که در صادارت ما زمانیکه به کشور ایران صورت می‌گرفت باید سر تفکیت که اداره زراعت می‌دهد برای صادرکننده‌ها و تائیدی اتاق تجارت را دارد، باید از طریق ریاست ارتباط خارجه دوباره تأئید و تصدیق آن را باز سرکنسولگری کشور ایران تأئید می‌کرد و بعد کالا صادر می‌شد، که در این یک مبلغی از صادرکننده ما گرفته می‌شد و این موضوع را ما مطرح کردیم و مسئولین برای ما وعده دادند
تنها در مارات، در یک منطقه دبی حدودآ ۶ میلیارد دالر تجار افغانستان از سطح کشور سرمایه گذرای کرده‌اند.
که در آینده نیاز نیست تا شما این تصدیق را به کنسولگری بیآورید و بابت آن پولی پرداخت نمائید، به همان تأئید و تصدیق اتاق تجارت صادرکننده‌ها می‌توانند کالای خودرا صادر نمایند.

امیدواریم که این روند ادامه پیدا کند و اقلام صادراتی را که ما داشتیم مطرح کردیم و برای ما وعده‌های داده شد تا مراکز پروسس و بسته بندی را با همکاری تجار ایران و افغانستان در هرات ایجاد بکنیم.

همچنان برتعدادی کالاهای صاداراتی ما که در حالا حاضر به ایران ممنوع است، وعده داده شد تا تلاش می‌شود که این محدودیت از میان برداشته شود.

اگر این محدویت‌ها از بین برود، در سال‌های آینده صادرات ما حداقل دو تا سه برابر افزایش خواهد یافت.

چون فعلآ در بازارهای ایران به وفور همین کالاهای صادراتی که به نوعی ممنوع می‌باشد، از راه‌های غیرقانونی وارد می‌شود و ما می‌خواهیم که این کالا قانونمند در ولایت هرات پروسس و بسته بندی، سرت و از نظر بهداشتی هم مورد تأئید قرار داده شود و صادر گردد.

چون این کار باعث ایجاد شغل و تحویل محصول قانونی برای هر دو کشور می‌گردد که طبعآ به نفع هر دو کشور تمام می‌شود.

پیام آفتاب: سپاس گذاریم ازاینکه فرصتی با ما داده‌اید، اگر گفتنی دارید، مایک پیام آفتاب در خدمت شماست؟

خطیبی: خواهش می‌کنم! تشکر می‌کنم از شما لطف کردید، از همکاری شما تشکر می‌کنم و یک خواستهٔ من از تجار مخصوصآ تاجران ولایت هرات دارم و خواستم اینست که ما در برابر مردم افغانستان مسئولیت داریم اینکه ایجاد اشتغال کنیم برای مردم و سرمایه‌های که ما داریم به نفع مردم و مملکت خود استفاده شود، گرچه وضعیت خوبی نیست درافغانستان ولی باید صبر و حوصله ما بیشتر باشد و برای بهبود وضعیت مردم و مملکت تلاش کنیم و زحمت بکشیم و همچنان تلاش کنیم که نانی را که پیدا می‌کنیم نان حلال باشد و خدای نخواسته نان حلال خودرا با دادن رشوت که زمینه فساد را فراهم می‌کند حرام نسازیم.

وهمچنان باید تلاش کنیم تا برای تجار و سرمایه گذارن دیگری هم که علاقه دارند در افغانستان کار کنند، زمینه سازی نمایم تا در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند، که آن شاالله وضعیت در آینده‌ها بهتر از این شود.

و امیدواری می‌رود که آن شاالله حکومت هم توجه بیشتری خواهد کرد و ما تاجران هم باید یک مقداری با برنامه حرکت کنیم و صعی کنیم که سرمایه‌گذاری‌های ما روی استخراج معادن که سرمایه‌های اصلی وملی ماست بیشترباشد و سرمایه گذاریی بکنیم که درآن منافع مردم، مملکت و تجار ما باشد.

-عبدالقیوم پدرام قاضی زاده، خبرنگار خبرگزاری پیام آفتاب در حوزه غرب افغانستان (هرات)
کد مطلب: 32337
 


 
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل