تأثیر انتخابات افغانستان و ایران بر یکدیگر

تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۳ ثور ۱۳۸۸ ساعت ۰۸:۰۲
تأثیر انتخابات افغانستان و ایران بر یکدیگر
  زهرا ابراهیمی
روزهای دوم و سوم ماه ثور،  مرکز ژورنالیسم افغان، کنفرانس منطقه‌ای با عنوان «انتخابات و رسانه‌ها» را در شهر تاریخی هرات برگزار کرد.
 این مرکز از ۵ کشور همسایه و غیر همسایه افغانستان (ازبکستان، تاجیکستان، هند، پاکستان و ایران) دعوت کرده بود که طی ۲روز موضوع انتخابات در کشورهای منطقه و نقش رسانه‌ها در آن را بررسی کنند. مرکز ژورنالیسم افغان نزدیک بودن تاریخ برگزاری ۲ انتخابات ریاست جمهوری ایران و افغانستان را بهانه برپایی چنین کنفرانسی کرده بود.
یک روز قبل از برگزاری کنفرانس و پیش از رسیدن هیئت‌های خبرنگاری کشورهای دعوت شده به هرات، عملیاتی انتحاری در این شهر که امن‌ترین شهر افغانستان است به وقوع پیوست.
این انفجار باعث شد هیئت‌های نمایندگی ۴ کشور، از اعزام خبرنگاران خود خودداری کنند و تنها  هیئت ایرانی بود که یک ساعت پس ازعملیات انتحاری (که خوشبختانه با اطلاع پلیس از انجام این عملیات، به کسی جز انتحارکننده آسیبی نرسید) به شهر هرات رسیدند و کنفرانس با حضور خبرنگاران ایرانی و افغانی از ۲ شهر کابل و هرات، برگزار شد. 
از آنجا که تحولات سیاسی افغانستان و ایران بر یکدیگر تاثیرگذارند هیئت‌های خبرنگاری ۲ کشور با علاقه و کنجکاوی موضوع سرنوشت انتخابات در کشور دیگر را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده و سعی می‌کردند حدس بزنند که چه کسی در ایران و چه کسی در افغانستان رئیس‌جمهور خواهد شد و این ریاست جمهوری چه تاثیری بر کشورهای همسایه خواهد گذاشت. تضاد امنیت و آزادی در افغانستان
خبرنگاران افغانی آنقدری که نگران انتخابات ایران و نتیجه آن بودند نگران انتخابات خودشان نبودند. علت توجه خاص و وافرآنها به نتیجه انتخابات ایران، حتمی بودن تاثیر این انتخابات بر سرنوشت افغانستان بود، در حالی که به نظر می‌رسید تغییر و تحولات سیاسی  در افغانستان تاثیر به نسبت کمتری بر ایران دارد. افغان‌ها از این که نتیجه انتخابات ایران باعث شود دشمنی‌های میان ایران و آمریکا تداوم یافته و حتی افزایش هم پیدا کند، نگران بودند. آنها بر این باور بودند: افغانستان ۳۰سال را در جنگ گذرانده، بسیاری از امکانات و توانایی‌های این کشورتخریب شده و تقریبا چیزی ساخته نشده است. اکنون افغانستان ۷سال است که در یک ثبات نسبی به سر می‌برد و بازسازی آن آغاز شده و شرایط اجتماعی و آزادی‌های سیاسی مطلوب‌تر از گذشته شده است و لذا مایل بودند وضعیت صلح کنونی ادامه داشته باشد.
 افغان‌هایی هم بودند که با اشاره به عدم وجود امنیت کامل درافغانستان، امنیت دوران حکومت طالبان را ترجیح می‌دادند و تصورشان این بود که اگرچه آن امنیت بسیار دیکتاتور مآبانه و آزاردهنده بود اما ۷۰ درصد مردم فقیر افغانستان کار و زندگی حداقلی داشتند؛ اگرچه از آزادی‌های اساسی محروم بوده و شأن اجتماعی آنها زیر پا گذاشته می‌شد.
تضاد امنیت و آزادی به شدت در شرایط امروز افغانستان خود را نشان می‌داد. این ۲ مولفه بزرگ زندگی انسانی اگر چه لازم و ملزوم یکدیگرند و هر دو با هم زمینه‌های رشد و توسعه جوامع انسانی را فراهم می‌کنند اما در شرایط امروز افغانستان این سؤال بزرگ مطرح بود که اگر حاکمان تنها قادر به ارائه یکی از این دو مولفه به مردم باشند کدام یک ارجحیت دارد؟ امنیت  حداقلی طالبان در سایه دیکتاتوری کامل سیاسی و اجتماعی یا آزادی کامل کنونی در کنار ناامنی؟ انتخابات در افغانستان
درافغانستان ۶ ماه پیش از برگزاری انتخابات، کمیسیون مستقل انتخابات تشکیل می‌شود. افراد این کمیسیون که ۷ نفراند، براساس قانون اساسی توسط رئیس جمهوری انتخاب می‌شوند. این کمیسیون تقریبا کل کار نظارتی و اجرایی انتخابات را برعهده دارد. نخستین اقدام کمیسیون انتخابات، ثبت نام از کسانی است که قصد رأی دادن دارند. در حال حاضر حوزه‌های ثبت نام در سراسرافغانستان تشکیل شده و تا ۶ ماه آینده کارثبت نام ادامه خواهد داشت. بررسی و تطبیق شرایط کاندیدا با قانون، فراهم آوردن زمینه اجرای انتخابات و رسیدگی به شکایات برعهده این کمیسیون است. مومنه‌یاری یکی از ۲زن عضو این کمیسیون در گفت‌وگو با خبرنگاران وظایف این کمیسیون را تشریح کرد. او گفت: براساس ماده ۱۵۶ قانون اساسی افغانستان، اداره و نظارت بر تمام انتخاباتی که در افغانستان برگزار می‌شود اعم از ریاست جمهوری،  شوراهای ولایتی،‌ شهرداری‌ها، استانداری‌ها و... با کمیسیون مستقل انتخابات است.
مومنه‌یاری اعضای کمیسیون را ۷نفر عنوان کرد که توسط رئیس‌جمهوری انتخاب می‌شوند. وی ملاک انتخاب اعضا توسط رئیس‌جمهوری را در نظر گرفتن ترکیب قومیتی در افغانستان شامل پشتون‌ها، هزاره‌ها، ازبک‌ها، تاجیک‌ها و دیگر اقوام دانست و گفت: اعضای کمیسیون باید تحصیلات حقوقی داشته و از تجربه کاری نیز برخوردار باشند. ملیت افغانی هم یکی از شرایط عضویت در این کمیسیون است.
تاکنون ۶۰ نفر برای کاندیداتوری ثبت نام کرده‌اند که مهمترین آنها  حامد کرزی رئیس‌جمهوری فعلی، دکتر عبدالله عبدالله رئیس مجلس نمایندگان و عضو جبهه ملی افغانستان، علی‌احمد جلالی‌کارشناس مسائل امنیتی در وزارت امور خارجه آمریکا، زلمی خلیل‌زاد سفیر سابق آمریکا در افغانستان و اشرف غنی‌احمدزی تئوریسین بخش مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه آمریکا هستند.با نگاهی به اسامی کاندیداها، طبیعی است که آمریکا تمایل داشته باشد یکی از ۳نفر آخر به ریاست‌جمهوری افغانستان انتخاب شود.آمریکا موافق ادامه ریاست‌جمهوری کرزی نیست و او را متهم می‌کند که فرصت  ۷ساله پس ازسقوط طالبان را از دست داده، کشت موادمخدر و تجارت آن ادامه دارد، به ناامنی‌ها اضافه شده و فقر و فساد اداری به‌اوج رسیده است. گفته می‌شود افغانستان در حال حاضر جزو ۵ کشور اول دارای فساد اداری در جهان است.
به گفته خبرنگاران افغان: «۷ماه پیش جوبایدن، معاون رئیس جمهوری آمریکا در سفری به افغانستان با کرزی دیدار و او را به ضعف در اداره کشور متهم کرد که حتی قادر نیست با برادرش محمود‌ کرزی که رئیس مافیای قاچاق موادمخدر در افغانستان است برخورد کند، بایدن اسناد و مدارکی را برای اثبات اتهامش داشت و وقتی کرزی به او گفت چه سندی دارد او دست به جیب کرد تا نشان دهد و سپس بدون صرف غذا با کرزی او را ترک کرد. به این دلایل آمریکا دیگر مایل به ادامه ریاست‌جمهوری کرزی نیست، در حالی که کرزی سعی می‌کند با استفاده از شرایطی که طی سال‌های اخیر ایجاد شده و به‌نفع اوست دوباره رئیس‌جمهور شود. او چند ماه پیش ملامحمدعمر، رهبر طالبان در زمان حاکمیت بر افغانستان را برادر خطاب کرد و گفت حاضر است با او مذاکره کند.
 این سخن کرزی در جهت کسب حمایت طالبان و پشتون‌های جنوب افغانستان از ریاست جمهوری خود بود، طالبان در طی ۵ سال حکومت کرزی آرام‌آرام و بدون جنگ نقاطی از افغانستان را تحت سلطه خود درآورده و مایل به ادامه ریاست‌جمهوری او تا تسلط کامل و بدون خونریزی بر افغانستان هستند، چنین شرایطی کرزی را در موقعیت برترنسبت به سایر کاندیداها قرارداده است زیرا طالبان قادرند آرای مردم تحت‌‌تسلط خود را برای کرزی جمع کنند. ایران به‌شدت نسبت به ۳کاندیدای نزدیک به آمریکا حساس و نگران است.
دکتر عبدالله عبدالله نزدیک‌ترین کاندیدا به دیدگاه‌ها و سیاست‌های ایران است اما شانس او برای انتخاب‌شدن کم است. کرزی نیز که با حمایت آمریکا رئیس‌جمهور شد و اکنون به طالبان نزدیک شده است، نمی‌تواند مورد اعتماد ایران قرار گیرد. در حال حاضر کشورهای همسایه ازجمله ایران روی انتخابات افغانستان حساس هستند؛ زیرا عملکرد و سیاست‌های رئیس‌جمهوری آینده افغانستان بر کشورهای همسایه ازجمله ایران اثرگذار است.
به نظر می‌رسد ایران از پتانسیل‌های طبیعی و قوی در افغانستان برای تأثیرگذاری بر انتخابات برخوردار است.
کد مطلب: 7140
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل