​روابط اتحادیه اروپا و آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن

مرضیه اخلاصی
واکنش‌های جهانی به نتایج انتخابات آمریکا، ترکیبی از احتیاط و سکوت بوده‌است. در اروپا دولت‌های آلمان، فرانسه و انگلیس مواضع بسیار محتاطانه‌ای به نتایج اولیه انتخابات آمریکا داشتند و اعلام کردند فارغ از اینکه چه نتیجه‌ای به دست آید، کشورهایشان به همکاری با ایالات متحده آمریکا را ادامه خواهند داد.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۶ قوس ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۵۵
​روابط اتحادیه اروپا و آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن
در این یادداشت، روابط اتحادیه اروپا و کشورهای مهم عضو اتحادیه، با آمریکا در آینده و در دوران پسا ترامپ مورد بررسی قرار خواهدگرفت. اتحادیه اروپا دارای روابط گسترده و استراتژیک با آمریکا است، اما چند سالی است که شاهد اختلافاتی به ویژه در حوزه روابط اقتصادی فیمابین اتحادیه اروپا و ایالات متحده هستیم، و در این یادداشت قصد داریم به این نکته بپردازیم که این اختلافها، درروابط آینده اتحادیه اروپا با آمریکا، تاچه میزان تأثیرگذاری دارد.

 واکنش اروپا به انتخابات آمریکا
واکنش‌های جهانی به نتایج انتخابات آمریکا، ترکیبی از احتیاط و سکوت بوده‌است. در اروپا دولت‌های آلمان، فرانسه و انگلیس مواضع بسیار محتاطانه‌ای به نتایج اولیه انتخابات آمریکا داشتند و اعلام کردند فارغ از اینکه چه نتیجه‌ای به دست آید، کشورهایشان به همکاری با ایالات متحده آمریکا را ادامه خواهند داد.
سیاستمداران اتحادیه اروپا هم به نتیجه انتخابات آمریکا چشم دوخته‌اند. رابطه دو طرف در چهار سال گذشته با تنش همراه بود و این امیدواری وجود دارد که با تکیه بر «ارزش‌ها و تاریخ مشترک» چشم‌انداز بهتری پدیدار شود.
واکنش جوزپ بورل، هماهنگ‌کننده سیاست خارجی این اتحادیه، به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را می‌توان در همین چهارچوب ارزیابی کرد.
او بامداد روز چهارشنبه (چهارم نوامبر) در پیامی توئیتری نوشت، اتحادیه اروپا آماده یک همکاری منسجم و پایدار با ایالات متحده «بر اساس ارزش‌ها و تاریخ مشترک» است.
شارل میشل، رئیس‌شورای اروپایی و اورزولا فن در لاین، رئیس‌کمیسیون اروپا که رهبران اتحادیه اروپا هستند پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا را ستوده‌اند و خواستار روابط قوی‌تر میان دو طرف شده‌اند.
در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، روابط آمریکا با اروپا متشنج بود و به نظر می‌رسد رهبران اروپایی با پیروزی یک دموکرات، که روابط سنتی آمریکا با اروپا را از سر خواهد گرفت، نفس راحتی کشیده باشند.
شماری از رهبران اروپایی از جمله آلمان، فرانسه، و بریتانیا و از طرف دیگر کانادا، پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را تبریک گفته‌اند. وپیروزی او را گامی به جلو در روابط آمریکا و اروپا توصیف کرده‌اند. روابط آمریکا با اتحادیه اروپا و به‌خصوص آلمان که در دوره ریاست جمهوری ترامپ، بشدت تیره شد، در صورت پیروزی قطعی بایدن درانتخابات، مورد بازنگری قرار می‌گیرد و اظهارات ضمنی مقامات اروپایی نیز گویای چنین امیدواری است. البته در اتحادیه اروپا، این موضع سیاسی نیز بسیار مورد توجه و بررسی است که، هیچ‌کس توهم ندارد که زیر نظر بایدن ناگهان همه چیز شگفت‌انگیز خواهد شد. واعتراف می‌کنند که در دوران ترامپ، اعتماد بیش از حد اتحادیه اروپابه آمریکا، ضربه سختی به وجهه سیاسی واستقلال اتحادیه اروپا وارد کرد. اروپاییان به روابط با ایالات متحده حتی دردوران بعد از ترامپ هم با دیده تردید نگاه می‌کند. ودرخواست بازتعریف منطقی وجدیدی برای از سرگیری مجدد روابط استراتژیک در دوران جدید سیاسی را دارند؛ و درنظر دارند معیارهای جدید برای منافع دوسویه تعیین کنند.

بایدن و اروپا
 قطعاً با پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، اتحادیه اروپا به بازسازی روابط خود با آمریکا اقدام خواهد کرد و متقابلاً آمریکا نیز چنین سیاستی را در پیش خواهد گرفت.
روابط اروپا و آمریکا در دوران ترامپ لطمه خورده‌است و برای بازگرداندن شرایط پیش از ترامپ نیازمند زمان است که البته هر دو طرف، کار دشواری در پیش دارند.
انتخابات ریاست جمهوری در فرانسه نزدیک است و امانوئل ماکرون برای پیروزی تلاش می‌کند، اما با تغییر و تحولاتی که در آمریکا به احتمال زیاد اتفاق خواهد افتاد، باید نگران آینده سیاسی خود به ویژه انتخابات ریاست جمهوری باشد. ماکرون البته، امیدوار است باتوجه به پیروزی بایدن، بتواند اعتباری را که دردوران ترامپ از دست داد در داخل بازیابد؛ و برای دور دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه نیز پیروز شود.
انتخابات آمریکا علاوه‌بر تأثیراتی که در درون این کشور خواهد گذاشت، که به شورش و درگیری داخلی تعبیر می‌شود، تأثیرات خارجی خود را نیز خواهد داشت. آمریکا پس از انتخابات ریاست جمهوری دیگر آن آمریکای سابق نخواهد بود، فضای دوقطبی ایجاد شده در این کشور، از قدرت و نفوذ و تأثیر رئیس‌جمهور خواهد کاست، چه این رئیس‌جمهور ترامپ باشد چه بایدن.
کشورهای اروپای غربی بیشتر به جو بایدن تمایل دارند در حالی‌که کشورهای شرق اروپا حامی دونالد ترامپ هستند. کشورهای بزرگ عضو اتحادیه اروپا نظیر آلمان و فرانسه نیز به پیروزی بایدن در انتخابات گرایش دارند. این کشورها بارها اعلام کرده‌اند خواهان کاهش تنش میان اروپا و آمریکا در موضوع مذاکرات تجاری هستند.
در مجموع به نظر می‌رسد که، روابط آمریکا با اتحادیه اروپا و به‌خصوص آلمان که در دوره ریاست جمهوری ترامپ، بشدت تیره شد، در صورت پیروزی بایدن در انتخابات، مورد بازنگری قرار می‌گیرد و اظهارات ضمنی مقامات اروپایی نیز گویای چنین امیدواری است. واز مجموع اظهار نظرهای مسئولان در اتحادیه اروپا می‌توان این نتیجه را گرفت که: اتحادیه اروپا آماده است تا رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا را برای حل و فصل همه مسائل مورد اختلاف، دعوت کند.
اتحادیه اروپا با وجود اختلافات با آمریکا همچنان در صدد است که روابط استراتژیک بین دو طرف افزایش پیداکند؛ و در همین راستا سران کشورهای مهم اروپایی در پیامهایی به بایدن اعلام کردند که، دوستی آمریکا و اروپا اجتناب‌ناپذیر است؛ و برای چیره شدن بر چالش‌های امروز کارهای زیادی هست که باید انجام دهیم. بیایید با هم کار کنیم. در عین حال اعلام کرده‌اند که، قطب بندی عمیق در آمریکا باید هشداری برای اروپا باشد، که دموکراسی در خطر است و این اختلافات در آمریکا، به اتحادیه اروپا هم امکان سرایت دارد؛ و این آشوبها، نیز می‌تواند آسیب جدی برای حفظ اتحادیه اروپا باشد. همچنین نکته مهم این است که، اروپا،انتخابات آمریکا را فرصت و زمینه ای، برای رهایی و استقلال از آمریکا می‌داند. در دوره بایدن کشورهای اروپایی، ازجمله فرانسه، بریتانیا و آلمان تمایل زیادی خواهند داشت تا نقش محوری‌تری را در معادلات بین‌المللی ایفا کنند.
اتحادیه اروپا، در صدد است که در کنار ایالات متحده آمریکا و چین به عنوان یک طراح جهانی وزنه بسیار قوی تری نسبت به قبل ایجاد کند؛ و شرایط فعلی داخلی آمریکا (در دوران انتخابات و پس از آن) و افول قدرت آمریکا، می‌تواند فرصت بیشتری را برای اتحادیه اروپا ایجاد کند که در عین گسترش روابط با آمریکا در دوره جدید و پسا ترامپ، با بازسازی توان داخلی، تأثیرگذاری قابل توجهی را در حوزه سیاست بین‌الملل داشته باشد.

انتظارات اروپا از بایدن
مقامات اروپایی، اعلام کردند از رئیس‌جمهور جدید آمریکا انتظارات زیادی دارند. مهم‌ترین این درخواست‌ها برای گسترش روابط به شرح ذیل است:
 اتحادیه اروپا خواستار لغو اعمال تعرفه بر واردات فولاد و آلومینیوم از اروپا به آمریکا است و همچنین سیگنال‌هایی را در رابطه با تمایل خود برای حل مناقشه بر سر تخصیص یارانه به دو شرکت هواپیماسازی بوئینگ و ایرباس به طرف آمریکایی مخابره کرده‌است. آمریکا چند ماه پیش و بر اساس حکم سازمان تجارت جهانی بر ۷٫۵ میلیارد دلار واردات کالا از اروپا تعرفه اعمال کرده و بهانه این اقدام تخصیص یارانه از سوی اروپایی‌ها به شرکت ایرباس بوده‌است.
اخیراً اروپایی‌ها هم توانسته‌اند در سازمان تجارت جهانی تخلف آمریکا در تخصیص یارانه به بوئینگ را ثابت کرده و مجوز اعمال تعرفه بر واردات ۴ میلیارد دلار کالا از آمریکا را بگیرند.
اتحادیه اروپا، مخالف توقف همکاری‌های ایالات متحده با سازمان بهداشت جهانی بوده و از مواضع ترامپ مبنی بر اینکه این ساختار در گسترش بیماری همه گیر ویروس کرونا نقش داشته، حمایت نکرده و چنین سخنانی را غیرسازنده نامیده بود؛ بنابراین انتظار دارد که ایالت متحده، مجدد، به همکاری با سازمان بهداشت برای مقابله با کرونا، ادامه دهد.
ترامپ دسته جمعی چین، روسیه و اتحادیه اروپا را به عنوان جدی‌ترین مخالفان ایالات متحده معرفی کرده‌است. اروپا گفته‌است که چنین موضع‌گیری باید متوقف شود.»
اتحادیه اروپا، پیشنهاد انعقاد «توافق جدید فراآتلانتیکی» پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را داد. این توافقنامه‌ای است که روابط بین اتحادیه اروپا و ایالات متحده را در همه زمینه‌ها- از دفاعی گرفته تا تجاری- تنظیم می‌کند. موضوع دیگر در روابط بین ایالات متحده و متحدان اروپایی آن هزینه‌های دفاعی در داخل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است. وآمریکا درصدد است تا کشورهای اروپایی هزینه بیشتری برای حضور در ناتو بپردازند.
دولت‌های اروپایی، انتظار دارند که دولت جدید آمریکا، خروج از معاهده آب و هوایی پاریس را ملغی کند؛ و مجدد به این معاهده بین‌المللی بازگردد. مقام‌های اتحادیه اروپا در پی پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا از افزایش تلاش‌ها برای رسیدن به توافق تجاری با بریتانیا برای دوره پس از برگزیت خبر دادند. لازم است ذکر شود که، جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، اتخاذ راهبرد و رویکرد برای مذاکره با اتحادیه اروپا را به انتخابات آمریکا گره زده‌است.
اروپایی‌ها دربارهٔ خودمختاری استراتژیک بسیار صحبت کرده‌اند زیرا آنها مشکوک هستند که چقدر واقعاً می‌توانند به آمریکا اعتماد کنند تا در روابط با اتحادیه اروپا سرمایه‌گذاری کند و مواردی مانند ناتو را تقویت کند.
اگر بایدن دوباره به توافقنامه آب و هوایی پاریس و سازمان جهانی بهداشت پیوست، و در خروج نیروهای آمریکایی از آلمان تجدید نظر کرد وکم کم ریاست جمهوری خود را با زدن دکمه تنظیم مجدد آغاز کرد، دریچه‌ای برای اروپا وجود دارد. در مجموع باید گفت، انتظارات اتحادیه اروپا از آمریکا و تنشهای مختلفی که درروابط، فیما بین کشورهای فراآتلانتیک در طی چند سال گذشته ایجاد شده‌است، باعث شد که اروپاییان، نسبت به نتایج انتخابات آمریکا، واکنش خوش‌بینانه داشته باشند و منتظر باشند که تغییرات در روابط ایجاد شوند. اما درعین حال احتیاط در واکنش را اتخاذ کردند؛ زیرا روابط اروپا و آمریکا در دوران ترامپ لطمه خورده‌است و برای بازگرداندن شرایط پیش از ترامپ نیازمند زمان است که البته هر دو طرف، کار دشواری در پیش دارند. در سال‌های اخیر ایالات متحده دیگر یک هم‌پیمان مهربان برای اروپا نبوده‌است. این واقعیت استراتژیک تغییر نخواهد کرد، خواه جو بایدن انتخاب شود یا دونالد ترامپ.» واروپا می‌داند که همکاری با آمریکای بایدن نیز «هزینه‌های خاص خودش را برای اروپا خواهد داشت»
 در نهایت باید گفت که: انتظارات جدی از رئیس‌جمهور جدید آمریکا وجود دارد و امید آن می‌رود که برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا به بازگشت این کشور به تجارت چندجانبه در حوزه بین‌الملل منجر شده و به حل اختلافات می‌انجامد. اتحادیه اروپا، فارغ از هر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، خواستار اتخاذ رابطه جدید با آمریکاست؛ که این رابطه به همکاری‌های نوین منجر شود. مسئولین اتحادیه اروپا اعلام کرده‌اند که، عمل دیپلماتیک است که از ابراز تمایلات سیاسی خودداری کنیم ولی ابراز خوشحالی از نتیجه انتخابات هفته گذشته آمریکا اقدام اشتباهی نیست. این مسئله مخفیانه‌ای نیست که طی ۴ سال گذشته روابط آمریکا و اروپا پیچیده شده‌است.
روابط واشینگتن و بروکسل در دوره ریاست جمهوری ترامپ به شدت سرد و تیره و تار بوده‌است، از حمایت ترامپ از برگزیت گرفته تا کاهش اهمیت جایگاه اتحادیه اروپا در سیاست خارجی آمریکا و خروج ایالات متحده از توافقنامه‌های مهم بین‌المللی. بسیاری در اروپا امیدوار بودند، تا انتخابات آمریکا منجر به روی کار آمدن رئیس‌جمهور جدیدی شود که سیاست این کشور را در زمینه‌های مختلف از تغییرات آب و هوایی گرفته تا تجارت خارجی و ناتو و توافق هسته‌ای ایران تغییر دهد. واز بازگشت واشینگتن به میز مذاکره دربارهٔ توافق اقلیمی پاریس، ایران و سازمان بهداشت جهانی حمایت خواهند کرد. با وجود استقبال ضمنی سران کشورهای اروپایی و سران اتحادیه اروپا از انتخاب بایدن به عنوان رئیس‌جمهور جدید آمریکا، با توجه به مواردی که به آنها اشاره شد، هنوز اتحادیه اروپا، از اینکه تغییرات اساسی در رویکرد آمریکا، بعد از انتخابات ریاست جمهوری به وجود بیاید، اطمینان ندارد. ونمی‌توان انتظار داشت که تغییرات بزرگ و سریعی به وجود آید و بی‌اعتمادی که شکل گرفته‌است بر روابط اروپا و آمریکا تأثیری عمیق گذاشته‌است.
این گونه به نظر می‌رسد که پس از پیروزی بایدن در انتخابات، در اولین فرصت با سفر به اروپا مجدداً به پیمان آب و هوایی پاریس بپیوندد و قصد مذاکرات هسته‌ای با ایران را داشته باشد. اما با وجود موارد متعددی مانند، درگیری‌های به وجود آمده بر سر تأمین هزینه‌های نظامی ناتو و کارزار آمریکا علیه شرکت هواوی، کمپانی بزرگ فناوری چین و همچنین اختلافات مربوط به پروژه نورداستریم۲ بهبود روابط ساده به نظر نمی‌رسد.
کد مطلب: 94803
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل