محمدجواد رنجکش: آمریکا نمی‌خواهد طالبان از صحنه سیاسی افغانستان حذف شود

یک کارشناس مسائل بین‌المللی معتقد است: گروه شبه نظامی طالبان اهرم فشار و ابزار نفوذ پاکستان، برای بازیگری این کشور در سپهر رویدادهای سیاسی افغانستان است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۹ دلو ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۱۱
محمدجواد رنجکش: آمریکا نمی‌خواهد طالبان از صحنه سیاسی افغانستان حذف شود
به گزارش پیام آفتاب، «محمدجواد رنجکش» استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی و بین‌المللی در مورد نقش طالبان در روابط افغانستان و پاکستان گفت: «حمایت پاکستان از گروه طالبان، ریشه‌های تاریخی دارد و به دوران اشغال افغانستان از سوی اتحاد جماهیر شوروی برمی‌گردد. کشورهای ایران و پاکستان به‌عنوان دو کشور همسایه مسلمان افغانستان، درصد حمایت از گروه‌های داخل و مجاهدان افغان، در مقابله با اشغال این کشور از سوی شوروی بودند. بحث تأسیس مدارس دینی در پاکستان و مکاتبی مانند دیوبندی و نقشبندی در افغانستان قدمت تاریخی دارد و به قبل از تهاجم شوروی به افغانستان بر می‌گردد. قرابت‌های قومی، نژادی و زبانی بین جمعیت پشتون نشین پاکستان و پشتون‌های افغانستان وجود دارد.»

استاد دانشگاه فردوسی مشهد افزود: «طالبان علوم دینی افغان که در مدارس دینی پاکستان به تحصیل علوم دینی مشغول بودند، ابتدا برای تحصیلات دینی و بعداً برای ابزار نفوذ پاکستان تبدیل شدند تا بتوانند در تحولات سیاسی و نظامی افغانستان نقش تأثیر گذار داشته باشند. پاکستان با حمایت از طلاب دینی پشتون افغان که در این کشور تحصیل می‌کردند و با دادن آموزش نظامی و در اختیار قرار دادن تجهیزات نظامی به این گروه سعی داشت در آینده قدرت افغانستان، نقش عمده‌ای داشته باشد. گرچه آمار دقیقی از جمعیت افغانستان وجود ندارد، اما با توجه به حدس و گمانه‌ها حداقل ۳۵ درصد جمعیت افغانستان را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند. ادعای پشتون‌ها این است که بیش از نصف جمعیت افغانستان هستند و ریشه‌های مشترک نژادی، قومی، قبیله‌ای، زبانی و مذهبی با پاکستان دارند و به نوعی از حمایت این کشور برخوردار هستند.»

رنجکش دربارهٔ روابط ایران و افغانستان نیز گفت: «حمایت ایران از گروه‌های سیاسی و قومی افغانستان هیچ گونه تهدیدی برای امنیت ملی این کشور محسوب نمی‌شود. کشورها در سیاست خارجی یک نوع دوراندیشی برای آینده قدرت در محیط پیرامونی خود دارند. بهترین حالت برای هر کشوری با روی کار آمدن دولت جدید در کشور همسایه، این است که با مراودات سیاسی، بیشتر منافع را برای کشور خود به همراه داشته باشد. این موضوع باعث می‌شود که کشورهای همسایه نسبت به وضعیت همدیگر بی‌تفاوت نباشند.»

این کارشناس مسائل بین‌المللی تصریح کرد: «دولتمردان پاکستانی در زمان جهان دوقطبی و جنگ سرد در جبهه شوروی نبودند، و مورد حمایت آمریکا و در اردوگاه غرب قرار داشتند. پاکستان به علت ویژگی مشترک با افغانستان، تمایل داشت که در تحولات این کشور درکسب سهمیه‌های قدرت نقش داشته باشد و تلاش کرد که از جمعیت طالبان به هر نحو حمایت کند. حکومت طالبانی و پشتون‌ها که بر سر قدرت باشد منافع امنیتی و سیاسی پاکستان تأمین می‌شود و بیشترین مبادلات تجاری و مراودات سیاسی را با پاکستان خواهند داشت.»

وی گفت: «محور چین و بندر گواتر که محور ترانزیتی کالا است که چینی‌ها کالاهای خود را به پاکستان می‌فرستند و پاکستان هم با ترانزیت کالا به افغانستان در طرح‌های آینده، می‌تواند مبادلات تجاری به آسیای مرکزی را تقویت کند. همه این منافع زمانی تأمین می‌شود که پشتون‌ها و طالبان بتوانند قدرت را درآینده افغانستان در اختیار داشته باشند.»

رنجکش در ادامه صحبت‌های خود افزود: «رابطه آمریکا و طالبان را باید به دو بخش تقسیم کرد. در زمان حمله شوروی به افغانستان، آمریکا به‌صورت تلویحی از پاکستان در تشکیل گروه طالبان و تجهیز گروه‌های جهادی حمایت می‌کرد تا بتوانند در فضای جنگ سرد در مقابل شوروی ایستادگی کنند و این تا زمانی است که شوروی در افغانستان حضور داشت. بعد از فروپاشی شوروی و رفع خطر این کشور بحث انتقال قدرت در افغانستان و منافع آمریکا در این کشور مطرح می‌شود. با توجه به اینکه ایران یکی از کشورهای ذی نفوذ درمیان هزاره‌ها و تاجیک‌های افغانستان است، آمریکا مایل نبود که یک حکومت متمایل به ایران در افغانستان شکل گیرد؛ بنابراین در شرایط اضطراری از طالبان حمایت کرد و تا سال ۲۰۰۱ که حادثه ۱۱ سپتامبر اتفاق افتاد و بهانه‌ای برای لشکر کشی آمریکا به افغانستان و سقوط حکومت طالبان شد.»

این کارشناس مسائل سیاسی گفت: «در خاطره نویسی‌های مقامات آمریکایی، حمایت از طالبان مشهود بوده و علناً این موضوع حمایت از طالبان را عنوان کردند. آمریکایی‌ها مخالف ایدئولوژیک و عقیده‌ای با طالبان نیستند چنان‌که در شرایط کنونی نیز مذاکراتی برای آینده افغانستان با طالبان دارند. آمریکایی‌ها همیشه به چشم‌انداز آینده قدرت طالبان در افغانستان، نگاه می‌کنند و درصدد حذف این گروه در صحنه سیاسی افغانستان نیستند. دولت آمریکا، طالبان را به لحاظ جمعیتی و نظامی یک گروه قوی می‌بیند و درصدد است، که سهمی از قدرت آینده افغانستان را به این گروه دهد. ایالات متحده در تعاملات سیاسی پاکستان و طالبان آگاهانه رفتار می‌کند و خواهان حفظ نفوذ خود در این کشور است.»
کد مطلب: 91871
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل