راهبرد هوشمندانه روسیه در افغانستان

در یک و نیم دهه اخیر، روسیه و آمریکا اهداف عمدتاً مشابهی در افغانستان داشته‌اند که اصلی‌ترین آنها جلوگیری از آشوب و پیشگیری از تبدیل مجدد افغانستان به پناهگاه امن تروریست‌ها بوده‌است.
تاریخ انتشار : شنبه ۱۶ جدی ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۳۲
راهبرد هوشمندانه روسیه در افغانستان
در یک و نیم دهه اخیر، روسیه و آمریکا اهداف عمدتاً مشابهی در افغانستان داشته‌اند که اصلی‌ترین آنها جلوگیری از آشوب و پیشگیری از تبدیل مجدد افغانستان به پناهگاه امن تروریست‌ها بوده‌است. اگرچه این همگرایی به آمریکا و روسیه فرصت داده‌است تا با یکدیگر همکاری کنند، اما در اصل، اختلافات مهمی بین طرفین وجود دارد. نشریه آمریکایی فارن افرز نوشت: اگرچه هر دو کشور خواهان ثبات افغانستان هستند، اما تعریف آنها از ثبات بسیار متفاوت است؛ به طوری که، رویکرد آمریکا ایجاد دولت مرکزی مقتدر در کابل و نیروی امنیتی ملی مجهز و آموزش دیده‌است؛ حال آنکه روسیه با طیف وسیعی از فعالانی همکاری می‌کند که برخی از آنها با دولت کابل مستقیماً رقابت می‌کنند. مسکو حتی به فکر همکاری با طالبان نیز بوده و به مشروعیت این گروه، که همچنان امنیت دولت افغانستان و آمریکا و ناتو را تهدید می‌کند، کمک کرده‌است. در چند سال اخیر، شکاف بین راهبردهای آمریکا و روسیه [در قبال افغانستان] بیشتر شده‌است. روسیه معتقد است که رویکرد آمریکا کارآمد نبوده و اراده سیاسی واشینگتن برای تداوم مداخله در افغانستان به زودی از بین خواهد رفت، و از همین رو، روسیه باید به تنهایی برای مقابله با بی‌ثباتی در افغانستان آماده شود. از نظر روسیه، این چالشی جدی است اما در عین حال، فرصتی برای تضعیف آمریکا فراهم می‌کند.
شکاف فزاینده: زمانی که آمریکا در سال ۲۰۰۱ به افغانستان حمله کرد، منافع آمریکا و روسیه در افغانستان به هم نزدیک بودند. هر دو کشور به دنبال ریشه‌کنی القاعده و گروه‌های تروریستی وابسته به آن بوده و نمی‌خواستند که افغانستان بار دیگر به بهشت امن تروریست‌ها تبدیل شود. از سال ۱۹۸۹ که نیروهای شوروی از افغانستان خارج شدند، مسکو از بروز خلأ سیاسی و به تبع آن، ظهور افراط‌گرایی و تهدیدات تروریستی در افغانستان نگران بود. اگرچه مسکو از احتمال حضور نظامی طولانی مدت آمریکا نگران بود، اما عملیات‌های ناتو و آمریکا را تحمل کرد با این امید که این عملیات‌ها به ثبات جنوب و مرکز آسیا کمک کند. در دولت اوباما، همکاری بین روسیه و آمریکا در افغانستان به اوج خود رسید، به طوری که مسکو با انتقال تجهیزات و تدارکات نیروهای آمریکا و ناتو از طریق قلمرو روسیه موافقت کرد، به نیروهای افغان مورد حمایت آمریکا، هلیکوپتر Mi-۱۷ روسی فروخت و برای مهار تولید تریاک و نابودی تجارت مواد مخدر با آمریکا همکاری کرد.
با این حال، اعتماد روسیه به تعهد آمریکا (و توانایی اجرای آن) در افغانستان با گذشت زمان از میان رفت. مسکو برای دفاع از منافع خود و فروپاشی احتمالی دولت کابل، شروع به ارایه راهبرد خاص خود کرد. تصرف اوکراین توسط روسیه در سال ۲۰۱۴، باعث سردی روابط امریکا- روسیه شد و تمایل مسکو به حمایت از واشینگتن [در افغانستان] را کاهش داد. با وجود این حمایت از تداوم حضور آمریکا، مسکو از راهبرد جدید آمریکا در قبال افغانستان ناامید شده‌است. از نظر مسکو، راهبرد جدید آمریکا که شامل افزایش متوسط تعداد نیروهای نظامی، تجدید تمرکز بر مقابله با تروریسم و جدول زمان‌بندی باز است، راهبردی مثل راهبردهای قبلی بوده و در راستای رویکرد دولت اوباماست. اهداف کرملین: در سال‌های اخیر، روسیه طیفی از مانورهای سیاست خارجی در خاورمیانه را اجرا کرده‌است که هدف آن کسب منافع اقتصادی و سیاسی و تحکیم موقعیت روسیه به عنوان بازیگر کلیدی در حل مناقشات آینده بوده‌است. مداخله روسیه در افغانستان در راستای گسترش این راهبرد بوده و هدف آن اکنون از تضمین ثبات افغانستان فراتر می‌رود. روسیه به دنبال توسعه شبکه ارتباطات و تجهیزات خاص خود است تا در صورت فروپاشی دولت مرکزی افغانستان از منافع روسیه دفاع کند. همچنین روسیه به دنبال تحکیم موقعیت خود به عنوان بازیگر منطقه‌ای است تا بر شهرت بین‌المللی خود به عنوان یک قدرت مهم در بحران‌های جهانی، بیفزاید. مداخله فزاینده روسیه در افغانستان شامل پیشنهادات سرمایه‌گذاری در امور تجاری، کمک‌های سیاسی، برنامه‌های فرهنگی و حمایت مالی و نظامی از دولت مرکزی، کارگزاران قدرت در شمال افغانستان و طالبان می‌شود. در سال ۲۰۱۴، روسیه در کابل یک مرکز فرهنگی بازگشایی و از سال ۲۰۱۶، ده‌ها هزار کلاشینکف و میلیون‌ها قبضه مهمات برای دولت افغانستان فراهم کرده‌است. بسیاری از افسران نظامی، پرسنل سرویس امنیتی و دیپلمات‌های روسیه در افغانستان کسب تجربه کرده‌اند که سابقه آن به جنگ شوروی-افغانستان بازمی‌گردد. بخش قابل توجهی از مقامات افغان و افسران نظامی آن در روسیه تحصیل کرده و آموزش دیده‌اند. دولت روسیه در همگامی با هر گروه افغان که به نظرش از نفوذ زیادی برخوردار است، آزاد بوده و مقید به پیروی از ایدئولوژی یا ارزش‌های خاصی نیست. رویکرد روسیه در افغانستان بازتابی از راهبرد موفقیت‌آمیز مسکو در سوریه است. در هر دو کشور، روسیه از ضعف و تردید آمریکا بهره‌برداری کرده‌است. مسکو با میزبانی از مذاکرات افغانستان، نقش خود را در راه‌حل نهایی تضمین کرده و با جهت دهی به اوضاع، از یک طرف تداوم نفوذ خود در افغانستان را تضمین کرد و از طرف دیگر، آمریکا را به پذیرش نقش روسیه در افغانستان مجبور ساخته‌است. روسیه در سوریه اهداف خود را با نیروی نظامی انجام داد اما در افغانستان از روابط خود با بازیگران کلیدی سیاسی و همچنین نفوذ تجاری و فرهنگی خود استفاده کرد.
ترجمه: شورای راهبردی آنلاین
کد مطلب: 77079
لينک کوتاه خبر: https://goo.gl/4xrZQ6
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل