جنبش ملی اسلامی افغانستان

تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۳ قوس ۱۳۸۶ ساعت ۱۵:۱۵
جنبش ملی اسلامی افغانستان
 درباره جنبش ملی اسلامی افغانستان (National Islamic Movement of Afghanistan)، مطالبی در کتاب آغاز و فرجام جنبش های سیاسی در افغانستان، آمده است که فشرده آن در این جا نقل می شود: « پس از سقوط رژیم کمونیستی و درگیر شدن نیروهای جهادی با یکدیگر گروه جدیدی به نام جنبش ملّی اسلامی افغانستان، بر محور ملیشیاهای ازبک به رهبری ژنرال عبدالرشید دوستم عضو سابق حزب دموکراتیک خلق افغانستان ( شاخه ی پرچم) در ماه جوزای سال۱۳۷۱، در شهر مزار شریف تأسیس شد. اعضای مؤسس جنبش ملّی اسلامی در ابتدا شامل بخشهایی از احزاب جهادی مانند جمعیت اسلامی، حزب اسلامی، حزب وحدت اسلامی، حرکت اسلامی، حرکت انقلاب اسلامی، محاذ ملّی اسلامی، جبهه ی ملّی نجات، و نیز اتحادیه ی اسلامی ولایات شمال افغانستان به سرپرستی آزاد بیگ، فرقه [= لشکر] ی۸۰ ، مربوط به سید منصور نادری، فرقه ی ۵۳ مربوط به جنرال دوستم، لوای ۷ میکانیزه ی حیرتان مربوط به جنرال مؤمن، فرقه ی۲۰ قندز، و فرقه ی ۱۸ دهدادی می شد. کنگره یا مجمع عمومی مؤسسان جنبش ملّی اسلامی از تاریخ ۱۰ الی ۱۱ جوزا (= خرداد) ۱۳۷۱ با شرکت ۵۰۰ تن از فرماندهان، امرا و نمایندگان احزاب جهادی و بقایای نیروهای مسلّح رژیم کمونیستی و شخصیت های علمی، اجتماعی و فرهنگی در شهر مزار شریف تشکیل شد و قطعنامه ای را در ده ماده به تصویب رسانید. در این قطعنامه کلیات ساختار تشکیلاتی و جهت گیری های سیاسی، اجتماعی و عقیدتی جنبش ملّی اسلامی افغانستان اعلام گردید. جنبش ملّی اسلامی اهداف خود را تأسیس حکومت اسلامی مبتنی بر احکام فقهی دو مذهب عمده ی تسنّن و تشیع، تعمیم دموکراسی و آزادی بیان در چهار چوب قوانین اسلامی، حفظ تمامیت ارضی افغانستان، تأمین عدالت اجتماعی و برابری اقوام و ملّیت های ساکن این کشور اعلام نموده و خواستار نظام سیاسی فدرالی و تغییر سیستم اداری افغانستان گردید.
جنبش ملّی اسلامی به زودی به عنوان گروه سیاسی مربوط به ملّیت ازبک تبارز کرد و با ملّیت های دیگر اعم از پشتون، تاجیک و هزاره به اشکال مختلف درگیر شد. این جنبش که در ابتدای سقوط رژیم کمونیستی در بیرون راندن حزب اسلامی از شهر کابل و دفاع از این شهر در برابر حملات بعدی نیروهای حکمتیار نقش مهمی به عهده داشت، در سال ۱۳۷۲ با حزب اسلامی حکمتیار و حزب وحدت اسلامی شاخه ی عبدالعلی مزاری، برای براندازی دولت استاد برهان الدین ربانی تحت عنوان "شورای هماهنگی انقلاب اسلامی افغانستان" ائتلاف نمود. این ائتلاف جنگ خونینی را در کابل آغاز کرد که در  نتیجه ی آن تلفات و خسارات سنگینی بر مردم این شهر وارد شد. جنبش ملّی اسلامی، گرفتار اختلافات داخلی نیز گردید. در سال ۱۳۷۵، محمد نسیم مهدی از فرماندهان سابق حزب اسلامی که به جنبش ملّی پیوسته بود از این جنبش انشعاب نموده و خود را جنبش اسلامی خواند و سپس آشکارا مانند سایر فرماندهان حزب اسلامی به طالبان پیوست. در سال ۱۳۷۶ ژنرال عبدالملک، تسلیم طالبان شده و زمینه ی سقوط مزار شریف را به دست این گروه فراهم ساخت، اما پس از قیام مردم، تغییر موضع داده و خود را رهبر جنبش ملّی اعلام کرد و به دولت استاد ربانی پیوست. چندی بعد دوستم که به ترکیه رفته بود به افغانستان برگشت و ژنرال عبدالملک را فراری ساخته بار دیگر رهبری جنبش ملّی را به عهده گرفت. با سقوط دوباره ی سمت شمال و شهر مزار شریف به دست طالبان در سال ۱۳۷۷، ژنرال دوستم برای دومین بار فراری شد و جنبش ملّی عملاً از پا در آمد ، لیکن تلاش های دوستم برای احیای جنبش ملّی ادامه یافت و او در صفِ مقاومت ضد طالبان تا سقوط این گروه به کار و پیکار ادامه داد.»(۱)
پس از تحولات یازدهم سپتامبر و تأسیس دولت حامد کرزی، دومین مجمع عمومی جنبش ملی اسلامی افغانستان، با فاصله ی ده سال از مجمع اول آن در روز های ۳۰ و ۳۱ ماه ثور۱۳۸۱ در شهر مزار شریف برگزار شد. در این گرد همایی از موافقتنامه های بن پشتیبانی به عمل آمد و مرامنامه و اساسنامه ی جنبش باز سازی شد، اما رسماً از آقای دوستم به عنوان رهبر حزب، بخاطر مصلحت های سیاسی ذکری به عمل نیامد و این حزب در سال ۱۳۸۴، بنام سید نورالله، در وزارت عدلیه ثبت شد. گفتنی است که در مرامنامه ی جنبش ملی اسلامی، از استقرار قوای حافظ صلح ملل متحد، در شهر کابل و در شهر های بزرگ دیگر افغانستان حمایت شده است.
۱- مصباح زاده، سید محمد باقر، آغاز و فرجام جنبش های سیاسی در افغانستان، شرکت کتاب شاه محمد، چاپ اول، سال۱۳۸۴، ص ۳۴۷-۳۴۹.  

کد مطلب: 447
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل