پشت کانکوری‌ها بخوانند/ معرفی دانشگاه‌های دولتی پایتخت

پیام آفتاب: به جهت تسهیل در امر انتخاب رشته محصلان لیسه‌های کشور که در مقطع امتحان کانکور می‌باشند و انتخاب کردن رشته و دانشگاهی که قصد تحصیل در آن را دارند، اقدام به ایجاد پرونده ویژه دانشجویی کردیم، یکی از اموری که در این زمینه ضروری به نظر می‌رسد نگاهی به وضعیت دانشگاه‌های کشور است که به این منظور از دانشگاه‌های دولتی پایتخت آغاز کردیم.
تاریخ انتشار : شنبه ۶ جدی ۱۳۹۳ ساعت ۱۴:۲۳
پشت کانکوری‌ها بخوانند/ معرفی دانشگاه‌های دولتی پایتخت
به جهت تسهیل در امر انتخاب رشته محصلان لیسه‌های کشور که در مقطع امتحان کانکور می‌باشند و انتخاب کردن رشته و دانشگاهی که قصد تحصیل در آن را دارند، اقدام به ایجاد پرونده ویژه دانشجویی کردیم، یکی از اموری که در این زمینه ضروری به نظر می‌رسد نگاهی به وضعیت دانشگاه‌های کشور است که به این منظور از دانشگاه‌های دولتی پایتخت آغاز کردیم.
در جدول زیر به اخصار مهمترین اطلاعات دانشگاه‌های دولتی پایتخت تنظیم شده است.
 
جدول خلاصه مشخصات دانشگاه‌های پایتخت (برگرفته از اطلاعات وزارت تحصیلات عالی)
ردیف دانشگاه(پوهنتون) رئیس تعداد
دانشکده
دانشکده(پوهنزی‌)ها تعداد دانشجو سال افتتاح پروگرام ماستری پروگرام دکتری (PhD)
1 دانشگاه کابل پوهنوال حبیب‌الله حبیب 15  زراعت، کمپیوتر ساینس، اقتصاد،‌ انجینری، هنرهای زیبا، زمین شناسی، شرعیات، ژورنالیزم، زبان و ادبیات، حقوق، فارمسی، روانشناسی، ساینس، علوم اجتماعی، وترنری بیش از 22 هزار 1311 در برخی رشته‌ها دارد بزودی دررشته های پشتو و زبان فارسی
2 دانشگاه طبی کابل دکتر شيرين آقا ظريف 4 فاکولته طب، فاکولته ستوماتولوژي،
فاکولته نرسنگ با پرستاري، فاکولته صحت عامه
علوم متمم صحي (در حال تاسیس)
1000 نفر پسر و 736 نفر دختر 1311 دکتوری و لیسانس ندارد
3 دانشگاه پولی تخنیک کابل پوهندوي دوکتورعـزت الله عامد 5 پوهنزی جيولوجي ومعادن، پوهنزی الکتروميخانيک، پوهنزی تکنالوژي کيمياوي، پوهنزی ساختماني، پوهنزی انجنـيري کمپيوتر و انفورماتيک نامعلوم   ندارد ندارد
4 پوهنتون تعلیم تربیه کابل - 6 زبان وادبيات، علوم طبيعي، علوم اجتماعي، تربیت بدنی،‌ تعليمات مسلکي، پوهنزی تعليمات اختصاصی بیش از 6200 60سال سابقه و تاسیس در قالب جدید در سال 1382 در برخی رشته‌ها  در برخی رشته‌ها 

قابل ذکر است که این اطلاعات از وبسایت‌های دانشگاه‌ها و نیز وب‌سایت وزارت تحصیلات عالی جمع‌آوری شده است.
توضیحات کامل هر دانشگاه در ذیل آمده است:
1.پوهنتون کابل
پوهنتون کابل بزرگترين و قديمي‌ترين مؤسسه تحصيلات عالي در افغانستان مي‌باشد. اين پوهنتون در طول تاريخ خود از سال 1932م به اين طرف نه تنها زمينۀ تحصيل را براي تعداد عظيمي از افغانها مساعد نموده، بلکه با جلب نمودن توجه محصلين از کشورهاي منطقه شهرت به سزايی در منطقه کسب نموده است. پوهنتون کابل از يک فرهنگ غني، قدامت، برتري اکادميک برخوردار بود که در اثر چند دهه جنگ و بي ثباتي داخلي در افغانستان ويران گرديد.
 ماموريت :
ماموريت پوهنتون کابل اين است که جوانان افغان اعم از ذکور واناث را قادر بسازد تا از اندوخته هاي علمي جهان به مفاد اقتصادي، فرهنگي و تاريخي افغانستان استفاده کنند تا در زمينۀ کسب دانش جديد با پابنديي به ارزش هاي اسلامي واصول دموکراتيک که در قانون اساسي افغانستان وجود دارد، کوشا باشند.
هدف پوهنتون کابل ،انجام دادن اهداف ذيل است: ساختن نسلي از افغانهاي شايسته و آگاه در زمينه ميراث اسلامي و فرهنگي ملت شان.
حفظ هويت اجتماع افغان و ارزش هاي معنوي و اجتماعي آن.
تاسيس، گسترش نگهداري برتري در برنامه هاي دوره ليسانس و بالاتر از آن.
برقرارکردن، انکشاف دادن وعملي کردن تدريس، تحقيق و پژوهش.
ايفاي نقش مفيد در زمينۀ انکشاف علمي، اجتماعي و جوانب اقتصادي جامعه افغاني منحيث بخشي از جامعه جهاني.
برقرار ساختن و نگهداري ارتباطات نزديک با پوهنتون هاي بين المللي و موسسات در زمينۀ هاي علمي و تحقيقي.
در حال حاضر بعضي از محدويت‌هايی که مانع رسيدن به اهداف تعيين شده فوق براي پوهنتون کابل ميگردد شناسایی شده است. بعضي از مشکلات جدي که پوهنتون کابل با آنها روبرو است کمبود زير بناهاي مثل صنف‌هاي درسي، لابراتوارها، کتابخانه، و کمبود استادان ورزيده ميباشد که عامل آن جنگ وو يراني چندين ساله ميباشد. جهت تحقق دادن این آرمانها واهداف باید تغييرات در تشکيلات پوهنتون را در ساحات مختلف مثل افزايش در تعداد پوهنځي‌ها، دي‍پارتمنت‌ها، تشکيل دوباره مديريت عمومي و ساختن يک استراتيژي آکادميک طويل المدت که جلو پلان گذاري براي پوهنتون را عهده دار باشد صورت بگیرد.
2.پوهنتون طبی کابل
پوهنتون طبي کابل من حيث اولين موسسه تحصيلات عالي درکشور درسال 1311 ه. شمسي، در غرب کابل در دامنه کوه علي آباد متصل به کارته سخي تا جمال مينه احداث و در طول گذشت زمان همچون پاره‌هاي ديگر اين سرزمين دست خوش حوادث و ناملايمات، تخريبات، خشک سالي‌ها گرديده است. اما به همت استادان، دوست داران علم ودانش، فرهنگيان، اراکين دولتي دلسوز، و گاهي هم محصلين اين نهاد دوباره احيا، بازسازي و توسعه يافته که محصول آن پوهنتون طبي کابل فعلي مي‌باشد.
اين نهاد علمي در زمان اعليحضرت محمد نادر شاه اعمار شد که درآن زمان به وزارت معارف آن زمان از لحاظ ساختاري و اداري تعلق داشت. اين پوهنتون داراي ساحات سبز، اشجار مثمر وغير مثمربوده که درسرسبزي، زيبائي و حفظ محيط زيست در منطقه نقش به سزائي دارد.
اطلاعات عمومی
 نام موسسه: پوهنتون طبي کابل
 آدرس: جمال مينه
 شمارۀ تيلفون: 0202500327
 ايميل آدرس info@kmu.edu.af
 وب سايت: www.kmu.edu.af
 تاريخ تأسيس موسسه: سال1311 ه. ش.
 تاريخ شموليت اولين گروپ محصلان در اين موسسه تحصيلي سال1311 ه. ش.
 تاريخ اعطاي اولين سند تحصيلي توسط اين موسسه سال 1317 ه. ش.
 مدت تحصيل:
فاکولته طب کابل 7 سال
فاکولته ستوماتولوژي 6 سال
 صحت عامه، نرسنگ وعلوم متمم صحي 4 سال
 نوع سند: فاکولته طب MD وسند چهار فاکولته ديگر ليسانس ميباشد.
 پوهنتون طبي کابل من حيث نخستين ارگان تحصيلات عالي در کشور از همان بدو تاسيس خود کوشيده است تا بر وفق معيارات اکادميک و مسلکي مصدر خدمات مؤثر و مثمر براي اتباع کشور گردد.
با وجود آنکه اين پوهنتون در ازمنه مختلفه فراز و فرودهاي وافر علمي و مسلکي و معيارات سليقوي را به تجربه گرفته است، خوشبختانه اينک بر اساس پاليسي انکشافي وزارت محترم تحصيلات عالي پروسه ارزيابي خودي جهت اعتبار دهي هرچه بيشتر پوهنتون طبي کابل بخاطر نيل به استندرد هاي قبول شده جهاني عملا شروع به کار نموده است.
خلاصه سير تاريخي پوهنتون طبي کابل 
در سال1311 هجري شمسي من‌حيث اولين نهاد تحصيلات عالي در کشور به سويه پوهنزی تأسيس شد.
در سال 1359 هجري شمسي به نام انستيتيوت دولتي طب کابل ابوعلي ابن سينا که شامل سه فاکولته به فاکولته‌ی طب معالجوي، طب اطفال و ستوماتولوژي بود، ارتقا نمود.
در سال 1383 ه. ش. با تکميل معيارات لازم به پوهنتون طبي کابل ارتقا کرد.
فاکولته‌ی نرسنگ در سال 1385 ه. ش. در چوکات پوهنتون طبي کابل ايجاد شد.
در سال 1389 ه. ش. فاکولتۀ صحت عامه جایگزين پوهنزی اطفال شد.
فاکولتۀ متمم صحي در سال 1391 ه. ش. با در نظر داشت نيازهاي مبرم کشور با ايجاد ديپارتمنت‌هاي فارغ ده در چوکات پوهنتون تاسيس شد که فعلاً ديپارتمنت‌هاي تکنالوژي طبي و انستيزي محصل پذيرفته و فعال مي‌باشد.
تاريخچه
تأسيس پوهنزی طب و توأميت آن با کشور ترکيه از سال 1311 الي 1324
ابتدا تعميري واقع دارالامان و بعدا تعمير ليسه حبيبيه ( ليسه عايشه دراني فعلي) محل تدريس محصلين طب انتخاب شده بود.
تعميراساسي و بنيادين فاکولتۀ طب اعمار گرديد که همانا تعميري است که پوهنزی شرعيات فعلي در آ ن جایگزين مي‌باشد.
دوکتور «رفقي بيگ» از کشور دوست ترکيه به حيث اولين رئيس اين موسسۀ علمي استخدام و سپس «پروفيسور دکتورحسن رشاد بيگ» به سمت رئيس فاکولتۀ طب انتخاب شد.
و به تعقيب آن «پروفيسور داکتر زاهدي بيگ» اين سمت را پيش بردند .
دوره همکاری با کشور فرانسه
دوره توأميت با کشورفرانسه از سال 1325 الي 1334 طبق يک تفاهم نامه مسئوليت پيش‌برد امور فاکولته را به عهده گرفتند. که الي سال 1334 ه. ش. امور آکادميک اين فاکولته را پيش مي‌بردند. موسيو بولانژي اولين رئيس فرانسوي فاکولتۀ طب درآن زمان تعيين شد .
يک معلومات اجمالي و مختصر در دورۀ همکاري کشورفرانسه با پوهنزی طب وقت:
در اين دوره فاکولته طب کابل ده دوره فارغ التحصيل تقديم جامعه نمود.
فاکولتۀ طب کابل داراي نظام نامۀ خاص بود.
قانون‌نامۀ عمومي راجع به تدريس و امتحانات فاکولتۀ طب کابل تدوين و لازم‌الاجرا قرار گرفت.
رهبري مستقل فاکولته طب توسط افغان‌ها از 1335 الي زمان حاضر:
بعد از سپري شدن دورۀ همکاري پروفيسوران فرانسوی، پروفيسوران افغان توانايي پيشبرد امور فاکولتۀ طب را پيدا کرده و پوهاند دکتور فقير محمد شفا که به حيث کفيل رياست پوهنزی طب مقرر شد، تا اينکه در سال 1335 پوهاند دکتور محمد عثمان انوري به حيث اولين رئيس فاکولتۀ طب انتخاب و ادارۀ فاکولتۀ طب به دست افغان‌ها کاملا انتقال يافت.
در اين دوره يک سلسله انکشافات و تحولاتي رونما شدکه در زير خلاصه‌ای از آن را ميتوان برشمرد:
لايحۀ تدريسي ترتيب شد
بانک خون ايجاد شد
پوهنزی طب نسوان تأسيس شد
پوهنزی فارمسي تحت ادارۀ پوهنزی طب به وجود آمد
پروفيسوران بيشتری براي تدريس استخدام شدند.
رئيس:
رئيس فعلي اين پوهنتون پوهاند دوکتور شيرين آقا ظريف يکي ازپروفسوران ديپارتمنت داخله شفاخانه علي آباد مي‌باشد. ايشان به تاريخ 11/3/1390 به حيث رئيس اين پوهنتون معرفي و درطول مدت کوتاه دو ماهه رياست‌شان تغيرات ذيل صورت گرفته است.
اصلاح سيستم اداري در کنار تلاش‌هايی جهت شروع پروسه اصلاحات اداري از طرف کميسون اصلاحات اداري و وزارت محترم تحصيلات عالي
فعال ساختن پوهنزی صحت عامه
طرح و پي‌ريزي تشکيل و فعال‌سازي پوهنزی علوم متمم صحي
انتقال مکمل شفاخانه علي آباد از محوطه تعمير زايشگاه کهنه واقع در شهرآرا به مرکز تحقيقات قلبي پوهنتون طبي کابل
احيا و فعال ساختن شفاخانه کدري چشم
باز سازي محوطه و فعال ساختن سيستم آب در شفاخانه علي آباد
ايجاد روابط نزديک با وزارت صحت عامه
تفاهم باوزارت صحت عامه در مورد پولي کلينيک مرکزي و پولي کلينيک‌هاي اطراف پوهنتون طبي کابل جهت استفاده براي محصلان فاکولته صحت عامه و ستا‍ژ و رجعت دادن انتخاب مريضان براي بستر در شفاخانه‌هاي تدريسي پوهنتون
شروع احياي دوباره شبکه آبرساني تمام ديپارتمنت‌هاي پاراکلينيک و 25 تشناب مربوطه آنها
جلب کمک شش عراده موتر مختلف النوع به پوهنتون طبي
جذب کمک 519 جلد کتاب هاي معتبر طبي از پوهنتون آکسفورد لندن
جذب همکاري وزارت محترم صحت عامه درقبال تسليم دهي تعمير طب عدلي موجود در ساحه پوهنتون طبي کابل به اين پوهنتون
معاونان:
پوهنتون طبي کابل درتشکيل خود سه بست معاونيت دارد
معاونيت علمي
معاونيت محصلان يا تدريسي
معاونيت اداري
 پوهنزی ها:
پوهنتون طبي کابل فعلا درتشکيل خود داراي چهار فاکولته است:
فاکولته طب
فاکولته ستوماتولوژي
فاکولته نرسنگ با پرستاري
فاکولته صحت عامه
نوت: فاکولته علوم متمم صحي در حال ساختار و پايه گذاري است.
محصلان:
محصلان اين پوهنتون مانند پوهنتون‌هاي ديگر از طريق امتحان ورودي به پوهنتون ها (کانکور) شامل مي‌شوند. ترکيب محصلان اعم از دخترها و پسرها به اساس لياقت و شايستگي آنها در کانکور تعين مي گردد.
تعداد مجموعي محصلان هر چهار فاکولته پوهنتون طبي کابل 1736 نفر مي باشد.
که از آن جمله 1000 نفر پسر و 736 نفردختر مي باشند.
3.پوهنتون پولی تکنیک کابل
سنگ تهداب پوهنتون پولي تخنيک کابل در 21 ميزان سال 1342 خورشيدي مطابق 13 اکتوبر سال 1963 ميلادي درساحه 60 هکتار زمين در مربوطات ناحيه پنجم شهر کابل گذاشته شده است. درسال 1346 بعدازتکميل بلاک‌هاي تدريسي ولابراتواري به پذيرش اولين دوره محصلين نايل و در سال 1351 براي بار نخست فارغان خويش را به سويه ليسانس به جامعه افغاني تقديم کرد.
اهداف عمده اين کانون تربيه کادرهاي علمي – انجنيري رامي‌توان چنين خلاصه نمود:
تربيه انجنيران به سويه عالي که از اندوخته‌هاي کافي درمورد جديدترين پيشرفت‌هاي علوم ساينس و تکنالوژي برخوردار بوده و در بخش‌هاي نظري وعملي رشته‌هاي تحصيلي‌شان، آگاهي کامل داشته باشند.
تربيه جوانان به منظور خدمت گذاري به جامعه افغاني با درنظرداشت روحيه عالي ارزش‌هاي حقوقي، ملي و درک مسئوليت‌هاي وظيفوي .
به عمل آوردن تحقيقات و تبعات علمي به منظورمساعد ساختن زمينه براي رشد و ارتقاي افغانستان نوين وايجاد هسته لابراتوارهاي تحقيقاتي به منظور رسيدن به اهداف فوق.
تربيه کادرهاي علمي وتدريسي براي کشور
تاليف و ترجمه مواد درسي‌ نظري وعلمي باکيفيت عالي
برقرار ساختن روابط علمي با موسسات و جوامع علمي داخلي و خارجي
الف: روساي محترم اين پوهـنتون :
 محترم پوهاند دوکتور عبدالعظيم ضيایی
غلام صد يق محـبي
مير امان الدين انصاري
پوهندوي دوکتورفقيرمحمد يعقوبي
پوهندوي خيرمحمد ماموند
پوهنوا ل محمد حسين هلا لي
پوهاند دوکتور محمد انورشمـس
محمد غو ث حکيمي
پوهندوي دوکتورعبدالله مستمندي
پوهنوال دوکتورعبدالسلام ظفري
 پوهاند دوکتورمحمد رسول عمر
مولوي گل نبي الفت
مولوي ا نورالحق مجاهــد
مولوي حيات الله خوارکي‌
مولوي محــب الله صميــم
الحاج مولوي محمد فاضــــل
ســلطا ن محمـــد ثــبات
پوهنوال دوکتورميرالدین
 پوهندوي دوکتورعـزت ا لله عامد

پوهنزی‌هاي پوهنتون پولي تخنيک
الف. پوهنزی جيولوجي ومعادن که دارا ي پنــج د يپارتمنت ذيل مي‌باشد:
-ديپارتمنت نفت و گاز
- ديپارتمنت استخراج معادن مفيد جامـــــد
- د يپارتمنــت تفحص و اکـتشاف معادن مفـيده جامد
- ديپارتمنت جيوديـزي انجنـيري
- ديپارتمـــنت تربيت بدنـي
ب. پوهنزی تکنالوژي کيمياوي
در زمســـتان سا ل 1387 تاســـيس گـرديــد. پـوهنـحي تکنا لوژي کيمياوي متشکل از شش ديپـار تمنت بـوده که ديــپارتمـنت‌هـــــاي متذکره عـــبا رتنـد از ديپارتمنت کيمياوي عمومي، ديپارتمنت تکنالوژي مواد عضوي، ديپارتمنت تکنالوژي مواد غيرعضوی، ديپارتمـنت تکنالوژي مواد غـــذائي، ديپارتمنت انجــنيري کيــمياوي و تکنالوژي فلــــزات.
که از جمله دو ديپارتمنت آن تاکنو ن فعال نـگـرديده است و تعداد استادان اين پوهنحـــــــــي فعــلا ُ22 تن بوده که از جمله 18 تن ذکور و 4 تن آن اناث مي‌باشد.
 تعداد محصلان در سال 1388 به 170 تـن اما تعداد فعلي به 202 تـن مي‌رسد در سا ل 1388 از رشته تکنالوژي اين پوهنزی 31 تن فارغ گرديده‌اند که از آن جمله 2 تن آن از قشــر اناث مي‌باشـد.
درسا ل 1389 تعداد محصلان آن به 234 تن ميرسد که از جمله 212 تـن ذکور و 22 تـن اناث بـوده است. کميت محصلان در سال 1390 به 292 تـن از جمله 44 تن اناث بوده است. اين پوهنزی با پوهنتون تخنيکي سلواک، براتسيلا ويا توأميت داشته و با وزارت‌هاي محترم معادن، تجارت و فابــــريکات توليــدي مانند جرقـــدوق، خواجه گوگردک، کود برق مـــــزار شر يف، سيلوي مرکز و فابـريکات بخش سکتور خصوصي ارتباط دارند.
شرايط ورود و پذيرش محصلان از طريق امتحان کانکور وزارت محترم تحصيلات عالي ج.ا.ا صورت ميگيرد.
در اين پوهنزی کتابخانه جداگانه موجود نبوده از کتابخانه عمومي پوهنتون پولي تخنيک کابل استفاده مي‌گردد .
ج: پوهنزي الکتروميخانيک
در سا ل 1360 خورشيدي در چوکات پوهنتون پولي تخنيـــک کابل تاسيـس گرديده است. اين پوهنزي داراي دو ديپارتمنت اختصاصي «فارغ دهنده» تاميـــن برق موسسات صنعتي، شهرها و دها ت و انجنيري اتوميخانيک و چهار ديپارتمـنت عمومي چون فـیزيک، ميخا نيک نظري و تطبيقي، رياضيات عالی و لسان خارجي مي‌باشد .
در اين پوهنزی به تعداد 54 تن استاد داراي رتبه‌های مختلف علمي در امور تدريس اشتغال دارند ازجمله استادان 6 تن داراي درجه علمي دوکتورا، 39 تن دارای درجه علمي ماستـري و 9 تن دارای درجه علمي ليسانس مي‌باشد .
ديـپارتمنت‌ها :
ديپارتمنت فیزيک در سا ل 1346 خورشيدي غرض تدريس مضمون فزيک عمومي در تمام پوهنزی‌هـاي اين پوهنتون تاسيس گرديده است.
ديپارتمنت رياضيات عالي در سال 1347 خورشيدي غرض تدريس دانش ضروري و رياضيات عالی جهت حل مسايل تطبيقي انجنيري ايجاد شد.
ديپارتمنت ميخانيک نظري و تطبيقي يکي از جمله ديپارتمنت‌هاي عمومي انجنيري اين پوهنتون بوده کــــه در سال 1347 خورشيدي در چوکات پوهنزی ساختماني ايجاد و شروع بکار نموده است و درسا ل 1360خورشيدي با تاسيس پوهنزی الکتروميخانيک، شامل تشکيل پوهنزی الکتروميخانيک گرديد .
ديپارتمنت لسان خـــارجي درسا ل 1348 خورشيدي جهت تدريس لسان روسي من‌حيث لسان خارجي درآن زمان به ميا ن آمد .
ديپارتمنت الکتروتخنيک عمومي که طبق نصاب تعليمي پوهنتون پولي تخنيک کابل به هدف تدريس مضمون الکتروتخنيک در سال 1348 تا سيس گرديده بود و با به ميان آمدن پوهنزی الکتروميخانيک در سا ل 1360بنا بر ضرورت به کادرهاي علمي انجنيري در رشته تامين برق، به نام ديپارتمنت تامين برق موسـسات صنعتي، شهرها و دهات تغير نام داده و شامل تشـکيل پوهنزی الکــــتروميخانيک گـرديد.
ديپارتمنت انجنيري اتوميخانيک به مثابه کانون تربيه انجنيران مسلکي در رشته بهره‌برداري تخنيکي اتومبيل‌ها در سال 1360 خورشيدي در چوکات پوهنزی الکتروميخانيک تاسيس شــد، يکي ازجمله ديپارتمنت‌هاي اختصاصي پوهنتون پولي تخنيک کابل و يگانه رشته مربوط به ترانســــپورت اتوموبيلي در کشور است که متخصصين مسلکي را در رشته بهره برداري تخنيکي اتوموبيل‌ها تربیت می‌کند.
د: پوهنزی ساختماني:
درسا ل 1346 درچوکات پوهنتون پولي تخنيک کابل تاسيس گرديده که داراي پنــج ديپارتمنــت اختصاصي ميباشد که عبارتنـــد از:
-     ديپارتمنت ساختمانهاي صنعــتي و مــدني
 -   ديــپارتمــنت مهـــندســي
-     ديپارتمنت هايدروليک و ساختمانهاي هايدروتخنيکي
-     آ بـرسـانـي وانجنيــري محيـط زيست
- ديپارتمنت انجنيري و ساختمانهای ترانسپورتي و همچنان داراي دو ديپارتمنـــت عمومي بـــوده کــه عبارت از :
-  د يپا رتمنت هندسه ترسيمي و رسم تخنيکي
-   ديپـــارتمنــــــت ثــقا فـت اســـلا مي
 ديپا رتمنت‌هاي اختصاصي پوهنزی ساختماني طي 35 دوره فراغت به تعداد 1620، انجنير تعميـــــرات و ساختما ني 1028، انجنيرهايدروليک و سا ختمانهاي هايدروتخنيکي496 تن، انجنير سرک سازي 603 تن و 16 تن انجنير آبرساني و انجنيري محيط زيست که مجموعا الي سا ل 1389 به تعــداد 3863 تن انجنير را به سويه ليسانس و ماستر به جامعه افغاني تقديم نموده است و فارغ التحصيلان پوهنزی ساختماني در تمام بخشهاي اقتصاد ملي کشور فعاليت دارند.
هـ: پوهنزی انجنـيري کمپيوتر و انفورما تيک :
متشکل از 3 ديپارتمنت بوده و د رسا ل 1387 تاسيس و به فعا ليت آغاز نموده اســـــــــت.
- اين پوهنـزي داراي 3 ديپارتمنــــــت CIS محا ســبه .
- تعـداد استادان پوهنزی 20 تن می‌باشد.
-  تعداد محصلان در سا ل 1388 به 63 تن کــه از جمـــــله به تعدا د 54 تن ذکـــــور و 9 تن انــاث می‌باشد.
- تعداد محصلان در سا ل 1389 به 132 تن که ازجمله 108 تن ذ کـــور و24 تن اناث مي‌باشـد.
ـ تعداد محصلان درسا ل 1390 به 213 تن که از جمله  134 تن ذکور و 20 تن اناث رسيده است.
پوهنزی انجنيري کمپيوتر و انفورماتيک جديد التاسيس بوده و تا حا ل فارغ ا لتحصيل ندارد قرار اســــت اوليــن دوره فارغا ن خويـش را در اواخر سال 1390 بــه جا معه تـــقديم نمـا يــــد.
با پوهنتون برايتون انگلــستان، پوهنتــــون تخنيکي برلين، پوهنتــــــــون انقــــره کشور تــرکــــيه با وزارت مخابــرات، شــرکت‌هاي مخا بــــراتي و ساير موسسـات همــکاري علمي دارد.
شرايط ورود و پذيرش در اين پوهنزی از طريق امتحان کانکور وزارت محترم تحصـــــيلا ت عالي ج .ا.ا.صـــورت ميگــــيرد.
اين پوهنزی ماستري را آغاز نـــکــرده ا ست.
5.پوهنتون تعلیم و تربیه کابل
پوهنتون تعليم تربيه کابل که در گذشته تحت نام انستيتوت پيداگوژي کابل، محصلان را در رشته‌هاي مختلف به سويه ليسانس تربيه مي‌نمود، در سال 1381 هجري شمسي به اثر تلاش خستگي ناپذير رئيس انتخابي آن پوهنوال شجاع الدين خراساني به پوهنتون ارتقا کرد.
اين پوهنتون که سابقه‌دارترين مرکز تربيه معلم در کشور محسوب مي‌گرديد در جريان فعاليت آکادميک بيش از 60 سال خويش دوره‌هاي ارتقايي وتنزلي را پشت سر گذاشته و فعلاً حيثيت کليدي را در تعليم وتربيه و معارف کشور دارا بوده نه تنها در 6 پوهنزی و 24 ديپارتمنت مسلکي معلمان ليسانس را به جامعه تقديم مي‌کند که برنامه‌ی‌ ماستري در تعليم و تربيه نيز درآن فعال بوده و حيثيت مرکزي و رهنمودي براي مؤسسات عالي تربيه معلم مربوط وزارت محترم معارف و پوهنزی‌هاي تعليم و تربيه ولايات را نيز به دوش دارد.
اين پوهنتون در جريان فعاليت‌هاي خويش با وجود مشکلات گوناگون و امکانات محدود کاري در جريان سال‌هاي متمادي توانسته باعث تسهيل بخشي جريان آموزش و پرورش براي دانش آموزان گردد.
اين کانون آموزشي که از قدامت چندين دهه برخورداراست، براساس پاليسي تعليمي درسال 1361 هجري شمسي در محوطه‌ي موسسه تربيه معلم سيد جمال الدين به نام انستيتوت پيداگوژي کابل به عوض آکادمي تربيه‌ي معلم که از سال 1343 هجري شمسي در چوکات وزارت معارف وقت فعاليت داشت و در رشته‌هاي مختلف به سويه صنف 14 معلمان مسلکي را به جامعه تقديم مي‌کرد، تاسيس شد.
در سال 1362 هجري شمسي انستيتوت پيداگوژي کابل از محوطه تربيه معلم سيدجمال الدين به تعمير مکتب آمريکايي ملکيت سفارت آمريکا واقع در دارالامان انتقال کرد.
انستيتوت پيداگوژي کابل از بدو تاسيس در رشته‌هاي مختلف به سويه ليسانس معلمان مسلکي ومتديست به جامعه تقديم کرده که درابتدا داراي پوهنزی زبان وادبيات، علوم اجتماعي و علوم طبيعي بود و در سال 1363 هجري شمسي موسسه عالي تربيه معلم روشان با ان يکجا شد.
پوهنزی روشان بيشتر در بخش داخل خدمت محصل داشت و معلمان رشته‌هاي مختلف به منظور تکميل دوره‌ي تحصيل از آن جا به سويه ليسانس فارغ مي‌شدند. در سال 1366هجري شمسي پوهنزی تربيت بدني جزء تشکيل انستيتوت پيداگوژي گرديد که پنجمين پوهنزی ان مي‌باشد.
 در انستيتوت پيداگوژي کابل تا سال 1367 هجري شمسي پروگرام ماستري فعال بود که دروس آن توسط متخصصان شوروي وقت و عده‌اي از استادان افغان پيش برده مي‌شد.
در هشتم ثور 1371هجري شمسي چرخ زمانه ورق ديگري به تاريخ کشور افزود و تنظيم‌هاي اسلامي  قدرت سياسي و دولتي را به عهده گرفتند و اميدواري زيادي پيدا شد که دردهاي مردم التيام يابد و خاطرات بد روزگار دوازده ساله فراموش گردد و انتظار مي‌رفت که غرض بازسازي کشور پلان‌هايي جهت ترقي و تعالي مملکت وارتقاء و پيشرفت تعليم و تربيه روي دست گرفته شود، گذشته از همه موسسات تحصيلات عالي چشم‌داشت بيشتر ازنظام جديد داشت که بهبود در وضع تعليمي و تحصيلي کشور به وجود آيد؛ مگر با تأسف که در اثر جنگ‌هاي داخلي و درگيري‌هاي تنظيمي نه تنها آرزوهاي مردم رنج ديده افغانستان التيام نيافت؛ بلکه درد و غم مردم بيشتر شد وهمه آرزوها به يأس و نااميدي انجاميد.
دراثر اين جنگ‌هاي خانمان‌سوز نظام تعليم وتربيه در مکاتب و موسسات تحصيلات عالي  برهم خورد، روزنه‌هاي اميد و تعالي بر روي مردم بسته گرديد. در اين دوره در پلان‌هاي تعليمي تغييرات رونما شده  جاي مضمون‌هاي جامعه شناسي، سوسياليزم علمي، اقتصادسياسي و تعليمات نظامي  را مضمون ثقافت اسلامي گرفت و جزء نصا ب تعليمي موسسات تحصيلات عالي و مکتب‌ها گرديد.
قابل تدکراست که درسال 1375 هجري شمسي دوره تاريک ديگري به نظام سياسي، تعليمي و تحصيلي کشور سايه افگند و رژيم طالبان خودکامه استقرار يافت، دروازه مکاتب و پوهنتون‌ها و ساير نهادهاي تحصیلي به روي دختران بسته شد و تنها پسران در تمامي نهادهاي تعيلمي و تحصيلي کشور مصروف فراگيري درس و تعليم شدند. حتي برخي از فاکولته‌ها از جهت نداشتن محصل غيرفعال شد. پلان‌هاي تعليمي مکاتب و نهادهاي عالي بار ديگر دگرگون و به تعداد مضمون‌هاي ثقافت اسلامي افزوده شد.
انستيتوت پيداگوژي کابل که با اين سرنوشت از سال 1361 هجري شمسي در چوکات وزارت معارف و در سال 1374 هجري شمسي بر اساس حکم رئيس دولت وقت مربوط وزارت تحصيلات عالي گرديده بود؛ مدتي با همان کيفيت فعاليت داشت، مگر از اين که نمي‌توانست با چنان کيفيت وکميت نيازمندي معارف کشور را از رهگذر تربيه کادرهاي مسلکي تکافو کند؛ همان بود که در سال 1381 هجري شمسي مبتني برآرزوي  ديرينه استادان و پشت کار وجديت رئيس انتخابي آن محترم پوهنوال شجاع الدين خراساني بر حسب توجه و پشنهاد مقام محترم وزارت تحصيلات عالي و منظوري جناب محترم حامد کرزي رييس اداره موقت، انستيتوت پيداگوژي کابل به پوهنتون تعليم تربيه کابل ارتقا کرد.
اين پوهنتون اکنون داراي شش پوهنزی «زبان وادبيا ت، علوم اجتماعي، علوم طبيعي، تربيت بدني، تعليمات مسلکي و تعليمات اختصاصي» مي‌باشد که تمام پوهنزی‌هاي تعليم و تربيه ولايات نيز تحت چتر همين پوهنتون ترفيعات علمي استادان شان طي مراحل گرديده و پلان‌هاي تعليمي، مفردات درسي و ديگر نيازمندي‌هاي مؤسسات نامبرده ازطريق همين پوهنتون اکمال ميگردد.
پوهنتون تعليم تربيه کابل در زيباترين ساختمان در چهارراهي افشار متصل پوهنتون پولي‌تخنيک کابل قرار دارد که بيشتر از 6200 محصل در رشته‌هاي مختلف آن مصروف تحصيل اند و بيشتر آنان را اناث تشکيل مي‌دهند.
 در پلان‌هاي تعليمي تمام رشته‌هاي موجود دراين پوهنتون در پهاوي مضون اختصاصي و مسلکي و عمومي، مضمون کمپيوتر جزء نصاب تعليمي است. قابل تذکراست که از ثور 1371هجري شمسي بسياري از بناهاي تعليمي و تحصيلي چون ساير تاسيسات در اثر جنگ‌هاي مسلحانه از هم فرو ريخت که تعمير انستيتوت پيداگوژي واقع دارلامان در اثر اين جنگ‌ها از بين رفت، کتابخانه آن تاراج گرديده ميز، چوکي و تمام اثاثيه آن به يغما برده شد. لابرتوارها از بين رفت و محصلان گاهي در يکجا و گاهي درجاي ديگري مصروف فراگيري درس بودند تا آن که در تعمير مخروبه پوهنزی روشان در جوار زيارت شاه دوشمشره اسکان گرفت. آن بنا نيز که در اثرجنگ‌ها تخريب شده بود پيش از استقرار رژيم طالبان با پول هنگفت بازسازي شد تا آن که در ماه دلو سال 1381 هجري شمسي در اثر تلاش پيگير وخستگي ناپذير پوهنوال شجاع الدين خراساني رئيس انتخاباتي و رئيس وقت پوهنتون و همکاري صميمانه محترم دوکتور محمد شريف فايض وزير دانشمند تحصيلات عالي، به تعمير انستيتوت علوم اجتماعي منتقل و سند قباله شرعي آن ساختمان را نيز به دست آورد. هرچند تاسيسات اين بنا در اثر جنگ‌ها تخريب گرديده بود، با آن هم به اثر تلاش‌هاي زياد از طريق جذب کمک‌هاي موسسات خارجي؛ تعميرليليه، بلاک تدريسي، اديتوريم، جمنازيوم و شبکه آبرساني آن بازسازي شد و تنها سيستم مرکز گرمي آن تا اکنون فعال نگرديده است.
اين نهاد تحصيلي عالي از همان آغاز تاسيس در رشته‌هاي مختلف به سويه لسانس، معلم مسلکي و ميتوديست تربيه کرده که در ابتدا داراي پوهنزی‌هاي :
-زبان وادبيات
-علوم طبيعي
-علوم اجتماعي
بود که سپس تربيه معلم روشان که بيشتر در بخش داخل خدمت فعاليت داشت، جزء آن گرديد. در سال 1366 ه. ش.  پوهنزی تربيت بدني با انستيتوت پيداگوژي يکجا شد. نکته قابل تذکر اينکه در آکادمي تربيه معلم وقت براي نخستين بار پروگرام ماستري جهت تربيه کدرهاي علمي و مسلکي استادان به سويه ماستري تاسيس گرديد که تاسال 1370 ه. ش. در انستيتوت پيداگوژي کابل در رشته‌هاي رياضي، فیزيک، کيميا، بيولوژي، فلسفه، روانشناسي و تعليم وتربيه، اين فعاليت ادامه داشت.
انستيتوت پيداگوژي کابل از سال 1361  تاسال 1374 ه. ش. در چوکات وزارت تعليم وتربيه فعاليت داشت، تااينکه درسال 1374 مبني برفرمان رييس دولت وقت، به وزارت تحصيلات ارتباط پيداکرد.
درسال 1381 ه. ش.  به تأسي از تقاضاي مکرر استادان و بر اثر پشنهاد مقام محترم وزارت تحصيلات عالي و منظوري جناب عالیقدر محترم حامد کرزي، رئيس اداره موقت، اين نهاد تحصيلي در شانزدهم جوزاي سال 1381 ه. ش.  به نام پوهنتون تعليم و تربيه کابل مسمي گرديد.
پوهنتون تعليم و تربيه کابل اکنون داراي شش پوهنزی است که با تفکيک ديپارتمنت‌هاي آن معرفي ميگردد:
پوهنزی زبان و ادبيات، داراي ديپارتمنت‌هاي:
-زبان و ادبيات دري
 -پشتو
- عربي
-انگليسي
-روسي
پوهنزی علوم طبيعي، داراي ديپارتمنت هاي:
-رياضي
-فیزيک
-کيميا
-بيولوژي
-کمپيوترساينس
-محيط زيست
پوهنزی علوم اجتماعي، داراي ديپارتمنت هاي:
-تاريخ
-جغرافيه
-علوم و فرهنگ اسلامي
-فلسفه و جامعه شناسي
-پوهنزی تعليمات مسلکي، داراي ديپارتمنت هاي:
-تعليم و تربيه
-روانشناسي
پوهنزی تربيت بدني، داراي ديپارتمنت هاي:
-اسپورت هاي انفرادي
-اسپورت هاي اجتماعي
-اسپورت هاي تيوريکي
پوهنزی تعليمات اختصاصي، داراي ديپارتمنت هاي:
-عقب مانده هاي جسمي
-ناشنوايان
-نابينايان
-عقب مانده هاي ذهني
قابل ذکر است که پوهنتون تعليم و تربيه کابل، انستيتوت‌هاي ولايت‌هاي کشور را در عرصه کارهاي آکادميک کمک مي‌نمايد.
در پوهنتون تعليم و تربيه کابل، بيشتر از 160 استاد با داشتن سويه‌هاي تحصيلي لیسانس، ماستر و داکتر مصروف تدريس هستنند که از رتبه پوهيالي تا رتبه پوهاند داراي رتبه علمي ميباشند.
در سال 1386 هـ.ش مطابق 2007 م به کمک موسسه USAID پروگرام ماستري در رشته تعليم و تربيه ايجاد شد که از سال 1387 هـ.ش مطابق 2008 تدريس در کورس‌هاي ماستري آغاز گرديد.
 
کد مطلب: 30967
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل