۱
 

جنبش غیر ‌متعهد

نخستین تلاش برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به «غیرمتعدها» معروف شدند، در سال ۱۹۵۵ در کنفرانس باندونگ در شهر باندونگ اندونزی انجام شد.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۲ اسد ۱۳۹۱ ساعت ۰۵:۳۴
جنبش کشورهای غیرمتعهد، جنبش عدم انسلاک یا جنبش عدم تعهد (به انگلیسی: Non-Aligned Movement) (به فرانسوی: Le Mouvement Non-Aligné) در سال ۱۹۶۱ میلادی برابر با ۱۳۴۰ خورشیدی در اوج جنگ سرد و فضای دوقطبی بین غرب و شرق با هدف وحدت میان کشورهایی که نه در اردوگاه کمونیسم و نه در اردوگاه سرمایه‌داری (امپریالیسم)، قرار داشتند، تشکیل شد.

نام جنبش ابتدا «Non-Commitment» بود اما سریعاً به نام جدید تغییر یافت. اما با اتمام دوران جنگ سرد، هم‌اکنون اعضای این جنبش را اکثراً کشورهای در حال توسعه تشکیل می‌دهند.

سران شرکت کننده در اولین اجلاس جنبش عدم تعهد در بلگراد- سال ۱۹۶۱
از راست به چپ یوسیپ بروز تیتو، احمد سوکارنو، جمال عبدالناصر، قوام نکرومه و جواهر لعل نهرو

نخستین تلاش برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به «غیرمتعدها» معروف شدند، در سال ۱۹۵۵ در کنفرانس باندونگ در شهر باندونگ اندونزی انجام شد. جواهر لعل نهرو، جمال عبدالناصر و سوکارنو رؤسای وقت حکومت کشورهای هند، مصر و اندونزی در این اجلاس اندیشه تشکیل چنین سازمانی را مطرح کردند. چون این اتفاق کمی بعد از استقلال هند رخ می‌داد تحت تأثیر جهان بینی ماهاتما گاندی نیز قرار داشت.

در ۱۹۶۱ اولین اجلاس سران عدم تعهد با حضور مارشال یوسیپ بروز تیتو رهبر یوگسلاوی، قوام نکرومه رهبر غنا، جمال عبدالناصر رئیس‌جمهور مصر، جواهر لعل نهرو نخست‌وزیر هندو احمد سوکارنو رهبر استقلال اندونزی در کنفرانسی که در شهر بلگراد در کشور یوگسلاوی برگزار شد، این سازمان موجودیت خود را اعلام کرد.

با پایان جنگ سرد و فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد دچار نوعی بی‌هویتی شده و دلیل وجود این جنبش که ایجاد موازنه منفی بین دو ابرقدرت دوران جنگ سرد بود از بین رفته‌است. عده ای را فرض بر این است که جنبش عدم تعهد وارث موازین ضد آمریکایی یا همان ضد امپریالیستی است. این در حالیست که بسیاری از تحلیلگران سیاسی فلسفه وجودی چنین سازمانی را وابسته به جهان دوقطبی می‌دانند و دلیلی برای ادامه حضور جنبش در صحنه بین‌المللی با معیارها و مختصات دوران جنگ سرد نمی‌بینند. ۱۱۸ کشور جهان از جمله ایران که تقریباً بیش از دو سوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل می‌دهند، عضو جنبش عدم تعهد می‌باشند. هم‌اکنون کشور مصر ریاست دوره‌ای این جنبش را بر عهده دارد. گفتنی است که سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد هر ۳ سال یکبار در اجلاسی با همین نام گرد هم می‌آیند.

افغانستان و جنبش عدم تعهد

افغانستان از جمله پنج کشور مؤسس جنبش غیرمتعهد به‌شمار می‌رود. این کشورها عبارت بودند از افغانستان، هندوستان، مصر، اندونزیا، ویوگوسلاویا.
در نخستین اجلاس این پیج کشور نمایندگی افغانستان را سردارمحمد داودخان، نمایندگی هند را جوهرلعل نهر، نمایندگی یوگوسلاویا را مارشال تیتو و نمایندگی اندونزیا را جنرال سوکارنو عهده‌دار بودند. افغانستان نسبت به دیگران تجربه و دست‌آوردهای بهتر داشت؛ چنانچه در افغانستان با در نظر داشت تصامیم لویه جرگه‌های سال‌های ۱۲۱۹ و ۱۲۱۶ و ۱۲۵۳ و ۱۳۰۱ و ۱۳۰۳ و ۱۳۳۴ و ۱۳۴۳ روی بی‌طرفی افغانستان همه‌جانبه تأکید گردیده بود. هم چنین براساس همین فیصله‌ها افغانستان در جنگ اول و دوم جهانی بی‌طرفی خود را حفظ کرد.

از یک حقیقت انکار ناپذیر که همه آن رامی‌دانند نمی‌توان چشم پوشی کرد، و آن این که افغانستان از یکسوعضویت کشورهای غیرمتعهد را دارد و از جمله مؤسسین این جنبش محسوب می‌شود، و از سوی دیگر نیروهای نظامی بیش از۴۰ کشور دنیا در آن حضور داشته و با کشورهای مهم عضو پیمان ناتو و بخصوص ایالات متحده آمریکا پیمان استراتژیک امضا کرده‌است. با وجود اینکه حضور نیروهای خارجی در افغانستان به ظاهر بر اساس توافق سازمان ملل صورت گرفته‌است، اما حضور این نیروها بخصوص حضور نیروهای آمریکایی می‌تواند مسئلهٔ عدم تعهد این کشور را به شدت زیر سؤال ببرد. (پیام آفتاب)

ارکان جنبش عدم تعهد

بالاترین رکن جنبش اجلاس سران است که هر سه سال در یکی از کشورهای عضو تشکیل می‌گردد. علاوه بر آن می‌توان از اجلاس سالانه وزیران، اجلاس سالانه کارشناسان، اجلاس سالانه دفتر هماهنگی و نشست‌های تخصصی و دوره ای این جنبش نام برد. نشست‌های دوره ای جنبش در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نشست‌های آژانس‌ها و سازمان‌های تخصصی این سازمان نیز حائز اهمیت است.
کد مطلب: 18365
 


 
محسن
Afghanistan
۱۳۹۸-۰۱-۳۱ ۱۴:۴۵:۱۲
سلام خدمت تمامی دست اندرکاران این شبکه امید وارم که همه صحت مند و عافیت باشید (19067)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل