دکتر عبدالرّحمان محمودی

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۸ عقرب ۱۳۸۶ ساعت ۰۷:۰۱
دکتر عبدالرّحمان محمودی
دکترعبدالرّحمان محمودی رهبر و ایدئولوگ حزب خلق در سال ۱۲۸۸ هجری شمسی (= ۱۹۰۹ میلادی ) درکابل دیده به جهان گشود. محمودی از قبیله ی مومند بود که بستگانش اکثراً برنج فروش بودند. او یکی از نخستین پزشکان فارغ التّحصیل از دانشکده ی طب دانشگاه کابل بود که در ابتدا عضو حزب ویش زلمیان به شمار می رفت . محمودی در سال ۱۳۲۸ نماینده ی مردم شهر کابل در مجلس شورای ملّی شد و حزب خلق را در سال ۱۳۲۹ (= ۱۹۵۰ ) تأسیس کرد. نامبرده بعد از انتخابات دوره ی هشتم شورای ملّی در سال ۱۳۳۰ به اتهام رهبری تظاهرات تحریک آمیز ضد دولتی همراه با سایر رهبران سیاسی مانند میر غلام محمّد غبار زندانی شد و به مدت ده سال در زندان به سر برد. محمودی در سال ۱۳۴۴ چند ماه بعد از رهایی از زندان وفات کرد.
دستگیر پنجشیری می نویسد که دکتر عبدالرّحمان محمودی در زندان سازمان دیگری را به نام « گوند مردم » تأسیس کرد. عین نوشته ی پنجشیری در رابطه با سازمان مذکور به شرح زیر است :
« این سازمان به صورت سرّی فعّالیت می کرد . در رهبری این سازمان و آتش زیر خاکستر ، هفت تن از ادامه دهندگان سنن پر افتخار مبارزات محمودی قرار گرفته بود. امان محمودی ، دکتر حسین بهروز، استاد محسن صحرایی ، دکتر مصلح ، دکتر رحیم محمودی، دکتر هادی محمودی و موسی نهمت از رهبران برجسته ی گوند مردم ( = حزب مردم )  بوده اند. دکتر عبدالرّحمان محمودی از طریق همین حلقه از هواخواهان ، همفکران و شاگردان ، پیوند خود را با جامعه ، جنبش و نسل نوین مبارزان انقلابی تقویت می کرد. در دهه ی قانون اساسی ( ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۳ ) و مبارزات دموکراتیک این آتش زیر خاکستر به شعله ی برافروخته ی خشم خلق و اندیشه های دموکراتیک نوین مبدّل گردید . » (۱)
 در رابطه با آراء و عقاید محمودی نیز ابهاماتی وجود دارد . عبدالحمید مبارز او را چپ پارلمانی معرفی نموده و ادعا می کند که در تفسیرحسینی  مهارت داشته و جوانان را نیز به خواندن آن توصیه می کرد . امّا به دلیل این که اندیشه و نظرات محمودی به صورت شفّاف و مکتوب در اختیار نیست ، نمی توان به ادعای مبارز که خود از همکاران و طرفداران محمودی بود بسنده کرد . همان طوری که در صفحات پیشین گفته شد بعضی ها غبار را نیز چپ پارلمانی معرفی می کنند در حالی که ثابت شد غبار از لحاظ فکری تمایلات سوسیالیستی از نوع مارکسیستی آن داشته است . از سوی دیگر پیوستن برادران محمودی به جریان « جمعیت دموکراتیک نوین » که « شعله ی جاوید » هم نامیده می شود و نقش رهبری کننده ی آنها در جمعیت مذکور و نیز ادعای شعله ای ها مبنی بر این که دکتر عبدالرّحمان محمودی بنیانگذار اصلی گروه مائوئیستی در افغانستان می باشد ، ممکن است این گمان را تقویت نماید که احتمالاً محمودی هم گرایش مارکسیستی داشته است . شعله ای ها مدعی اند که محمودی با اندیشه ی کمونیستی آشنا بوده و برای انتشار آن در افغانستان آگاهانه اقدام کرده است . آنها با انتشار سندی ادعا می کنند که محمودی در رابطه با عقاید خود در زندان طی نامه ای به یکی از دوستانش چنین نوشته است :
 « من در زیرتربیت غلامان استشمار و ارتجاع درس آموخته ام وَلَوهرچند خود را مجاهد و دشمن فرنگی نمایش و جلوه می دادم ... البته بعد ها به صورت قاچاق چند کتب محدودی از پیشوایان بزرگ خلق مثل مارکس ، لنین و استالین را مطالعه نمودم و به افکار و عقاید خود نظم و رونقی دادم ولی باز هم  سویه ی معلوماتم بسیار پایین و افکارم بسیار در زمینه ی حقایق تاریک است، امّا فقط می دانم که دائماً خطابم متوجه به خلق و عدم آگاهی مردم بوده و گویا از فیلسوفان مرتجع که خادم استبداد و طرفدار کیف و کان بوده اند مانند ارسطو و فاحشه های عالم نمای امروزی دست تکدی برای استرحام به سوی مرتجعین دراز نکرده ام ... » (۲)
 دستگیر پنجشیری ، نیز همان طوری که در سطور گذشته در رابطه با حزب مردم ( گوند مردم) ذکر شد دکتر عبدالرّحمان را به طور ضمنی مؤسس جمعیت دموکراتیک نوین ( گروه مائوئیستی شعله ی جاوید ) معرفی می کند و در جای دیگری می نویسد که او به « اندیشه های مردم سالاری و اصول جهان بینی علمی  (مارکسیزم) و مشروطیت  گرایش قوی داشت. » (۳)
 مرامنامه ی حزب خلق ادعاهای کمونیستها را در مورد گرایش مارکسیستی داشتن دکتر محمودی باطل می سازد ، چرا که «تبلیغ و تفهیم اسلام» در بند دوم این مرامنامه از اهداف اصلی و از وظایف مهمّ حزب قرار داده شده است و این با عبارات مصلحت اندیشانه و حتّی منافقانه ای چون «احترام به اسلام» یا «پیروی از اساسات دین مقدّس اسلام» فرق دارد. بنا بر این کمونیست شدن برادران دکتر محمودی نمی تواند دلیلی بر کمونیست بودن او نیز باشد .
-------------
پانوشت ها
۱- ظهور و زوال حزب دموکراتیک خلق افغانستان،ص ۱۲۴.
۲- چند سند و مقاله در مورداوضاع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی افغانستان، ناشر:دانشجویان مبارز، ص ۲۶- ۲۵.
۳- ظهور و زوال حزب دموکراتیک خلق افغانستان، ص ۱۲۵.
کد مطلب: 176
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل