ضرورت آزادسازی گذرگاه‌های مرزی افغانستان و تصرف گمرک‌ها

تصرف و کنترل بنادر مرزی و گمرکات از سوی طالبان هم فشار شدید را به دولت افغانستان تحمیل نموده و هم منابع بزرگ مالی را در اخیتار طالبان قرار داده است و این گروه می‌تواند با در اخیتار گرفتن درآمد‌ها و عواید این گمرگ‌ها طالبان را در موقعیت بالا و برتر قرار می‌دهد و هزینه‌های این گروه را تأمین نماید.
تاریخ انتشار : سه شنبه ۵ اسد ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۳۹
ضرورت آزادسازی گذرگاه‌های مرزی افغانستان و تصرف گمرک‌ها
در پی شروع حملات طالبان به مواضع نیروهای دولتی و تصرف ولسوالی‌ها در ولایات مختلف افغانستان، این گروه توجه و تمرکز خود را برای تصرف گذرگاه‌های مرزی و کنترل گمرک‌های کشور معطوف کرد که موفق شد در مدت کوتاهی کنترل بنادر مهم مرزی و تجاری کشور را به دست آورند.
جنگجویان طالبان توانستند در مدت کوتاهی کنترل چند گذرگاه مرزی و گمرک‌های مهم کشور همچون اسلام قلعه و تورغندی در ولایت هرات، ابونصر فراهی در ولایت فراه، شیرخان بندر در ولایت قندوز، آی خانم در ولایت تخار، آقینه در ولایت فاریاب، دندپتان در ولایت پکتیا و اسپین بولدک در ولایت قندهار را به تصرف خود در آورند.
تصرف و کنترل بنادر مرزی و گمرکات از سوی طالبان هم فشار شدید را به دولت افغانستان تحمیل نموده و هم منابع بزرگ مالی را در اخیتار طالبان قرار داده است و این گروه می‌تواند
گذرگاه‌های مرزی و گمرک‌های افغانستان به منزله شاهرگ‌های حیاتی حکومت محسوب می‌شود و از دست دادن کنترل آنها ضربات اقتصادی بزرگی را به دولت وارد می‌سازد و دولت را برای تأمین منابع مالی مورد نیازش تحت فشار شدید قرار می‌دهد.
با در اخیتار گرفتن درآمد‌ها و عواید این گمرگ‌ها طالبان را در موقعیت بالا و برتر قرار می‌دهد و هزینه‌های این گروه را تأمین نماید.
گروه طالبان با کنترل این مناطق، نه تنها خسارت‌های زیادی به ساختمان‌های گمرک‌ها وارد کرده‌ بلکه سیستم‌های حمل‌و‌نقل را نیز بر هم زده‌است. 
در کنار آن، درآمد دولت افغانستان که به این گمرک‌ها وابسته است نیز کاهش چشم‌گیری پیدا کرده است تا جایی‌که وزارت مالیه به وزارت خانه‌ها و نهادهای دیگری که پروژه‌های توسعه‌ای را اجرا می‌کنند، دستور داده تمامی پروژه‌هایی را  که از «بودجه اختیاری» دارند تعطیل کنند. دولت افغانستان دو نوع بودجه دارد. یکی بودجه اختیاری که معمولا از درآمد داخلی خود افغانستان تأمین می‌شود و دیگری بودجه غیراختیاری که شامل کمک‌های نهادهای خارجی به افغانستان می‌شود. چند روز قبل هم محمد اشرف غنی رئیس جمهور به وزیران کابینه دستور داد که پروژه‌های توسعه‌ای از محل بودجه اختیاری را متوقف کنند و خودشان به دنبال کمک‌ نهادهای بین المللی باشند.
در چنین وضعیتی بسته شدن بنادر گمرکی می‌تواند به وضعیت اقتصادی دولت بیشتر از گذشته ضربه بزند. هرچند این گروه اعلام کرده‌ که مانع فعالیت‌های گمرکی نخواهند شد، اما گزارش‌ها حاکی است که فعالیت در گمرک‌های زیر کنترل طالبان به صفر رسیده است. اگر دولت نتواند در کوتاه‌مدت این بنادر گمرکی مهم را دوباره زیر کنترل خود در بیاورد، مسلماً با چالش‌های اقتصادی بیشتری مواجه خواهد شد.
گذرگاه‌های مرزی و گمرک‌های افغانستان به منزله شاهرگ‌های حیاتی حکومت محسوب می‌شود و از دست دادن کنترل آنها ضربات اقتصادی بزرگی را به دولت وارد می‌سازد و دولت را برای تأمین منابع مالی مورد نیازش تحت فشار شدید قرار می‌دهد.
در حال حاضر بودجه سالانه دولت افغانستان
برنامه ریزی برای بازپس گیری گذرگاه‌های مرزی و گمرک‌ها باید در اولویت دولت قرار بگیرد. پاز پس گیری دوباره گمرکات هم از نظر مالی و هم از لحاظ روحی و روانی اهمیت دارد و می‌تواند سرآغاز آزاد سازی دیگر مناطق و ولسوالی‌های از دست رفته باشد.
جدا از کمک دولت ايالات متحده امريکا به نيروهاي امنيتي افغانستان، در حدود هفت تا هشت ميليارد دلار است. از اين مقدار نزديک به پنج ميليارد دلار آن از طريق کمک‌هاي جامعه جهاني به افغانستان به دست مي‌آيد و بقيه از منابع داخلي تأمين مي‌شود. دولت افغانستان به صورت کلي براي به دست آوردن عوايد به گمرک‌هاي کشور وابسته است و سهم اساسي را در جذب درآمد، گمرک‌ها دارند.
در کنار آن ماليات شهروندان کشور از منابع مختلف بخش ديگر عوايد دولت را تشکيل مي‌دهد. به صورت معمول گمرک‌هاي افغانستان سالانه بيش از دو ميليارد دلار درآمد را به صندوق ملي افغانستان واريز مي‌کنند. براساس گزارش‌ها حجم واردات افغانستان سالانه بيش از 10 ميليارد دلار است. البته سهم عوايد دولت از گمرک‌هاي افغانستان بيشتر از دو ميليارد دلار است. اما به دليل فساد بي رويه در گمرک‌ها بخشي از اين درآمد حیف و میل مي‌شود و به جيب مقام‌ها مي‌رود.
به همین دلیل وزارت ماليه به شدت نگران بسته ماندن گمرک‌هاي کشور است. پيش‌بيني وزارت مالیه اين بود که در سال مالي 1400 بتواند نزديک به 220 ميليارد افغاني که در حدود دو و نيم ميليارد دلار مي‌شود، به دست آورد. اما شدت جنگ و تصرف بنادر گمرکي و ناامن شدن مسيرهاي ترانزيت جاده‌اي سبب کاهش فعاليت‌هاي تجارتي شده است. حالا براي دولت دو راه بيشتر نمانده است. يا دوباره با عمليات نظامي اين بنادر مهم گمرکي را به دست بياورد يا  به گزينه‌هاي جايگزين فکر کند که يکي از اين گزينه‌ها دهليزهاي هوايي است که هم بسیار پر هزینه است و هم ناوگان هوایی افغانستان توانایی واردات این حجم از کالاها را ندارد. بنابراین برنامه ریزی برای بازپس گیری گذرگاه‌های مرزی و گمرک‌ها باید در اولویت دولت قرار بگیرد. پاز پس گیری دوباره گمرکات هم از نظر مالی و هم از لحاظ روحی و روانی اهمیت دارد و می‌تواند سرآغاز آزاد سازی دیگر مناطق و ولسوالی‌های از دست رفته باشد.
کد مطلب: 97137
گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل