به مناسبت سالروز معاهده پیشاور میان شاه شجاع و هند بریتانوی

معاهده خیانت آمیز شاه شجاع با انگلستان سر آغاز وطن فروشی

شاه شجاع از شاخۀ سدوزی دودمان درانی بود. او پنجمین امیر افغانستان و پسر تیمورشاه درانی بود. شاه شجاع نخستین بار با برکنارنمودن برادرش شاه محمود به پادشاهی رسید. در ۱۸۰۹ میلادی او با بریتانیا -که از نفوذ ناپلئون بناپارت و روسیه به هندوستان بیم‌داشت- پیمان اتحاد بست.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۶ جوزا ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۵۰
معاهده خیانت آمیز شاه شجاع با انگلستان سر آغاز وطن فروشی
شاه
الفنستون دربهار1188 برابر با1809 درپیشاور به دربار شاه شجاع، میرسد و به بهانۀ اتحاد بین ایران و فرانسه برای حمله بر هند از طریق افغانستان یک معاهده را با یک مقدمه و سه ماده‌ا در تاریخ 27 جوزا/خرداد 1188ش برابر با 17 ژوئن 1809م، با شاه شجاع به امضا می رساند.
شجاع درانی متولد 1163 هجری شمسی برابر با ۱۷۸۴میلادی، متوفی 16حمل/فروردین 1221 برابر با ۵ آوریل ۱۸۴۲، پادشاه افغانستان در دوره میان‌سال‌های 1182شمسی برابر با ۱۸۰۳م، تا سال 1188 برابر ۱۸۰۹م، و سپس 1218ش، برابر با ۱۸۳۹م تا زمان مرگش یعنی 1221ش، بود.
شاه شجاع از شاخۀ سدوزی دودمان درانی بود. او پنجمین امیر افغانستان و پسر تیمورشاه درانی بود. شاه شجاع نخستین بار با برکنارنمودن برادرش شاه محمود به پادشاهی رسید. در ۱۸۰۹ میلادی او با بریتانیا -که از نفوذ ناپلئون بناپارت و روسیه به هندوستان بیم‌داشت- پیمان اتحاد بست. در ماه مه همان سال برادرش شاه محمود توانست او را شکست دهد و به هندوستان تبعید کند. هنگامی که او در ۱۸۱۴ از تبعید رهایی یافت، الماس کوه نور را به رنجیت سینگ پیش‌کش نمود. او کوشید با یاری سیک‌ها، قندهار را فتح نماید، ولی از دوست‌محمد خان شکست خورد و گریخت.
در ۱۸۳۸میلادی او توانست در کنار پشتیبانی سیک‌ها از یاری بریتانیا نیز برای بازگشت به قدرت بهره‌مند گردد. در ۱۸۳۹ او دوباره پس از سی سال به پادشاهی رسید، ولی اتحادش با بریتانیا جنگ اول افغان را رقم‌زد.
هرچند تمام حاکمان پشتون پیمان‌های خائنانه‌ای را با انگلستان به امضا رسانده و هربار بخش بزرگی از خاک وطن را به بیگانگان واگذار نماید. اما در این میان نام شاه شجاع به عنوان نماد خیانت و وطن فروشی در افغانستان شناخته می‌شود. زیرا او اولین کسی بود پای انگلیسی‌ها را به میهن باز کرد و خاک فروشی را اساس گذاشت.
در 16حمل/فروردین 1221 برابر با ۵ آوریل ۱۸۴۲، شاه شجاع به دست فردی به نام شجاع‌الدوله ترور و کشته شد.
در سال  1808 میلادی حکومت هند برتانوی تصمیم  میگیرد تا یک هیأت بزرگی تحت سرپرستی مونت استوارت الفنستون، ازدهلی بنزد شاه کابل بفرستد. الفنستون دربهار1188 برابر با1809 درپیشاور به دربار شاه شجاع، میرسد و به بهانۀ اتحاد بین ایران و فرانسه برای حمله بر هند از طریق افغانستان یک معاهده را با یک مقدمه و سه ماده‌ا در تاریخ 27 جوزا/خرداد 1188ش برابر با 17 ژوئن 1809م، با شاه شجاع به امضا می رساند.
به موجب این معاهده شاه شجاع متعهد شد که مانع هرگونه حمله از شمال باختری یعنی از طریق خاک افغانستان به هند شود و متعاقبا کمپانی هند شرقی نیز متعهد شد مبالغ هنگفتی را در اختیار شاه افغانستان قرار دهد. بر اساس این قرار داد مردم افغانستان به مثابه اجیران انگلیس باید برای منافع انگلیس در برابر دشمنان بریتانیا وارد جنگ می شدند.
حکومت شاه شجاع پس از این معاهده زیاد دوام پیدا نکرد و از توسط برادرش از اریکه قدرت به زیر کشیده شد.
 اما شاه شجاع بار دیگر با حمایت انگلیسی‌ها وارد افغانستان شد و با شکست دادن امیر دوست محمدخان و تبعید وی به هند دوباره قدرت را به دست گرفت معاهده سه جانبه بین شاه شجاع پادشاه افغانستان، رنجیت سینگ حاکم هند بریتانیایی وکلادوید نماینده بریتانیا که به تاریخ 7 سرطان/تیر 1217برابر با 26 جون 1838 میلادی در لاهور
به موجب این معاهده شاه شجاع متعهد شد که مانع هرگونه حمله از شمال باختری یعنی از طریق خاک افغانستان به هند شود و متعاقبا کمپانی هند شرقی نیز متعهد شد مبالغ هنگفتی را در اختیار شاه افغانستان قرار دهد. بر اساس این قرار داد مردم افغانستان به مثابه اجیران انگلیس باید برای منافع انگلیس در برابر دشمنان بریتانیا وارد جنگ می شدند.
به امضا رسید که این معاهده بنام پیمان و معاهده لاهور یاد می شود.
مهمترین ماده پیمان لاهور: "آنچه ممالک متعلقه این روی آب سند و آن روی آب مذکور که در تحت تصرف سرکار خالصه‌جی است چون صوبۀ کشمیر، حدود شرقی، غربی، جنوبی وشمالی اتک، چچه، هزاره، کنبل، وانت، وغیره توابع آن. پیشاور با یوسفزای وغیره. ختک، هشت نگر، مچنی، کوهات ، هنگو وسایر توابع پیشاور تاحد خیبر، بنو، وزیر، تانگ، گرانگ، کاله باغ، خوشحال گده وغیره باتوابع آن. دیره اسماعیل خان وتوابع آن. دیره غازی خان وکوت مشهن، عمر کوت وغیره باجمیع توابع آن. سپنگر، اروات مند، اجل، حاجی پور، روح پور، هرسه کچی، ملک مینگره باتمام حدودآن. صوبه ملتان باتمان ملک آن، سرکار شاه موصوف وسایر خاندان سدوزایی را در ممالک مر قومه الصدر، هیچ دعوای نسلأ بعد نسل وبطنأ بعد بطن نبوده و نخواهد بود."
هرچند تمام حاکمان پشتون پیمان‌های خائنانه‌ای را با انگلستان به امضا رسانده و هربار بخش بزرگی از خاک وطن را به بیگانگان واگذار نماید. اما در این میان نام شاه شجاع به عنوان نماد خیانت و وطن فروشی در افغانستان شناخته می‌شود. زیرا او اولین کسی بود پای انگلیسی‌ها را به میهن باز کرد و خاک فروشی را اساس گذاشت.
کد مطلب: 96765
گزارشگر : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل