افغانستان و فرهنگ قانون گریزی

پیام آفتاب: فرهنگ قانون شکنی در میان همه سطوح کشور رخنه کرده و از مردم عادی گرفته تا مقامات ارشد کشور، تمایل زیادی به نقض قانون دارند.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۹ جدی ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۱۱
افغانستان و فرهنگ قانون گریزی
دولت وحدت ملی هفته گذشته در اقدامی سمبولیک از سالروز تصویب آخرین قانون اساسی کشور تجلیل کرد.

هفتمین قانون اساسی کشور در یک قرن گذشته، سرنوشت غم انگیزی را پشت سر گذاشته است؛ دولت در حالی از قانون اساسی تجلیل به عمل آورد که بر اساس برآوردها، در یک دهه گذشته تنها یک ماده آن نقض نشده است! محتوای آن یک ماده که از نقض مصون مانده نیز این است که کابل پایتخت افغانستان می باشد!

علیرغم قانون شکنی های فراوان از سوی دولت، مقامات ارشد دولت وحدت ملی در مراسم های مختلفی که به مناسبت تجلیل از روز قانون اساسی برگزار گردید بار دیگر از تعهد خود با قانون اساسی دم زدند و گفتند مصمم به تطبیق قانون می باشند.

اگرچه دولت به عنوان عامل اصلی نقض قانون شناخته می شود اما دیگر قوای کشور و همچنین عموم مردم نیز از فرهنگ قانون گریزی مبرا نیستند. از میان قوای ثلاثه، قوه مجریه بیش از همه قوانین را نقض کرده است. قوای مقننه و قضائیه نیز از این امر مثتنا نیستند و مصداق های گسترده نقض قانون توسط این دو قوه نیز به ثبت رسیده است. در سطوح پایین تر، مردم نیز به شکل گسترده به نقض قوانین می پردازند.

متاسفانه باید اقرار کرد فرهنگ قانون شکنی در میان همه سطوح کشور رخنه کرده و از مردم عادی گرفته تا مقامات ارشد کشور، تمایل زیادی به نقض قانون دارند. عموم شهروندان نیز در کارهای روز مره خود بارها و بارها قانون را نقض کرده و می توان گفت تخطی از قانون و نادیده گرفتن آن از سوی مردم به همان میزانی است که در سطوح بالای جامعه وجود دارد.

«قانون» در افغانستان همواره به منزله یک عنصر دست و پا گیر و شناخته می شود که اغلب در خدمت طبقه حاکم می باشد و آنها می توانند مطابق با امیال خود ان را تفسیر نمایند. این در حالی است که قانون در کشورهای مدرن، عال اصلی پیشرفت و ترقی شناخته شده و نقض آن برای مسئولان و شهروندان یک شرمسازی بزرگ محسوب می شود.

مردم و مسئولان در کشورهای مترقی به نقض قوانین بسیار حساس هستند و به هیچ وجه نقض قانون را بر نمی تابند. به عنوان مثال می توانیم به بحران بزرگ سیاسی اکه اخیرا گریبان دولت کوریای جنوبی را گرفت اشاره کنیم. رئیس جمهور کوریای جنوبی به علت نقض یک قانون، بارها از مردم عذرخواهی نموده و برای استعفای خود اعلام آمادگی کرد. این در حالی است که اگر همین مورد از نقض قانون در کشوری همچون افغانستان اتفاق بیفتند و علنی شود، احتمالا هیچ اتفاق خاصی نخواهد افتاد، زیرا فرهنگ عمومی کشور ما به نحوی شکل گرفته است که اصولا نقض قانون را امری عادی می پنداریم.

تبعیت از قانون هنگامی محقق می شود که الزامات فرهنگی و اخلاقی آن نیز در میان مسئولین و مردم نهادینه شده باشد. در واقع یک جامعه قانون گریز برای پایبند شدن به قانون احتیاج به سرمایه گذاری های بلند مدت فرهنگی دارد و ممکن است این فرهنگ سازی چند نسل را بپیماید تا به مرحله پختگی برسد.
اما نکته مایوس کننده در مورد افغانستان این است که رودخانه از سرچشمه گل آلود می باشد و نهادهای مجری قانون، خود قانون گریز هستند! در چنین حالتی هیچگاه نمی توان امید به فرهنگ سازی داشت زیرا وقتی دولت ضد قانون باشد هیچگاه برنامه ای زیر بنایی برای نهادینه کردن تعهد به قانون اجرا نخواهد شد.
 
کد مطلب: 62378
مولف : پایگاه اطلاع رسانی پیام آفتاب
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل