ترکمنستان در تلاش برای اجرای پروژه تاپی است

پیام آفتاب: براساس گزارش‌ها، برای تأمین امنیت کارکنان و ساخت خط لولهٔ گاز تاپی، ۷۰۰۰ هزار نفر باید استخدام شود. در همین حال، براساس یافته‌های طلوع نیوز، ۲۶۴ گروه که در حدود ۳۳۰۰ فرد مسلح دارند، در مسیر راه خط لوله تاپی فعالیت دارند. این موضوع می‌تواند مشکل جدی‌ای را به بار بیاورد.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۳۱ جوزا ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۱۱
ترکمنستان در تلاش برای اجرای پروژه تاپی است
روز شنبه، وزیر خارجهٔ ترکمنستان به ولایت هرات سفر کرده و با والیان ولایت‌های فراه، بادغیس و هرات دیدار داشته است. گفته می‌شود در این دیدار، روی موضوع انتقال خط گاز تاپی نیز بحث صورت گرفته است. در یک ماه اخیر، این دومین سفر وزیران کابینه ترکمنستان به افغانستان است. این در حالی است که رهبران کشورهای افغانستان، هند، ترکمنستان و پاکستان در ۱۶ جدی سال گذشته، این پروژهٔ بزرگ را افتتاح کردند. خط لولهٔ تاپی در حدود ۱۸۱۴ کیلومتر طول خواهد داشت که ۷۳۵ کیلومتر آن از خاک افغانستان عبور می‌کند. براساس گزارش‌ها، هزینهٔ این پروژه هفت تا نه میلیارد دالر می‌شود و قرار است کار آن، تا سال ۲۰۱۹ تکمیل شود. خط لوله تاپی، با ظرفیت انتقال ۳۳ میلیارد مترمکعب گاز، می‌تواند بیشتر نیازهای هند و پاکستان را برآورده سازد. با این لحاظ، مفاد این لولهٔ گاز برای افغانستان که قرارداد آن ۳۰ ساله است، سالانه به‌دلیل حق‌العبور، ۵۰۰ میلیون دالر می‌باشد. هم‌چنان، قرار است افغانستان تا ختم این پروژه، سه میلیارد مترمکعب گاز از ترکمنستان خریداری کند. اما مشکلی که سد راه این پروژه قراردارد، چالش املاک و امنیت آن می‌باشد. خط لولهٔ تاپی از ولایات ناامن افغانستان می‌گذرد که باید حکومت امنیت این مناطق را تأمین کند. هلمند و قندهار، از جملهٔ ولایت‌هایی‌اند که قرار است خط تاپی از آن‌ها بگذرد. در حال حاضر، در هلمند جنگ جریان دارد و مناطقی از این ولایت، در دست طالبان قرار دارد. بر این اساس، قرار بود که یک بخش خاص در نیروهای ارتش، برای تأمین امنیت این خط تشکیل شود. براساس گزارش‌ها، برای تأمین امنیت کارکنان و ساخت خط لولهٔ گاز تاپی، ۷۰۰۰ هزار نفر باید استخدام شود. در همین حال، براساس یافته‌های طلوع نیوز، ۲۶۴ گروه که در حدود ۳۳۰۰ فرد مسلح دارند، در مسیر راه خط لوله تاپی فعالیت دارند. این موضوع می‌تواند مشکل جدی‌ای را به بار بیاورد.
چالش مهم دیگری که برسر راه این پروژه قرار دارد، مشکل زمین‌های شخصی‌ای است که خط لولهٔ گاز «تاپی» از آن باید بگذرد. در همین حال، انتظار می‌رود که حکومت و کشورهای شامل در پروژه، با جدیت تمام، مشکل‌ها را حل کنند و موانع سد راه این پروژه بزرگ منطقه‌ای را جدی بگیرند. مسیر گذر خط لولهٔ گاز تاپی، ۷۳۵ کیلومتر از خاک افغانستان قرار است بگذرد که گفته می‌شود قسمتی از آن، زیرزمینی خواهد بود.
در همین حال، رقابت هند با کشورهای چین و پاکستان در فضای کنونی، می‌تواند تأثیر منفی بر پروژه بگذارد. هند تلاش دارد تا روابط اقتصادی و سیاسی خود را با کشورهای آسیای میانه گسترش دهد و بتواند جای کالای چینی و پاکستانی را پر کند. تاپی گام‌های نخست هند برای ایجاد این رابطه به‌حساب می‌آید که به‌دنبال آن تمرکز هند به بندر چابهار و وصل‌کردن افغانستان به این بندر، می‌باشد. براساس برآوردها، هند تا ده سال دیگر، نیازش به نفت و گاز ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت. با این حساب، دهلی نو تلاش دارد تا در گام نخست، نیازهای خود را از کشورهای آسیای میانه رفع سازد. با آن‌که این یک بازی بزرگ برای دورزدن پاکستان و چین می‌باشد، اما برای افغانستان می‌تواند سودمند و هم زیان‌بار باشد. چون با نزدیک‌شدن هند به افغانستان و افزایش فعالیت‌های اقتصادی و سیاسی آن کشور، پاکستانی‌ها تحریک می‌شوند. تحرکات پاکستان در مرز و مسدودکردن راه تورخم، هرازگاهی و تلاش آن کشور برای اخراج مهاجران افغان، به نحوی پیوند به نزدیکی کابل و دهلی می‌تواند داشته باشد.
افغانستان، سال‌ها است که بازار مصرفی برای کالای بی‌کیفیت پاکستان است و از این نشانی، پاکستان پول هنگفتی به‌دست آورده است. گسترش روابط هند با کشورهایی آسیای میانه، افغانستان را من‌حیث مرکز بازار منطقه و جهان قرار خواهد داد.
به‌گونه‌ای که بازارهای جدید کشورهای خاورمیانه، اروپا و آمریکا به روی کالای افغانستان باز می‌شود و از سویی هم، نیاز افغانستان به پاکستان، کاهش می‌یابد.
هم‌چین این پروژه، برای پاکستان نیز از اهمیت کلانی برخوردار است. به گونه‌ای که نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان در روز افتتاح پروژه تاپی، خاطر نشان کرده بود که با انتقال خط لوله تاپی، پاکستان که اکنون به بحران انرژی مواجه است، مشکلش حل می‌شود. پاکستان با نفوذ فوق‌العاده‌ای که در بین گروه‌های هراس‌افگن از جمله طالبان دارد، باید از تلاش‌های خود در تأمین امنیت این پروژه، دریغ نکند. اسلام‌آباد باید رقابت و دشمنی‌ای که با هندی‌ها دارد را کنار بگذارد تا این موضوع، مشکلی برای عبور خط لوله گاز از افغانستان نشود. در همین حال، چندی پیش وزیر دفاع پاکستان اعلام کرده بود: از نفوذی که در بین طالبان افغان داریم، در تأمین امنیت این پروژه استفاده خواهیم کرد.
اما، ایجاد تنش‌های تازه در روابط افغانستان و پاکستان و درگیری میان سربازان دو کشور در مرز تورخم، دور تازه‌ای از تنش‌ها را به‌وجود آورده است. در همین‌حال، افتتاح بند سلما توسط هند و روابط نیک افغانستان و هند، هم‌چنان تصمیم حکومت افغانستان برای ساخت سد در دریاهایی که به پاکستان می‌ریزد، روابط میان افغانستان و پاکستان را مکدر ساخته است که می‌تواند تأثیر منفی‌ای برای آغاز و تدوام کار تاپی داشته باشد.
- سید مهدی پارسا، روزنامه هشت صبح، دوشنبه ۳۱ جوزا ۱۳۹۵
کد مطلب: 53399
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل