یمن؛ تکرار تجربه افغانستان

پیام آفتاب: جنگ در یمن دشمنی‌ها بین شیعه و سنی را تشدید کرده است؛ همچنین جنگ بین شمال و جنوب که روزگاری موجب تجزیه یمن و تشکیل دو دولت مستقل شده بود.
تاریخ انتشار : شنبه ۲۸ حمل ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۵۲
یمن؛ تکرار تجربه افغانستان
در میان بدبختی و مصیبتی که یمن به آن گرفتار شده است، دو جوان که یکی‌شان در عدن و دیگری در صنعا زندگی می‌کنند احساس می‌کنند تا اینجا به نسبت خوش‌شانس بوده‌اند. زیرا هنوز کارشان به جایی نرسیده که گرسنگی بکشند یا ویرانی‌ها نیز هنوز خانه‌های آن دو را شامل نشده است. آنها تابه‌حال بارها از انفجار بمب‌ها و شلیک گلوله‌ها رسته‌اند بدون اینکه آسیبی ببینند؛ ولی هر دو، دوست دارند از وطنشان که به جهنمی تبدیل شده، بگریزند هرچند هیچ‌یک راهی برای خروج پیدا نمی‌کنند. «نسمه العزبی» که ۲۱ سال دارد و دانشجوی رشته مهندسی در شهر جنوبی عدن است، می‌گوید: «نمی‌خواهم زندگی‌ام را با رؤیا تلف کنم». او به‌دنبال یک بورس تحصیلی است تا به‌عنوان یک پاسپورت از آن استفاده کرده و به یک کشور امن اروپایی برسد. او می‌گوید: «نمی‌خواهم مثل یک پناهنده از یمن بروم و جای دیگری زندگی کنم». «خلود العبسی» ۲۷ ساله که کارش را در یک شرکت خدمات نفتی در صنعا از دست داده، می‌گوید: «احساس می‌کنی مرگ هر لحظه در کمین توست. از آسمان هواپیماهای سعودی و از زمین اتومبیل‌های بمب‌گذاری‌شده و انفجارها و درگیری‌ها روی می‌دهد. قیمت جان یمنی‌ها خیلی ارزان شده است». او در یک تماس تلفنی از خانه‌اش در صنعا به خبرنگار رویترز می‌گوید: «من پاسپورت دارم و آماده سفر هستم». اما تأکید می‌کند سفر برای او به یک رؤیا تبدیل شده است چون خانواده‌اش به دلیل تجرد به او اجازه نمی‌دهند. او درعین‌حال می‌گوید که برای تحصیلش در خارج پول دارد و می‌تواند زندگی جدیدی را شروع کند. با سفرکردن به وسیله قایق یا به صورت پناهنده به‌شدت مخالف است و می‌گوید: «خیلی خطرناک است. بهتر است اینجا در خانه‌ام بمانم و بمیرم تا اینکه در غربت بمیرم».

سوءتغذیه کودکان
تعداد کسانی که تاکنون از یمن گریخته‌اند به حدود ۱۷۰ هزارنفر می‌رسد. اکثر آنها به جیبوتی، اتیوپی و سودان رفته‌اند. با توجه به مشکلات متعدد کشور این احتمال وجود دارد که افراد روانه کشورهای اروپایی شوند. بااین‌حال دریچه خروج از یمن به آسانی سایر کشورها نیست زیرا یمن از یک‌سو به ساحل اقیانوس و از طرف دیگر به صحرای عربستان می‌رسد. کشور یمن جز با عربستان‌سعودی و سلطنت‌نشین عمان مرز مشترک ندارد و این دو کشور نیز اجازه عبور یمنی‌ها را نمی‌دهند. جنگ، هزینه سنگینی را بر جمعیت ۲۶ میلیون‌نفری یمن وارد کرده است. آنها مجبورند در کشوری فقیر که از مشکلات ساده‌ای مثل تأمین آب، رنج می‌برد با فساد و سوءمدیریت حکومت‌ها سر کنند. برآوردهای سازمان ملل متحد می‌گوید در جنگ اخیر حدود شش‌هزارنفر کشته شده‌اند که نیمی از آنها را شهروندان عادی تشکیل می‌دهند. به گفته این منبع، چهارپنجم مردم یمن نیازمند کمک‌های خارجی هستند. بیش از نیمی از یمنی‌ها از کمبود شدید کمک‌های غذایی رنج می‌برند. جنگ بیش از ۲٬۴ میلیون‌نفر را مجبور به فرار از خانه‌هایشان کرده است.

رؤیاهای بربادرفته
خلود دربارهٔ زندگی‌اش پیش از جنگ چنین می‌گوید: «آرزوهایی داشتم. برای خودم برنامه‌ریزی کرده بودم؛ اما جنگ همه‌چیز را با خود برد. الان جز به این فکر نمی‌کنم که امروز می‌میرم یا فردا. احساس می‌کنم مانند مرده‌ها هستم اما هنوز نفس می‌کشم». کشوری را که او می‌شناخت کاملاً از هم گسیخته شده است. او می‌افزاید: «الان شکاف بزرگی بین یمنی‌ها به وجود آمده است. قبلاً ما همه یا شیعه یا سنی بودیم، به مساجد واحدی می‌رفتیم و با هم در یک منطقه جمع می‌شدیم اما این جنگ ما را وادار کرد تا از هم بپرسیم چه دینی داری و به چه حزبی وابسته هستی؟» خلود دربارهٔ وضعیت معیشتی مردم نیز می‌گوید: «بسیاری از مردم به‌دنبال غذا و پول هستند. بعضی‌شان تحصیل‌کرده هستند اما شغلی ندارند و حتی نمی‌توانند غذایی برای فرزندانشان تهیه کنند. این جنگ عزت همه را پایمال کرد. احساس می‌کنم این وضعیت دیگر غیرقابل‌تحمل است. هرچند وضع من از خیلی‌های دیگر بهتر است». خلود می‌گوید احساس تنهایی می‌کند چون دوستانش یمن را ترک کرده‌اند. او غمگین است چون جنگ بعضی از نزدیکانش را قربانی کرده. او در کنار کارهای روزمره خانه، در فیس‌بوک فعال است و خبرها را دنبال می‌کند. این تنها کانالی است که به‌سرعت محل حملات هوایی در آن اعلام می‌شود. می‌گوید: «وقتی صدای بمبی را می‌شنویم می‌رویم در فیس‌بوک تا بدانیم دقیقاً کجا فرود آمده است». او هرچند از حوثی‌ها دفاع نمی‌کند اما از عربستان نیز دل خوشی ندارد و می‌گوید: «یمن ویران شد. عربستان و کشورهای دیگر حامی‌اش مردم بی‌گناه را می‌کشند. بسیاری از شهروندان بی‌گناه در این جنگ کشته شدند».

رکود نظامی
جنگ در یمن دشمنی‌ها بین شیعه و سنی را تشدید کرده است؛ همچنین جنگ بین شمال و جنوب که روزگاری موجب تجزیه یمن و تشکیل دو دولت مستقل شده بود. هنوز هم جدایی‌طلبان جنوب در رؤیای تجزیه این کشور هستند. تنها گروه‌هایی که از این آشفته‌بازار سود برده‌اند القاعده و داعش هستند. این گروه‌ها در یمن جای پایی برای خود پیدا کرده‌اند و این همان چیزی است که آمریکا، بریتانیا، فرانسه و سایر کشورهایی را که فروشنده اصلی سلاح به عربستان هستند نگران کرده است. کشورهای غربی به‌جز سلاح و مهمات اطلاعات ماهواره‌ای در اختیار عربستان می‌گذارند. این در حالی است که کمیته وابسته به سازمان ملل متحد این جنگ را «تجاوزات گسترده و برنامه‌ریزی‌شده برای کشتن شهروندان» توصیف می‌کند.

نمونه افغانستان
نسمه و برادرانش دوبار مجبور شدند به جایی پناه ببرند. یک‌بار سوار بر موتر همسایه‌شان به‌همراه پنج‌نفر از افراد خانواده آنها به خانه عمه‌شان رفتند زیرا یک موشک به خانه همسایه‌شان خورده بود. چندروز بعد موشک‌ها و خمپاره‌ها به همان محله‌ای خورد که عمه‌شان در آنجا زندگی می‌کرد؛ بنابراین مجبور شدند به خانه مادربزرگشان بروند». ترورهای مکرر و مشکوک، حملات شبه‌نظامیان وابسته به داعش و سایر گروه‌ها و حتی باندهای تبهکار در ماه‌های اخیر در عدن بیشتر شده است. در این شهر همه‌گونه رنگ و نژادی یافت می‌شود. نسمه درحالی که فکر می‌کند، می‌گوید: «می‌گویند وابسته به داعش هستند اما کسی چه می‌داند. اگر جرئت کنند شاید روزی به خانه‌هایمان بریزند و از ما بخواهند که به آنها خدمت کنیم. نمونه افغانستان دارد در اینجا تکرار می‌شود». همین نگرانی‌هاست که او را وامی‌دارد تا تصمیم به فرار از کشور بگیرد. او می‌گوید فقط برای آینده‌ای بهتر و تأکید می‌کند: «همه به فکر رفتن هستند؛ اما چگونه و به کجا؟»
 منبع: رویترز
ترجمه: روزنامه شرق
کد مطلب: 50726
 


 
نام و نام خانوادگی
ایمیل