افغانستان و جنگ نیابتی هند و پاکستان

6 دلو 1394 ساعت 17:38

پیام آفتاب روابط هند و پاکستان به ویژه بعد از حمله به دانشگاه پاچا خان در ایالت خیبر پختونخوا بیش از پیش به تیرگی گراییده است؛ پاکستان معتقد است که هندوستان با همدستی امنیت ملی افغانستان این حمله را ترتیب داده است. پاکستان، افغانستان و هند را به حمایت مالی از طالبان پاکستان و ارتش ملی بلوچ متهم می کند. هند نیز پاکستان را به حمله به کنسولگری این کشور در مزار شریف و میدان هوایی پاتانکوت متهم می کند. پاکستان هم هند را به حمله به کنسولگری خود در جلال آباد متهم می کند.


ماهیت در حال تغییر تهدیدات عمده امنیتی ناشی از جنگ علیه  تروریسم در افغانستان و پاکستان در طول چهارده سال گذشته همواره با سوء تفاهمات، اتهامات و تلفات زیادی در منطقه همراه بوده است؛ هر هفته و هر ماه گروه های تروریستی نیروهای امنیتی پاکستان و شهروندان افغانستانی را هدف حملات خود قرار می دهند. این در حالی است که در مذاکرات چهار جانبه صلح برخلاف دوره های قبلی چین و امریکا به عنوان ناظر وارد میدان شده اند و در ادامه صلاح الدین ربانی در یک سفر رسمی به چین با وزیر امور خارجه این کشور دیدار کرد؛ وزیر امور خارجه چین گفت کشورش تلاش می کند پاکستان را مجاب کند تا در گفتگو های صلح دولت وحدت ملی با طالبان صادقانه تر عمل کند. اکنون اگر میانجیگری چین سبب همکاری های بیشتر افغانستان و پاکستان به ویژه در بخش تبادل استخباراتی شود، می توان به بهبود وضعیت امنیتی در دو طرف خط دیورند امیدوار بود اما نباید حضور هند در معادلات سیاسی افغانستان را نادیده گرفت.
امضای تفاهمنامه همکاری های استخباراتی پاکستان و افغانستان میان ریاست امنیت ملی افغانستان و سازمان استخبارات پاکستان (آی اس آی) در سال میلادی گذشته واکنش های تند نمایندگان پارلمان و سیاستمداران افغانستانی را در پی داشت؛ رئیس جمهور محمد اشرف غنی زیر تیغ انتقادات شدیدی قرار گرفت و تا مرز خائن ملی خوانده شدن پیش رفت، اما اکنون از آنجایی که گروه های مختلف تروریستی در لانه‌های امن خود در خاک پاکستان مشغول برنامه ریزی و فعالیت هستند، حملات طالبان نسبت به سال گذشته افزایش یافته و داعش در افغانستان نفوذ کرده است، ضرورت همکاری های استخباراتی پاکستان و افغانستان بیش از پیش احساس می‌شود. باید گفت که همکاری استخباراتی چیزی بیش از کنترل و جمع آوری اطلاعات می‌باشد.
اگر پاکستان و افغانستان اطلاعات مربوط به افرادی که برای هر دو کشور تهدید امنیتی به حساب می آید را در اختیار یکدیگر قرار دهند، بسیاری از عملیات های انتحاری خنثی می شود.
اما نباید در این میان هند را نادیده گرفت: روابط هند و پاکستان به ویژه بعد از حمله به دانشگاه پاچا خان در ایالت خیبر پختونخوا بیش از پیش به تیرگی گراییده است؛ پاکستان معتقد است که هندوستان با همدستی امنیت ملی افغانستان این حمله را ترتیب داده است. پاکستان، افغانستان و هند را به حمایت مالی از طالبان پاکستان و ارتش ملی بلوچ متهم می کند. هند نیز پاکستان را به حمله به کنسولگری این کشور در مزار شریف و میدان هوایی پاتانکوت متهم می کند. پاکستان هم هند را به حمله به کنسولگری خود در جلال آباد متهم می کند. بازی متهم سازی بین افغانستان، پاکستان و هند زمینه را برای جولان نیروهای تروریستی در افغانستان و پاکستان فراهم کرده است.
وزیر دفاع هند هفته گذشته اخطار داد هر کشوری که بر هند درد وارد کند خود نیز گرفتار درد خواهد شد، این سخنان مقام عالی رتبه هند نوعی اخطار به پاکستان بود، اینکه هند حمله تروریستی به میدان هوایی پاتانکوت را بی پاسخ نخواهد گذاشت. آی اس آی هند را به حمایت مالی از گروه تروریستی تحریک طالبان و تجهیز رهبری داعش متهم می کند.
حال با در نظر داشت جو حاکم اگر وساطت چین سبب شود تا افغانستان و پاکستان به نوعی همبستگی در مبارزه با تروریزم برسند و مانع ورود گروه های تروریستی به خاک یکدیگر شوند، اوضاع امنیتی بهبود می یابد.
 باید گفت که سه کشور افغانستان، پاکستان و هند گرفتار مشکلات امنیتی شدیدی هستند و برای توجیه ناامنی ها دلیل موجهی ندارند.
مساله دیگری که در تنظیم روابط افغانستان و پاکستان باید در نظر گرفت فعال بودن هند در افغانستان است، اینکه چرا هند افغانستان را برای ضربه زدن به پاکستان انتخاب کرده سوالی است که جواب آن نیاز به تفکر عمیق تر دارد.
همکاری نزدیک افغانستان و پاکستان با وساطت چین تا حد زیادی می تواند به صلح در افغانستان و منطقه کمک کند و چین نیز از احتمالات نفوذ داعش در مرزهای خود و مرزهای روسیه جلوگیری کند.
این در حالی است که جنگ نیابتی هند و پاکستان در افغانستان، افغانستان را مستعد ناامنی و آشوب ساخته است؛ بر اساس اعلام سیاستمداران سال پیش رو، سالی پر از ناامنی و جنگ برای افغانستان خواهد بود.
 اینکه دولت وحدت ملی در چنین شرایطی برعکس دولت قبلی چگونه می تواند از شرایط موجود به نفع خود برآیند بگیرد، به نبوغ سیاسی سردمداران کشور بستگی دارد.
نویسنده: حفیظ الله رجبی 


کد مطلب: 47410

آدرس مطلب: http://www.payam-aftab.com/fa/doc/article/47410/افغانستان-جنگ-نیابتی-هند-پاکستان

پیام آفتاب
  http://www.payam-aftab.com