۱
 

کرزی؛ میهن‌پرست یا قوم‌گرا؟ / بررسی سناریوهای مختلف در مورد علل مخالفت کرزی با آمریکا

تاریخ انتشار : دوشنبه ۷ دلو ۱۳۹۲ ساعت ۱۸:۰۵
کرزی؛ میهن‌پرست یا قوم‌گرا؟ / بررسی سناریوهای مختلف در مورد علل مخالفت کرزی با آمریکا
به گزارش پیام آفتاب، ماه‌هاست که افغانستان و آمریکا در حال مذاکره برای امضای پیمان دوجانبه امنیتی(BSA) هستند که بر اساس آن، بخشی از نیروهای آمریکایی، پس از سال 2014 در افغانستان(در قالب 9 پایگاه نظامی) باقی مانده و در عوض در امر آموزش و امنیت به نیروهای امنیتی و اردوی کشور کمک خواهند کرد.
بحث بر روی مفاد این پیمان مدت‌های مدیدی میان مقامات افغانستان و آمریکا ادامه داشت و برخی بخش‌های آن برای طرف افغانی قابل قبول نبود. برخی از این اختلافات بر سر مسائلی همچون مصونیت قضایی نیروهای آمریکایی و اجازه عملیات‌های شبانه علیه شبه‌نظامیان بود.
این مسائل به تدریج در میان طرفین حل می‌شد تا این که در لویه جرگه که به تقاضای رئیس جمهور کرزی برگزار شد، نمایندگان جرگه فیصله نمودند که هرچه سریع‌تر پیمان امنیتی میان آمریکا و افغانستان امضا شود. این در حالی بود که رئیس جمهور پیش از برگزاری این جرگه، فیصله آن را حکم تمام ملت اعلام کرده و اذعان داشت که هرچه در جرگه فیصله شود، با آن مخالفت نخواهد کرد.
اما درست عکس این قرار، در جلسه اختتامیه لویه جرگه، باز هم دم از شروطی زد و تذکر داد که در صورت قبول نشدن آنها از سوی آمریکا، پیمان امنیتی هیچ گاه امضا نخواهد شد.
حال سؤال اینجاست که دلیل مخالفت‌ رئیس‌جمهور با امضای پیمان امنیتی با آمریکا چیست؟
اگرچه پاسخ به این پرسش باعث ایجاد سردرگمی در میان کارشناسان و عوام مردم شده است، اما در پاسخ به آن می‌توان 4 سناریوی مختلف را در نظر گرفت؛ سناریوهای مثبت و منفی.
کرزی در مراسم اختتامیه لویه جرگه، با حضرت صاحب مجددی، بر سر امضای پیمان امنیتی مشاجره لفظی نمودند
 
سناریوی اول: حس میهن‌پرستی و استعمارستیزی کرزی و ترس از عواقب امضای پیمان امنیتی
سناریوی مثبت در پاسخ به این پرسش که «چرا کرزی پیمان امنیتی با آمریکا را امضا نمی‌کند؟»، همان ظاهر مطلب است که رئیس جمهور همواره آن را تنها دلیل امضا نشدن پیمان امنیتی با آمریکا دانسته است؛ حس میهن پرستی و استعمار ستیزی و ترس از عواقی امضای پیمان امنیتی با آمریکا.
از زمانی که روابط رئیس جمهور کرزی و آمریکا از زمان انتخابات گذشته ریاست جمهوری بدین سو (که آمریکا کرزی را متهم به تقلب در انتخابات کرد)، رو به تیرگی نهاده است، وی انتقادهای گسترده‌ای علیه سیاست‌های آمریکا در افغانستان داشته است. وی همواره سعی داشته تا آمریکا را به عنوان یک عامل استعماری تلقی کند و به مردم افغانستان هشدار دهد که آمریکا برای حضور در افغانستان، حاضر است دست به هر عملی بزند.
وی بارها حملات هوایی آمریکا با مناطق مختلف کشور را محکوم کرده و کشته‌شدگان این حملات را برادران خود دانسته است. از جمله در آخرین مورد حمله هوایی نیروهای آمریکا به ولایت پروان را شدیدا محکوم نموده و آن را خلاف تعهدات آمریکا و مانعی برای امضای پیمان امنیتی دانست. ارگ ریاست جمهوری پس از این حادثه مقامات امنیت ملی را مأمور تحقیق در مورد این مسئله کرده و با انتشار برخی عکس‌های این حادثه، کشته‌شدگان آن را بخشی از مردم بی‌گناه افغانستان دانست.
کرزی بارها هشدار داده است که زندانیانی که به دست نیروهای آمریکایی در بگرام زندانی شده‌اند، برادران ملت افغانستان هستند که به ناحق زندانی شده‌اند. وی بارها اعلام کرده است که طالبان به منزله برادران ملت افغانستان می‌باشند که آمریکا برای تثبیت حضور خود در افغانستان آنها را با سلاح خریده و در مقابل ملت افغانستان علم کرده است. بر همین اساس کنترل زندان بگرام را از نیروهای آمریکایی گرفته و اقدام به آزاد سازی زندانیان آن در چند مرحله نمود؛ تا جایی که در تازه ترین مورد، امروز هم دولت دستور آزادسازی 37 زندانی از مجموع 88 زندانی بگرام را صادر نموده و این افراد به زودی از زندان آزاد می‌شوند.
این قبیل دلایل کرزی برای ایستادگی در برابر امضای پیمان امنیتی با آمریکا به ویژه در روز‌های اخیر نمود زیادی یافته است. کنفرانس خبری روز گذشته رئیس جمهور سرشار بود از دلایل میهن پرستانه‌ و استعمارستیزانه .
وی در کنفرانس خبری روز گذشته خود آمریکا و پاکستان را متهم کرد که صادقانه برای صلح در افغانستان پا پیش نمی‌گذارندو از آنها خواست تا مذاکرات صلح با طالبان را به منظور بازگشت صلح به افغانستان هرچه سریعتر اغاز نمایند. وی آمریکا و ناتو را متهم کرد که با انجام اعمال و دسایس خود باعث شده‌اند افغانستان در حالت نیمه جنگ باقی بماند.
این گفته کرزی از بزرگترین اعتراف‌های تاریخی وی می‌باشد. سیاستمداران انتخاب کرزی به سمت ریاست جمهوری موقت افغانستان را پس از کنفرانس بن، بدون دخالت آمریکا منتفی می‌دانند و معتقدند که آمریکا نقشی اساسی در انتخاب وی داشته است، از این رو پس از گذشت 12 سال، کرزی با اشاره به تجربیات خود در افغانستان مدعی می‌شود که عامل اصلی جنگ در افغانستان آمریکا و پاکستان است، و این یک اقرار تاریخی مهم است.
وی برخی رسانه‌ها و تلویزیون‌های کشور را متهم کرد که برای تحمیل قرارداد امنیتی بر گرده ملت افغانستان، از آمریکا و ناتو و آیساف پول می‌گیرند تا با ایجاد فضای مسموم رسانه‌ای، به آمریکا کمک کنند تا هرچه سریعتر پیمان امنیتی امضا شود.
وی گفت که ملت افغانستان نمی‌خواهد تا با  امضای پیمان امنیتی با آمریکا آن را یک معاهده دیورند دیگر برای خود بسازد.
در نهایت وی به آمریکایی‌ها هشدار داد در صورتی که شروط وی پذیرفته نشود، هر زمان که بخواهند می‌توانند افغانستان را ترک کنند.
تمام این گفته‌ها، مؤید یک سناریو است، و آن حس ملی گرایی رئیس جمهور و احساس مسئولیت وی در قبال امضای پیمان امنیتی با آمریکا است؛ سناریویی که در صورت درست بودن آن، کرزی را در آینده به چهره‌ای محبوب و میهن پرست تبدیل خواهد نمود.
از زمان آغاز ریاست جمهوری اوباما در آمریکا، روابط کابل-واشنگتن رو به سردی و تیرگی نهاده است
 
سناریوی دوم:  تلاش برای مطرح ساختن و بها دادن به پشتون‌ها
سناریوی دومی که در پاسخ به سوال «چرا کرزی پیمان امنیتی با آمریکا را امضا نمی‌کند؟» در میان کارشناسان مطرح است، انگیزه قومیتی کرزی است.
در حقیقت کرزی، با بزرگ کردن و بهادادن به طالبان، قصد دارد آخرین خدمت خود را به طالبان پشتون در زمان ریاست جمهوری انجام دهد.
از دیدگاه بسیاری از آگاهان امور، قوم دوستی کرزی مسئله‌ای انکار ناپذیر و مسلم است.
وی به عنوان شخصی که سال‌ها در رابطه‌ای نزدیک با طالبان بوده است، و در زمان حکومت طالبان بر کابل، به عنوان گزینه پیشنهادی برای وزارت خارجه مطرح بوده است، اکنون در صدد است تا با بزرگ جلوه دادن طالبان و نقش دادن به آنها، بار دیگر طالبان  را به عنوان جزئی از قوم خود، در ساختار سیاسی افغانستان مطرح کند.
این در حالی است که پاکستان نیز در حال دست و پنجه نرم کردن با معضل طالبان است و به صورت موازی با افغانستان، در حال تلاش برای مذاکره با تحریک طالبان پاکستان ‌می‌باشد. سیاست دولت جدید نواز شریف، کنار گذاشتن گزینه نظامی علیه طالبان و روی میز آوردن گزینه مذاکره است. اگرچه اسلام آباد تحت فشار آمریکا، ادعای مذاکره با طالبان را مطرح کرده است، اما در حقیقت رویه ثابتی برای مقابله با شبه نظامیان نداشته است. از این رو، در پاکستان، هم شاهد حملات گسترده زمینی و هوایی علیه طالبان بوده‌ایم و از طرف دیگر دولت تمایل خود را برای مذاکره با طالبان نشان داده است.
در این میان مسئله‌ای که اهمیت دارد، انتقادهایی است که از نوازشریف در خصوص مذاکره با طالبان می‌شود. کارشناسان سیاسی معتقدند که دولت نواز شریف با ادعای مذاکره، به طالبان، به عنوان یک گروه مخالف ساختار پارلمانی و مخالف قانون اساسی این کشور، بیش از حد بها داده و این مسئله در نهایت منجر به سهم‌خواهی بیشتر آنها خواهد شد.
این مسئله در افغانستان هم مطرح است. اگرچه خواه ناخواه طالبان به عنوان یک قدرت یکپارچه علیه دولت مرکزی در حال مبارزه می‌باشند، اما در حقیقت اهمیت آنها به اندازه اغراقی که  در مورد آنها می‌شود نیست.
مسئله حمایت آمریکا و پاکستان از طالبان، مسئله‌ای انکار ناپذیر است، اما رئیس جمهور قصد دارد تا با استفاده از این حربه، به خواسته‌های مطرح شده خود برسد.
رئیس جمهور بارها از آمریکا خواسته است تا انتخابات شفاف و عادلانه را برای افغانستان تضمین نماید. آیا این به معنی به قدرت رسیدن یک فرد مطلوب کرزی می‌باشد؟

نامزدان ریاست جمهوری همواره خواستار عدم دخالت ارگ در انتخابات ریاست جمهوی بوده‌اند، اما از طرفی کرزی این خواسته را با آمریکا مطرح نموده‌ است که انتخابات شفاف را تضمین نماید. برخی معتقدند کرزی با این درخواست خود از آمریکا، سعی دارد تا جلو تکرار مسائل ایجاد شده در انتخابات گذشته را بگیرد؛ انتخاباتی که در آن آمریکا از رقیب کرزی حمایت نموده و انتخابات را به دور دوم کشانده و مهر تقلب را بر پیشانی کرزی زد.
از سویی، رسانه‌ها و آگاهان سیاسی معتقدند که کرزی با آزاد کردن زندانیان سیاسی که در زندان‌های افغانستان از جمله بگرام در بند هستند، در حقیقت برادران طالب خود را از اسارت رهایی داده است. گزارش‌های موثقی به دست آمده است که عمده این افراد دوباره به جبهه‌های جنگ طالبان بازمی‌گردند و دست خود را به خون سربازان کشور آلوده می‌سازند.
در حالی که دولت دستور آزادسازی 37 زندانی را امروز(دوشنبه) از زندان بگرام صادر نموده است، اما نیروهای آمریکایی مدعی شده اند که 17 تن از این 37 تن در کشتار مستقیم سربازان اردوی ملی نقش داشته‌اند.
صبح امروز(دوشنبه)، روزنامه نیویورک تایمز، مدعی شده است که اسناد ارائه شده از سوی حکومت افغانستان در مورد حادثه پروان، اسنادی جعلی بوده است و عکس‌های منتشر شده در مورد این حادثه، مربوط به حوادث مشابهی بوده که سال‌های قبل در ولایت قندوز اتفاق افتاده است. این روزنامه آمریکا مدعی شده است که دولت افغانستان برای رسیدن به هدف خود و محکوم نمودن حملات هوایی آمریکا، حتی دست به تقلب در اسناد و مدارک زده است.
برخی، کرزی را متهم می‌کنند که وی با ترساندن مردم از عواقب امضای پیمان امنیتی و مقایسه نمودن آن با قراردادهای ننگینی همچون معاهده دیورند، سعی دارد تا مردم را قانع کند که تصمیم وی درست بوده و در نهایت تا زمانی که آمریکا خواسته‌های وی را قبول ننماید، اقدام به امضای این پیمان نخواهد کرد.
شاید با این دید، اقدامات اخیر انجینیر حکمتیار، رهبر حزب اسلامی هم توجیه شود. بر این اساس،‌ حکمتیار با هماهنگی یا بدون هماهنگی با حکومت، و برای رسیدن به منافع قومی یا شخصی، یک بار دیگر قصد دارد تا طرفداران خود را ترغیب نماید تا در انتخابات سال آینده ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی شرکت کنند. حکمتیار هم که بر اساس گفته‌های خود در پیام تبریکی عید فطر سال گذشته، از نقش گرفتن بیش از حد اقلیت‌ها (اقوام غیر پشتون) ناراضی به نظر می‌رسد، تنها راه قدرت گرفتن بیشتر پشتون‌ها و به تبع آن رسیدن به منافع شخصی، حزبی و قومی را در این برهه از زمان، در دست گرفتن قدرت از طریق انتخابات می‌داند.
این در حالی است که عبدالرب رسول سیاف، یکی از نامزدان ریاست جمهوری افغانستان در مصاحبه با یکی از روزنامه‌های کابل، تلویحا از سیاست‌های کرزی مبنی بر مذاکره با طالبان انتقاد کرده و اعلام داشت که دولت باید بداند با چه کسی مذاکره و مصالحه می‌کند. وی اعلام داشت که جنگ طالبان جنگ برای اسلام نیست و آنها برداشت نادرستی از اسلام داشته‌اند.
اگر به این شیوه به مسائل اتفاق افتاده بنگریم، سناریوی دوم در نظر جلوه می‌کند که همان گرایش قومی رئیس جمهور است.
 
نمونه عکس‌هایی که کاربران شبکه‌های اجتماعی در مورد رفتارهای اخیر کرزی استفاده کرده‌اند
 
سناریوی سوم: عقده‌های شخصی
حالت دیگری که برای ممانعت کرزی از امضای پیمان امنیتی متصور است، وجود عقده‌های شخصی و سرخوردگی‌هایی است که در طول 4 سال اخیر برای او ایجاد شده است.
دوره ریاست جمهوری جرج بوش در آمریکا، مصادف بود با اوج همکاری‌های افغانستان و آمریکا، در حالی که با به قدرت رسیدن اوباما و چرخش اوضاع سیاسی آمریکا، سیاست‌های این کشور در افغانستان عوض شده و محبوبیت کرزی در میان آمریکایی‌ها سقوط کرد، تا جایی که در انتخابات گذشته ریاست جمهوری، قصد در بدل کردن وی نمودند.
این سرآغاز تنش‌های ایجاد شده بین کرزی و دولت آمریکا بود. وی بارها و در مصاحبه‌های مختلف از نوع رفتار آمریکایی‌ها نسبت به سیاست‌های خود شکایت کرده است.
از جمله در کنفرانس خبری روز گذشته خود از «مخالفت یک سناتور آمریکایی با تصمیم کرزی» به صراحت سخن گفته و از آن ابراز گلایه کرده و اعلام کرد که آمریکا هر کاری که بخواهد در افغانستان انجام می‌دهد و ما نسبت به این مسئله گلایه‌مندیم.
به نظر می‌رسد، کرزی دل پری از بی‌احترامی‌ها و اهمیت‌ندادن‌های آمریکایی نسبت به خود دارد و از این رو می‌خواهد با تاثیر دادن آنها در مسئله امضای پیمان امنیتی با آمریکا، به نوعی این جسارت‌ها را در واپسین روزهای مسئولیت خود به حیث رئیس جمهور، جبران نماید.
کنفرانس خبری روز گذشته رئیس جمهور مملو بود از حمله به آمریکا و متهم کردن آمریکا و پاکستان در ناامنی‌های افغانستان
سناریوی چهارم؛ سناریوی تلفیقی
اما در واقعی با نگریستن سیستمیک نسبت به مسئله‌ی امضای پیمان امنیتی با آمریکا، شاید بتوان گفت که هیچ کدام از این سناریوها به تنهایی در شکل دادن رفتار رئیس جمهور نقش نداشته است، بلکه در حقیقت رفتار وی نشئت گرفته از تمامی این عوامل و بلکه برخی عوامل دیگر است.
در حقیقت هر کدام از این عوامل بر نوع رفتار رئیس جمهور در این قضیه اثر گذار است؛ هم حس ملی‌گرایی، هم قوم گرایی و هم عقده‌های شخصی کرزی نسبت به آمریکا باعث شده است تا وی امضای پیمان امنیتی با آمریکا را به عنوان دستاویزی برای جبران کردن رفتارهای آمریکا قرار دهد.
به هر حال، آن چه که از برایند تمامی این سناریوها منتج شده است، به تاخیر افتادن امضای پیمان امنیتی با آمریکا و در نهایت فشار بیشتر بر این قدرت استعماری برای امضای پیمان امنیتی می‌باشد، چرا که از دید بسیاری از کسانی که نسبت به این مسئله مطالعات جامعی داشته‌اند، امضای این پیمان برای آینده کشور مفید نخواهد بود.
انتهای پیام/. 
کد مطلب: 26131
 


 
حکمت الله
۱۳۹۲-۱۱-۰۷ ۱۸:۰۵:۰۰
باسلام اقای کرزی تورابخدا این پیمان راامضاکن هیچ میدانی چقدرانسان نان شب ندارن درکشورهیچ میدانی چقدرانسان یخ زده انددرکشورازسوزسرماهیچ میدانی چقدرطفل گریان اند درکشورهیچ میدانی چقدرانسان ازترس برادرانت که نظم کشوررابهم میزند چرات بازگشت ندارد؟نی تونمیدانی چون ارگ گرم است وشب چندرقم غذامیخوری تونمیدانی چون میرویست چندده پرستارداردتونمیدانی چون بچه ات دراردوی ملی زیرگلوله برادرا نت نیست نی تو نمیدانی چون اسوده هستی ازاین گپ ها... (9687)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل