۲
 

بانک‌ها در افغانستان بر خلاف قانون اساسی کشور فعالیت می‌کنند/ خلیل صالح زاده

هیچ قانونی نمی‌تواند مخالف معتقدات و احکام دین مقدس اسلام باشد (این مادهٔ قانون اساسی در حقیقت بر تعمیل احکام و دستور العمل‌های دین) مقدس اسلام، بر تمام شئون زندگانی اجتماعی ساکنین افغانستان تأکید دارد؛ چون دین مقدس اسلام به عنوان یک دین فراگیر تمام عرصه‌های حیات انسان‌ها اعم از اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی ... را تحت پوشش قرار می‌دهد
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۱ قوس ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۳۰
بانک‌ها در افغانستان بر خلاف قانون اساسی کشور فعالیت می‌کنند/ خلیل صالح زاده
همانگونه که هموطنان مؤمن و متدین می‌دانند، احکام و دستور العمل‌های دین مقدس اسلام برای یک جامعهٔ اسلامی، در مرتبهٔ بالاتر از قوانین و لوایح وضعی آن اجتماع، قرار دارد و اساس کنش‌ها و رفتارهای اجتماعی مسلمانان، بر اساس همین احکام و دستور العمل‌ها شکل می‌گیرد. در برخی از جوامع اسلامی منبع اصلی وضع قوانین و دستور العمل‌ها نیز همین احکام و دستور العمل‌های الهی محسوب می‌گردد.
در افغانستان خوشبختانه بیشترین مواد قانون اساسی، با دین مقدس اسلام در مطابقت قرار دارد. اما با تأسف فراوان، بسیاری از مواد آن فقط در محدودهٔ چند ورق کاغذ باقی مانده و الی اکنون جنبهٔ عملی پیدا نکرده است. از آن جمله می‌توان از مقدمهٔ قانون اساسی و مادهٔ سوم آن یادآوری نمود که چنین صراحت دارد: هیچ قانونی نمی‌تواند مخالف معتقدات و احکام دین مقدس اسلام باشد (این مادهٔ قانون اساسی در حقیقت بر تعمیل احکام و دستور العمل‌های دین) مقدس اسلام، بر تمام شئون زندگانی اجتماعی ساکنین افغانستان تأکید دارد؛ چون دین مقدس اسلام به عنوان یک دین فراگیر تمام عرصه‌های حیات انسان‌ها اعم از اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی ... را تحت پوشش قرار می‌دهد در این مبحث کوتاه، از یادآوری نقض سایر مواد قانون اساسی، به دلیل اختصاص این نوشته به نظام بانکداری، صرف نظر می‌کنیم و فقط به نقض مادهٔ سوم قانون اساسی در نظام بانکداری افغانستان، می‌پردازیم.
متن مادهٔ سوم قانون اساسی در بالا ذکر گردید که به اساس آن هر نوع فعالیتی که در تضاد با اساسات واحکام دین مقدس اسلام قرار داشته باشد، مردود پنداشته می‌شود. جا دارد که به نظام بانکداری کشور نظری بیافگنیم تا حقیقت نقض قانون اساسی در قانون بانکداری افغانستان و در عملیات بانکی به وضاحت آشکار شود.
فقرهٔ ۱ مادهٔ سی و سوم قانون بانکداری افغانستان به صراحت اعلان می‌دارد که، بانک می‌تواند مطابق احکام این قانون و شرایط وضع شده در جواز بانکداری آن فعالیت‌های ذیل را انجام دهد و باز در بند ۱ آن چنین ادامه می‌دهد در یافت سپرده‌های پولی مانند سپرده‌های عند المطالبه و سایر سپرده‌ها و یا سایر وجوه قابل باز پرداخت خواه تکتانه به آن‌ها تعلق بگیرد یا نگیرد.
در اینجا هدف از تکتانه سود (ربا) می‌باشد که در شریعت اسلام به طور مطلق حرام است. دلیل حرمت آن به نصوص قطعی قرآن کریم ثابت گردیده، چنانچه خداوند متعال در آیهٔ ۲۷۵ سورهٔ بقره می‌فرماید: خداوند بیع (خرید وفروش) را حلال و ربا (سود) را حرام گردانیده است و همین‌طور تعریف سود یا آنچه امروزه از آن به نام تکتانه یاد می‌شود، نیز برای همگان قابل درک و فهم است طوریکه در حدیثی از پیامبر بزرگوار اسلام می‌آید (هرقرضی که نفعی از آن متصور باشد ربا) است. قبل برین مسلمانان از سایهٔ سود نیز بر حذر بودند چه رسد به خود آن، حضرت امام اعظم ابو حنیفه در زیر سایهٔ درخت کسانیکه از وی مقروض بودند، نمی‌نشست که مبادا در سود معامله گردد؛ اما امروز بدبختانه بانک‌های ما به صورت آشکار، سود می‌دهند و سود می‌گیرند و قانون اساسی کشور را نادیده گرفته، بدان عطف توجه نمی‌کنند.
خوب به یاد دارم که دو ماه قبل در یکی از بانک‌ها، از تاجران ملی و یک تعداد اعضای کابینهٔ کشور دعوت به عمل آمده بود که در مجلس مذکور یکی از وزرای برحال کابینهٔ فعلی ما سود (ربا) را به دلیل موجودیت ریسک یا خطر حلال خواند و خوانندهٔ محترم به خوبی می‌داند که حرام را حلال دانستن، چه حکمی دارد؟
سؤال اینجاست که اینهمه کمیسیون‌های نظارتی از آن جمله کمیسیون مستقل نظارت بر تطبیق قانون اساسی چه وظیفه‌ای دارد؟ درحالیکه مقامات آن به وضاحت شاهد نقض قانون اساسی در نظام بانکداری افغانستان می‌باشند و به وضاحت مشاهده می‌نمایند که چگونه نفس‌های مسلمانان بوسیلهٔ این پول‌ها ملوث و ناپاک می‌شود. پس چرا در زمینه اقدامی صورت نمی‌گیرد؟
اضرار و عواقب ناگوار سود (ربا) و سایر اعمال غیر مشروع، خود نیازمند چاپ کتاب جداگانه‌ای است ولی از همه مهم‌تر، ملوث شدن نفس‌های مسلمانان در اثر استفاده از این پول نامشروع می‌باشد. کسانیکه سود می‌گیرند و یا سود می‌دهند و همین‌طور کتابت و شهادت آنرا به عهده دارند، عبادات و دعاهایشان قبول نمی‌شود و حتی دعای بندگان نیک نیز در حق اینان مستجاب نمی‌باشد و در حدیثی آمده که اینان با خداوند اعلان جنگ می‌کنند.
به عنوان افراد مسلمان و کسانیکه وارث نیاکان پاک‌سرشت اند، وظیفه تک تک افراد جامعه به ویژه مسؤولین سکتور اقتصادی می‌باشد تا در راستای محو سود و معاملات مشابه دیگر، جداً سعی و تلاش نموده از آن جلوگیری کنند و در راستای اسلامی سازی یا به عبارت دیگر مشروع سازی فعالیت‌های اقتصادی کشور گام‌های مؤثر بردارند. چون مصرف غذای حرام در دل‌ها داغ‌های کوچک و سیاه را ایجاد می‌نماید و بعدها همین لکه‌های سیاه، به سدی در برابر اعمال نیک مسلمانان، مبدل می‌گردد و توفیق اعمال نیک را از آنان سلب می‌کند و از سویی نیز جامعه را به تنبلی وامی‌دارد و تحرک اقتصادی در جامعه از میان برداشته می‌شود، همچنان برای مشتری و بانک در حد بالایی ضرر متصور است چون امکان دارد مشتری ۵۰ در صد مفاد داشته باشد اما ۵ یا ۶ فیصد آنرا به بانک بپردازد و متباقی را خود تصاحب کند که این امر خلاف عدالت اجتماعی است و جامعه را به سوی دو قطبی شدن می‌کشاند و یا امکان دارد مشتری متضرر شود اما بانک در هر صورت پول را با سود آن می‌خواهد که باعث می‌شود تا مشتری به هر عمل مشروع و یا غیر مشروع مبادرت ورزد تا پول و مفاد بانک را بپردازد که این امر بالای امنیت عامه نیز تأثیرات سوء خود را دارد.
در اخیر با کمال وضاحت می‌توان گفت که معلول اصلی وقوع بحران در نظام بانکی کشور فقط سود است. هرگاه مسؤولین نظام اقتصادی کشور بخواهند نظام اقتصادی کشور را سرپا ایستاد کنند و بانک‌ها را از ورشکستگی نجات دهند، یگانه گزینهٔ فرا راهشان باید نظام اقتصادی اسلامی و نظام بانکداری واقعاً اسلامی باشد.
-خلیل صالح زاده
کد مطلب: 19928
 


 
حسین فیاض
۱۳۹۱-۰۹-۲۱ ۱۱:۳۰:۰۰
با تشکر از نقد شما بر سیستم بانکی افغانستان
1- مشکل اساسی بانکداری افغانستان این است که از الف تا ی از قوانین مالی و اداری کشورهای غربی کپی شده و توان تولید دانش بانکداری در افغانستان وجود ندارد. بیچاره ها حتی سیستم مالی شان به زبان خارجه است و مشتری نمی داند که چه داده و چه گرفته.
2- من معنی تکتانه را نمی دانم چیست. اما این گفته را که وزیر گفته ریسک و خطر در سود دهی بالا است، بر خلاف برداشت کاملا غیر ربوی است. من نمی دانم که شما با مفهوم ربا چقدر آشنایی دارید اما از ساختار اصلی ربا ثبات و قطعیت است و اصلا ریسک و خطر در سیستم ربوی متوجه صاحب حساب و اکانت نیست. نمی دانم چه جوری بد متوجه شدید. اتفاقا از ویژگی های سیستم مالی اسلام ریسک و خطر پذیری است. مثلا مضاربه سراسر ریسک است. احتمالا منظور رئیس این باشد که قرار است سیستم بانکداری اسلامی را که دارای ریسک است و حلال در سیستم بانکی افغانستان ایجاد شود.
البته فعلا قبول دارم که در سیستم بانکی افغانستان ربا موج می زند و غیر از معاملات ربوی معاملاتی وجود ندارد. که مقصر اصلی علمای دین است از بابت عشر شکم باره شده و آمده سیستم بانکداری اسلامی طراحی نمی کند. چه توقع دارید؟ مردم که نمی تواند معاملات خود را متوقف کند. (8953)
 
Afghanistan
۱۳۹۴-۰۷-۱۲ ۰۷:۵۳:۱۵
پس چرا خودت در بانک کار میکردی؟ (16197)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل