۱
 

لويه جرگه؛ فرصت‌ها و تهديدها براي افغانستان/ بخش دوم

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۳ قوس ۱۳۹۰ ساعت ۱۴:۲۳
لويه جرگه؛ فرصت‌ها و تهديدها براي افغانستان/ بخش دوم
سود و زيان‌هاي پيمان استراتژيك
اشاره:
جنجال‌هايي كه برگزاري لويه‌جرگه افغانستان به پاكرده بود تا حدودي فروكش كرد و اكنون اين سئوال براي اذهان عمومي مطرح است كه امضاي پيمان استراتژيك بين واشنگتن و كابل، چه پيامد‌هايي براي طرف‌هاي درگير در اين مسأله خواهد داشت. اين مقاله چند ديدگاه مهم را در ارتباط با موضوع ياد شده ازنظر خوانندگان مي‌گذراند.
***
عمليات شبانه را قطع کنند و ادارات موازي با ادارات افغانستان نداشته باشند. ما قطعاً ادارات موازي خارجي با ادارات افغانستان را نمي‌خواهيم. ما تثبيت حاکميت ملي خود را تحت هر عنوان مي‌خواهيم و از امروز مي‌خواهيم رابطه بين ما و آمريکا، رابطه بين دو کشور مستقل باشد. ‏در حالي که با آمريکا و غرب دوستي مي‌کنيم، مي‌خواهيم با روسيه، چين و همسايه‌هاي خود هم دوستي ‌داشته باشيم. به هر قيمتي که باشد و اطمينان مي‌دهيم به کشورهاي همسايه که از خاک افغانستان عليه هيچ کسي اقدام نمي‌شود. اينها شرايط افغانستان است. با اين شرايط، افغانستان حاضر است با آمريکا پيمان استراتژيک امضا کند و اين به سود ما است. پول شان به افغانستان مي‌آيد، سرباز و پليس ما را تربيت مي‌کنند و ثبات عمومي منطقه تأمين مي‌شود. ‏امروز ما و شما با ذهن واضح و روشن، با خواسته‌هاي واضح و روشن و با لحاظ منافع ملي افغانستان، حاضر به معامله استراتژيک با آمريکا و ديگر کشورها هستيم و آن را به سود مردم افغانستان مي‌دانيم. با تمامي آزردگي‌هايي که از آمريکا و غرب داريم، ولي آزردگي امروز ما نبايد باعث اين شود که منفعت فرداي خود را به خطر بيندازيم. کودکان امروز ما، بايد زندگي بهتري در فردا داشته باشند. کودکان ما بايد بهتر زندگي کنند. ‏
ما بايد با ايران و همسايه‌ها بهترين روابط را داشته باشيم. تا حالا اين رابطه را نگه داشته‌ايم و آن را ادامه مي‌دهيم. ديدگاه من در مورد پيمان‌هاي استراتژيک همين بود. آمريکا حق ندارد مردم افغانستان را زنداني کند. حق ندارد که در خاک ما زندان داشته باشد. تأسيسات نظامي مي‌خواهد كه ما مي‌دهيم و اين به نفع ما است.‏
افغان‌ها صلح مي‌خواهند. اينکه چگونه صلح کنيم، با که صلح کنيم، با که صحبت کنيم، مسأله‌اي است که شما نمايندگان مردم افغانستان در اين مورد به ما مشورت داده‌ايد كه چگونه تجديدنظر و چگونه صلح کنيم.‏
ضرورت لويه‌جرگه
چرا حامد كرزي، رئيس‌جمهوري افغانستان، بيش از 2000 نفر از بزرگان قومي و متنفذين محلي را از سراسر افغانستان در كابل جمع كرد تا با آنها در مورد دو مسأله حياتي كه افغانستان با آن روبروست، مشورت كند؟ رابطه درازمدت افغانستان با آمريكا و مصالحه با گروه‌هاي مسلحي كه امنيت افغانستان را دست كم در هشت سال اخير و با وجود دهها هزار سرباز بين‌المللي، به چالش كشيده‌اند، مسائلي است كه كرزي را تشويق به اين كار كرد.
اين نشست، در شرايط عادي برگزار نشد. تهديدهاي امنيتي در برابر آن بسيار جدي بود و مخالفت‌هاي سياسي، از احزاب و جبهه‌هاي مقتدر گرفته تا مخالفت‌هايي كه در درون پارلمان افغانستان نسبت به آن وجود داشت، گسترده بود.‏
با اين همه، كرزي خطرات را قبول كرد و صدها متنفذ قومي را به كابل دعوت كرد؛ مسأله‌اي كه نشان داد برگزاري چنين نشستي در شرايط كنوني، براي آقاي كرزي از اهميت بسياري برخوردار بود.‏ افغانستان در آستانه پايان مأموريت نظامي ناتو قرار دارد و تلاش براي جلب حمايت جامعه بين المللي پس از سال 2014، زماني كه ناتو به حضور نظامي خود در افغانستان پايان دهد، از برنامه‌هاي سرنوشت‌ساز براي افغانستان است.‏
دولت افغانستان در ماه‌هاي اخير، يك پيمان استراتژيك با هند، امضا كرد و همزمان، از تلاش براي امضاي تفاهمنامه‌هاي مشابه با كشورهايي نظير بريتانيا و فرانسه و همچنين سازمان‌هايي چون ناتو و اتحاديه اروپا خبر داد.‏
«رنگين دادفر اسپنتا» مشاور امنيت ملي افغانستان در جلسه پارلمان گفت كه متن‌هاي پيشنهادي براي اين تفاهمنامه‌ها، هم اكنون در وزارت خارجه افغانستان در دست بررسي است.‏
اما چه چيزي باعث شد كه امضاي پيمان استراتژيك با آمريكا، بيشتر از پيمان‌هايي كه قرار است با كشورها و سازمان‌هاي ديگر بين‌المللي امضا شود، جلب توجه كند؟
آمريكا از زمان آغاز تهاجم نظامي به افغانستان در اواخر سال 2001، جنگ بين‌المللي عليه تروريسم را رهبري كرده است و شايد دور از حقيقت نباشد اگر بگويم ساير كشورهاي عضو ناتو، با دل گرمي حضور آمريكا در افغانستان، به اين كشور نيرو فرستادند.‏
حالا در شرايطي كه ناتو و كشورهاي عضو، روي چگونگي تامين روابط خود با افغانستان پس از سال 2014 تصميم مي‌گيرند، بدون شك براي اين كشورها مهم است بدانند كه آمريكا چگونه روابطي با افغانستان برقرار مي‌كند.‏
براي سنجش اين امر، نياز است تا جزئيات پيمان استراتژيك آمريكا با افغانستان روشن شود و اينكه اين پيمان داراي كدام ابعاد خواهد بود و چه پيامي براي افغانستان و منطقه خواهد داشت.‏ البته شك و ترديدهايي در مورد توانايي نيروهاي امنيتي افغانستان وجود دارد. اين مسأله، حتي بر فضاي اجلاس «بن دوم» كه قرار است در مورد آينده افغانستان برگزار شود نيز تاثير خواهد داشت.‏
همسايه‌ها و نگراني منطقه‌اي
براي همسايه‌هاي افغانستان، مسأله ايجاد پايگاه‌هاي دائمي آمريكا در افغانستان كه احتمالا شامل پيمان خواهد بود، يكي از موارد جدي قابل نگراني است؛ كشورهايي كه هر كدام برنامه خود را براي منطقه دارند و هرنوع رابطه دراز مدتي كه بين افغانستان و آمريكا تعريف شود، براي آنها و برنامه‌هاي منطقه‌اي‌شان مهم است.‏
اگرچه هنوز آمريكا رسما تائيد نكرده كه خواستار ايجاد پايگاه‌هاي دائمي در افغانستان است، اما اين مسأله بارها از سوي مقامات افغان، از جمله شخص رئيس‌جمهور كرزي مطرح شده است.‏
همسايه‌هاي افغانستان، حضور دائمي آمريكا در اين كشور را به عنوان خار چشمي براي خود مي‌بينند و حاضر نيستند ناظري مانند آمريكا در نزديكي خود داشته باشند.‏
اين نگراني‌ها تا حدي است كه مسئولان برگزاري لويه جرگه، در كابل به وضوح گفتند دست‌هايي در برخي كشورهاي همسايه افغانستان (پاكستان) براي برهم زدن اين جرگه تلاش كرده اند.‏ شماري از احزاب و ائتلاف‌هاي سياسي در افغانستان نيز با امضاي اين پيمان مخالف بودند و آن را گامي در راستاي مستعمره‌شدن افغانستان مي‌دانستند.‏
اما دولت افغانستان با وجود اين همه مخالفت و آنچه كه سنگ‌اندازي‌ها تعبير مي‌كند، تأكيد دارد كه امضاي پيمان استراتژيك با آمريكا، براي افغانستان حياتي است.‏
در همين ارتباط، معاون لويه جرگه سنتي افغانستان اظهار داشت که بر اساس پيش‌نويس پيمان استراتژيک، حضور نظامي آمريکا در افغانستان تا سال 2024 حفظ خواهد شد.‏ «محمدعلم ايزديار» اظهارداشت: در صورت انعقاد پيمان، يکي از خواست‏هاي اساسي آمريکا از دولت افغانستان تأسيس پايگاه‌هاي نظامي در اين کشور است.‏
به گفته معاون لويه جرگه افغانستان، آمريکا مي‏خواهد در افغانستان حضور نظامي خود را همچنان حفظ کند.
ايزديار خاطر نشان کرد: اين حضور براي 10 سال، يعني از سال 2014 تا سال 2024 در متن پيمان ذکر شده، اما چگونگي حضور آنان براي اين مدت هنوز از سوي دوطرف توافق نشده است.
ايزديار كه معاون مجلس سناي افغانستان نيز هست، گفت: اعضاي لويه جرگه سنتي فقط در اين موضوع مشورت دادند که اين موافقتنامه چگونه به نفع امروز و فرداي افغانستان است و بيش از اين چيزي درنظر نگرفتند.
ايزديار افزود: کليات متن پيمان استراتژيک کابل - واشنگتن در اختيار تمامي اعضاي لويه جرگه قرار گرفت، اما چون هنوز روي حقوق و تکاليف‌ طرفين توافقي صورت نگرفته، به همين دليل جزئيات متن پيمان در اختيار اعضاي لويه جرگه قرار داده نشد.
ايزديار با بيان اين که در جرگه در مورد رد يا تأييد حضور نظامي آمريکا در افغانستان يا هر امر ديگري، تصميمي لازم‌الاجرا اتخاذ نمي‌شود، گفت: لويه جرگه سنتي يک نهاد مشورتي است، اما در مورد نهايي‌شدن متن پيمان، بايد از مشورت مردم، نخبگان افغانستان و رسانه‏هاي اين کشور استفاده مي‌شد.‏
به گفته معاون مجلس سنا، متن پيمان براي تصويب نهايي به پارلمان و مجلس سنا فرستاده خواهد شد و در اين زمينه نگراني وجود ندارد.‏
صلح با طالبان
معاون مجلس سناي افغانستان افزود: برخي افراد به نام صلح، دولت، اداره اطلاعات و شوراي عالي صلح افغانستان را فريب دادند.‏
ايزديار خاطر نشان کرد: کميسيون‏هاي مختلف، در مورد روند صلح و سياست مصالحه با گروه‏ طالبان بر اين نظر بودند که استراتژي دولت در خصوص روند صلح، نتيجه‏اي نداشت و سبب خونريزي‏ها شد.‏
وي گفت: طالبان در برابر سياست مصالحه دولت افغانستان خشونت را ترويج کردند و در چنين شرايطي، آدرسي براي رسيدن به صلح پيدا نمي‌شود.‏ وي افزود: يکي از مواد بسيار مهم در روند گفت‏وگوهاي صلح، پيگيري جدي پرونده ترور «برهان‏الدين رباني» رئيس سابق شوراي عالي صلح و به محاکمه کشاندن کساني است که در ترور او دست داشتند.
معاون لويه جرگه سنتي خاطر نشان کرد: بايد با کساني صلح صورت گيرد که توانايي صلح را داشته باشند و اين گفت‌وگوها بايد با حضور پاکستان انجام شود.‏
منبع: اطلاعات
کد مطلب: 16605
 


 
mohadese mosavi hashmi
۱۳۹۰-۰۹-۰۳ ۱۴:۲۳:۰۰
خوب بود........... (2570)
 
نام و نام خانوادگی
ایمیل