« عمادالدین احمد» استاد دانشگاه مریلند، رییس موسسه زکات اسلامی – آمریکایی در گفتگو باخبرنگاران در ارزیابی از تاثیر حضور آمریکا در افغانستان گفت: تاثیر حضور آمریکا در افغانستان عمدتاً منفی بوده است. تاثیرات مثبت ایجاد یک دولت ملی منتخب نیز با فساد رسمی اخیر متوازن شده است.
وی با اشاره به اینکه مشکل تولید مواد مخدر بدتر شده است افزود: وقتی طالبان در قدرت بود ایالات متحده آنها را به توزیع ومعامله مواد مخدر متهم می کرد. تاثیر ممنوعیت مواد مخدر به وسیله طالبان حتی این تجارت را سودمندتر از آنچه در گذشته بود، تبدیل کرد؛ به طوری که این موضوع را برای برخی عناصر فاسد درون دولت جذاب تر ساخته است. آنها هیچ رقیبی ندارند و از این انحصار لذت می برند. تحت حکومت کنونی در افغانستان، تجارت تریاک به شدت افزایش یافته است و اتهام تداوم دخالت دولت در این قضایا به ویژه اتهام احمد ولی کرزی برادر حامد کرزی رییس جمهور افغانستان و رییس شورای ایالتی قندهار ادامه دارد؛ به طور معمول آنها مقامات پلیس و قضایی را برای تسهیل در امر انتقال تریاک و هروئین آلت دست قرار داده و فریب می دهند.
«احمد» در رابطه با مشکلات ناامنی ناشی از حضور آمریکا در افغانستان تصریح کرد: مشکلات حضور آمریکا به سبب این حقیقت که این دولت به صراحت از اهداف خود دفاع نکرده، پیچیده تر و دشوارتر شده است.تنها توجیه آمریکا برای حضور، تمایل آن برای جلوگیری از تبدیل افغانستان به پناهگاه امن برای گروههای تروریستی جهت طراحی حمله به منافع آمریکا می باشد. سایر اهداف ادعایی از جمله ملت سازی، حقوق زنان یا سرکوب طالبان بهترین وسیله برای سرگرمی و انحراف حواس می باشد و اغلب آنچه را که می تواند هدف مشروع باشد را تحلیل می برد. وقتی از یک رژیم فاسد و به ویژه در آنچه که به نحو مناسبی « مدفن امپراتوری» نامیده می شود به هر صورتی دفاع می شود، اقدامات ضدشورشی کار بیهوده و عبثی است.
وی ادامه داد: اگر آمریکا به هر دولتی که در افغانستان روی کار آید اعتماد بکند، به نحوی که آنها با استرداد و تحویل هر شخصی یا سازمانی که به هر دلیلی دارای طرحهایی برای اقدامات تروریستی هستند، موافقت نماید، چنین ماموریت محدودی کنترل پذیر و قابل دسترس خواهد بود. حتی طالبان هنگامی که بر افغانستان حکومت می کردند، تمایل خود را برای تحویل بن لادن در صورتی که آمریکا نشانه هایی دال بر دخالت او در بمب گذاری 11 سپتامبر ارائه دهد، را اعلام کرده بودند؛ اما ایالات متحده مایل یا قادر نبود که چنین کاری انجام دهد.
« جان دمپسی» مشاور ارشد در حاکمیت قانون موسسه صلح آمریکا و رییس دفتر این موسسه در کابل نیز گفت، در رابطه با دستاورهای افغانستان بعد از حضور آمریکا در این کشور گفت: افغانستان شاهد تغییرات چشمگیری از سال 2001 به این سو، یعنی هم تغییرات مثبت و هم منفی و همچنین تغییرات اساسی وظاهری بوده است. به صراحت می توان گفت که سرنگونی رژیم طالبان از قدرت، پذیرش قانون اساسی جدید و ایجاد نهادهای دولتی جدید از جمله پارلمان، بیانگر برخی تحولات جدید و چشمگیر است. از منظر مثبت، برنامه اتحاد ملی یک برنامه موفقی بود. به طوری که به هزاران شورای توسعه در سطح روستاها اجازه داد که تصمیم بگیرند چگونه کمکهای مالی باید صرف شود.
وی افزود: بهداشت، آموزش بهبود یافت و نرخ رشد اقتصادی در هر سال افزایش یافته است. مخابرات و رسانه های نسبتا آزاد در این کشور در تبادل آراء و ارتباطات بین مردم مهم بوده است. بااین وجود، فساد و جرم افزایش یافته است و انتخابات اخیر هر دو مسئله بی تفاوتی و ناامیدی در مردم افغان در تلاش آنان جهت ایجاد دموکراسی را نشان داد.
« دمپسی» با اشاره به این که اقدامات و فعالیت شورشی تقویت شده است تصریح کرد:اقدامات و فعالیتهای شورشی در افغانستان تقویت شده و به نحو خونباری عمل می کند. پلیس به سختی عمل می کند.آنها بخشی از مشکل به نظر می رسند نه بخشی از راه حل. قاچاق مواد مخدر یک مصیبت و بلا است و قاچاق سازماندهی شده مواد مخدر، کنترل اکثر مناطق جنوبی این کشور را در دست دارد. به طور کلی بعد از گذشت هشت سال، آنچه را که باید افغانستان به دست می آورد، کسب نکرده است.
این کارشناس مسائل افغانستان در رابطه با ظهور مجدد طالبان در افغانستان یادآور شد: احیاء مجدد طالبان در درجه نخست به سبب حمایتی بوده که از سوی گروههایی از آن سوی مرزهای پاکستان صورت گرفت و همچنین به دلیل ناتوانی دولت کرزی برای تامین امنیت یا سایر خدمات انسانی برای مردم افغان بوده است. افزایش تجارت مواد مخدر عمدتاً ناشی از ناتوانی دولت افغانستان برای پاسخگو و مسئول ساختن قاچاقچیان مواد مخدر به حاکمیت قانون و مشارکت برخی از مقامات ارشد این کشور در تجارت مواد مخدر بوده است.
وی در خصوص ناامنی موجود در افغانستان بعد از حضور نیروهای خارجی در این کشور گفت: ناامنی موجود در افغانستان ناشی از عدم توجه کافی به افغانستان بعد از 2001 و توانایی شورشیان برای سازماندهی و ارتباط مجدد با کارفرمایان خود در آن سوی مرزهای پاکستان، جایی که آنها پناهگاه هایی تامین می کردند، بوده است.
